Fransa Acte de Décès ile Türkiye’de Ölüm Tescili ve Miras İşlemleri: 5490 m.31 (2026)

Kısa ve net cevap

Fransa’da vefat eden bir Türk vatandaşının ölümünün Türkiye nüfus kayıtlarına işlenmesi için Fransız yerel makamınca düzenlenen acte de décès belgesi kullanılır. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.31 ile NVI’nin yurt dışı ölüm tescili talimatı uygulanır. Bildirim, gerekli resmî belge ve usulüyle Türk dış temsilciliğinden veya NVI talimatındaki koşullarla Türkiye’deki nüfus müdürlüğünden yapılabilir.

Fransız ölüm belgesi, Türk mirasçılık belgesinin ve tapu intikalinin yerine geçmez. Fransa’daki belediye kaydı, Türk nüfus tescili ve Türkiye’deki miras işlemleri üç ayrı aşamadır.

Kısa özet

Fransa acte de décès hangi belgedir ve kim düzenler?

Acte de décès, Fransa’da meydana gelen bir ölüm olayının nüfus hâl kayıtlarına işlendiğini gösteren resmî medeni hâl belgesidir. Fransız Medeni Kanunu’nun (Code civil) 78. maddesi, ölüm belgesinin ölümün gerçekleştiği belediyedeki nüfus hâl memuru tarafından düzenlendiğini belirtir. Belge, vefat edenin yakınından ya da medeni hâli hakkında doğru bilgileri bilen kişiden yapılan bildirimle hazırlanır. Bu nedenle ölümün yalnız hastane kayıtlarında görülmesiyle belediyenin düzenlediği acte de décès belgesinin mevcut olması aynı şey değildir.

Türkiye’de yaşayan mirasçılar bakımından önemli olan nokta, Fransız belediyesince düzenlenmiş belge üzerinden Türk nüfus kütüğüne ölüm tescilinin ve sonrasında miras işlemlerinin yürütülmesidir. Fransız sicil belgesinin aslı veya usule uygun sureti, vefat eden kişinin adı, doğum bilgileri ve ölüm tarihi itibarıyla Türk kayıtlarıyla karşılaştırılır. Ölüm sebebini gösteren tıbbi rapor ile medeni hâl ölüm belgesi aynı işleve sahip değildir.

Code civil m.79 ölüm belgesinde neler yazılmasını ister?

Fransız Medeni Kanunu m.79, acte de décès belgesinde bulunacak temel kişisel bilgileri sayar. Bunlar ölümün günü, saati ve yeri; vefat edenin adı ve soyadı, doğum tarihi ve yeri, mesleği ve adresi; anne-babasının bilgileri; varsa eş veya PACS partnerinin adı ve bildirim yapan kişinin kimlik bilgileridir. Kanun, bu unsurların mümkün olduğu ölçüde yazılmasını öngörür. Türk nüfus kaydındaki kimliğin ve aile ilişkilerinin tespitinde bu bilgiler önemli karşılaştırma noktalarıdır.

Bir Fransız belge örneğinde Türk vatandaşının doğum yeri farklı yazılmışsa ya da evlilik sonrası kullanılan soyadı değişmişse, bunun Türk kaydındaki kişiyle aynı kişi olduğunun açıklanması gerekir. Yanlış kimlikle tescil yapılması sonradan mirasçılık belgesi ve banka işlemlerinde ciddi uyuşmazlık doğurabilir. Bu sebeple belge yalnız tercüme edilmez; kimlik eşleştirmesi de yapılır. Code civil m.79’daki eş veya PACS partneri bilgisi Türk miras hukukunda otomatik mirasçılık sıfatı vermez.

Fransa’da acte de décès örneği nasıl alınır?

Fransa’nın resmî Service-Public portalı, Fransa’da meydana gelen ölüm için copie intégrale d’acte de décès talebinin çevrim içi, posta yoluyla veya belediyeye doğrudan başvurularak yapılabileceğini belirtir. Başvuru kural olarak ücretsizdir. Çevrim içi sistemin kapsamı her belediye ve kişi için aynı olmayabilir; bu nedenle portaldan işlem yapılamıyorsa ölüm yerinin mairie birimine posta ya da gişe başvurusu yapılması gerekir.

Ölüm yerinin belediyesi, vefat edenin adı ve ölüm tarihi önceden doğrulanır. Fransa’da yaşamış fakat başka ülkede ölmüş biri için Fransız belediyesinde düzenlenmiş yerel ölüm belgesinin bulunacağı varsayılmamalıdır; ölümün gerçekleştiği ülkeye göre kayıt ve belge kaynağı değişir. Service-Public, Fransa’daki ölüm için belediyeye posta başvurusunda ad-soyad ve ölüm tarihini bildirmeyi yeterli temel bilgiler arasında sayar. Belgenin Türkiye’de kullanılması ayrıca Türk kabul ve tasdik şartlarına tabidir.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.31 ne düzenler?

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 31. maddesi ölüm olayının nüfus idaresine bildirilmesine ilişkin yükümlüleri ve süreyi belirler. Madde, dış temsilciliklerin ölüm olayından haberdar oldukları tarihten itibaren on gün içinde gerekli bildirimi yapmakla yükümlü olduğunu düzenler. Bu on günlük kuralı, Fransa’da yaşayan her mirasçının ölümden itibaren mutlaka on gün içinde konsolosluğa başvurması zorunluluğu gibi anlatmak kanun metnine aykırıdır.

Türkiye’nin dış temsilciliği ölümden haberdar olunca ilgili nüfus sistemine tescil işlemini yürütür. Ailenin yapacağı temel işlem, Fransa yerel makamından alınan uygun ölüm belgesini konsolosluğa ulaştırmaktır. Kanunun 31/2 maddesi, yasal süre geçtikten sonra gelen fakat resmî kayda dayanan ölüm belgelerinin de kabul edilip işleme alınabilmesine ilişkin kural içerir. Bu yüzden geç bildirim halinde kayıt işleminin kendiliğinden sonsuza dek imkânsız hâle geldiği söylenemez.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri’nin yurt dışı ölüm tescili talimatı

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün “Nüfus Mevzuatının Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar” belgesindeki 15.3.1 bölümüne göre yurt dışında ölen Türk vatandaşının ölüm olayı, yerel makamdan alınan ölüm belgesinin dış temsilciliğe verilmesiyle bildirilir. Dış temsilcilik sistem üzerinden ölüm tescilini gerçekleştirebilir. Aynı talimatın 15.3.2 bölümü, ilgili resmî belge ve Türkçe tercüme gibi eklerle ölüm bildirim dilekçesinin posta yoluyla da yapılabileceğini açıkça belirtir.

Bu ayrıntı Fransa’da yaşayan mirasçılar için önemlidir: her ölüm tescili işlemi için mutlaka Türkiye’ye seyahat gerekliliği yoktur. Ancak postayla yapılacak başvurunun belge asılları, tercüme ve kimlik eşleştirme koşulları dikkatle hazırlanmalıdır. Resmî talimatın gösterdiği yol uygulanmalı, tüm dosyalar için tek tip ve belgesiz e-posta bildiriminin yeterli olduğu kabul edilmemelidir. Başvurunun yapıldığı temsilciliğin güncel işlem yönergesi ayrıca kontrol edilir.

Fransa’daki ölüm konsolosluğa bildirilmediyse Türkiye’de tescil

NVI’nin aynı resmî açıklamasında 15.5.1 bölümü, yurt dışında vefat eden Türk vatandaşının ölümünün dış temsilciliğe bildirilememesi durumunda Türkiye’de ölüm bildirimi yapılmasına imkân tanır. Yabancı makamın usulünce onanmış ve tasdik edilmiş ölüm belgesinin aslı ile Türkçe tercüme örneği, Türkiye’de bulunulan yer nüfus müdürlüğüne sunulur. Nüfus müdürlüğü ölüm bildirim formunu düzenleyerek olayı aile kütüklerine işler.

Fransa’dan gelen mirasçıların Mersin’de miras intikali yapmak için öncelikle aile kütüğünde ölüm kaydının eksik olduğunu fark etmeleri mümkündür. Bu durumda doğrudan tapuda işlem talep edip ölüm kaydının sonradan kendiliğinden düzeltileceğini varsaymak yerine nüfus tescili adımı tamamlanmalıdır. Resmî kayıt, sonraki mirasçılık belgesi başvurusu için önemlidir. Başvuru yapan kişinin vefat eden kişiyle yakınlığı ve kimlik belgeleriyle ilgili müdürlüğün talep ettiği dosya belgeleri kontrol edilmelidir.

Fransa acte de décès ile Formül C aynı belge midir?

Türk konsolosluk işlemleri sisteminde Uluslararası Ölüm Kayıt Örneği (Formül C) adıyla ayrıca bir hizmet bulunur. Paris Başkonsolosluğu çok dilli belgeler bilgilendirmesinde Formül A’yı doğum, Formül B’yi evlenme, Formül C’yi ölüm kayıt örneği olarak sayar. Ancak Fransız belediyesinden alınan acte de décès ile Türk nüfus kütüğüne işlenmiş bir olaydan sonra düzenlenen Türk Formül C belgesini otomatik olarak aynı idari işlem saymamak gerekir.

Bir belge Fransa’nın kendi medeni hâl sicilinden çıkar, diğeri Türk makamlarının tuttuğu kayıttaki ölüm olayının uluslararası örneği olabilir. Ayrıca çok dilli uluslararası kayıt örneği verilmesine ilişkin belge sistemi, resmî makamın belge içeriği ve taraf ülkeler bakımından değerlendirilir. Türk konsolosluğu hizmet portalı Formül C başvuru seçeneklerini ayrı bir işlem olarak göstermektedir. Bu farklılığın doğru anlaşılması, mirasçının aynı belge için gereksiz noter ve tercüme masrafı yapmasını önler.

Fransız ölüm belgesinde apostil ve Türkçe tercüme nasıl değerlendirilir?

Yurt dışındaki ölümün nüfus tesciline temel olacak belgelerin tasdiki, belgenin türüne ve uygulanacak uluslararası belge sözleşmelerine göre incelenir. Türk NVI talimatı, ölüm bildiriminin Türkiye’de yapılması hâlinde usulüne göre onanmış ve tasdik edilmiş resmî ölüm belgesinin aslını ve Türkçe tercümesini ister. Bunun her olayda ve bütün çok dilli belgelerde aynı apostil yönteminin kullanılacağı sonucuna dönüştürülmemesi gerekir.

Fransa’da alınan acte de décès belgesinin adi sureti, uluslararası çok dilli belge veya usulüne göre onaylı örneği arasında fark olabilir. Başvurudan önce nüfus müdürlüğünün veya dış temsilciliğin hangi belge türünü kabul ettiği doğrulanır. Apostil gerekiyorsa Fransa’da 2025’ten bu yana geçerli yetkili noterlik teşkilatı uygulaması üzerinden hazırlanır. Genel değişiklik için Fransa apostil rehberimize bakılabilir. Belgenin imza tasdiki ölüm kaydının Türk nüfusuna otomatik geçtiği anlamına gelmez.

Ölen Türk vatandaşının kimliği ve isim uyuşmazlıkları

Türk vatandaşının Fransa’daki ölüm kaydında Fransızca karakter, çift soyadı veya evlilik sonrası kullanılan soyadı bulunabilir. Türk nüfus kütüğünde ise farklı yazım veya önceki soyadı görünüyorsa ölüm olayı kayıtlı kişiyle eşleştirilmelidir. Fransız Code civil m.79’da doğum tarihi, doğum yeri ve ebeveyn adları gibi ayrıntıların öngörülmesi bu yüzden pratik öneme sahiptir. Tercüme hazırlanırken yalnız “aynı kişinin ölümüdür” diye açıklamasız bir cümle eklenmesi yerine belgenin tüm kimlik alanları aslına uygun çevrilmelidir.

Vefat edenin Türk nüfus cüzdanı veya pasaportu mevcutsa Türk kayıtlarıyla karşılaştırma yapılabilir. Aynı kişinin Fransa’da başka bir ad kullanması hâlinde varsa resmî ad değişikliği veya evlilik belgeleri eklenir. İsim uyuşmazlığı çözülmeden gerçekleştirilen hatalı ölüm tescili, banka işlemleri ve mirasçılık belgesinde yeni uyuşmazlıklara yol açabilir. Dosyayı yöneten avukatın görevi yabancı belgeleri mümkün olduğunca açık kimlik bağlantılarıyla Türk idaresine sunmaktır.

Ölüm tescilinden sonra Türkiye’de mirasçılık belgesi

Türk Medeni Kanunu m.598, yasal mirasçıların mirasçılık sıfatlarını gösteren belgenin verilmesine ilişkin temel kuralı içerir. Türkiye’de noter veya sulh hukuk mahkemesi nezdindeki mirasçılık belgesi işlemlerinde vefatın nüfus kütüğünde görünmesi önemli bir başlangıç verisidir. Ölüm kaydının bulunması mirasçıların kimler olduğuna ilişkin bütün ihtilafların çözüldüğünü göstermez; evlilikler, soybağı, yabancı aile statüsü ve vasiyetname ayrıca araştırılmalıdır.

Fransa’da ölen kişinin Türkiye’de taşınmazı varsa önce ölümün doğruluğu ve kimlik bağlantısı kurulmalı, ardından mirasçılık sıfatı ve tapu intikali işlemleri planlanmalıdır. Fransız noterin acte de notoriété belgesi Türkiye’de otomatik Türk mirasçılık belgesi sayılmaz. Bu konu daha önce yayımlanan Fransa acte de notoriété rehberimizde ayrıca incelenmektedir. Mevcut yazı mirasçılığın ispatından önceki ölüm belgesi ve Türk nüfus tescili aşamasını ayrıntılandırır.

Vefat eden kişi Türk değilse Türkiye’de hangi yol izlenir?

Fransa vatandaşı veya başka ülke vatandaşı olan bir kişinin Fransa’da ölmesi ve Türkiye’de malvarlığı bırakması durumunda Türk nüfus kütüğüne Türk vatandaşı gibi ölüm tescili yapılması genel yol değildir. Ölümün Fransız resmî belgesiyle ispatı, yabancılık unsurlu miras hukukunun tespiti ve Türkiye’deki malvarlığına ilişkin başvuru usulleri birbirinden ayrılır. 5718 sayılı MÖHUK m.20 mirasa uygulanacak hukuku; m.43 ise Türkiye’de açılacak yabancılık unsurlu miras davalarının milletlerarası yetkisini düzenler.

MÖHUK m.20’de Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından Türk hukukuna ilişkin özel kural bulunur. Bu nedenle Fransız vatandaşının Paris’te ölmesi, Mersin’de bulunan dairenin mirası için bütün işlemlerin yalnız Fransız noter belgesine göre sonuçlanacağı anlamına gelmez. Mirasın kazanılması, belge ve Türk tapu işlemleri ayrıca ele alınmalıdır. Yurt dışında ölüm sonrası Türkiye’de miras davası yazımız yetki ve usul meselesini ayrı açıklar.

Ölüm kaydı vasiyetname veya miras feragat belgesi yerine geçer mi?

Acte de décès yalnız ölüm olgusunu ve medeni hâl kayıt bilgilerini ispatlar. Bir kişinin Fransa’da vasiyetname düzenleyip düzenlemediğini, mirasçılara ne bıraktığını veya eşine özel bağış yapıp yapmadığını bu ölüm belgesinden kesin olarak öğrenmek mümkün değildir. Fransa’da vasiyetname sorgulaması, noterler ve miras açılışı işlemleri başka kayıt sistemlerine dayanabilir. Türkiye’deki miras için vasiyetnamenin şekli ve uygulanacak hukuk, MÖHUK m.20 ve diğer ilgili düzenlemelerle değerlendirilir.

Bu ayrım, Türk taşınmazının mirasçılara intikalinin gecikmesine yol açan sık belgesel sorunlardan biridir. Aile elindeki Fransız ölüm belgesini sunarak “vasiyetname yoktur” sonucunu doğrudan çıkarmamalıdır. Ayrıca Fransa’da ölümden sonra yapılmış noterdeki beyanların Türk miras hukukunda doğurduğu sonuçlar birbirinden farklı olabilir. Türk vasiyetname, saklı pay ve mirasın reddi meseleleri için ayrıca hukuki değerlendirme yapılır. Ölüm belgesi bunların yerine geçen genel bir tasfiye belgesi değildir.

Mersin’deki dairenin miras yoluyla intikali için işlem sırası

Fransa’da ölen bir Türk vatandaşının Mersin’de taşınmazı olduğunda öncelikle Fransız belediyesinden ölüm belgesi alınır ve NVI’nin belirlediği şekilde ölüm tescili tamamlanır. Sonraki aşamada Türkiye’de mirasçılık belgesi alınır. Tapu kayıtlarında taşınmazın kim adına ve hangi payla kayıtlı olduğu doğrulanır. Veraset ve intikal vergisi işlemleri ile tapu müdürlüğünün istediği belge ve harçlar güncel işlem kuralları üzerinden değerlendirilir.

Fransa’daki mirasçıların Türkiye’ye seyahat etmeden uygun vekâletle bazı işlemleri yürütmesi mümkündür; ancak vekâletnamenin tapu işlemleri için gerekli açık yetkileri taşıması gerekir. Bir taşınmazın sadece miras yoluyla intikali ile sonradan üçüncü kişiye satışı farklı yetki ve belge gereksinimleri doğurabilir. Dosyada vasiyetname, pay uyuşmazlığı veya mirasçılığın çekişmeli olması hâlinde tescil planı ayrıca değişebilir. Ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi bütün bu işlemlerin aynı anda tamamlandığını göstermez.

Türkiye’de banka hesabı veya emekli aylığı varsa

Fransa’da gerçekleşen ölüm Türkiye nüfus kaydına henüz işlenmemişse banka veya sosyal güvenlik kurumundaki kayıtlar güncel olmayabilir. Bankanın mirasçılara bilgi vermesi veya hesaptaki paranın ödenmesi için ölüm olgusuna ilişkin belge, mirasçılık ve vergi işlemleri gündeme gelebilir. Mirasçılık belgesi ile kişinin ölüm belgesi birbirinin yerine geçmez; biri kimin mirasçı olduğunu, diğeri ölüm olayının resmî varlığını gösterir.

Türkiye’de banka hesabı olmayan fakat Fransa’da finansal varlığı bulunan kişinin mirası ise Fransız banka ve sigorta prosedürlerini gerektirebilir. Fransa’daki banka hesabını araştıran FICOBA rehberimiz bu ayrı konuya ilişkindir. Türkiye bankacılık işlemlerinde Fransız ölüm belgesinin hangi tasdik ve tercüme şartlarıyla kabul edileceği banka ve resmî idare prosedürüne göre kontrol edilir. Banka hesabına dair şifre veya kişisel verilerin hukuka aykırı yolla elde edilmesi tavsiye edilmez; yetkili mirasçı ve vekil sıfatıyla işlem yapılır.

Cenazenin Türkiye’ye nakli ile ölüm tescili aynı işlem mi?

Fransa’da vefat eden Türk vatandaşının cenazesinin Türkiye’ye nakli, ölüm olayının Türk nüfus kütüğüne işlenmesinden ayrı bir idari ve fiili süreçtir. Dışişleri Bakanlığının konsolosluk işlemleri portalında “Cenaze Nakil Belgesi Başvurusu” ile “Ölüm Tescili Başvurusu” farklı seçenekler olarak gösterilir. Birincisi nakle ilişkin izin ve belge sürecine, ikincisi nüfus olayı kaydına yöneliktir. Ölüm nakli için sağlık ve nakliyat belgelerinin varlığı, nüfusa ölüm tescilinin her durumda yapıldığını ispatlamaz.

Cenaze Türkiye’de defnedildikten sonra mirasçılık belgesi işlemlerinde ölüm kaydı eksik çıkarsa ilgili nüfus tescili ayrıca tamamlanır. Aileler aynı dosyadaki Fransız ölüm belgesi, cenaze nakil belgesi ve Türk nüfus bildirimini karıştırmadan düzenlemelidir. Cenazenin Fransa’da defnedilmesi de Türk vatandaşına ilişkin ölüm tescili yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Kişinin nerede defnedildiği ile vatandaşlığın bağlı olduğu nüfus sistemine ölümün bildirilmesi farklı hukuki konulardır.

On günlük yasal süre geçerse ölüm tescili reddedilir mi?

5490 sayılı Kanun m.31/1’de dış temsilcilikler bakımından belirtilen on günlük süre, olaydan haberdar olma tarihinden itibaren ilgili makama bildirim yükümlülüğüyle ilgilidir. Ailenin ölümün meydana geldiği günden itibaren tam on gün içinde başvurmazsa artık hiçbir kayıt yaptıramayacağı şeklinde yorumlanmamalıdır. Kanunun m.31/2 fıkrası, yasal süre geçtikten sonra nüfus müdürlüğüne ulaşan ve resmi kayıtlara dayanan ölüm tutanaklarının işleme alınmasına imkân tanır.

Gecikmiş dosyada Fransız ölüm belgesinin düzenleme tarihi, ölüm tarihi, tescil talebi ve aile kütüğündeki mevcut kayıt birlikte sunulur. Eğer daha önce Türkiye’de yanlış bir ölüm tarihi veya benzer kimlikli başka kişinin kaydı oluşmuşsa bunların düzeltilmesi ayrı işlem gerektirebilir. Uzun süre bildirilmeyen ölümün mirasçılar için veraset ve intikal vergisi beyan süreçlerine etkisi de ayrıca değerlendirilir; nüfus tescili süresi ile vergi beyannamesi süresi karıştırılmaz.

Mirasın açılma tarihi ile ölümün Türkiye’de tescil tarihi farklı olabilir

Türk Medeni Kanunu m.575 uyarınca miras mirasbırakanın ölümüyle açılır. Bu temel hüküm, Türk nüfus kütüğüne yapılan idarî tescil tarihiyle gerçek ölüm tarihi arasındaki farkın neden önemli olduğunu açıklar. Fransa’da 12 Mart tarihinde vefat eden bir kişinin Türk nüfus kaydının bir ay sonra güncellenmesi, mirasın mutlaka tescil gününde açıldığı anlamına gelmez. Ölüm belgesi gerçek ölüm olgusunu ortaya koyar; nüfus tescili bunun idari kayda geçirilmesidir.

Bu ayrım özellikle mirası ret süresi, mirasçılık sıfatı, tereke yönetimi ve vergi yükümlülüklerinin doğum anı bakımından önemlidir. Somut olayda kişinin ölümü öğrenme tarihi, mirasçı sıfatının öğrenilmesi ve kanunun öngördüğü süreler ayrıca değerlendirilebilir. Mirası ret için genel süreye ilişkin yurt dışında yaşayan mirasçı rehberimiz bulunmaktadır. Ölümün Türk nüfusuna geç bildirilmesi, mirasa ilişkin bütün sürelerin tescil gününden başlayacağı sonucunu vermez.

Fransa’da ölüm sonrası Türkiye veraset ve intikal vergisi

Fransa’da gerçekleşen ölümün Türkiye’de taşınmaz veya diğer malvarlığı bırakması hâlinde veraset ve intikal vergisi yükümlülüğü ayrıca gündeme gelebilir. 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.9, beyannamelerin verilme sürelerini ölümün Türkiye’de veya yabancı ülkede meydana gelmesi ve mirasçıların bulunduğu yere göre farklılaştırır. Bu nedenle Fransa’daki ölüm için Türkiye içindeki ölümlere özgü tek ve sabit beyan süresi uygulanmamalıdır.

Ölüm belgesinin Türk nüfus kaydına işlenmiş olması, veraset ve intikal vergisi beyannamesinin de kendiliğinden verilmiş olduğu anlamına gelmez. Beyan için mirasçılık belgesi, tereke varlıkları, ölümün tarih ve yeri ile mirasçıların ikamet durumu belirlenir. Taşınmazın bulunduğu il, değer ve vergi dairesi işlemleri ayrıca hesaplanır. Kanun m.9’daki değişken süreler belgeler üzerinden tespit edilerek dosyaya yazılır; ölüm tescilinin tek başına vergi borcunu ortadan kaldırdığı söylenmez.

Mirası ret veya tenkis süresi açısından ölüm belgesinin rolü

Türk Medeni Kanunu m.606, mirasın reddi için genel olarak üç aylık süre öngörür; sürenin başlangıcının hangi mirasçı açısından nasıl belirleneceği kanun hükmü ve olayın özellikleriyle değerlendirilir. Fransa’daki resmi ölüm belgesi mirasbırakanın ölüm tarihini gösterebilir, fakat mirasçının ölümü veya mirasçı sıfatını ne zaman öğrendiğini her durumda aynı belgeyle ispatlamaz. Bu nedenle sadece Fransız belge tarihine bakılarak her mirasçı için reddi miras süresi tek kalem hesaplanmamalıdır.

Fransa’da mirası reddetme anlamındaki beyan ile Türk sulh hukuk mahkemesinde ret beyanı, farklı ulusal hukuk ve belge rejimlerine dayanır. Türkiye’deki taşınmaz bakımından hangi beyanın sonuç doğurduğu ayrıca incelenir. Ölüm tescili bir ön koşul olarak evrakı netleştirebilir; fakat tek başına mirası kabul, ret veya taksim sonucunu yaratmaz. Avukatla ilk görüşmede ölenin gerçek vefat tarihi, mirasçılık öğrenme tarihi, varsa önceki beyanlar ve hangi ülkede hangi malın bulunduğu ayrı ayrı belgelenmelidir.

Fransa ölüm belgesiyle ilgili altı yaygın hata

Birinci hata, hastanenin verdiği tıbbi ölüm raporunu belediyenin acte de décès kaydıyla eş tutmaktır. İkincisi Fransa’daki kaydın Türk nüfusuna otomatik işleneceğini varsaymaktır. Üçüncüsü Türk Formül C belgesinin Fransız acte de décès’in her dosyada tam aynısı olduğunu düşünmektir. Dördüncüsü on günlük dış temsilcilik yükümlülüğünü aile için mutlak hak düşürücü süre gibi anlatmaktır. Beşincisi yabancı ölüm belgesinin tek başına mirasçılık sıfatı veya tapu intikali doğurduğunu kabul etmektir. Altıncısı belge tercümesinde soyadı, doğum yeri ve anne-baba bilgisi uyumsuzluğunu incelememektir.

Bu hataların önlenmesi için önce belgenin kaynağı ve doğruluğu kontrol edilir; ardından kişinin Türk vatandaşı olup olmadığı, Türkiye’de ölüm kaydı bulunup bulunmadığı ve belgenin hangi işleme sunulacağı belirlenir. Nüfus tescili, mirasçılık belgesi, tapu, banka ve vergi işlemleri ayrı aşamalara bölünür. Her aşamada gerekli belge seti aynı olmayabilir. Dosya sonuçlarını garanti eden kısa reklam cümleleri yerine ilgili kanunun açık hükmü gösterilmelidir.

Fransa’da vefat eden kişinin yakınları için işlemlerin sırası

Öncelikle vefatın gerçekleştiği Fransız belediyesi ve acte de décès kaydı belirlenir. Belgenin tam örneği yetkili makamdan temin edilir. Ölüm tarihi, doğum tarihi, Türk kimliği, isim ve anne-baba bilgileri karşılaştırılır. Gerekli usulî tasdik veya uygun tercüme belirlenir. Türk vatandaşı ise konsoloslukta ya da NVI talimatının öngördüğü koşullarda Türkiye nüfus müdürlüğünde ölüm tescili yürütülür. İşlem sonunda Türk aile kütüğünde ölüm kaydının işlendiği kontrol edilir.

Sonra mirasçılık belgesi, vasiyetname, taşınmaz ve banka hesabı araştırması, veraset ve intikal vergisi ile tapu intikali için ayrı dosyalar hazırlanır. Yabancı uyruklu mirasbırakanın Türkiye’de malı bulunuyorsa Türk nüfus tescili yerine yabancılık unsurlu miras usulü ve belge kabulü planlanır. Türkiye’ye gelmeden vekille işlem yürütülecekse vekâletnamede miras, tapu, banka ve dava yetkileri somut işlem türüne göre belirlenir. Fransa’daki müvekkil Türkiye’deki işlemleri Mersin merkezli büro aracılığıyla hukuken mümkün olduğu ölçüde takip ettirebilir.

Fransa’da ölüm belgesi ve Türk miras işlemlerine ilişkin 12 SSS

Resmî mevzuat ve kurum bağlantıları

Légifrance Code civil m.78, m.79, Service-Public acte de décès, 5490 sayılı Kanun m.31 – TBMM metni, NVI ölüm tescili talimatı 15.3–15.5, Konsolosluk ölüm tescili ve Formül C, Paris Başkonsolosluğu çok dilli belgeler.

İlgili site içi hukuk rehberleri: Fransa Acte de Notoriété ve Türkiye’de mirasçılık belgesi · Avrupa Mirasçılık Belgesi Türkiye’de geçerli mi? · Yurt dışında ölen kişinin Türkiye’de miras davası · Türkiye’de miras sorgulaması · Fransa apostil işlemleri · Yurt dışındaki mirasçının reddi miras süresi · Fransa FICOBA ölüm sonrası banka hesaplarının bulunması.