Federasyon Genel Kurulunun Görev ve Yetkileri Nelerdir? | 5362 m.29 (2026)
Kısa ve net cevap: 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 29. maddesine göre federasyon genel kurulu; federasyon başkanı ile yönetim ve denetim kurullarını seçer, faaliyet ve denetim raporları ile bilanço ve gelir-gider hesaplarını inceler, yönetim ve denetim kurulunun ibrasına karar verir, yeni dönem çalışma programını ve bütçeyi kabul eder, sorumlu organ üyeleri hakkında hukuki ve cezai işlem başlatılması ile görevde kalıp kalmamaları konusunda karar verir, üye odalar arasındaki mesleki uyuşmazlıkların çözümü için Konfederasyona teklifte bulunur, mesleki eğitim ve sosyal faaliyetler için tedbir alır, belirli yardımlara, taşınmaz ve taşıt işlemlerine, iştiraklere ve vakıf kurulmasına karar verir.
5362 m.29 neyi düzenler?
5362 m.29, federasyon genel kurulunun başlıca görev ve yetkilerini sayan temel hükümdür. Federasyon genel kurulu, federasyonun dört yıllık yönetim dönemini belirleyen seçimleri yaptığı gibi geçmiş dönemin faaliyet ve mali hesaplarını da denetler; gelecek dönemin çalışma programı, eğitim planı ve bütçesi üzerinde karar verir. Bunun yanında federasyonun malvarlığını uzun süre etkileyen işlemler, sosyal yardım kararları, uluslararası kuruluş üyelikleri ve şirket veya kooperatif iştirakleri gibi stratejik alanlarda da karar organıdır.
Federasyon genel kurulunun kimlerden oluştuğu ve yönetim kurulunun kaç kişiden oluşacağı 5362 m.28’de ayrıca düzenlenmiştir. Genel kurul tarihinden en az altı ay önce kurulmuş üye odaların yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile federasyonun görevdeki başkanı, yönetim ve denetim kurulu üyeleri genel kurul yapısında yer alır. Organların oluşumu için 5362 m.28 federasyon organları rehberi incelenebilir.
M.29’daki görevlerin kullanılması sırasında 5362 sayılı Kanunun ortak genel kurul hükümleri de uygulanır. Olağan toplantı zamanı m.42, gündem m.43, olağanüstü toplantı m.44, toplantı ve karar yeter sayıları m.45, katılımcı listesi m.46, Bakanlık temsilcisi m.47, başkanlık divanı m.48 ve seçim usulü m.49’da düzenlenmiştir. Bu nedenle m.29 yalnız kararın konusunu gösterir; toplantının nasıl yapılacağını ortak hükümler tamamlar.
Federasyon başkanı ile yönetim ve denetim kurullarını kim seçer?
M.29/a’ya göre federasyon başkanı ile yönetim ve denetim kurullarının asıl ve yedek üyelerini federasyon genel kurulu seçer. Bu yetki başka bir organa devredilemez. Yönetim kurulunun kişi sayısı m.28’e göre üye oda sayısına bağlı olarak dokuz, on bir veya on üç kişidir. Denetim kurulu ise üç kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
Seçim yetkisinin kullanılması m.49’daki yargı gözetimi altında seçim sistemine tabidir. Adayların m.50’deki seçilme şartlarını taşıması ve m.51’deki görev alma yasaklarına tabi olmaması gerekir. Genel kurulun oyuyla seçilmiş olmak, kanunda bulunmayan bir seçilme yeterliliğini sonradan kazandırmaz.
Seçim sonucunda asıl ve yedek üyelerin oy sıraları ve görevleri açık biçimde tutanağa yazılmalıdır. Görev döneminde boşalma olması hâlinde yedek üyelerin göreve çağrılmasında bu seçim sonuçları esas alınır. Yönetim kurulu başkanı olan federasyon başkanı aynı zamanda federasyonun temsil ve ilzam düzeninde m.54 kapsamındaki görevleri üstlenir.
Faaliyet raporu, denetim raporu, bilanço ve gelir-gider hesaplarını kim inceler?
M.29/b federasyon genel kuruluna yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço ve gelir-gider hesaplarını inceleme ve kabul veya reddetme yetkisi verir. Bu belgeler federasyonun geçmiş dönemde ne yaptığını ve mali kaynaklarını nasıl kullandığını ortaya koyan hesap verme araçlarıdır.
Faaliyet raporu yalnız genel ifadelerden oluşmamalı; federasyonun eğitim, temsil, oda inceleme, proje, tesis, mesleki girişim ve diğer çalışmalarını dönemsel olarak açıklamalıdır. Denetim raporu m.31’deki denetim görevleri kapsamında yönetim kurulunun kanun, ana sözleşme ve genel kurul kararlarına uyumunu değerlendirmelidir. Bilanço ile gelir-gider hesapları ise muhasebe kayıtları ve banka hareketleriyle doğrulanabilir olmalıdır.
Genel kurulun kabul veya ret kararı verirken raporların toplantıdan önce üyelere sunulmasına ilişkin m.42 hükümlerine uyulması gerekir. Belgelerin son anda dağıtılması veya incelemeye elverişli olmayan biçimde sunulması sağlıklı genel kurul denetimini zayıflatır. Yönetim kurulu bu belgeleri m.30 uyarınca hazırlayıp genel kurula sunmakla görevlidir.
İbra kararı ve organ üyelerinin sorumluluğu
M.29/c, yönetim ve denetim kurulunun ibra edilip edilmemesi konusunda karar verme yetkisini genel kurula verir. İbra, ilgili dönemin faaliyet ve hesaplarının genel kurul tarafından değerlendirilmesi sonucunda alınır. Bu karar, rapor ve mali tabloların görüşülmesiyle bağlantılıdır.
M.29/e ise işlem ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit edilen organ üyeleri hakkında dava açılmasına ve bu kişilerin görevde kalıp kalmamasına karar verilmesini ayrıca genel kurulun görevleri arasında sayar. Bu düzenleme, ibra ile sorumluluk kararının aynı kavram olmadığını gösterir. Somut hukuka aykırılık tespit edildiğinde kanundaki özel sorumluluk mekanizmaları ayrıca işletilebilir.
Genel kurulun “cezai sorumluluk” hakkında karar vermesi bir ceza mahkemesi gibi mahkûmiyet kararı vermesi anlamına gelmez. Kurum adına suç duyurusu veya gerekli adli başvuruların yapılmasına karar verilir; ceza sorumluluğunu yetkili savcılık ve mahkemeler belirler. Hukuki sorumlulukta da tazminat veya alacak davasının hangi nedenle açılacağı açık bir genel kurul kararına bağlanmalıdır.
Çalışma programı, eğitim programı ve bütçeyi kim kabul eder?
M.29/d’ye göre yeni döneme ait çalışma programı ile bu program içinde yer alan eğitim, teorik ve pratik kurs programları ve tahmini bütçe genel kurul tarafından incelenir; aynen veya değiştirilerek kabul edilir. Yönetim kurulu bu belgeleri hazırlar, genel kurul ise nihai karar organıdır.
Çalışma programı federasyonun yeni dönemde hangi projeleri, eğitimleri, mesleki çalışmaları ve kurumsal faaliyetleri yürüteceğini göstermelidir. Tahmini bütçe de bu faaliyetlerin finansal karşılığını, gelir kaynaklarını ve gider kalemlerini ortaya koyar. Gelir kaynaklarının m.32’de sayılan kanuni gelirlerle uyumlu olması gerekir.
Genel kurul bütçe üzerinde değişiklik yapabilir; ancak değişiklik kanuna, federasyonun amacına ve gerçekçi gelir tahminlerine uygun olmalıdır. Gelir karşılığı bulunmayan veya amaç dışı faaliyete kaynak aktaran bir bütçe kararı m.52’deki amaç dışı faaliyet yasağıyla bağdaşmaz.
Üye odalardaki uyuşmazlıklar ve mesleki kararlar
M.29/f, üye odalarda ve üye odalar arasında meslek ve sanatların yürütülmesi yönünden çıkacak olumsuzlukları ve anlaşmazlıkları çözüme kavuşturmak ve üye odaların uyması zorunlu mesleki kararların alınmasını sağlamak üzere Konfederasyona teklifte bulunma yetkisini genel kurula verir.
Bu düzenleme federasyonun ülke düzeyindeki meslek dalı koordinasyon rolünü ortaya koyar. Aynı meslek dalında farklı illerde faaliyet gösteren odalar arasında uygulama farklılıkları, mesleki standartlar veya ortak sorunlar ortaya çıkabilir. Federasyon genel kurulu bu sorunları değerlendirerek Konfederasyona mesleki karar alınması yönünde öneri sunabilir.
Federasyonun teklifi tek başına Konfederasyonun zorunlu mesleki kararını oluşturmaz. Konfederasyonun m.39’daki görev ve yetkileri içinde ilgili teklif değerlendirilir ve gerektiğinde Bakanlığa iletilir. Yetki zincirinin doğru kurulması gerekir.
Kurs, seminer, fuar, tesis ve uluslararası kuruluş üyeliği
M.29/g, üye odaların ve mensuplarının mesleki gelişme ve ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli tedbirlerin alınmasına; kurs, seminer, fuar ve benzeri kültürel ve sosyal faaliyetlerde bulunulmasına ve tesisler kurulmasına karar verme yetkisini genel kurula verir. Federasyonun eğitim ve mesleki gelişim işlevi bu bentte açıkça görülür.
Uluslararası kuruluşlara üyelik de mümkündür; ancak bu konuda iki ayrı idari koşul bulunur: Konfederasyonun uygun görüşü ve Bakanlığın izni. Bu iki aşama tamamlanmadan federasyonun yalnız genel kurul kararıyla uluslararası kuruluşa üye olması kanundaki usule uymaz.
Uluslararası üyeliğin federasyonun meslek dalı ve kanuni amacıyla doğrudan bağlantılı olması gerekir. Üyelik bedeli, yıllık aidat, temsil yükümlülüğü ve uluslararası kuruluşun amacı başvuru dosyasında açıkça gösterilmelidir. Genel kurulun kararında hangi kuruluşa hangi amaçla üye olunacağı belirlenmelidir.
Öğrenci okutma ve sosyal yardım kararları
M.29/h genel kurula, imkânları ölçüsünde öğrenci okutulmasına ve bir önceki yıl gayrisafi gelirinin yüzde onunu geçmemek şartıyla kamu yararına hizmet eden kuruluşlara sosyal yardım yapılmasına karar verme yetkisi verir. Ayrıca bütçe imkânları elverişli olmayan üye odalara, durumlarını belgelendirmeleri şartıyla ayni veya nakdi yardım yapılabilir.
Yüzde on sınırı açık bir mali üst sınırdır. Hesapta bir önceki yılın gayrisafi geliri esas alınır. Yardımın kamu yararına hizmet eden kuruluşa yapılması ve bütçede gösterilmesi gerekir. Üye odaya yardımda ise odanın mali yetersizliğinin belgeyle ortaya konulması şarttır.
Yardım kararı alıcı, amaç, tutar, ödeme biçimi ve dayanak belgeleri gösterecek şekilde açık yazılmalıdır. Genel kurulun yardım yetkisi, federasyon kaynaklarının kanuni amaçtan bağımsız olarak dağıtılmasına imkân vermez.
Taşınmaz, taşıt, borçlanma ve iştirak kararları
M.29/ı, federasyonun kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her türlü taşıt alım satımına ve gayrimenkul karşılığında ödünç para alınmasına karar verme yetkisini genel kurula verir. Bu faaliyetlere ait bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncel tutulması da kanuni yükümlülüktür.
M.29/j ise üye odaların ve üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin genel menfaatlere uygun gelişmesini sağlamak amaçlarıyla sınırlı olmak üzere şirket ve kooperatiflere iştirak edilmesine ve eğitim-öğretim kurumları kurmak amacıyla vakıf kurulmasına karar verilmesini düzenler.
İştirak veya vakıf kararı yalnız gelir elde etme amacıyla alınamaz. Kararın federasyonun mesleki amacıyla bağlantısı kurulmalı; sermaye, risk, yönetim, ortaklık oranı ve beklenen hizmet yararı değerlendirilmelidir. Genel kurul bu işlemlerin yürütülmesi için yönetim kuruluna yetki verebilir ancak verdiği yetkinin sınırlarını kararında açıkça göstermelidir.
Genel kurul yönetim kuruluna hangi konularda yetki verebilir?
M.29/j, iştirak ve vakıf işlemlerinin yürütülmesi için yönetim kuruluna yetki verilmesini açıkça öngörür. Genel kurul temel kararı verir; yönetim kurulu verilen yetki çerçevesinde sözleşme, başvuru, tescil ve diğer uygulama işlemlerini yürütür. Bu yetki, genel kurul kararını ortadan kaldırmaz.
Yetki kararında işlem türü, parasal sınır, ortaklık oranı, kurulacak tüzel kişinin amacı ve imza yetkilileri mümkün olduğunca açık yazılmalıdır. Sınırsız ve konusu belirsiz bir yetki, organlar arası görev ayrımını zayıflatır. Yönetim kurulu kendi m.30 görevleri kapsamında da günlük iş ve işlemleri yürütür.
Genel kurulun kanunen kendisine özgülenmiş seçim, ibra veya sorumluluk kararlarını yönetim kuruluna devretmesi mümkün değildir. Yetki devrinin sınırı, kanunda hangi işin hangi organa bırakıldığına göre belirlenir.
Federasyon genel kurulu kararlarında kontrol listesi
Bir federasyon genel kurul kararı hazırlanırken önce konunun m.29 kapsamında genel kurul yetkisinde olup olmadığı belirlenmelidir. Ardından gündemin m.43’e uygun ilan edilip edilmediği, toplantı ve karar yeter sayısının m.45’e göre sağlanıp sağlanmadığı, katılımcı listesinin m.46’ya uygun olup olmadığı ve Bakanlık temsilcisi işlemlerinin m.47’ye göre yürütülüp yürütülmediği kontrol edilmelidir.
Kararın içeriği somut ve uygulanabilir olmalıdır. Bütçe kararında dönem ve toplamlar, yardım kararında alıcı ve tutar, taşınmaz kararında işlem türü, dava kararında sorumlu kişi ve işlem, uluslararası üyelikte kuruluş adı, iştirak kararında ortaklık amacı ve sermaye açıkça gösterilmelidir.
Genel kurul sonrası evrakın m.30/k uyarınca genel kurulu takip eden on gün içinde Konfederasyona gönderilmesi gerekir. Seçim sonuçları, tutanaklar ve mali belgeler kurum arşivinde korunmalı ve Bakanlık e-esnaf veri tabanındaki bilgiler gereken ölçüde güncellenmelidir.
Denetim kurulu da m.31 uyarınca genel kurul kararlarının yönetim kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini denetler. Böylece genel kurul kararı, yönetim kurulunun uygulaması ve denetim kurulunun kontrolü birbirini tamamlayan kurumsal bir zincir oluşturur.
Sık Sorulan Sorular
Federasyon başkanını kim seçer?
5362 m.29’a göre federasyon başkanını genel kurul seçer.
Yönetim ve denetim kurulu asıl ve yedek üyelerini kim seçer?
Federasyon genel kurulu seçer.
Bilanço ve gelir-gider hesaplarını kim kabul eder?
Genel kurul bunları inceler ve kabul veya reddeder.
Federasyon bütçesini kim hazırlar, kim kabul eder?
Yönetim kurulu hazırlar; genel kurul aynen veya değiştirerek kabul eder.
Organ üyeleri hakkında dava açılmasına kim karar verir?
M.29/e kapsamında genel kurul karar verir.
Federasyon uluslararası bir kuruluşa tek başına üye olabilir mi?
Hayır. Genel kurul kararının yanında Konfederasyonun uygun görüşü ve Bakanlığın izni gerekir.
Sosyal yardım için mali sınır var mı?
Evet. Kamu yararına hizmet eden kuruluşlara yardım, bir önceki yıl gayrisafi gelirinin yüzde onunu geçemez.
Bütçesi yetersiz üye odaya yardım yapılabilir mi?
Evet; mali yetersizliğin belgelendirilmesi şartıyla ayni veya nakdi yardım kararı alınabilir.
Taşınmaz alım satımına kim karar verir?
Federasyon genel kurulu karar verir.
Şirket veya kooperatife iştirak edilebilir mi?
Kanunda belirtilen ortak mesleki amaçlarla sınırlı olarak genel kurul kararıyla iştirak edilebilir.
Hukuki dayanak ve resmî kaynak
Bu rehber 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun güncel 29. maddesine göre hazırlanmıştır. Bağlayıcı mevzuat için Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki 5362 sayılı Kanun kontrol edilmelidir. Federasyon genel kurulunun seçim, hesap, ibra, çalışma programı, yardım, taşınmaz ve iştirak yetkileri doğrudan m.29’a dayanmaktadır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
