Gece Vakti Konutta Arama Yapılabilir mi? CMK 118 ve İstisnaları (2026)
Kısa ve net cevap: Kural olarak hayır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 118. maddesine göre konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz. Ancak suçüstü hâli, gecikmesinde sakınca bulunan hâl veya yakalanmış ya da gözaltına alınmış olup da firar eden kişi ile tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılan aramalarda gece araması mümkündür. Bu istisnalar dar yorumlanmalıdır; kolluk yalnız “gece oldu” veya “soruşturma sürüyor” gerekçesiyle konuta giremez. Gece araması için ayrıca CMK 119’daki karar veya yazılı emir şartları da yerine getirilmelidir. Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda kural hâkim kararı; gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısının yazılı emridir.
Ceza muhakemesinde “gece vakti” ne demektir?
CMK 118 gece araması yasağını düzenler; “gece vakti” kavramının belirlenmesinde ceza mevzuatındaki gece tanımı ve aramanın fiilen hangi saatlerde başlayıp bittiği önem taşır. Arama tutanağında başlangıç ve bitiş saatlerinin açıkça yazılması bu nedenle yalnız teknik kayıt değil, hukuka uygunluk denetiminin parçasıdır.
Arama gündüz başlayıp geceye sarkmışsa, işlemin kesintisiz devamı ile gece vakti yeni bir arama başlatılması aynı durum değildir. Aramanın kapsamı, kararın süresi ve gece yasağının amacı birlikte değerlendirilir.
Kolluğun kararı gündüz almış olması tek başına gece aramasını hukuka uygun hâle getirmez. CMK 118’in istisnalarından biri yoksa konut, işyeri veya diğer kapalı yerde gece araması yapılamaz.
Gece araması yasağı hangi yerleri kapsar?
CMK 118 açıkça konut, işyeri ve diğer kapalı yerleri korur. Konut yalnız tapuda “mesken” görünen yer değildir; kişinin fiilen özel yaşamını sürdürdüğü ev, daire veya benzeri alanlar konut korumasından yararlanabilir.
İşyeri; ofis, dükkân, atölye, depo, fabrika bölümü veya mesleki faaliyetin yürütüldüğü kapalı alan olabilir. Kamuya açık satış alanıyla personel veya depo bölümü arasında arama hukuku bakımından farklılık bulunabilir.
“Diğer kapalı yer” ifadesi, konut veya klasik işyeri sayılmasa da dışarıdan kapalı ve belirli kişinin kullanımında bulunan alanları kapsayabilir. Garaj, depo, kapalı müştemilat veya özel oda somut koşullara göre bu kapsamda değerlendirilebilir.
Suçüstü hâlinde gece konut araması yapılabilir mi?
Evet. CMK 118’in açık istisnalarından biri suçüstü hâlidir. Suç işlenirken veya hemen sonrasında failin takip edilmesi, suçüstü hâlinin devamı ve delilin kaybolma ihtimali nedeniyle gece araması yapılabilir.
Ancak “suçüstü” kavramı soyut olarak kullanılamaz. CMK’daki suçüstü tanımının somut olayda gerçekten oluşması gerekir. Günler önce işlendiği düşünülen bir suç için sırf soruşturma hızlı yürüsün diye suçüstü istisnası uygulanamaz.
Suçüstü istisnası yalnız gece yasağını kaldırır; aramanın amacı, kapsamı ve diğer usul güvenceleri yine korunur. Aramanın keyfî biçimde genişletilmesi mümkün değildir.
“Gecikmesinde sakınca bulunan hâl” ne anlama gelir?
CMK 118’in ikinci önemli istisnası gecikmesinde sakınca bulunan hâldir. Bu kavram, aramanın sabaha bırakılması durumunda delilin yok edilmesi, şüphelinin kaçması veya tedbirin amacının ciddi biçimde tehlikeye girmesi gibi somut ve acil durumları ifade eder.
Sadece “deliller kaybolabilir” şeklindeki kalıp ifade yeterli değildir. Hangi delilin, neden ve hangi süre içinde yok olma riskinin bulunduğu; sabaha kadar beklenememesinin somut sebebi açıklanmalıdır.
Gecikmesinde sakınca bulunan hâl, karar makamı bakımından da önemlidir. Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda gece araması yapılacaksa CMK 119 gereği hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısının yazılı emri bulunmalıdır.
Firar eden kişi için gece araması yapılabilir mi?
Evet. CMK 118, yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişi ile tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla gece aramasına izin verir. Buradaki amaç, özgürlüğü hukuken kısıtlanmış kişinin kaçışı sonrasında derhâl yakalanabilmesini sağlamaktır.
İstisna, hakkında yalnız soruşturma bulunan ve hiç yakalanmamış her şüpheli için otomatik gece araması yetkisi vermez. Kanun belirli biçimde daha önce yakalanmış/gözaltına alınmış olup firar eden veya tutuklu/hükümlü olarak kaçan kişiyi hedefler.
Aramanın kişinin saklanabileceği yerle makul bağlantısı bulunmalıdır. “Firar etti, şehirdeki tüm yakınlarının evleri gece aranabilir” şeklinde sınırsız bir sonuç çıkarılamaz.
Gece aramasında hâkim kararı veya savcı emri gerekir mi?
Evet. CMK 118 gece yasağı ve istisnalarını; CMK 119 ise arama kararının kim tarafından ve hangi içerikle verileceğini düzenler. İstisna oluşması, karar/emir güvencesini ortadan kaldırmaz.
Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı yerlerde kural olarak arama hâkim kararıyla yapılır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri gerekir. Kolluk amirinin yazılı emri bu korunan alanlarda tek başına yeterli değildir.
Karar veya emirde aramanın nedenini oluşturan fiil, aranacak kişi, yer veya eşya ve karar/emrin geçerli olduğu zaman süresi açıkça yer almalıdır. Gece aramasında ayrıca CMK 118 istisnasının hangi somut nedenle oluştuğu dosyadan anlaşılabilmelidir.
Gece konut aramasında arama tanığı gerekir mi?
CMK 119’a göre Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya kamuya açık olmayan kapalı yerlerde arama yapılabilmesi için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişinin bulundurulması gerekir. Bu kişiler uygulamada “arama tanığı” olarak anılır.
Aramanın gece yapılması bu güvenceyi ortadan kaldırmaz. Savcı hazır değilse kanuni tanık koşulu ayrıca kontrol edilmelidir. Tutanakta tanıkların kimliği ve arama boyunca hazır bulunup bulunmadığı gösterilmelidir.
Arama tanığının yalnız işlemin sonunda imza atmak üzere çağrılması, güvencenin amacını karşılamaz. Kişilerin aramanın icrası sırasında gerçekten hazır bulunması gerekir.
Otel odası, ofis veya depoda gece araması yapılabilir mi?
Otel odası kişinin geçici de olsa özel yaşam alanıysa konut dokunulmazlığına benzer güçlü korumadan yararlanabilir. Sırf otel işletmesinin 24 saat açık olması, odayı gece aramasına açık hâle getirmez.
Ofis ve kapalı işyeri de CMK 118’de açıkça sayılmıştır. İşyerinin gece faaliyet göstermesi, gece araması yasağını kendiliğinden kaldırmaz. İstisna koşulu bulunmalıdır.
Depo, garaj ve benzeri kapalı yerlerin niteliği somut kullanım biçimine göre değerlendirilir. Kamuya açık olmayan kapalı alanlarda CMK 119’daki savcı/hâkim güvencesi özellikle önemlidir.
Hukuka aykırı gece aramasında elde edilen delilin sonucu nedir?
Anayasa ve CMK uyarınca hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen deliller hükme esas alınamaz. Gece aramasının CMK 118’deki istisna koşulları yokken yapılması, aramanın hukuka uygunluğunu ve elde edilen delilin kullanılabilirliğini doğrudan etkiler.
Mahkeme yalnız “arama sonucunda suç eşyası bulundu” gerekçesiyle başlangıçtaki hukuka aykırılığı yok sayamaz. Arama yapılmadan önce istisna koşullarının ve karar/emir yetkisinin mevcut olup olmadığı incelenir.
Bunun yanında haksız arama fiili somut koşullarına göre TCK 120 kapsamında cezai sorumluluk ve devletin tazminat sorumluluğu bakımından ayrıca değerlendirilebilir.
Arama tutanağında hangi saatler ve bilgiler yer almalıdır?
Tutanakta aramanın başlama ve bitiş saati, karar veya emrin tarihi ve numarası, aramanın yapıldığı adres, hazır bulunan kişiler, arama tanıkları, bulunan eşya ve el koyma işlemleri açıkça yazılmalıdır.
Gece aramasında CMK 118 istisnasının dayanağını gösteren savcılık veya hâkimlik kararı dosyada bulunmalıdır. “Gecikmesinde sakınca” gerekçesi varsa soyut değil, somut olayla ilişkilendirilmelidir.
Arama sırasında kapının nasıl açıldığı, zor kullanılıp kullanılmadığı, hangi odaların arandığı ve hangi eşyaların nerede bulunduğu da delilin güvenilirliği ve arama kapsamının denetlenmesi bakımından önem taşır.
Gece aramasına karşı savunmada hangi noktalar kontrol edilir?
- Aramanın fiilen hangi saatte başladığı ve bittiği.
- CMK 118’deki istisnalardan hangisine dayanıldığı.
- Suçüstü veya gecikmesinde sakınca hâlinin somut olup olmadığı.
- Hâkim kararı veya savcının yazılı emrinin bulunup bulunmadığı.
- Kararın geçerlilik süresi ve adresin doğru olup olmadığı.
- Savcı yoksa iki arama tanığının gerçekten hazır bulunup bulunmadığı.
- Arama kapsamının karar sınırları içinde kalıp kalmadığı.
- El konulan eşyanın nerede ve nasıl bulunduğu.
- Kamera ve kolluk araç/giriş-çıkış kayıtları.
- Arama sonunda CMK 121 belgelerinin verilip verilmediği.
Hukuka aykırılık iddiası mümkün olduğunca erken ve somut biçimde ileri sürülmelidir. Arama tutanağına şerh düşülmesi, müdafiin olay saatlerini not etmesi ve kamera kayıtlarının korunmasının istenmesi önemlidir.
Mersin ve Türkiye geneli uygulama
CMK 118 Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de konut, işyeri, depo veya diğer kapalı yerlerde gece araması yapılabilmesi için de kanuni istisna ve CMK 119’daki karar/emir şartları birlikte aranır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki arama, el koyma ve ceza soruşturması dosyaları yetkili savcılık ve mahkemeler nezdinde Mersin’den koordine edilir.
Sık Sorulan Sorular
1. Polis gece ev arayabilir mi?
Kural olarak gece konut araması yasaktır. CMK 118’deki suçüstü, gecikmesinde sakınca veya firar eden/tutuklu-hükümlünün yakalanması istisnaları varsa mümkündür.
2. Gece araması için savcı emri yeterli mi?
Konut ve işyerinde gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısının yazılı emri mümkündür; normal durumda hâkim kararı gerekir.
3. Polis amiri gece ev arama emri verebilir mi?
Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda kolluk amiri emri tek başına yeterli değildir.
4. “Delil kaybolabilir” demek gecikmesinde sakınca için yeterli mi?
Tek başına soyut ifade yeterli değildir; kaybolma riskini somutlaştıran olgular bulunmalıdır.
5. Suçüstünde hâkim kararı olmadan arama olur mu?
Suçüstü gece yasağının istisnasıdır; aramanın diğer CMK şartları somut olayda ayrıca değerlendirilir.
6. Otel odası gece aranabilir mi?
Otel odası özel yaşam alanı niteliğindeyse güçlü korumaya tabidir; CMK 118 istisnası olmadan sırf otel 24 saat açık diye gece aranamaz.
7. Gece işyeri araması serbest mi?
Hayır. CMK 118 işyerini de açıkça gece araması yasağına dahil eder.
8. Savcı aramada yoksa iki komşu şart mı?
Konut, işyeri veya kamuya açık olmayan kapalı yerde savcı hazır değilse CMK 119’daki iki arama tanığı güvencesi uygulanır.
9. Gece aramasında bulunan delil kesin geçerli midir?
Hayır. Aramanın CMK 118-119’a uygunluğu incelenir; hukuka aykırı delil hükme esas alınamaz.
10. Arama gündüz başlayıp gece biterse ne olur?
İşlemin kesintisizliği, kararın süresi ve gece yasağının amacı somut olarak değerlendirilir; gece yeni arama başlatılmasıyla aynı değildir.
11. Firar eden hükümlü için gece arama yapılabilir mi?
Evet. CMK 118 bunu açık istisna olarak düzenler.
12. Hukuka aykırı arama için tazminat istenebilir mi?
Somut ihlalin niteliğine göre CMK tazminat hükümleri ve diğer hukuki yollar değerlendirilebilir.
Resmî kaynaklar ve ilgili içerikler
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
- Arama için makul şüphe – CMK 116
- Haksız arama suçu – TCK 120
- Özel hayatın gizliliğini ihlal – TCK 134
Hukukçu incelemesi ve güncellik
Bu rehber 15 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki CMK 118-121 hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Gece araması yasağı ve suçüstü, gecikmesinde sakınca ile firar eden/tutuklu-hükümlünün yakalanmasına ilişkin istisnalar kanun metnine göre açıklanmıştır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu, Sicil 3472. İnceleme: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu, Sicil 5507.
Telefon: +90 552 224 43 66
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
