Faturaya Kaç Gün İçinde İtiraz Edilir? TTK m.21 Sekiz Günlük Süre
Kısa ve net cevap: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.21/2’ye göre faturayı alan kişi, faturayı aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriği hakkında itirazda bulunmazsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. Sekiz günlük süre, faturanın tek başına hiç var olmayan bir sözleşme veya teslim ilişkisi yaratacağı anlamına gelmez. Önce faturanın hangi sözleşme, mal teslimi veya hizmet ifasına dayandığı; sonra faturanın teslim tarihi ve süresinde itiraz edilip edilmediği belirlenir.
TTK m.21/2 faturaya itiraz konusunda ne diyor?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.21/2’nin kuralı açıktır: “Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.” Bu hüküm ticari yaşamda fatura içeriğinin kısa sürede kontrol edilmesini ve taraflar arasındaki hesap uyuşmazlığının gecikmeden ortaya çıkarılmasını amaçlar.
Kanunun resmî ve güncel metnine Mevzuat Bilgi Sistemi – 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu üzerinden ulaşılabilir. Aynı maddenin birinci fıkrası ticari işletmesiyle ilgili iş veya hizmet görmüş tacirin uygun ücret isteme ve yaptığı giderler için ödeme talep etme hakkını düzenler; ikinci fıkra ise fatura içeriğine sekiz günlük itiraz kuralını getirir.
Fatura itirazı değerlendirilirken TTK m.21 tek başına okunmamalıdır. Taraflar arasındaki temel sözleşme, sipariş, teslim, hizmet kabulü, fiyat mutabakatı ve varsa cari hesap ilişkisi birlikte incelenir. Fatura, temel hukuki ilişkinin belgesidir; temel ilişkiyi aşan her kaydı tek taraflı olarak sözleşmeye dönüştüren sınırsız bir araç değildir.
Sekiz günlük süre ne zaman başlar?
Kanun süreyi faturanın düzenlendiği tarihten değil, faturanın alındığı tarihten başlatır. Bu nedenle faturanın üzerinde yazan düzenleme tarihi ile alıcıya ulaştığı tarih farklıysa, TTK m.21/2 bakımından teslim/alınma tarihinin ispatı önem taşır.
Kâğıt faturada kargo teslim kaydı, elden teslim imzası, noter veya posta kaydı, evrak kayıt numarası ve şirketin gelen evrak sistemi alınma tarihini gösterebilir. Elektronik faturada ise GİB sistemi ve elektronik kayıtlar faturanın alıcı hesabına hangi tarihte ulaştığı konusunda önemlidir. E-belgeye özgü ret, KEP ve GİB bildirim adımları için e-Fatura itiraz süresi rehberini ayrıca kontrol edin.
Süre hesabında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun sürelerin hesaplanmasına ilişkin genel hükümleri ve maddi hukuka ilişkin süre kuralları somut olaya göre dikkate alınır. Uygulamada sekiz günlük süreyi son güne bırakmamak, faturanın alındığı gün kurum içi kayıt sistemine işlemek ve itirazı ispatlanabilir yoldan göndermek en güvenli yöntemdir.
Fatura şirkette muhasebeye geldiyse süre başlamış olur mu?
Tüzel kişi tacirde faturanın şirketin yetkili elektronik sistemine, evrak kayıt birimine veya olağan teslim kanalına ulaşması önemlidir. Şirket içindeki muhasebe, satın alma veya yönetim onay sürecinin uzun sürmesi kural olarak kanuni sekiz günlük süreyi keyfî biçimde uzatmaz. İşletme, gelen faturanın sözleşme ve teslim kayıtlarıyla hızlı biçimde eşleştirileceği iç kontrol sistemi kurmalıdır.
Örneğin fatura 1 Eylül’de şirketin e-fatura sistemine ulaşmış ancak ilgili departman 7 Eylül’de görmüşse, yalnız iç organizasyon gecikmesi nedeniyle kanuni başlangıcın 7 Eylül olduğu varsayılmamalıdır. Faturanın hukuken alındığı tarih elektronik veya fiziki teslim kayıtlarından belirlenir.
Faturaya itiraz nasıl yapılmalıdır?
TTK m.21/2 faturaya itiraz için ayrıca tek bir zorunlu şekil saymaz. Bununla birlikte ticari uyuşmazlıkta asıl sorun çoğu kez “itiraz ettim” demek değil, itirazın süresinde ve hangi içerikle karşı tarafa ulaştığını ispatlamaktır. Bu nedenle KEP, noter ihtarnamesi veya teslimi açık biçimde ispatlayan başka yazılı yöntemlerin kullanılması güçlü delil sağlar.
İtirazda faturanın tarihi, numarası, tutarı ve hangi kalemlerine neden itiraz edildiği açıkça belirtilmelidir. “Faturayı kabul etmiyoruz” şeklindeki genel ifade bazı uyuşmazlıklarda yeterli açıklık sağlamayabilir. Miktar, fiyat, teslim edilmeyen mal, yapılmayan hizmet, yanlış KDV, sözleşme dışı masraf veya vade kaydı gibi ihtilaflı unsur tek tek yazılmalıdır.
Tacirler arasında temerrüt, sözleşmeyi fesih veya sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbar ve ihtarlar için TTK m.18/3 özel bildirim yöntemleri öngörür. Fatura itirazı m.21/2’de ayrı düzenlenmiştir; yine de ispat güvenliği bakımından KEP ve noter uygulamada önemli araçlardır.
Sekiz gün içinde faturaya itiraz edilmezse ne olur?
TTK m.21/2’nin doğrudan sonucu, faturayı alan kişinin faturanın içeriğini kabul etmiş sayılmasıdır. Bu kural özellikle faturadaki olağan kalemler, miktar ve fiyat bakımından alıcı aleyhine güçlü bir hukuki sonuç doğurur. Bu nedenle ticari işletmelerin faturaları “muhasebe belgesi” gibi bekletmesi ciddi ispat riski yaratır.
Ancak itiraz edilmemiş faturayı, temel ilişki bulunmasa bile her durumda kesin ve tartışılmaz borç senedi olarak görmek doğru değildir. Faturanın dayandığı malın hiç teslim edilmediği, hizmetin hiç verilmediği veya faturanın hiç kurulmamış bir sözleşmeye dayandığı iddiası temel ilişkiye yöneliktir. Mahkeme yalnız faturanın varlığına değil temel hukuki ilişkiye ilişkin delillere de bakar.
Aynı şekilde faturaya tek taraflı eklenen ve tarafların sözleşmesinde bulunmayan olağan dışı şartların sırf sekiz gün itiraz edilmedi diye otomatik sözleşme hükmüne dönüştüğü kabul edilemez. Sözleşme şartlarının oluşumu Türk Borçlar Kanunu ve gerekiyorsa genel işlem koşulları hükümlerine göre ayrıca incelenir.
Fatura tek başına sözleşme veya borç yaratır mı?
Fatura kural olarak mevcut bir ticari ilişkinin ifasına bağlı olarak düzenlenen belgedir. Satıcı veya hizmet sağlayıcı, daha önce hiç sipariş verilmemiş bir mal veya hizmet için tek taraflı fatura düzenleyip sekiz gün sessizlikten sonra yeni bir sözleşme yaratamaz. Borcun kaynağı sözleşme, sipariş, teslim veya başka hukuki ilişkidir.
Bu nedenle fatura uyuşmazlığında ilk soru “itiraz edildi mi?” kadar “fatura hangi temel işleme dayanıyor?” sorusudur. Sipariş formu, teklif ve kabul yazışmaları, sevk irsaliyesi, teslim tutanağı, hizmet kabul formu, sözleşme ve banka kaydı birlikte incelenmelidir.
Standart sözleşme şartlarının faturaya veya sözleşme ekine yazılması hâlinde de TBK m.20-25’teki genel işlem koşulları denetimi gündeme gelebilir. Bu konuda TBK m.21 genel işlem koşullarının sözleşmeye dahil olması ve TBK m.23 belirsiz standart hükmün yorumu rehberleri incelenebilir.
Faturadaki vade kaydı sekiz gün itiraz edilmezse kesinleşir mi?
Faturanın olağan içeriği ile temel sözleşmede bulunmayan yeni sözleşme şartları ayrılmalıdır. Tarafların daha önce kararlaştırdığı vade faturada doğru biçimde tekrar edilmişse itiraz edilmemesi kabul karinesini güçlendirir. Buna karşılık sözleşmede hiç bulunmayan ve karşı tarafın borcunu ağırlaştıran yeni bir vade, faiz, ceza koşulu veya yetki şartının yalnız faturaya yazılması, her durumda sözleşmeyi tek taraflı değiştirmez.
Uyuşmazlıkta sözleşme, teklif, sipariş ve önceki ticari uygulama incelenir. Faturanın hangi kaydının ticari ilişkinin olağan ifa unsurunu yansıttığı, hangisinin yeni sözleşme koşulu yaratmaya çalıştığı ayrıştırılmalıdır.
Faturaya kısmen itiraz edilebilir mi?
Evet. Faturanın tamamı doğru olmayabilir veya yalnız belirli kalemleri tartışmalı olabilir. Alıcı kabul ettiği kısmı ve itiraz ettiği kısmı açıkça ayırabilir. Örneğin 10 kalemden 8’inin teslim edildiği, 2 kalemin teslim edilmediği veya birim fiyatın sözleşmeden farklı yazıldığı belirtilerek kısmi itiraz yapılabilir.
Kısmi itirazda kabul edilen tutarın ödenmesi, tartışmalı kısmın ise gerekçesiyle reddedilmesi uyuşmazlığın kapsamını netleştirir. Ödeme açıklamasında hangi faturanın hangi kısmının ödendiğinin belirtilmesi ileride mahsup tartışmasını azaltır. Kısmi ödemenin anapara, faiz ve giderlere mahsubu bakımından TBK m.100 kısmi ödeme mahsup rehberi ayrıca incelenebilir.
E-faturada sekiz günlük itiraz kuralı uygulanır mı?
E-fatura, faturanın elektronik belge biçimidir. TTK m.21/2’deki sekiz günlük özel hukuk kuralı, belgenin elektronik düzenlenmiş olması nedeniyle ortadan kalkmaz. E-fatura sistemindeki teknik ret, iptal ve itiraz süreçleri ile tarafların Türk Ticaret Kanunu’ndan doğan maddi hukuk hakları birlikte yönetilmelidir.
Gelir İdaresi Başkanlığı e-Belge sisteminde e-Fatura uygulamasına ilişkin teknik süreçler ve kılavuzlar yayımlanmaktadır. Güncel teknik kurallar için Gelir İdaresi Başkanlığı e-Belge portalı kontrol edilmelidir. Sistem türü, senaryo ve teknik süreler değişebildiğinden, yalnız muhasebe yazılımındaki “ret” butonuna güvenmek yerine özel hukuk itirazının da ispatlanabilir biçimde yapılması güvenlidir.
Temel ve ticari fatura senaryolarındaki teknik işlemler, fatura alacağının maddi hukuk bakımından tartışılmasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Taraflar hem GİB teknik kayıtlarını hem de sözleşmesel itirazlarını ayrı şekilde saklamalıdır.
E-arşiv faturaya da sekiz gün içinde itiraz edilir mi?
TTK m.21/2 faturayı alan kişinin içeriğe itirazını düzenler; belgenin e-arşiv biçiminde olması bu temel soruyu ortadan kaldırmaz. Ancak tarafların tacir olup olmadığı, işlemin ticari iş niteliği ve belgenin hangi hukuki ilişkiye dayandığı ayrıca önem taşır.
Tüketiciye düzenlenen e-arşiv faturada tüketicinin hakları 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a tabidir. TTK m.21/2’deki ticari fatura sistemi tüketici haklarını daraltmak için kullanılamaz. Bu nedenle alıcının tüketici mi tacir mi olduğu baştan belirlenmelidir.
Faturanın teslim tarihi ve itiraz nasıl ispatlanır?
Kâğıt faturada kargo teslimi, iadeli taahhüt kaydı, evrak teslim imzası, şirket gelen evrak defteri ve noter belgesi; e-faturada elektronik sistem kayıtları temel delillerdir. E-postayla gönderilen faturada e-posta başlığı, sunucu kayıtları ve karşı tarafın cevabı da kullanılabilir ancak faturanın hukuken hangi tarihte alındığı somut sisteme göre belirlenir.
İtiraz yönünden KEP gönderi ve teslim kayıtları, noter ihtarnamesi, iadeli gönderi veya alıcının imzaladığı teslim belgesi güçlü delildir. İtiraz metninin kendisi kadar karşı tarafa ulaşma tarihi de saklanmalıdır.
Şirketler fatura itiraz prosedürünü yazılı hâle getirmelidir: gelen fatura aynı gün kayda alınmalı, sözleşme ve siparişle karşılaştırılmalı, ilgili birimden onay alınmalı ve itiraz varsa sekiz günlük süre içinde yetkili kişi tarafından gönderilmelidir.
İtiraz edilmeyen fatura ile icra takibi yapılabilir mi?
Faturaya dayalı para alacağı için genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi yapılabilir. Ancak faturaya sekiz gün itiraz edilmemiş olması, borçlunun icra ödeme emrine itiraz hakkını ortadan kaldıran bir “ilam” sonucu doğurmaz. İcra takibindeki itiraz süresi ve usulü İcra ve İflas Kanunu’na göre ayrıca işler.
Alacaklı daha sonra itirazın iptali veya kaldırılması yoluna giderse fatura, sözleşme, teslim ve ticari defter kayıtları delil olarak değerlendirilir. Sekiz günlük sessizlik, fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılması bakımından alacaklının konumunu güçlendirebilir; fakat mahkeme temel borç ilişkisini de inceler.
Bu nedenle borçlu “faturaya zamanında itiraz etmedim, artık icrada hiçbir şey yapamam” diye düşünmemelidir; alacaklı da “itiraz yok, alacak kesinleşti” şeklinde tek belgeye güvenmemelidir. Her iki prosedürün süreleri ayrıdır.
Ticari defterler fatura uyuşmazlığında önemli midir?
Evet. Tacirler arasındaki uyuşmazlıklarda usulüne uygun tutulmuş ticari defterler, faturanın kayda alınıp alınmadığı, cari hesap hareketi ve ödeme ilişkisi bakımından önemli delil olabilir. Ancak defter kaydı tek başına temel teslim veya hizmetin bütün unsurlarını her durumda ispatlamaz; diğer belgelerle birlikte değerlendirilir.
Faturanın karşı tarafın ticari defterine kaydedilmesi, ödeme, kısmi ödeme veya cari hesap mutabakatı delil tablosunu etkileyebilir. Bu nedenle muhasebe kayıtları ile sözleşme dosyası birbirinden kopuk tutulmamalıdır.
Fatura itirazı yapılırken hangi hatalardan kaçınılmalıdır?
Birinci hata, sekiz günlük sürenin fatura tarihinden başladığını varsaymaktır; kanun “aldığı tarihten” der. İkinci hata, itirazı sözlü telefon görüşmesine bırakmaktır. Üçüncü hata, hangi kaleme neden itiraz edildiğini açıklamamaktır. Dördüncü hata, e-fatura teknik reddi ile özel hukuk itirazını tamamen aynı görmek ve delil kaydını tutmamaktır.
Beşinci hata, itiraz edilen faturanın hiçbir kısmını kabul etmemek zorunda olunduğunu düşünmektir. Kısmi itiraz mümkündür. Altıncı hata ise yalnız faturaya bakıp sözleşme, sipariş, teslim ve hizmet kabul belgelerini incelememektir.
Sık Sorulan Sorular
Faturaya itiraz süresi kaç gündür?
TTK m.21/2’ye göre faturanın alındığı tarihten itibaren sekiz gündür.
Süre fatura tarihinden mi başlar?
Hayır. Kanun faturanın alındığı tarihi esas alır.
8 gün içinde itiraz edilmezse borç kesinleşir mi?
Fatura içeriği kabul edilmiş sayılır; ancak fatura tek başına hiç olmayan sözleşme veya teslim ilişkisi yaratmaz. Temel hukuki ilişki ayrıca incelenir.
Faturaya e-posta ile itiraz edilebilir mi?
Kanun tek bir şekil zorunluluğu koymaz; ancak ticari uyuşmazlıkta teslim ve içerik ispatı önemlidir. KEP veya noter daha güçlü ispat sağlar.
E-faturada da 8 gün geçerli mi?
Evet. Elektronik belge niteliği TTK m.21/2’deki maddi hukuk kuralını ortadan kaldırmaz; GİB teknik süreçleri ayrıca takip edilmelidir.
Faturaya kısmen itiraz edilebilir mi?
Evet. İtiraz edilen kalem ve tutarlar açıkça ayrılabilir.
Faturaya itiraz edilmemesi yeni sözleşme şartını kabul ettirir mi?
Her zaman hayır. Temel sözleşmede bulunmayan olağan dışı yeni şartların yalnız faturayla tek taraflı eklenip eklenemeyeceği ayrıca değerlendirilir.
İtiraz edilmeyen fatura ile icra takibi yapılabilir mi?
Evet. Ancak icra ödeme emrine itiraz hakkı ve süresi İcra ve İflas Kanunu’na göre ayrı işler.
Fatura teslim tarihi nasıl ispatlanır?
Kargo/evrak teslim kaydı, elektronik fatura kayıtları, KEP, e-posta ve şirket gelen evrak sistemi kullanılabilir.
Tüketici faturasında da TTK m.21 aynı şekilde uygulanır mı?
Tüketici işlemlerinde 6502 sayılı Kanun’un özel koruyucu hükümleri uygulanır; TTK m.21 tüketici haklarını daraltacak şekilde kullanılamaz.
Sonuç
TTK m.21/2’deki kural nettir: faturayı alan kişi, alınma tarihinden itibaren sekiz gün içinde içeriğe itiraz etmezse fatura içeriğini kabul etmiş sayılır. Buna rağmen fatura, temel sözleşme veya teslim ilişkisini tek başına yoktan yaratmaz. Ticari işletmeler faturanın alındığı tarihi kaydetmeli, sözleşme ve teslim belgeleriyle aynı günlerde kontrol etmeli ve itirazı sekiz gün içinde ispatlanabilir biçimde göndermelidir.
Av. Halil BAKIRCI — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. İçerik 15 Eylül 2026 tarihindeki yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
