Eşin Yaptığı Borçtan Diğer Eş Sorumlu mu? TMK m.188-189 Evlilik Birliğinin Temsili
Kısa ve net cevap: Evlilik, eşlerden birini diğer eşin bütün borçlarından otomatik olarak sorumlu yapmaz. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.188’e göre eşlerden her biri ortak yaşam devam ederken ailenin sürekli ihtiyaçları için evlilik birliğini temsil eder. TMK m.189’a göre bu temsil yetkisinin kullanıldığı işlemlerde eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olur. Eşlerden biri temsil yetkisi bulunmadan işlem yaparsa kural olarak kişisel olarak sorumludur; ancak temsil yetkisinin üçüncü kişilerce anlaşılamayacak biçimde aşılması hâlinde eşler yine müteselsilen sorumlu olabilir.
Evlilik eşlerden birini diğer eşin bütün borçlarından sorumlu yapar mı?
Hayır. Türk Medeni Kanunu, eşlerin her borcunu kendiliğinden ortak borç hâline getirmez. Borcun hangi amaçla doğduğu, işlemi kimin yaptığı, evlilik birliğini temsil yetkisinin bulunup bulunmadığı ve üçüncü kişinin bu yetki sınırını anlayıp anlayamayacağı belirlenmelidir. Bu nedenle “evliysek bütün borçlar yarı yarıyadır” veya “eşimin imzaladığı hiçbir borç beni ilgilendirmez” biçimindeki iki uç yaklaşım da yanlıştır.
TMK m.188-189, özellikle ailenin günlük ve diğer ihtiyaçları için üçüncü kişilerle yapılan işlemlerde kimin sorumlu olduğunu düzenler. Eşlerin mal rejimi ise farklı bir hukuki kurumdur. Edinilmiş mallara katılma rejiminin bulunması, eşlerin bütün kişisel borçlarını ortak borca dönüştürmez.
Güncel resmî metne Mevzuat Bilgi Sistemi – 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu üzerinden ulaşılabilir.
Ailenin sürekli ihtiyaçları için temsil yetkisi ne demektir?
TMK m.188/1’e göre eşlerden her biri ortak yaşamın devamı süresince ailenin sürekli ihtiyaçları için evlilik birliğini temsil eder. Kanun bu alan için diğer eşten her seferinde ayrıca vekâlet alınmasını istemez. Günlük aile yaşamının devamını sağlayan olağan ve sürekli giderler bakımından eşlerden her biri birlik adına işlem yapabilir.
Ailenin sürekli ihtiyaçları somut yaşam düzeyine göre değerlendirilir. Gıda, olağan ev ihtiyaçları, çocukların günlük gereksinimleri, rutin sağlık ve eğitim giderleri, evin olağan işletme giderleri gibi harcamalar bu alanda değerlendirilebilir. Ancak harcamanın tutarı, ailenin ekonomik düzeyi ve işlemin olağanlığı önemlidir. Aynı mal veya hizmet bir aile için günlük ihtiyaç niteliğindeyken başka bir olayda olağanüstü yatırım niteliği taşıyabilir.
“Sürekli ihtiyaç” kavramı yalnız her ay tekrar eden gider demek değildir. Aile yaşamının olağan akışı içinde karşılanması beklenen ihtiyaç olması önemlidir. İşlem, aile yaşamıyla ilgisiz kişisel yatırım veya ticari girişim niteliğindeyse TMK m.188/1 kapsamına otomatik olarak girmez.
Ailenin diğer ihtiyaçları için bir eş tek başına işlem yapabilir mi?
TMK m.188/2, ailenin sürekli ihtiyaçları dışındaki diğer ihtiyaçlarda temsil yetkisini daha sınırlı düzenler. Eşlerden biri bu tür işlemlerde evlilik birliğini ancak iki durumda temsil edebilir. Birincisi, diğer eş veya haklı sebeplerle hâkim tarafından yetkili kılınmış olmasıdır. İkincisi, birliğin yararı bakımından gecikmede sakınca bulunması ve diğer eşin hastalığı, başka yerde olması veya benzeri sebeplerle rızasının alınamamasıdır.
Bu nedenle yüksek tutarlı ve olağan günlük ihtiyaç kapsamını aşan bir işlemde “eşim de evli olduğumuz için zaten bağlıdır” denilemez. Diğer eşin açık yetkisi, hâkim yetkisi veya kanundaki acil durum koşulu bulunmalıdır.
Örneğin ailenin önemli bir ihtiyacı için gecikmesinde ciddi zarar bulunan bir işlem yapılması gerekiyor ve diğer eş hastanede olduğu için rızası alınamıyorsa m.188/2’deki acil temsil şartları değerlendirilebilir. Buna karşılık yalnız işlem daha kolay olsun diye diğer eşin bilgisi dışında büyük borç altına girilmesi aynı değildir.
Temsil yetkisi içinde yapılan borçta eşler nasıl sorumlu olur?
TMK m.189/1 açık biçimde, evlilik birliğini temsil yetkisinin kullanıldığı hâllerde eşlerin üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olduklarını düzenler. Müteselsil sorumlulukta alacaklı, borcun tamamını şartları içinde eşlerden birinden isteyebilir; eşlerin kendi aralarındaki iç ilişki ise ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle aile için alınan bir mal veya hizmette işlemi yalnız bir eşin imzalaması, diğer eşin hiçbir durumda sorumlu olmayacağı anlamına gelmez. İşlem m.188 kapsamındaki temsil yetkisi içinde yapılmışsa m.189 gereği birlikte ve müteselsil dış sorumluluk doğabilir.
Alacaklı bakımından önemli olan, işlemin gerçekten evlilik birliği temsil yetkisi içinde bulunmasıdır. Borçlunun “eşim de var” demesi tek başına yeterli değildir. Harcamanın aile ihtiyacıyla bağlantısı ve temsil sınırı ispatlanmalıdır.
Eş temsil yetkisi olmadan borçlanırsa ne olur?
TMK m.189/2’ye göre eşlerden her biri, evlilik birliğini temsil yetkisi bulunmaksızın yaptığı işlemlerden kişisel olarak sorumludur. Bu, eşlerin bağımsız malvarlığı ve borç sorumluluğu ilkesinin önemli sonucudur.
Örneğin eşlerden biri kendi ticari faaliyeti için kredi kullanmış, kişisel yatırım yapmış veya aileyle ilgisi bulunmayan bir sözleşmeye girmişse sırf evli olması diğer eşi borçlu hâline getirmez. Diğer eş ayrıca kefil, ortak borçlu, garanti veren veya temsil edilen sıfatıyla işlemde yer almışsa durum farklıdır; sorumluluk o hukuki işleme dayanır.
Bir borcun icra takibinde eşe yöneltilmesi hâlinde önce borç belgesinde imza ve sıfat kontrol edilmelidir. Sonra alacaklı m.189’daki evlilik birliği temsiline dayanıyorsa işlemin aile ihtiyacı kapsamında olup olmadığı incelenmelidir.
Temsil yetkisinin aşılması üçüncü kişilerce anlaşılamıyorsa ne olur?
TMK m.189/2’nin ikinci cümlesi önemli bir istisna getirir. Eşlerden biri temsil yetkisini aşmış olsa bile bu aşım üçüncü kişilerce anlaşılamayacak durumdaysa eşler müteselsilen sorumlu olabilir. Bu hüküm, aile ihtiyaçları için işlem yapan kişinin dışarıdan haklı biçimde temsil yetkili göründüğü durumlarda üçüncü kişiyi korur.
Ancak üçüncü kişinin işlem koşullarından yetki aşımını anlayabildiği veya anlaması gerektiği hâlde bu korumadan yararlanması beklenmez. İşlemin bedeli, niteliği, ailenin yaşam düzeyi, mal veya hizmetin kullanım amacı ve satıcının bildiği bilgiler değerlendirilir.
Örneğin bir satıcı açıkça yalnız bir eşin kişisel ticari faaliyeti için mal verdiğini biliyorsa işlemi “aile ihtiyacı” gibi göstererek diğer eşe yönelmesi mümkün değildir. Buna karşılık olağan aile ihtiyacına benzeyen işlemde satıcının iç aile anlaşmazlığını bilmesi beklenemeyebilir.
Eşin kredi kartı borcundan diğer eş sorumlu olur mu?
Kredi kartı borcunda tek bir otomatik cevap yoktur. Kart sözleşmesinin tarafı olan eş, bankaya karşı asıl borçludur. Diğer eşin banka kart sözleşmesine göre borçlu, kefil veya ek kart ilişkisi içinde olup olmadığı ayrıca incelenir. TMK m.188-189 ise kartla yapılan belirli aile harcamalarının evlilik birliği temsilinden doğan dış sorumluluğu bakımından tartışılabilir.
Bankanın yalnız “kart aile içinde kullanıldı” gerekçesiyle kart sözleşmesine taraf olmayan eşi doğrudan sözleşmesel kart borçlusu sayması mümkün değildir. Hangi hukuki sebebe dayanıldığı açık olmalıdır. Evlilik birliği temsil sorumluluğu ileri sürülüyorsa her harcamanın niteliği ve temsil koşulları incelenir.
Eşin tüketici kredisi borcundan diğer eş sorumlu mudur?
Tüketici kredisi sözleşmesinde krediyi kullanan kişi sözleşmenin borçlusudur. Diğer eşin yalnız evlilik nedeniyle kredi sözleşmesinin borçlusu hâline gelmesi söz konusu değildir. Diğer eş ayrıca borçlu, kefil veya başka teminat veren sıfatıyla imza atmışsa sorumluluk o işleme dayanabilir.
Kredi aile için kullanılmış olsa bile yüksek tutarlı kredi işleminin m.188 kapsamında otomatik temsil işlemi olduğu varsayılamaz. Kredinin amacı, tutarı, diğer eşin rızası ve bankanın bildiği koşullar birlikte değerlendirilir. Özellikle kefalet varsa Türk Borçlar Kanunu’ndaki eş rızası ve şekil hükümleri de ayrıca uygulanabilir.
Eşin ticari borcundan diğer eş sorumlu olur mu?
Kural olarak hayır. Eşlerden birinin kendi ticari işletmesi, şirketi, mesleki faaliyeti veya kişisel yatırımından doğan borç, yalnız evlilik nedeniyle diğer eşe geçmez. Diğer eşin ortak, kefil, avalist, müşterek borçlu veya sözleşme tarafı olması hâlinde ise sorumluluk bu özel hukuki sıfata dayanır.
Bir işletmenin aile geçimini sağlaması, bütün ticari borçların “ailenin sürekli ihtiyacı” hâline geldiği anlamına gelmez. TMK m.188’in aile birliğini temsil amacı ile ticari işletmenin borçları birbirinden ayrılmalıdır.
Evlilik giderlerine katkı ile üçüncü kişiye karşı borç aynı şey midir?
Hayır. TMK m.186 eşlerin evlilik birliği giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılmasını, TMK m.196 ise hâkimin parasal katkıyı belirlemesini düzenler. Bu hükümler eşlerin kendi aralarındaki aile giderleri yükümlülüğüyle ilgilidir. TMK m.188-189 ise eşlerin üçüncü kişilerle yaptığı işlemlerde temsil ve dış sorumluluğu düzenler.
Evlilik giderlerine katkının nasıl isteneceği için TMK m.196 evlilik giderlerine katkı rehberi incelenebilir.
Mal rejimi eşin borcuna karşı sorumluluğu değiştirir mi?
Edinilmiş mallara katılma rejimi, eşlerin evlilik içinde edindikleri malvarlığı değerlerinin rejim sona erdiğinde nasıl tasfiye edileceğini düzenler. Bu rejim üçüncü kişilere karşı bütün borçların ortak olduğu anlamına gelmez. TMK m.224’e göre eşlerden her biri kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur.
Bu nedenle “evlilikte alınan her borç ortak borçtur” ifadesi doğru değildir. Evlilik birliği temsili, kefalet, müşterek borçluluk ve mal rejimi birbirinden ayrı hukuki kurumlar olarak incelenmelidir.
Eşin borcundan sorumluluk uyuşmazlığında hangi belgeler önemlidir?
Sözleşme veya sipariş formu, fatura, kredi/kart sözleşmesi, banka kayıtları, ürün veya hizmetin teslim adresi, hangi amaçla kullanıldığını gösteren belgeler, taraf yazışmaları ve varsa diğer eşin izin/vekâlet belgesi önemlidir. İşlemin ailenin sürekli ihtiyacı mı, diğer bir aile ihtiyacı mı yoksa tamamen kişisel/ticari bir işlem mi olduğu somutlaştırılmalıdır.
Alacaklı, diğer eşin m.189 gereği müteselsil sorumlu olduğunu ileri sürüyorsa temsil yetkisinin şartlarını ispatlamalıdır. Diğer eş ise işlemin aileyle ilgisiz olduğunu, yetkinin bulunmadığını veya üçüncü kişinin yetki aşımını bildiğini/bilmesi gerektiğini gösteren delilleri sunabilir.
İcra takibi yalnız işlemi yapan eşe veya her iki eşe yöneltildiyse ödeme emri ve takip dayanağı belge gecikmeden incelenmelidir. İtiraz süresi takibin türüne göre kısa olabileceği için tebliğ tarihi ayrıca önemlidir.
Aile hukukuna ilişkin diğer rehberlere Aile Hukuku ve genel açıklamalara Hukuk Rehberleri bölümlerinden ulaşılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Evlilikte eşler birbirinin tüm borçlarından sorumlu mu?
Hayır. Sorumluluk borcun hukuki sebebine, temsil yetkisine ve eşin işlemdeki sıfatına göre belirlenir.
Market ve günlük ev ihtiyaçları borcundan iki eş de sorumlu olabilir mi?
Evet. Ailenin sürekli ihtiyaçları için m.188 kapsamında yapılan işlemde m.189 gereği eşler üçüncü kişiye karşı müteselsilen sorumlu olabilir.
Eşimin kişisel ticari borcundan sorumlu muyum?
Sırf evlilik nedeniyle hayır. Ayrıca kefil, ortak borçlu veya başka hukuki sıfatla yükümlülük üstlenilmişse durum değişir.
Eşimin kredi kartı borcu bana gelir mi?
Kart sözleşmesinin tarafı olan eş asıl borçludur. Diğer eşin ayrıca sözleşmesel sıfatı ve m.188-189 kapsamında temsil sorumluluğu bulunup bulunmadığı somut olarak incelenir.
Eş tüketici kredisi çekerse ben de borçlu olur muyum?
Yalnız evlilik nedeniyle kredi sözleşmesinin borçlusu olunmaz. İmza, kefalet veya temsil ilişkisi ayrıca değerlendirilir.
Ailenin diğer ihtiyaçlarında bir eş tek başına borçlanabilir mi?
TMK m.188/2’deki diğer eş veya hâkim tarafından yetkilendirme ya da gecikmede sakınca ve rızanın alınamaması koşullarından biri bulunmalıdır.
Yetkisiz işlem yapan eşin borcundan kim sorumlu olur?
Kural olarak işlemi yapan eş kişisel olarak sorumludur.
Satıcı yetki aşımını anlayamazsa diğer eş de sorumlu mu?
TMK m.189/2’ye göre temsil yetkisinin aşılması üçüncü kişilerce anlaşılamayacak nitelikteyse eşler müteselsilen sorumlu olabilir.
Edinilmiş mallara katılma rejimi borçları ortak yapar mı?
Hayır. Mal rejimi tasfiye sistemidir; eşlerden her biri kural olarak kendi borçlarından kendi malvarlığıyla sorumludur.
Diğer eşin temsil yetkisi sınırlandırılabilir mi?
Evet. TMK m.190’da, temsil yetkisini aşan veya yetkiyi kullanmada yetersiz kalan eşin temsil yetkisinin hâkim tarafından diğer eşin istemiyle kaldırılması veya sınırlanması ayrıca düzenlenmiştir.
Sonuç
TMK m.188-189’un sistemi nettir: evlilik bütün borçları ortaklaştırmaz. Ailenin sürekli ihtiyaçları için her eş birliği temsil edebilir ve bu yetki içinde yapılan işlemlerde eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olabilir. Yetkisiz işlemde ise kural olarak işlemi yapan eş kişisel olarak sorumludur; üçüncü kişinin anlayamayacağı yetki aşımı bunun istisnasıdır. Borcun kime ait olduğunu belirlerken işlem amacı, temsil yetkisi, imza ve üçüncü kişinin bilgisi birlikte incelenmelidir.
Av. Halil BAKIRCI — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. İçerik 15 Eylül 2026 tarihindeki yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
