Esnaf Federasyonunun Organları Kaç Kişiden Oluşur? 9, 11 ve 13 Kişilik Yönetim Kurulu | 5362 m.28 (2026)
Kısa ve net cevap: 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 28. maddesine göre federasyonun üç organı vardır: genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu. Federasyon genel kurulu, genel kurul tarihinden en az altı ay önce kurulmuş üye odaların yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile federasyonun görevdeki başkanı, yönetim ve denetim kurulu üyelerinden oluşur. Yönetim kurulu, başkan dahil; oda sayısı 75 ve daha azsa 9, 76–125 arasındaysa 11, 126 ve daha fazlaysa 13 kişidir. Denetim kurulu üç kişiden oluşur. Yönetim ve denetim kurullarının görev süresi dört yıldır ve aynı sayıda yedek üye seçilir.
5362 m.28’e göre federasyonun üç organı
Federasyonun organ yapısı birlikten daha sade bir modelle kurulmuştur. Kanun federasyon organlarını genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu olarak sayar. Birliklerde ayrıca başkanlar kurulu ve disiplin kurulu bulunurken federasyonda bu iki organ yoktur. Bu fark, kurumların görev yapısının aynı olmadığını gösterir.
Genel kurul federasyonun temel karar ve seçim organıdır. Yönetim kurulu federasyonun işlerini yürütür ve üye odalarla mesleki koordinasyonu sağlar. Denetim kurulu ise yönetim işlemlerinin Kanuna, ana sözleşmeye ve genel kurul kararlarına uygunluğunu inceler. Her organın görevleri m.29-31’de ayrıca düzenlenmiştir.
Federasyonun nasıl kurulduğu m.26’da, odaların federasyona zorunlu kaydı m.27’de düzenlenir. Organ yapısını doğru anlamak için kuruluş ve üyelik sisteminin de bilinmesi gerekir. Federasyon kuruluş şartları için 5362 m.26 rehberi, kayıt için 5362 m.27 rehberi incelenebilir.
Federasyon genel kurulu kimlerden oluşur?
M.28/a’ya göre federasyon genel kurulu, genel kurul tarihinden en az altı ay önce kurulmuş üye odaların yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile federasyonun görevde bulunan başkanı, yönetim ve denetim kurulu üyelerinden oluşur. Bu yapı, genel kurul üyeliğini oda üyelerinin tamamına açmaz; temsil, oda yönetim organları üzerinden kurulur.
Oda başkanının yanı sıra oda yönetim kurulu üyeleri de federasyon genel kurulu üyesidir. Buna karşılık oda denetim kurulu üyelerinin yalnız bu sıfat nedeniyle federasyon genel kuruluna katılacağına ilişkin bir hüküm m.28’de bulunmaz. Katılımcı listesi hazırlanırken kanunun saydığı sıfatlar esas alınmalıdır.
Federasyonun görevdeki başkanı ile yönetim ve denetim kurulu üyeleri de genel kurul yapısına dahildir. Böylece hem üye odaların temsilcileri hem federasyonun mevcut organ üyeleri genel kurulda yer alır.
Genel kurula katılımda 6 aylık kuruluş şartı
M.28, federasyon genel kuruluna temsilci gönderecek üye odalar bakımından açık bir zaman şartı koyar: oda genel kurul tarihinden en az altı ay önce kurulmuş olmalıdır. Bu süre, çok yeni kurulmuş odaların federasyon genel kurulunda hemen oy kullanmasını önleyen objektif bir ölçüttür.
Altı aylık süre odanın federasyona kayıt tarihine göre değil, odanın kuruluş tarihine göre değerlendirilir. Oda federasyona m.27 kapsamında bir ay içinde kaydolmuş olsa bile genel kurul tarihinde altı aylık kuruluş süresini doldurmamışsa m.28’deki şart gerçekleşmez.
Genel kurul listesi hazırlanırken her üye oda için kuruluş tarihi, federasyon kaydı ve mevcut yönetim kurulu listesi ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Bu çalışma m.46’daki genel kurul katılımcı listesi hazırlığıyla da bağlantılıdır.
Altı aylık şartın amacı, federasyon genel kurulunun istikrarlı ve faal oda yapısını temsil etmesini sağlamaktır. Süre, ana sözleşmeyle kısaltılamaz veya “üç aylık oda da katılsın” şeklinde genel kurul kararıyla değiştirilemez.
Federasyon yönetim kurulu kaç kişidir?
M.28/b, federasyon yönetim kurulunun büyüklüğünü üye oda sayısına göre üç kademeye ayırır. Başkan dahil olmak üzere:
- Oda sayısı 75 ve daha az ise yönetim kurulu 9 kişidir.
- Oda sayısı 76 ile 125 arasında ise yönetim kurulu 11 kişidir.
- Oda sayısı 126 ve daha fazla ise yönetim kurulu 13 kişidir.
Bu sayılar genel kurulun takdirine bırakılmış değildir. Üye oda sayısı hangi aralığa giriyorsa o aralığın kurul büyüklüğü uygulanır. Seçimden önce federasyona kayıtlı üye oda sayısı güncellenmeli ve seçim pusulaları bu sayıya göre hazırlanmalıdır.
Yönetim kurulu genel kurul üyeleri arasından dört yıl için seçilir. Başkan da yönetim kurulunun bir parçasıdır. Başkanın ayrıca nasıl seçildiği ve temsil yetkisi ortak hükümler m.49 ve m.54 ile birlikte değerlendirilir.
75, 76 ve 126 oda eşiklerinde hangi sayı uygulanır?
Sınır değerlerde hata yapılmaması önemlidir. Tam 75 üye odası bulunan federasyonda yönetim kurulu 9 kişidir. Oda sayısı 76 olduğunda kurul 11 kişiye çıkar. 125 odalı federasyonda da 11 kişi seçilir; sayı 126 olduğunda yönetim kurulu 13 kişiye çıkar.
Bu geçişler, kanun metnindeki kesin sayı aralıklarına dayanır. “Oda sayımız 75’e yakın olduğu için 11 kişi seçelim” veya “126’ya yeni çıktık, eski kurul sayısıyla devam edelim” şeklindeki yaklaşımlar yeni genel kurul seçimi bakımından m.28’e uygun değildir. Seçim tarihinde geçerli üye oda sayısı esas alınmalıdır.
Oda sayısındaki artış veya azalma görev süresi devam eden kurulun ortasında kendiliğinden yeni üye eklenmesi veya çıkarılması sonucunu doğurmaz. Kurul görev süresi ve sonraki genel kurul seçimindeki yapı birlikte değerlendirilir. Organ üyeliğinde eksilme olursa m.53’teki yedek çağrısı hükümleri uygulanır.
Federasyon denetim kurulu kaç kişiden oluşur?
M.28/c’ye göre federasyon denetim kurulu, genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilen üç kişiden oluşur. Yönetim kurulundaki gibi oda sayısına bağlı 9/11/13 kademesi denetim kurulunda yoktur.
Federasyona 50, 100 veya 200 oda kayıtlı olsa da m.28’de denetim kurulu sayısı üç kişidir. Aynı sayıda, yani üç yedek üye seçilir. Denetim kurulunun görevleri m.31’de ayrıntılı biçimde sayılmıştır.
Denetim kurulunun yönetim kurulundan bağımsız görev yapması gerekir. M.51’de aynı kuruluşta yönetim kurulu üyeliği ile denetim kurulu üyeliğinin bağdaşmasına ilişkin yasaklar vardır. Seçim listeleri hazırlanırken adayların görev alma yasakları kontrol edilmelidir.
Yönetim ve denetim kurullarının görev süresi kaç yıldır?
Her iki kurulun görev süresi dört yıldır. Bu süre, 5362 m.42’deki olağan genel kurul dönemleriyle uyumludur. Federasyon olağan genel kurulu dört yılda bir haziran ayında yapılır ve yeni dönem organ seçimleri bu genel kurulda gerçekleştirilir.
Görev süresinin dört yıl olması, organ üyelerinin hiçbir koşulda daha önce görevden ayrılamayacağı anlamına gelmez. İstifa, seçilme şartlarının kaybı, m.52 ve m.58’deki özel görevden uzaklaştırma mekanizmaları veya kurulda eksilme gibi durumlar kanunda ayrıca düzenlenmiştir.
Yeni seçilen kurul, genel kurul ve seçim sonuçlarının kesinleşmesinden sonra görev dönemine başlar. Devir teslim işlemleri karar defterleri, mali kayıtlar, elektronik sistem yetkileri, banka imzaları ve kurumsal belgeler bakımından tutanakla yürütülmelidir.
Yedek üyeler nasıl belirlenir?
M.28 yönetim ve denetim kurullarında asıl üye sayısı kadar yedek üye seçilmesini zorunlu kılar. Buna göre 9 kişilik yönetim kurulunda 9, 11 kişilik kurulda 11, 13 kişilik kurulda 13 yedek üye; denetim kurulunda ise 3 yedek üye seçilir.
Yedekler genel kurul seçiminde belirlenir. Sonradan yönetim kurulu tarafından “yedek atama” yapılmaz. Asıl üyelik boşaldığında kanunun ortak hükümlerindeki oy sırası ve çağrı sistemi uygulanır.
Seçim tutanaklarında asıl ve yedek sıralamasının açık olması gerekir. Eşit oy durumlarında seçim mevzuatındaki ve m.49’daki usuller dikkate alınır. Yedek liste, kurulun görev süresi boyunca boşalan üyeliklerin kanuni şekilde tamamlanabilmesi için temel belgedir.
Federasyon organları ile birlik organları arasındaki farklar
Birlikte beş organ vardır: genel kurul, başkanlar kurulu, yönetim, denetim ve disiplin kurulları. Federasyonda ise üç organ bulunur. Federasyon bünyesinde ayrı başkanlar kurulu ve disiplin kurulu öngörülmemiştir. Oda üyelerinin disiplin işlemleri birlik disiplin kurulunda yürütülür.
Yönetim kurulu sayıları da farklıdır. Birlikte bağlı oda sayısına göre 5, 7, 9 veya 11 kişilik yönetim kurulu; federasyonda 9, 11 veya 13 kişilik yönetim kurulu vardır. Denetim kurulunda birlik için 3/5 ayrımı bulunurken federasyonda sabit üç kişi vardır.
Birlik organlarının ayrıntılı sayı sistemi için 5362 m.19 rehberi ile karşılaştırma yapılabilir. Bu farklar, seçim hazırlığında yanlış kurum maddesinin kullanılmasını önler.
Federasyon genel kurulu öncesi seçim kontrol listesi
İlk olarak federasyona kayıtlı faal oda sayısı belirlenmelidir. Bu sayı yönetim kurulunun 9, 11 veya 13 kişiden hangisi olacağını belirler. İkinci olarak genel kurul tarihinden en az altı ay önce kurulmuş üye odalar tespit edilmelidir. Üçüncü olarak bu odaların güncel yönetim kurulu başkan ve üyeleri belirlenir.
Dördüncü olarak federasyonun görevdeki başkanı, yönetim ve denetim kurulu üyeleri genel kurul listesine eklenir. Beşinci olarak adayların m.50’deki seçilme şartları ve m.51’deki görev alma yasakları kontrol edilir. Altıncı olarak asıl ve yedek üye sayıları m.28’e göre pusulalara doğru yansıtılır.
Yedinci olarak m.49’daki yargı gözetimi, seçmen listelerinin onayı, ilan, itiraz, sandık ve gizli oy-açık sayım düzeni uygulanır. Sekizinci olarak seçim sonucu ve asıl-yedek sıralaması tutanağa bağlanır. Böylece m.28’in sayı ve temsil kuralları seçim usulüyle bütünleştirilmiş olur.
Genel kurulun yalnız organ seçiminden ibaret olmadığı da unutulmamalıdır. M.29 federasyon genel kuruluna faaliyet ve denetim raporları, bütçe, ibra, ana sözleşme, eğitim, yardım ve malvarlığı işlemleri bakımından ayrıca görevler verir.
Federasyon organlarında değişiklik yapılabilir mi?
Federasyon ana sözleşmesinde düzenlemeler bulunabilir ancak kanunun açıkça belirlediği organ yapısı ve üye sayıları ana sözleşmeyle değiştirilemez. Genel kurul “daha hızlı çalışmak için yönetim kurulunu yedi kişiye indirelim” veya “daha geniş temsil için denetim kurulunu beş kişiye çıkaralım” şeklinde m.28’e aykırı karar alamaz.
Organ yapısını değiştirmek için kanun değişikliği gerekir. Ana sözleşme yalnız kanun çerçevesinde iç işleyiş ayrıntılarını düzenleyebilir. Denetimde, ana sözleşme ile Kanun arasında farklılık varsa üst norm olarak Kanun uygulanır.
Bu nedenle federasyon seçimleri öncesinde yalnız mevcut ana sözleşmeye değil güncel 5362 sayılı Kanun metnine de bakılması gerekir. Özellikle oda sayısı değişmiş federasyonlarda geçmiş seçimdeki kurul sayısının otomatik tekrarlanması doğru değildir.
Sık Sorulan Sorular
Federasyonun kaç organı vardır?
Üç organı vardır: genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu.
Federasyon genel kuruluna hangi odalar katılır?
Genel kurul tarihinden en az altı ay önce kurulmuş üye odaların yönetim kurulu başkan ve üyeleri m.28’deki şartlarla katılır.
75 odalı federasyonda yönetim kurulu kaç kişidir?
Başkan dahil 9 kişidir.
76 odalı federasyonda yönetim kurulu kaç kişidir?
11 kişidir.
125 odalı federasyonda yönetim kurulu kaç kişidir?
11 kişidir.
126 odalı federasyonda yönetim kurulu kaç kişidir?
13 kişidir.
Federasyon denetim kurulu kaç kişidir?
Üç asıl üyeden oluşur ve üç yedek üye seçilir.
Kurulların görev süresi kaç yıldır?
Yönetim ve denetim kurulları dört yıl için seçilir.
Yönetim kurulunda kaç yedek seçilir?
Asıl üye sayısı kadar yedek üye seçilir; kurul 9 ise 9, 11 ise 11, 13 ise 13 yedek vardır.
Federasyonda disiplin kurulu var mı?
5362 m.28 federasyon organları arasında ayrı bir disiplin kurulu saymaz.
Hukuki dayanak ve resmî kaynak
Bu rehber 5362 sayılı Kanunun güncel 28. maddesine dayanır. Resmî metin için Mevzuat Bilgi Sistemi 5362 sayılı Kanun esas alınmalıdır. 6 aylık kuruluş şartı, 75/76–125/126+ yönetim kurulu eşikleri, üç kişilik denetim kurulu ve dört yıllık süre doğrudan m.28’den alınmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
