Etiket Fiyatı ile Kasa Fiyatı Farklıysa Hangisi Geçerli? TKHK 54
Kısa ve net cevap: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 54. maddesine göre etiket, tarife veya fiyat listesinde yazan fiyat ile kasa fiyatı arasında fark varsa tüketici lehine olan fiyat uygulanır. Bu nedenle rafta 500 TL görünen bir ürün kasada 650 TL çıkarsa tüketici 500 TL üzerinden satın alma hakkını ileri sürebilir. Tersine, kasadaki fiyat raftaki etiketten daha düşükse tüketici lehine olan düşük kasa fiyatı uygulanır.
Satıcı “etiketi değiştirmeyi unuttuk”, “kampanya bitti”, “sistem eski fiyatı kabul etmiyor” gibi gerekçelerle tüketici aleyhine daha yüksek fiyatı dayatamaz. Ürün satıştan kaldırılmış değilse ve satış iradesi mevcutsa fiyat uyuşmazlığında TKHK m.54/2’nin açık kuralı uygulanır. Fiyat etiketlerinin görünür, okunabilir ve gerçeğe uygun olması da Fiyat Etiketi Yönetmeliği kapsamında satıcının yükümlülüğüdür.
TKHK 54’ün temel kuralı nedir?
TKHK m.54 fiyat etiketi, tarife ve fiyat listelerinin temel tüketici koruma kurallarını düzenler. Tüketiciye sunulan mal ve hizmetlerin satış fiyatının açıkça gösterilmesi gerekir. Etiket/fiyat listesi ile kasa fiyatı arasında fark olduğunda kanun tüketici lehine olan fiyatın uygulanmasını emreder.
Bu hüküm, tüketicinin mağaza içinde gördüğü fiyat bilgisine güvenebilmesini sağlar. Satıcının iç sistemindeki fiyat değişikliği, raftaki tüketiciye sunulan etiketle uyumsuzsa risk kural olarak satıcıya aittir.
Etiket 500 TL, kasa 650 TL ise ne olur?
Tüketici lehine olan 500 TL uygulanır. Satıcı ürünün kasada 650 TL göründüğünü söyleyerek tüketiciyi daha yüksek fiyatı ödemeye zorlayamaz.
Tüketici mümkünse raf/etiket fotoğrafını çekmeli ve fişteki fiyatı saklamalıdır. Uyuşmazlık büyürse bu kayıtlar fiyat farkını göstermek için kullanılabilir.
Etiket 650 TL, kasa 500 TL ise ne olur?
Bu durumda da tüketici lehine olan daha düşük kasa fiyatı 500 TL’dir. TKHK m.54/2’nin amacı “etiket fiyatı her zaman geçerlidir” demek değil, iki fiyat arasından tüketici lehine olanı uygulamaktır.
Satıcı kasadaki düşük fiyatın sistem hatası olduğunu ileri sürebilir; ancak somut olayda malın satışa arz şekli, hata barizliği ve dürüstlük kuralı ayrıca değerlendirilebilir. Normal fiyat farkında açık kanun kuralı tüketiciyi korur.
“Kampanya bitti, etiketi değiştirmeyi unuttuk” denebilir mi?
Bu açıklama tüketici aleyhine fiyat farkını otomatik meşru hale getirmez. Satıcının kampanya bitişinde etiketleri ve fiyat sistemini uyumlu hale getirme yükümlülüğü vardır. Tüketici reyonda geçerli bir fiyat etiketi görüyorsa m.54/2 devreye girer.
Kampanya etiketinde açıkça ve görünür biçimde belirli tarih aralığı yazılmış ve tüketici kampanya süresi bittikten sonra ürünü almak istiyorsa somut bilgilendirme ayrıca değerlendirilir. Ancak eski etiketi rafta bırakıp kasada daha yüksek fiyat istemek tüketici hukuku bakımından risklidir.
Kasiyer “sistem izin vermiyor” derse ne yapılmalı?
Satıcının bilgi işlem sistemi kanunun önüne geçmez. Tüketici mağaza yetkilisini çağırıp TKHK m.54 uyarınca düşük fiyatın uygulanmasını isteyebilir.
Satış reddedilir veya yüksek fiyat tahsil edilirse etiket fotoğrafı, fiş, ürün barkodu ve mağaza bilgileri saklanarak yazılı şikâyet yapılabilir.
Fiyat etiketi ürünün üzerinde olmak zorunda mı?
Fiyat Etiketi Yönetmeliği malın niteliğine göre etiket, liste veya benzeri araçlarla satış fiyatının tüketici tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir biçimde gösterilmesini düzenler. Her ürün grubunda etiketin fiziksel olarak ürünün üzerine yapıştırılması şart olmayabilir; raf etiketi veya fiyat listesi kullanılabilir.
Önemli olan fiyat bilgisinin hangi ürüne ait olduğunun tereddütsüz anlaşılmasıdır.
Raf etiketi başka ürüne aitse ne olur?
Etiketin gerçekten tüketicinin aldığı ürüne ait olup olmadığı belirlenmelidir. Barkod, ürün adı, gramaj, model veya varyant bilgisi uyuşmuyorsa “fiyat farkı” değil yanlış etiket eşleştirmesi tartışması doğabilir.
Tüketici fotoğrafta hem ürünü hem etiket üzerindeki ürün bilgisini gösterecek kayıt almalıdır. Satıcı da raf düzenini tüketiciyi yanıltmayacak şekilde kurmalıdır.
Gramaj farklıysa düşük etiket fiyatı uygulanır mı?
Etiket 500 gramlık ürün için, tüketicinin aldığı ürün 750 gram ise aynı ürün/fiyat karşılaştırması yapılmayabilir. Ürün kodu, gramaj ve varyant farkı dikkate alınır.
Fiyat etiketinde birim fiyat bilgilerinin doğru olması özellikle gıda ve ölçüyle satılan ürünlerde önemlidir.
Aynı ürünün farklı rengi farklı fiyat olabilir mi?
Satıcı farklı renk veya varyantlara farklı fiyat belirleyebilir; ancak fiyat bilgisi tüketiciye açıkça gösterilmelidir. Tüketicinin elindeki varyantın raftaki etiketle eşleşip eşleşmediği kontrol edilir.
Tek bir etiket bütün varyantları kapsayacak biçimde sunulmuşsa daha sonra kasada sürpriz fiyat uygulanması tüketiciyi yanıltabilir.
İndirimli satışlarda eski ve yeni fiyat nasıl gösterilmeli?
Fiyat Etiketi Yönetmeliği indirimli satışlarda indirimden önceki fiyat ile indirimli fiyatın gösterilmesine ve önceki fiyatın belirlenmesine ilişkin özel kurallar içerir. Satıcı “yüzde indirim” iddiasını gerçeğe uygun geçmiş fiyatla karşılaştırmalıdır.
Sahte yüksek “eski fiyat” oluşturup indirim yapılmış görüntüsü vermek hem fiyat etiketi hem de haksız ticari uygulama/reklam hükümleri bakımından sorun doğurur.
İndirim etiketi kasada uygulanmazsa ne olur?
Rafta geçerli indirimli fiyat bulunmasına rağmen kasada daha yüksek fiyat çıkarsa tüketici lehine olan indirimli fiyat uygulanmalıdır. Kampanyanın şartları varsa bunların önceden açıkça belirtilmiş olması gerekir.
“Sadece sadakat kartına özel”, “ikinci üründe geçerli” veya “belirli ödeme yöntemiyle” gibi koşullar küçük ve görünmez yazıyla gizlenmemelidir.
Marketlerde etiket-kasa farkı nasıl ispatlanır?
Ürünün raf üzerindeki konumu, etiket, barkod ve fiyatı aynı karede gösteren fotoğraf en güçlü pratik delillerden biridir. Kasa fişi veya ödeme ekranı da saklanmalıdır.
Mağaza içi kamera kayıtları, elektronik fiyat sistemi ve ürün veri tabanı da uyuşmazlıkta satıcı tarafından sunulabilir.
Fiyat farkı ödendikten sonra geri istenebilir mi?
Evet. Tüketici etiket fiyatından daha yüksek bedel ödemişse aradaki farkın iadesini satıcıdan isteyebilir. Satıcı iade yapmazsa uyuşmazlık tutarına göre tüketici hakem heyeti başvurusu gündeme gelir.
Başvuruda fiş/fatura, etiket fotoğrafı, ürün barkodu ve mağazaya yapılan yazılı başvuru eklenmelidir.
Fiş yoksa tüketici hakkını kaybeder mi?
Fiş güçlü bir delildir ancak tüketici işlemi yalnız fişle ispatlanmak zorunda değildir. Kredi kartı ekstresi, banka işlemi, elektronik fatura, mağaza kayıtları ve diğer deliller kullanılabilir.
Yine de fiyat farkı uyuşmazlığında fişi saklamak en pratik yöntemdir.
Online alışverişte ürün sayfası ile sepet fiyatı farklıysa ne olur?
TKHK m.54 esas olarak fiyat etiketi ve listesi düzenler; mesafeli satışlarda ayrıca ön bilgilendirme, mesafeli sözleşme ve haksız ticari uygulama kuralları uygulanır. Ürün sayfasında bir fiyat gösterilip sepette veya ödeme aşamasında farklı fiyat uygulanıyorsa tüketiciye toplam bedel sipariş öncesinde açıkça bildirilmelidir.
İnternet satışında ekran görüntüsü, sepet, sipariş özeti ve ödeme kaydı önemlidir. Çok açık teknik hata iddiaları somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir.
Pazaryerinde satıcı fiyatı son anda değiştirirse ne olur?
Sipariş henüz kurulmadan önce fiyatın değişmesi ile sipariş onaylandıktan sonra bedelin tek taraflı artırılması farklıdır. Mesafeli sözleşme kurulduktan sonra satıcı, tüketicinin onayı olmadan kararlaştırılan bedeli tek taraflı artırmamalıdır.
Sipariş onayı ve ön bilgilendirme formu saklanmalıdır.
Hizmetlerde fiyat listesi zorunlu mu?
TKHK m.54 mal etiketlerinin yanında hizmetlerde tarife ve fiyat listelerini de kapsar. Lokanta, kuaför, tamir hizmeti veya benzeri hizmetlerde ilgili mevzuatın gerektirdiği fiyat bilgileri tüketicinin görebileceği şekilde sunulmalıdır.
Hizmet tamamlandıktan sonra önceden açıklanmamış sürpriz fiyat kalemleri tüketici uyuşmazlığı doğurabilir.
Restoranda menü fiyatı ile hesap farklıysa?
Menü/tarife fiyatı ile kasada veya hesapta uygulanan fiyat farklıysa tüketici lehine fiyat kuralı gündeme gelir. Ayrıca servis ücreti, kuver veya benzeri ek bedellerin önceden ve açıkça bildirilmesi gerekir.
Tüketici menü fotoğrafı ve hesap fişini saklayabilir.
Kuaförde fiyat listesi ile tahsil edilen bedel farklıysa?
Hizmetin kapsamı aynıysa ilan edilen tarife ile tahsil edilen bedel arasındaki fark tüketici lehine değerlendirilir. Ek hizmet verilmişse bunun tüketici tarafından talep edilip edilmediği ve fiyatının önceden bildirilip bildirilmediği önemlidir.
“Ek işlem yaptık” gerekçesiyle önceden onay alınmadan yüksek bedel çıkarılması tüketici hukukuna aykırı olabilir.
Akaryakıtta tabela ile pompa fiyatı farklıysa?
Akaryakıt özel sektörel fiyat gösterim ve otomasyon kurallarına tabidir. Tüketiciye gösterilen fiyat ile fiilen uygulanan fiyat arasında fark varsa ilgili enerji piyasası düzenlemeleriyle birlikte tüketici lehine fiyat ve doğru bilgilendirme ilkeleri değerlendirilir.
Fiş, pompa numarası ve istasyon fiyat panosu kaydedilebilir.
Etikette KDV dahil olmak zorunda mı?
Tüketiciye gösterilen satış fiyatının vergiler dahil nihai bedeli yansıtması esastır. Ticari müşterilere yönelik net fiyat uygulamaları ile tüketiciye perakende satış birbirinden ayrılır.
Kasada “etikete ayrıca KDV eklenecek” denilmesi perakende tüketici satışında fiyat şeffaflığı sorununa yol açar.
“Fiyat sorunuz” etiketi yeterli mi?
Fiyat Etiketi Yönetmeliği kapsamındaki ürünlerde tüketicinin satış fiyatını açıkça görebilmesi gerekir. Genel olarak “fiyat sorunuz” ibaresi, fiyatın gösterilmesi gereken durumlarda şeffaf fiyatlandırma yükümlülüğünü karşılamaz.
Satıcı malı satışa arz ediyorsa güncel fiyat bilgisini görünür kılmalıdır.
Fiyat etiketi okunmuyorsa ne olur?
Etiket görünür ve okunabilir olmalıdır. Çok küçük yazı, etiketin ürünün arkasında gizlenmesi, soluk baskı veya fiyatın hangi ürüne ait olduğunun anlaşılamaması mevzuata aykırılık oluşturabilir.
Satıcı fiyat sistemini tüketicinin satın alma kararını vermeden önce bedeli kolayca anlayabileceği biçimde düzenlemelidir.
Yanıltıcı indirim reklamı varsa ne yapılabilir?
Gerçekte uygulanmayan indirim, sahte önceki fiyat veya tüketiciyi yanıltan kampanya koşulları TKHK’nın ticari reklam ve haksız ticari uygulama hükümleri kapsamına girebilir. Ticaret Bakanlığı Reklam Kuruluna şikâyet yolu değerlendirilebilir.
Tüketicinin parasal talebi varsa ayrıca tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu kullanılır.
Ticaret Bakanlığına şikâyet edilebilir mi?
Evet. Fiyat etiketi ve tüketici mevzuatı ihlalleri için Ticaret Bakanlığının tüketici başvuru ve denetim kanalları kullanılabilir. Belediyelerin ve ilgili kamu kurumlarının kendi görev alanındaki denetim yetkileri de bulunabilir.
Şikâyette işletmenin adı/adresi, tarih, ürün ve etiket fotoğrafı, fiş ve olayın kısa açıklaması sunulmalıdır.
Tüketici Hakem Heyetine ne zaman gidilir?
Fiyat farkı tahsil edilmiş ve satıcı iade etmiyorsa, başvuru tarihindeki parasal görev sınırı içinde Tüketici Hakem Heyetine başvurulabilir. Parasal sınırlar her yıl değişir; güncel 2026 sınırı Ticaret Bakanlığının resmi duyurusundan kontrol edilmelidir.
Başvuruda talep edilen fiyat farkı net olarak hesaplanmalıdır.
Mağaza satış yapmayı reddederse?
Satıcının satışa arz ettiği bir malı haklı sebep olmaksızın satıştan kaçınması TKHK m.6 kapsamında ayrıca değerlendirilir. Fiyat hatasını gerekçe gösterip ürünü raftan kaldırma veya satış iradesi bulunmama durumları somut olayın şartlarına göre incelenir.
Tüketici “düşük fiyatı uygula” talebini ve mağazanın cevabını mümkünse yazılı kayda almalıdır.
Tüketici için delil kontrol listesi
- Ürün ve fiyat etiketini birlikte gösteren fotoğraf.
- Ürün barkodu/model/gramaj bilgisi.
- Kasa fişi veya e-fatura.
- Kredi kartı/banka ödeme kaydı.
- Kampanya afişi veya reklam ekran görüntüsü.
- Mağaza adı, adresi ve tarih.
- Satıcıya yapılan iade talebi ve cevap.
Satıcı için uyum kontrol listesi
- Raf ve kasa fiyatlarını eş zamanlı güncelleyin.
- Etiketi doğru ürün/barkodla eşleştirin.
- İndirim öncesi ve indirimli fiyatı mevzuata uygun gösterin.
- Kampanya şartlarını görünür ve anlaşılır yazın.
- Kasa farkında tüketici lehine fiyatı uygulayın.
- Fiyat etiketi denetimlerini günlük sistemle yapın.
- Personeli TKHK m.54 konusunda eğitin.
Örnek 1: Market etiketi 79 TL, kasa 99 TL
Ürün rafında doğru barkodla 79 TL etiket bulunuyor, kasada 99 TL çıkıyor. TKHK m.54/2 gereği tüketici lehine olan 79 TL uygulanmalıdır.
Örnek 2: Kasada fiyat daha düşük
Raf etiketi 250 TL, kasa fiyatı 210 TL. Tüketici lehine olan 210 TL uygulanır. Kanun yalnız raf etiketini değil, iki fiyat arasındaki tüketici lehine sonucu esas alır.
Örnek 3: Kampanya etiketi eski ama rafta duruyor
Kampanya sona ermiş olmasına rağmen ürün üzerinde veya rafta geçerli görünümde düşük fiyat etiketi bırakılmış, kasada yüksek fiyat uygulanıyor. Satıcının iç fiyat güncelleme hatası tüketici aleyhine otomatik sonuç doğurmaz; etiket/kasa farkında m.54/2 dikkate alınır.
Sık sorulan sorular
Etiket fiyatı mı kasa fiyatı mı geçerli?
İkisi farklıysa TKHK m.54’e göre tüketici lehine olan düşük fiyat uygulanır.
Etiket düşük, kasa yüksekse ne yapmalıyım?
Etiket fotoğrafını çekin, mağaza yetkilisinden düşük fiyatın uygulanmasını isteyin ve fişi saklayın.
Kasiyer “sistem böyle” derse?
Bilgi işlem sistemi kanunun önüne geçmez; tüketici lehine fiyat kuralı uygulanmalıdır.
İndirim etiketi kasada çıkmazsa?
Kampanya koşulları gerçekten sağlanıyorsa düşük indirimli fiyatın uygulanmasını talep edebilirsiniz.
Etiket yanlış ürüne aitse?
Ürün adı, barkod, gramaj ve model eşleştirilir. Gerçekten farklı ürüne ait etiket varsa m.54 fiyat farkı değerlendirmesi değişebilir.
Fiyat farkını ödediysem geri alabilir miyim?
Evet. Satıcıdan aradaki farkı isteyebilir; sonuç alamazsanız görev sınırına göre Tüketici Hakem Heyetine başvurabilirsiniz.
Online alışverişte de fiyat farkı kuralı var mı?
Mesafeli satışta fiyat ve toplam bedel sipariş öncesi açıkça bildirilmelidir; ürün sayfası, sepet ve sipariş onayı kayıtları birlikte değerlendirilir.
Restoranda menü fiyatı farklıysa?
Tarife/fiyat listesi ile hesap farklıysa tüketici lehine fiyat kuralı ve hizmet fiyatlandırma mevzuatı uygulanır.
Şikâyet nereye yapılır?
Ticaret Bakanlığı tüketici kanalları ve parasal talep varsa Tüketici Hakem Heyeti kullanılabilir.
Etiket fotoğrafı delil olur mu?
Evet. Ürünle birlikte doğru barkod ve fiyatı gösteren tarihli fotoğraf güçlü pratik delildir.
Site içi ilgili rehberler
- Tüketici Hukuku rehberleri
- Sipariş edilmeyen ürün ve hizmetler
- Tüketici sözleşmelerinde haksız şartlar
- Türkçe kullanma kılavuzu – TKHK 55
- Ayıplı mal ve hizmette seçimlik haklar
Resmî kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (özellikle m.6, 54 ve haksız ticari uygulama hükümleri)
- Fiyat Etiketi Yönetmeliği
- T.C. Ticaret Bakanlığı – Tüketicinin Korunması
- Ticaret Bakanlığı Tüketici Bilgi Sistemi
Sonuç
Etiket, tarife veya fiyat listesi ile kasa fiyatı arasında fark varsa TKHK m.54/2 gereği tüketici lehine olan fiyat uygulanır. Satıcının etiketi güncellemeyi unutması, kasa sisteminin farklı fiyat göstermesi veya kampanya yönetim hatası tüketici aleyhine daha yüksek fiyatı otomatik olarak geçerli kılmaz. Tüketici ürün-etkiket fotoğrafını ve fişi saklamalı; yüksek fiyat tahsil edilmişse farkın iadesini istemeli ve gerekirse tüketici başvuru yollarını kullanmalıdır. Satıcı ise raf ve kasa fiyatlarını eş zamanlı güncelleyerek uyuşmazlığı en baştan önlemelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
