Enerji Nakil Hattı, HES, GES ve RES İçin Koruma Kurulu Görüş Ücreti 2026 | 5.000–50.000 TL
Kısa ve net cevap: 2863 sayılı Kanun kapsamında enerji nakil hattı, hidroelektrik santrali (HES), güneş enerjisi santrali (GES), rüzgâr enerjisi santrali (RES), otoyol, köprü, plan, madencilik, baraj ve benzeri talepler için Koruma Kurulu alanında inceleme ve görüş istenmesi hâlinde 7590 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tarifenin 6 numaralı satırı uygulanır. 2026 hizmet bedeli 0–5 hektar için 5.000 TL, 5–10 hektar için 25.000 TL, 10 hektar ve üzeri için 50.000 TLdir. Gerçek ve tüzel kişiler için aynı fiyatlar geçerlidir. KDV ayrıca tahsil edilir.
Koruma Kurulu inceleme ve görüş ücretinin hukuki dayanağı nedir?
7590 sayılı Kanunun 4. maddesiyle 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununa Ek Madde 9 eklenmiştir. Bu madde, Kültür ve Turizm Bakanlığının yetkili olduğu belge, itiraz, yeniden değerlendirme, özel çalışma, araştırma ve inceleme gerektiren talepler için ekli tarifede gösterilen hizmet bedellerinin alınmasını düzenler. Aynı Kanuna eklenen (1) sayılı tarifenin 6 numaralı satırı, büyük altyapı ve yatırım projelerine ilişkin inceleme ve görüş taleplerini alan büyüklüğüne göre ücretlendirir.
Tarife satırında enerji nakil hattı, HES, GES, RES, otoyol, köprü, plan, madencilik ve baraj açıkça sayılmıştır. Ardından “ve benzeri talepler” ibaresi kullanıldığı için hizmet kalemi yalnız bu sekiz proje türüyle sınırlı değildir. Ancak bir projenin “benzeri” kabul edilip edilmeyeceği somut başvurunun niteliği ve idarenin uyguladığı tarife üzerinden belirlenmelidir; tarife metninde bulunmayan her altyapı çalışmasını otomatik olarak bu satıra dâhil etmek doğru değildir.
Ek Madde 9, tahsilatın Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğünün ilgili hesabına yapılmasını ve tarife tutarlarının her yıl yeniden değerleme oranında artırılmasını da düzenler. Bu nedenle 5.000, 25.000 ve 50.000 TL tutarları 2026 yılı tarifesidir.
2026 enerji ve altyapı inceleme-görüş ücretleri ne kadar?
Tarife 6 üç alan dilimi belirler: 0–5 hektar için 5.000 TL, 5–10 hektar için 25.000 TL, 10 hektar ve üzeri için 50.000 TL. Gerçek kişi ve tüzel kişi sütunlarında aynı birim fiyatlar yazılıdır. Bu nedenle şirket adına yapılan proje başvurusunda sırf başvuranın tüzel kişi olması nedeniyle daha yüksek bir temel tarife uygulanmaz.
Tarife tablosu “0–5 hektar”, “5–10 hektar” ve “10 hektar ve üzeri” ifadelerini kullanır. Tam olarak 5 hektar veya 10 hektar sınırındaki başvurularda tablo ifadeleri kesiştiği için, ödeme yapılmadan önce idarenin hangi dilime göre tahakkuk oluşturduğu yazılı olarak kontrol edilmelidir. Kanun metninin açıkça göstermediği bir sınır kuralını varsayımla üretmek yerine tahakkukun idari kaydı esas alınmalıdır.
Tarifenin genel dipnotuna göre ücretlere KDV dâhil değildir. Yürürlükteki KDV oranı ayrıca tahsil edilir. Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesindeki başvurularda ise belirtilen birim fiyat iki kat uygulanır.
Hangi yatırım ve projeler tarife 6 kapsamındadır?
Enerji nakil hattı talepleri, elektrik iletim veya dağıtım altyapısının koruma alanlarıyla ilişkili güzergâh incelemesini gerektirdiğinde bu hizmet kalemine girer. Güzergâhın sit alanı, tescilli kültür varlığı, korunma alanı veya arkeolojik potansiyel taşıyan bölgeyle ilişkisi Kurul incelemesini gerektirebilir.
HES, GES ve RES projeleri de tarifede açıkça yazılıdır. Bu yatırımlar yalnız enerji mevzuatına tabi değildir; proje sahasında kültür varlığı veya sit statüsü bulunması hâlinde 2863 sayılı Kanunun koruma rejimi ayrıca uygulanır. Enerji lisansı, ÇED süreci, imar planı veya yapı ruhsatı gibi diğer idari işlemlerin bulunması Koruma Kurulu incelemesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Otoyol ve köprü projeleri, geniş güzergâh ve etki alanı nedeniyle kültür varlıklarıyla kesişebilir. Tarife bu tür taleplerin inceleme ve görüş hizmetini hektar esasına bağlar.
Madencilik ve baraj projeleri de açıkça kapsam içindedir. Ruhsat alanı veya proje alanı içinde tescilli kültür varlığı, arkeolojik sit veya başka koruma statüsü bulunması hâlinde faaliyetin kültürel miras üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilir. Madencilik ruhsatı tek başına kültür varlığı mevzuatındaki izinlerin yerine geçmez.
Tarife “plan” taleplerini de sayar. Buradaki plan incelemesi ile onaylı Koruma Amaçlı İmar Planında değişiklik talebi birbirine karıştırılmamalıdır. Koruma amaçlı imar planı değişikliği tarifenin 7 numaralı satırında ayrıca ve farklı fiyatlandırılmıştır.
Hektar hesabı neden önemlidir?
Tarife 6’da ücret doğrudan inceleme alanının hektar büyüklüğüne bağlıdır. Bu nedenle başvuruda yalnız yatırımın parsel numarası değil, Kuruldan inceleme ve görüş istenen alanın sınırı da açık şekilde belirlenmelidir. Bir enerji nakil hattında yalnız direk taban alanlarının mı, koridorun tamamının mı; bir maden projesinde ruhsat alanının mı, işletme sahasının mı; bir GES projesinde panel sahasının mı, proje bütününün mü inceleme alanı sayılacağı somut dosyada açıklaştırılmalıdır.
Kanun tarife dilimlerini verir fakat her proje tipinde “inceleme alanının” teknik olarak nasıl çizileceğini bu satırda ayrıca tanımlamaz. Bu nedenle başvuru eki koordinatlı alan verisi ile idarenin tahakkuka esas aldığı alanın aynı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Yanlış alan büyüklüğü üzerinden ücret tahakkuk ettirilmesi, hem maliyet hem de Kurulun inceleme kapsamı bakımından sorun yaratır.
Sayısal sit sınırı veya korunma alanı verisi gerekiyorsa bu veri tarife 5 kapsamındaki ayrı hizmettir. sayısal sit sınırı ve tescil haritası rehberimiz, sayısal pafta hizmetinin 2026 bedelini ve hukuki kullanımını açıklar.
Koruma Kurulu görüşü yatırım izni yerine geçer mi?
Hayır. Tarife 6’daki hizmet, 2863 sayılı Kanun yönünden inceleme ve görüş sürecidir. Bir projenin enerji, çevre, maden, imar, kamulaştırma, orman, kıyı veya başka özel mevzuat uyarınca alması gereken izinler kendi hukukî rejimlerine tabidir. Koruma Kurulu görüşü diğer kurumların yetkisini ortadan kaldırmadığı gibi, diğer kurumlardan alınmış izinler de kültür varlığı mevzuatındaki Kurul değerlendirmesini bertaraf etmez.
Örneğin bir GES projesinin imar planı onaylanmış olabilir; ancak saha arkeolojik sit veya korunma alanıyla kesişiyorsa 2863 sayılı Kanun bakımından ayrıca değerlendirme gerekir. Benzer şekilde bir maden işletme ruhsatının bulunması, kültür varlığına zarar verecek faaliyeti kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez.
Yatırım takviminde bu çoklu izin yapısı dikkate alınmalıdır. Kurul görüşü alınmadan sahada fiilî çalışmaya başlanması, projenin niteliğine göre idari ve cezai sonuçlar doğurabilir. Başvuru yapılmış olması da henüz olumlu görüş verilmiş olduğu anlamına gelmez.
Enerji projelerinde başvuru dosyası nasıl kurgulanmalıdır?
Başvuruda projenin türü, yeri, koordinatları ve inceleme alanı açık olmalıdır. Projenin güzergâhı veya saha sınırı, mevcut sit ve tescil verileriyle karşılaştırılabilecek şekilde gösterilmelidir. Enerji nakil hattı gibi lineer projelerde güzergâhın hangi kesimlerinin koruma statülü alanlardan geçtiği somutlaştırılmalıdır.
GES veya RES sahasında ünitelerin konumu, ulaşım yolu, bağlantı hattı ve yardımcı tesisler ayrı etkiler yaratabilir. HES projesinde gölet, regülatör, cebri boru, santral yapısı ve iletim hattı farklı noktalarda kültür varlığı alanlarıyla kesişebilir. Başvurunun yalnız proje adını yazıp teknik alanı göstermemesi, Kurul incelemesinin kapsamını belirsiz bırakır.
Madencilik projelerinde ruhsat alanı ile fiilen çalışma yapılacak işletme alanı aynı olmayabilir. Kuruldan hangi alan için görüş istendiği açıkça belirlenmeli ve tahakkuk bu alanın büyüklüğüyle karşılaştırılmalıdır. Tarifenin 0–5, 5–10 ve 10 hektar üzeri dilimleri bu nedenle doğrudan dosya hazırlığıyla bağlantılıdır.
Koruma Kurulu olumsuz görüş verirse ücret iade edilir mi?
Tarifenin genel dipnotunda Koruma Bölge Kurulunca olumsuz karar alınması hâlinde alınan ücretin iade edilmeyeceği açıkça yazılıdır. Bu nedenle hizmet bedeli, olumlu görüş garantisi sağlayan bir ödeme değildir. İdare inceleme ve değerlendirme hizmetini yürüttüğünde sonucun olumsuz olması tarife bedelinin otomatik iadesini doğurmaz.
Bu kural yatırımcı açısından başvuru öncesi hukuki ve teknik ön incelemeyi önemli hâle getirir. Proje sahasında tescilli kültür varlığı, arkeolojik sit, korunma alanı veya başka koruma statüsü bulunup bulunmadığı önceden araştırılmalı; güzergâh veya saha alternatifleri değerlendirilmelidir.
Kamu kurumlarının projelerinde aynı ücret alınır mı?
Tarifenin genel dipnotu, kamu kurumlarının mülkiyetindeki taşınmazlarla ilgili görüş talepleri ile kamu kurumlarının kendi bünyesinde hazırlanan plan, proje, yapım ve benzeri işler için ücret alınmayacağını düzenler. Bu muafiyetin uygulanabilmesi için projenin ve taşınmazın dipnotta belirtilen kamu niteliğini taşıması gerekir.
Özel şirketin kamuya ait bir proje kapsamında yüklenici olması, tek başına başvurunun kamu kurumu başvurusu sayılacağı sonucunu doğurmaz. Başvurunun kim tarafından, hangi sıfatla ve hangi taşınmaz/proje için yapıldığı idari dosyadan belirlenmelidir.
Başvuru öncesi kontrol listesi
1. Proje türünü belirleyin. Enerji nakil hattı, HES, GES, RES, otoyol, köprü, plan, maden veya baraj talebinin tarife 6 kapsamında olduğundan emin olun.
2. İnceleme alanını koordinatlı gösterin. Ücret hektara bağlıdır; alanın belirsiz bırakılması yanlış tahakkuka yol açar.
3. Sit ve tescil verisini güncel haritayla karşılaştırın. Eski pafta üzerinden yatırım kararı verilmemelidir.
4. Diğer izinleri ayrı takip edin. Koruma Kurulu görüşü enerji, maden, çevre veya imar izinlerinin yerine geçmez.
5. KDV ve özel bölge kuralını hesaba katın. Tarife KDV hariçtir; Boğaziçi’nde birim fiyat iki kat uygulanır.
6. Olumsuz karar riskini planlayın. Tarife dipnotu olumsuz Kurul kararında ücret iadesi olmadığını düzenler.
7. Tahakkuk belgesini saklayın. Alan büyüklüğü, uygulanan tarife dilimi ve ödeme kalemleri sonradan denetlenebilmelidir.
Bu hizmet koruma amaçlı imar planı değişikliğinden neden farklıdır?
Tarife 6, enerji ve altyapı dâhil proje taleplerine ilişkin inceleme ve görüşü düzenler. Tarife 7 ise 2863 sayılı Kanun kapsamında onaylı Koruma Amaçlı İmar Planlarında değişiklik taleplerini özel olarak düzenler. Dolayısıyla bir yatırım projesi kapsamında Kurul görüşü istemek ile onaylı koruma amaçlı imar planının plan kararını değiştirmek aynı başvuru değildir.
Plan değişikliği talebi varsa tarife 7’nin arkeolojik/tarihi sit ile kentsel/kentsel arkeolojik sit ayrımına dayanan fiyat sistemi uygulanır. Başvurunun hukuki hedefi doğru tanımlanmalı, sırf yatırım projesi bulunduğu için her işlem tarife 6’ya bağlanmamalıdır.
Yatırım alanı değişirse yeni ücret doğar mı?
Koruma Kurulu inceleme ve görüşü belirli bir proje alanı ve teknik dosya üzerinden yürütülür. Proje sahasının, güzergâhın veya temel teknik çözümün sonradan değiştirilmesi hâlinde önceki görüşün yeni alanı kapsayıp kapsamadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Özellikle enerji nakil hattı güzergâhının başka bir sit alanına kaydırılması, GES veya RES sahasının büyütülmesi, HES yapılarının konumunun değiştirilmesi ya da maden işletme alanının genişletilmesi önceki incelemenin sınırlarını aşabilir.
Tarife 6’nın alan esaslı olması nedeniyle değişikliğin tahakkuka etkisi de somut dosyada değerlendirilir. Kanun, her teknik revizyonun otomatik olarak yeni bir tam hizmet bedeli doğuracağını bu satırda ayrıca düzenlemez. Bu nedenle yeni başvurunun veya ek incelemenin hangi alan ve hangi hizmet üzerinden ücretlendirileceği idarenin yazılı tahakkukuyla belirlenmelidir. Başvuru sahibi, önceki ödeme makbuzunu, proje koordinatlarını ve Kurul kararını yeni dosyayla birlikte karşılaştırmalıdır.
Proje alanında sonradan kültür varlığı bulunursa ne olur?
Yatırım öncesi incelemede herhangi bir kayıt bulunmaması, saha çalışması sırasında kültür varlığına rastlanamayacağı anlamına gelmez. 2863 sayılı Kanunun koruma sistemi, kayıtlı kültür varlıklarının yanında sonradan ortaya çıkan korunması gerekli varlıklar bakımından da uygulanır. İnşaat, kazı veya arazi çalışması sırasında arkeolojik veya tarihî nitelikte buluntuya rastlanırsa faaliyetin niteliğine göre ilgili mevzuattaki bildirim ve koruma yükümlülükleri devreye girer.
Bu nedenle Kurul görüşü, yatırımcının proje ömrü boyunca kültür varlığı mevzuatına uyma yükümlülüğünü ortadan kaldıran bir belge değildir. Özellikle büyük alanlı enerji, maden ve ulaşım yatırımlarında saha içi keşif, etap değişikliği ve yeni buluntu ihtimali proje yönetiminde ayrıca ele alınmalıdır. İdarenin verdiği görüşün tarihini, dayanak paftaları ve inceleme alanını saklamak; daha sonra ortaya çıkabilecek değişikliklerin önceki değerlendirme kapsamında olup olmadığını tespit etmeyi kolaylaştırır.
Kurul görüşü ile ÇED ve imar kararları nasıl birlikte okunmalıdır?
Enerji ve altyapı yatırımlarında tek bir idari izin zinciri yoktur. ÇED kararı çevresel etki değerlendirmesi mevzuatına, imar planı ve ruhsat işlemleri imar mevzuatına, enerji lisansları enerji mevzuatına, maden ruhsatları maden mevzuatına dayanır. Koruma Kurulu incelemesi ise 2863 sayılı Kanunun kültür varlıklarını koruma rejimidir. Bir idarenin olumlu kararı diğer idarenin yetkisini ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle proje dosyasında kararların kapsamı ayrı ayrı izlenmelidir. ÇED olumlu kararı bulunması, kültür varlığı yönünden Kurulun olumlu görüş vereceği anlamına gelmez. Aynı şekilde Koruma Kurulu görüşünün olumlu olması, imar planı veya ruhsat bakımından eksikliği gidermez. Yatırım takviminde her kararın dayanağı, kapsamı, süresi ve varsa koşulları ayrı dosyalanmalıdır.
Kurul görüşünde proje alanına ilişkin özel koşul, kazı öncesi inceleme, koruma mesafesi veya başka teknik sınırlama öngörülmüşse sonraki proje revizyonlarında bu koşullar dikkate alınmalıdır. Aksi hâlde ilk olumlu görüşe dayanılarak kapsam dışına çıkan bir uygulama yapılması idari uyuşmazlık yaratabilir.
Resmî kaynaklar
- TBMM – 7590 sayılı Kanun ve (1) sayılı ücret tarifesi
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 2863 sayılı Kanun
- Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Sık sorulan sorular
GES için Koruma Kurulu görüş ücreti 2026’da kaç TL?
Tarife 6’ya göre inceleme alanı 0–5 hektarsa 5.000 TL, 5–10 hektarsa 25.000 TL, 10 hektar ve üzerindeyse 50.000 TL temel hizmet bedeli uygulanır; KDV ayrıca alınır.
HES ve RES için de aynı tarife mi geçerli?
Evet. HES, GES ve RES tarife 6’da açıkça birlikte sayılmıştır.
Madencilik projesi de bu tarifeye girer mi?
Evet. Madencilik taleplerine ilişkin inceleme ve görüş tarife 6 kapsamındadır.
Gerçek kişi ve şirket için ücret farklı mı?
Hayır. Tarife 6’da gerçek ve tüzel kişi için alan dilimlerine göre aynı tutarlar yazılıdır.
Kurul olumsuz görüş verirse para iade edilir mi?
Tarifenin genel dipnotuna göre Koruma Bölge Kurulunca olumsuz karar alınması hâlinde alınan ücret iade edilmez.
Ücrete KDV dâhil mi?
Hayır. Yürürlükteki KDV oranı ayrıca tahsil edilir.
Koruma Kurulu görüşü enerji lisansı yerine geçer mi?
Hayır. Her idari izin kendi mevzuatına tabidir.
2027’de aynı ücretler mi uygulanacak?
Hayır. Ek Madde 9 tarife tutarlarının her yıl yeniden değerleme oranında artırılmasını düzenler.
Bu içerik 16 Eylül 2026 itibarıyla 2863 sayılı Kanun Ek Madde 9 ve 7590 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tarifenin 6 numaralı hizmet kalemi esas alınarak Avukat Halil BAKIRCI tarafından hazırlanmıştır. Yatırım alanının koruma statüsü ve tahakkuka esas hektar büyüklüğü somut proje dosyasından doğrulanmalıdır.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU – Mersin
Telefon: +90 552 224 43 66
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
