Doğrudan Satışta Giriş Paketi, Aidat ve Yenileme Ücreti Yasak mı? Yönetmelik m.7 | 2026
Kısa ve net cevap: Doğrudan Satışlar Hakkında Yönetmelik m.7 uyarınca doğrudan satış şirketi, bir kişinin sisteme girmesi veya sistemde kalması için tüketiciye satışı öngörülen gerçek bir mal veya hizmeti içermeyen yenileme, paket, aidat, ücret ve benzeri adlarla bedel talep edemez. Sisteme girişte ürün veya hizmet içeren bir paket bulunması tek başına yasak değildir; ancak paketin bedeli içeriğindeki ürün veya hizmetlerin tavsiye edilen perakende satış fiyatını aşamaz ve paket satın alınması satıcının sistemdeki seviyesini, konumunu veya kazanç basamağını belirleyen zorunlu bir araç hâline getirilemez. Kuralın amacı, gelirin gerçek mal veya hizmet satışından değil sisteme katılım bedellerinden üretilmesini önlemektir.
- Yönetmelik m.7 neyi yasaklıyor?
- Giriş paketi tamamen yasak mı?
- Gerçek mal veya hizmet şartı
- Tavsiye edilen perakende fiyat sınırı
- Paketle seviye belirleme yasağı
- Yıllık aidat ve yenileme bedeli
- Zorunlu stok ve otomatik sipariş
- Piramit satışla bağlantı
- Şirket ve satıcı açısından sonuçlar
- Sık sorulan sorular
Hukuki dayanak: 6502 m.47/A ve Yönetmelik m.7
Doğrudan satış sistemi 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 47/A maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Kanun, doğrudan satıcının iş sözleşmesiyle çalışan personel olmadan, şirketin oluşturduğu satış sistemi içinde tüketicilere mal veya hizmet pazarladığı yapıyı esas alır. Ayrıntılı kurallar ise 8 Ağustos 2025 tarihli ve 32980 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğrudan Satışlar Hakkında Yönetmelikte yer alır.
Yönetmeliğin 7. maddesi doğrudan satıcının sisteme katılması ve sistemden ayrılmasına ilişkin koruyucu hükümleri içerir. Bu madde yalnız tüketiciyi değil, satış ağına katılan kişiyi de ekonomik baskıya karşı korur. Şirketin gelir modelinin gerçek perakende satıştan uzaklaşıp satıcıların giriş ve devam ödemelerine dönüşmesini engellemek için “aidat”, “yenileme”, “paket” gibi isimler altında tahsil edilen bedeller sınırlandırılmıştır.
Ticaret Bakanlığının güncel resmî açıklamaları Doğrudan Satış Sistemleri Hakkında Bilgilendirme sayfasında yer almaktadır. Sistemin tüm kurallarının birlikte incelendiği ana rehber için Doğrudan Satış Sistemi 2026 yazımıza bakılabilir.
Giriş paketi tamamen yasak değildir
Uygulamada en çok karıştırılan nokta budur. Yönetmelik, doğrudan satıcının sisteme katılırken hiçbir ürün satın alamayacağını söylemez. Yasaklanan, gerçek perakende değeri bulunmayan veya tüketiciye satılması öngörülmeyen bir “üyelik hakkı” için para alınmasıdır. Başlangıç paketi içinde katalog, numune, gerçek ürün veya sunulabilir hizmet bulunabilir. Ancak paket, gerçek ekonomik içeriği aşan bedelle satılamaz ve satış ağındaki statüyü satın alma mekanizmasına dönüştürülemez.
Örneğin tavsiye edilen perakende toplam değeri 4.000 TL olan ürünler “başlangıç paketi” adıyla 9.000 TL’ye satılıyorsa, aradaki farkın gerçekte sisteme giriş bedeli olup olmadığı ciddi bir mevzuat sorunu oluşturur. Buna karşılık tüketiciye gerçekten satılabilecek, perakende değeri 4.000 TL olan ürünler aynı veya daha düşük tutarla başlangıç paketi içinde sunuluyorsa yalnız paket adından hareketle yasak sonucu çıkarılmaz. Paket yapısı bütün unsurlarıyla m.7 ve m.5 bakımından değerlendirilmelidir.
Gerçek mal veya hizmet içermeyen aidat neden yasaktır?
Doğrudan satışın hukuki mantığı gerçek mal veya hizmet satışına dayanır. Katılımcılar sisteme yeni kişiler getirdikçe şirketin yalnız üyelik ücretlerinden gelir elde ettiği bir yapı, doğrudan satışın tüketici hukuku çerçevesinden uzaklaşır. Yönetmelik m.7 bu nedenle satıcıdan yalnız “sistemde bulunma hakkı” karşılığı bedel alınmasını sınırlar.
“Yıllık üyelik”, “platform kullanım”, “lisans yenileme”, “distribütörlük aktivasyon”, “ofis kullanım”, “sistem bakım” veya benzeri ad verilmesi sonucu değiştirmez. Bedelin hukuki niteliği tahsilat sebebine göre belirlenir. Eğer bedel, tüketiciye satılacak gerçek bir mal veya hizmetin karşılığı değil de satıcının satış ağına girmesinin veya ağda kalmasının koşuluysa m.7 kapsamında değerlendirilir.
Tavsiye edilen perakende satış fiyatı neden üst sınırdır?
Başlangıç paketinde gerçek ürün bulunması tek başına yeterli koruma sağlamaz. Şirket, düşük değerli ürünü yüksek fiyatla paketleyerek fiili üyelik bedeli oluşturabilir. Yönetmelik bu riski azaltmak için paket içeriğinin fiyatı ile tavsiye edilen perakende satış fiyatı arasında bağ kurar. Doğrudan satıcının sisteme girişte aldığı mal veya hizmet paketi, içeriğin tavsiye edilen perakende değerini aşmamalıdır.
Şirketin kendi tavsiye edilen fiyatını keyfî biçimde yükseltmesi de tüketici mevzuatındaki dürüstlük ve yanıltıcı ticari uygulama kurallarından bağımsız değildir. Fiyatın piyasadaki gerçek satış koşullarıyla bağdaşması gerekir. Paket fiyatı hesaplanırken kampanya, indirim veya farklı kanal fiyatlarının nasıl uygulandığı belgelenmeli; özellikle satıcıdan alınan bedel ile nihai tüketiciye açıklanan fiyat arasında yapay fark yaratılmamalıdır.
Paket satın almak satıcının seviyesini belirleyemez
Doğrudan satış ağlarında bronz, gümüş, altın, lider, yönetici veya benzeri kademeler kullanılabilir. Ancak bu seviyelerin sırf yüksek bedelli paket satın almaya bağlanması Yönetmelik m.7’nin amacına aykırıdır. Satıcının sisteme katılımda daha pahalı paket seçerek doğrudan yüksek komisyon basamağına çıkması, kazanç modelini gerçek satış performansından satın alınan statüye dönüştürebilir.
Örneğin 2.000 TL paket alan kişinin “başlangıç”, 20.000 TL paket alan kişinin “lider”, 100.000 TL paket alan kişinin “elit lider” sayıldığı ve komisyon oranının yalnız bu satın almaya göre belirlendiği bir model ciddi uyum riski taşır. Seviye ve komisyon yapısı gerçek satış faaliyeti, satış hacmi, müşteri hizmeti veya mevzuata uygun performans göstergeleriyle kurulmalıdır; statü satın alma sistemi olmamalıdır.
Yıllık yenileme ücreti alınabilir mi?
Doğrudan satıcının sistemde kalabilmesi için her yıl salt “üyelik yenileme” bedeli ödemeye zorlanması m.7 bakımından uygun değildir. Bir şirketin gerçek ve bağımsız bir hizmet sunması durumunda hizmet bedelinin hukuki niteliği ayrıca incelenir; ancak hizmet yalnızca satış ağındaki üyeliğin sürmesini sağlayan görünüşte bir kalemse, isim değişikliği yasağı ortadan kaldırmaz.
Örneğin şirketin herkese açık bağımsız bir yazılım hizmeti gerçekten sunması ile yalnız doğrudan satıcıların komisyon hakkını korumak için aylık “panel kullanım bedeli” tahsil etmesi aynı değildir. İkinci durumda panel, satış faaliyetinin zorunlu altyapısı ve sistemde kalmanın şartı ise bedelin m.7 yönünden ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Şirket, her ücret kaleminin gerçek karşılığını ve zorunlu olup olmadığını sözleşmede açıkça göstermelidir.
Zorunlu aylık stok satın alma şartı getirilebilir mi?
Yönetmeliğin yaklaşımı, doğrudan satış faaliyetinin tüketici talebine dayalı gerçek satış üzerinden yürümesidir. Satıcıya her ay belirli tutarda ürün alma zorunluluğu getirilmesi, özellikle komisyon hakkının veya seviyenin korunması buna bağlanmışsa ciddi hukuki risk yaratır. Kullanılmayan stokların satıcıya yüklenmesi, sistemin gelirini tüketici satışından çok satış ağına yapılan zorunlu sevkiyata dönüştürebilir.
Şirketler “kişisel kullanım”, “aktivasyon siparişi”, “aylık kota”, “autoship” veya “minimum sipariş” adları altında yapılan zorunlu alımları m.7, m.5 ve 6502 m.80 birlikte değerlendirerek tasarlamalıdır. Gerçek tüketici talebine dayanmayan zorunlu stok modeli, hem satıcının ekonomik korunması hem de piramit satış riskinin değerlendirilmesi bakımından önem taşır.
Otomatik sipariş sistemi tek başına yasak mı?
Satıcının serbest iradesiyle seçtiği, istediği zaman iptal edebildiği ve gerçek ürün teslimine dayanan otomatik sipariş sistemi ile komisyon hakkını kaybetmemek için fiilen zorunlu tutulan otomatik sipariş aynı değildir. Hukuki değerlendirmede sözleşmedeki ifade kadar fiili uygulama da önemlidir. “İsteğe bağlı” denilen sipariş iptal edildiğinde satıcının komisyon hesabı kapanıyor veya seviye düşüyorsa sistem fiilen zorunlu olabilir.
Bu nedenle şirket, otomatik sipariş seçeneği sunuyorsa iptal prosedürünü açık ve erişilebilir yapmalı; satıcının sistemde kalma hakkını gerçek ürün alımına zorunlu biçimde bağlamamalıdır. Satıcıya gönderilen ürünün nihai tüketiciye satılabilir nitelikte olması da tek başına zorunlu stok baskısını hukuka uygun hâle getirmez.
Giriş paketinden üst satıcıya komisyon verilmesi
Yeni satıcının satın aldığı başlangıç paketinden sponsor veya üst ekibe prim ödenmesi, yalnız m.7 bakımından değil m.5’teki yüzde 30 yeni satıcı katılım sınırı bakımından da önemlidir. Menfaat yeni kişinin sisteme katılması nedeniyle doğuyorsa ilgili tutar, yeni satıcı katılımından kaynaklanan menfaat hesabında yer alabilir.
Bu konunun sayısal hesabını Doğrudan Satışta Yüzde 30 Yeni Üye Kazanç Sınırı yazımızda ayrıntılı olarak açıkladık. Toplam komisyon havuzunun yıllık net satışlara oranı bakımından ayrıca yüzde 50 komisyon sınırı uygulanır.
Paket sistemi ne zaman piramit satış riski doğurur?
6502 sayılı Kanun m.80 piramit satış sisteminin kurulmasını, yayılmasını ve tavsiye edilmesini yasaklar. Sisteme katılım için para veya malvarlığı değeri ortaya konulması, kazancın yeni katılımcılar getirmeye bağlanması ve gerçekçi olmayan kazanç beklentisi temel göstergeler arasındadır. Bu nedenle yüksek giriş paketi, yeni üye getirdikçe prim ve alt ağdan gelir modeli birlikte bulunuyorsa hukuki inceleme yalnız m.7 ile sınırlı kalmaz.
Ticaret Bakanlığının 12 Eylül 2026 tarihli Piramit Satış Sistemleri Hakkında Bilgilendirme rehberi; ürün bulunmasının, şirketin anonim veya limited şirket olmasının ya da vergi ödemesinin tek başına sistemi hukuka uygun hâle getirmediğini açıklar. Asıl değerlendirme kazancın gerçek satışa mı, yeni katılımcı parasına mı dayandığı üzerinden yapılır.
Şirket sözleşmesinde hangi maddeler bulunmalı?
Doğrudan satıcı sözleşmesinde giriş paketinin içeriği, her ürün veya hizmetin bedeli, paketin isteğe bağlı olup olmadığı, tavsiye edilen perakende satış fiyatı, iade koşulları, satıcı seviyesinin hangi objektif ölçütlerle belirlendiği ve sistemden çıkış prosedürü açık yazılmalıdır. “Şirket gerekli gördüğü her türlü üyelik bedelini belirleyebilir” gibi sınırsız yetki veren maddeler tüketici ve sözleşme hukuku bakımından ciddi sorun yaratabilir.
Şirketin yetki belgesi süreci açısından da kazanç ve giriş modeli önemlidir. Yetki belgesinin başvurusu, üç yıllık süresi ve iptal koşulları için Doğrudan Satış Yetki Belgesi 2026 rehberimiz incelenebilir.
Satıcı 30 gün içinde sistemden ayrılırsa ne olur?
Yönetmelik m.7, giriş koşullarını düzenlemekle kalmaz; satıcıya sistemden ayrılma güvencesi de verir. Doğrudan satıcı herhangi bir yükümlülük altına girmeden sistemden ayrılabilir. Katıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde ayrılması hâlinde kullanılmamış malların geri alınması ve ilgili koşullar çerçevesinde ödenen bedelin, satıcıya sağlanan menfaatler düşüldükten sonra 30 gün içinde iadesi gündeme gelir.
Bu kural, şirketlerin satıcıya “sisteme girdin, bir yıl çıkamazsın” veya “başlangıç paketi hiçbir şekilde iade edilmez” şeklinde genel kayıt koymasını engelleyen önemli bir korumadır. Sisteme giriş paketinin iadesi ile tüketicinin doğrudan satış sözleşmesindeki 30 günlük cayma hakkı birbirinden farklı hukuki ilişkilerdir; biri doğrudan satıcının satış ağına katılımını, diğeri nihai tüketici işlemine ilişkin caymayı düzenler.
Şirketlerin uyum kontrol listesi
- Satıcıdan sisteme giriş için ayrı bir üyelik bedeli alınıyor mu?
- Alınan bedelin karşılığında tüketiciye satılabilir gerçek mal veya hizmet var mı?
- Paket bedeli tavsiye edilen perakende satış toplamını aşıyor mu?
- Daha pahalı paket doğrudan daha yüksek seviye sağlıyor mu?
- Yıllık yenileme veya aktivasyon ücreti fiilen zorunlu mu?
- Komisyon almak için aylık zorunlu stok satın alımı gerekiyor mu?
- Otomatik sipariş gerçekten isteğe bağlı mı?
- Giriş paketinden üst ekibe verilen prim yüzde 30 hesabına doğru yansıtılıyor mu?
- 30 gün içinde ayrılan satıcı için geri alım ve iade süreci var mı?
- Reklam ve sunumlarda “paket al, seviye atla, gelir elde et” söylemi kullanılıyor mu?
Satıcı bu bedeli ödediyse ne yapabilir?
Satıcı öncelikle sözleşme, banka dekontu, fatura, paket içeriği, satış fiyat listesi, sistemde seviye belirleme tablosu ve şirketin yazılı/sosyal medya açıklamalarını saklamalıdır. Sisteme katılımdan itibaren 30 günlük süre içindeyse m.7’deki ayrılma ve kullanılmamış malın geri alınması mekanizmasını yazılı ve ispatlanabilir biçimde kullanmalıdır. Uyuşmazlığın niteliğine göre tüketici hukuku, genel borçlar hukuku ve gerektiğinde ceza hukuku yolları ayrıca değerlendirilebilir.
Yapının piramit satış şüphesi taşıması hâlinde Ticaret Bakanlığına bildirim yapılabilir; suç şüphesi varsa Cumhuriyet başsavcılığı veya kolluk makamlarına başvuru gündeme gelir. Şirketin doğrudan satış yetki belgesi bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Doğrudan satış şirketi kayıt ücreti alabilir mi?
Sisteme giriş veya sistemde kalma karşılığı, tüketiciye satılabilir gerçek bir mal veya hizmet içermeyen kayıt, aidat, yenileme ve benzeri bedeller Yönetmelik m.7 kapsamındaki yasağa girer.
Başlangıç paketi almak yasak mı?
Hayır. Gerçek mal veya hizmet içeren paket mümkün olabilir; ancak fiyatı içeriğin tavsiye edilen perakende satış fiyatını aşmamalı ve paket satıcının seviyesini satın alma aracına dönüşmemelidir.
Yıllık üyelik aidatı alınabilir mi?
Salt sistemde kalma hakkı için alınan ve gerçek bağımsız mal veya hizmet karşılığı olmayan yenileme/aidat bedeli m.7’ye aykırıdır.
Daha pahalı paket alan daha yüksek komisyon seviyesine çıkabilir mi?
Paket satın alımının doğrudan satıcının sistemdeki seviyesini belirleyen zorunlu mekanizmaya dönüştürülmesi Yönetmelik m.7 ile bağdaşmaz.
Aylık zorunlu sipariş yapılabilir mi?
Komisyon veya üyeliğin sürmesi için zorunlu stok satın alma sistemi, m.7’nin amacı ve m.5’teki gerçek satış esaslı model bakımından ciddi uyum riski taşır.
Giriş paketindeki ürünlerin fiyatı nasıl belirlenir?
Paket bedeli, paket içeriğindeki mal veya hizmetlerin tavsiye edilen perakende satış fiyatını aşmamalıdır.
Paket alımı isteğe bağlı denip almayanın komisyonu kesilirse ne olur?
Fiili uygulama zorunluluk yaratıyorsa yalnız sözleşmede “isteğe bağlı” yazması yeterli değildir. Sistem m.7 ve m.5 kapsamında gerçek işleyişi üzerinden değerlendirilir.
Giriş paketinden sponsor primi verilebilir mi?
Yeni satıcı katılımına bağlı menfaat oluşuyorsa m.5’teki yüzde 30 sınırı ayrıca uygulanır ve piramit satış riski de değerlendirilir.
Satıcı sisteme girdikten sonra ayrılabilir mi?
Evet. Yönetmelik m.7 doğrudan satıcının yükümlülük altına girmeden sistemden ayrılabilmesini öngörür.
İlk 30 günde ayrılırsa ürünler iade edilir mi?
Koşulları oluştuğunda kullanılmamış malların geri alınması ve bedelin satıcıya sağlanan menfaatler düşüldükten sonra 30 gün içinde iadesi gerekir.
Sonuç
2026’da doğrudan satışta “üyelik parası” modeli açık biçimde sınırlandırılmıştır. Şirket, satıcıdan sisteme giriş veya sistemde kalma karşılığında gerçek mal veya hizmet içermeyen aidat, yenileme veya paket bedeli isteyemez. Başlangıç paketi varsa perakende değer sınırına uymalı ve satın alınan statü mekanizmasına dönüşmemelidir. Zorunlu stok, otomatik sipariş, referans bonusu ve yüksek giriş paketi birlikte kullanılıyorsa m.5, m.7 ve 6502 m.80 birlikte incelenmelidir. Şirketler sözleşme ve kazanç planlarını bu üç eksende kurmalı; satıcılar ise paket içeriği, fiyat ve komisyon koşullarını yazılı olarak saklamalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
