Geçici Teminat Mektubu Süresi Kaç Gün Olmalı? 4734 m.35 Kuralı

4734 m.35, geçici teminat mektubunun teklif geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmasını zorunlu kılar. Bu düzenlemenin amacı, teklifin geçerli olduğu bütün dönem boyunca ve teklif süresinin hemen sonrasında idarenin teminat güvencesinin devam etmesini sağlamaktır.

Teminat mektubunun tutarı doğru olsa bile süre yetersizse belge ihale mevzuatına aykırı olur. İlgili mevzuata aykırı düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.

Otuz Gün Nasıl Hesaplanır?

İhale dokümanında teklif geçerlilik süresinin son günü belirlenir. Geçici teminat mektubunun geçerlilik tarihi bu tarihten en az otuz gün sonrasına kadar devam etmelidir. Örneğin tekliflerin 1 Ekim’e kadar geçerli olduğu bir ihalede teminat mektubunun son geçerlilik tarihi en az 31 Ekim olmalıdır. Gerçek dosyada takvim ve doküman tarihleri aynen esas alınır.

Teminat mektubunda yalnız düzenleme tarihi değil, son geçerlilik tarihi önemlidir. Bankanın kullandığı standart metin, Kamu İhale Kurumunca belirlenen forma uygun olmalıdır.

Teklif Geçerlilik Süresi Uzarsa Ne Olur?

Teklif geçerlilik süresi m.32 uyarınca uzatıldığında geçici teminat mektubunun süresi de aynı süreyle uzatılır. İstekli teklif süresini uzatmayı kabul ettiği hâlde teminat süresini uzatmazsa teklifin teminat şartı bozulur.

Bu nedenle uzatma talebine cevap verirken teklif ve teminat birlikte ele alınmalıdır. Teklif Geçerlilik Süresi Uzatma rehberi m.32 şartlarını açıklar.

Kesin Teminat Mektubu Süresi Aynı mı?

Hayır. Geçici teminatta teklif geçerlilik süresi + en az otuz gün kuralı vardır. Kesin teminat mektubunda ise süre, ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınarak idarece belirlenir. İşin garanti, bakım, kabul ve diğer yükümlülükleri de teminat süresinin belirlenmesinde önem taşır.

Kesin teminatın oranı ve iadesi için Kesin Teminat Oranı ve İade Şartları içeriği ayrıca incelenebilir.

Süresi Eksik Teminat Mektubu Tamamlatılabilir mi?

Geçici teminat, teklifin esaslı unsurlarındandır. Mektubun tutar veya süre bakımından mevzuata uygun olmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir. Belge tamamlama mekanizması, teklifin esasını değiştirecek biçimde eksik teminatı sonradan geçerli hâle getirmek için kullanılamaz.

İstekli teklif vermeden önce teminat mektubundaki ihale kayıt numarası, idare adı, istekli unvanı, tutar, son geçerlilik tarihi, banka yetkisi ve standart forma uygunluğu satır satır kontrol etmelidir.

Geçici Teminat Ne Zaman İade Edilir?

4734 m.34’e göre ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat mektupları dışındaki diğer isteklilerin teminatları ihale sonrasında iade edilir. İkinci teklif sahibinin teminatı, ihale üzerinde kalan istekliyle sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir. Kazananın geçici teminatı ise kesin teminat verilip sözleşme imzalandığında iade edilir.

Ayrıntılı iade ve gelir kaydı için Geçici Teminat Ne Zaman İade Edilir? rehberi kullanılabilir.

Teminat Olarak Neler Kabul Edilir?

4734 m.34 tedavüldeki Türk parası, teminat mektupları ve kanunda belirtilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ile bunların yerine düzenlenen belgeleri teminat olarak kabul eder. Teminat mektupları dışındaki değerler ihale komisyonunca elden alınmaz; ilgili muhasebe birimine yatırılır.

Teklif Geçerlilik Süresi Uzarsa Teminat Mektubu da Uzatılır

4734 sayılı Kanun m.35, geçici teminat mektuplarında süre bulunmasını ve bu sürenin teklif geçerlilik süresinden en az otuz gün daha uzun olmasını zorunlu kılar. Teklif geçerlilik süresi m.32 kapsamında uzatıldığında geçici teminat mektubunun süresi de yeni teklif geçerlilik süresinden en az otuz gün sonrasını karşılayacak biçimde uzatılmalıdır.

Bu nedenle ilk teminat mektubunun düzenlendiği tarihte yeterli olması, sonradan uzatılan ihale süreci için otomatik olarak yeterli kalacağı anlamına gelmez. İdare ve istekli; zeyilname, ihale ertelemesi veya teklif geçerlilik uzatımı sonrasında teminat mektubunun yeni son tarihini ayrıca kontrol etmelidir.

Kesin Teminat ile Geçici Teminat Mektubu Karıştırılmamalıdır

Geçici teminat teklif aşamasına; kesin teminat ise sözleşmenin ifasına ilişkindir. Geçici teminat mektubunun süre şartı m.35’te, kesin teminatın tutarı ve sözleşme aşamasındaki hükümleri m.43 ve 4735 sayılı Kanun hükümlerinde düzenlenir. Dosyada kullanılan banka belgesinin hangi teminat türüne ait olduğu açıkça belirlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

1. Geçici teminat mektubu kaç gün fazla olmalı?

Teklif geçerlilik süresinden en az 30 gün fazla.

2. Tam 30 gün olabilir mi?

Evet. Kanun “en az otuz gün” şartı koyar.

3. 29 gün fazla olursa geçerli mi?

Hayır. Kanuni alt sınır karşılanmaz.

4. Teklif süresi uzarsa mektup da uzar mı?

Evet. Süresi aynı şekilde uzatılmalıdır.

5. Kesin teminatta da +30 gün kuralı var mı?

Hayır. Kesin teminat süresi işin bitişi dikkate alınarak belirlenir.

6. Süresi yanlış mektup sonradan düzeltilebilir mi?

Geçici teminat teklifin esaslı unsurudur; sonradan tamamlama kural olarak mümkün değildir.

7. Teminat mektubu hangi formda olmalı?

Kamu İhale Kurumunca belirlenen standart forma uygun olmalıdır.

8. Yabancı banka teminatı kabul edilir mi?

m.34’teki şartları taşıyan yabancı banka veya kontrgaranti yapıları kabul edilebilir.

9. Diğer isteklilerin teminatı ne zaman iade edilir?

İhale sonrasında kanundaki sıraya göre iade edilir.

10. İkinci teklif sahibinin teminatı ne zaman döner?

Kazanan istekliyle sözleşme imzalandıktan hemen sonra.

11. Teminat haczedilebilir mi?

m.34 uyarınca idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz.

12. Geçici teminat oranı kaçtır?

Teklif bedelinin en az yüzde üçüdür.

Geçici Teminat Mektubunun Süresi Neden Teklif Süresinden Daha Uzundur?

Geçici teminat, isteklinin teklifinin ciddi olduğunu ve ihale üzerinde kaldığında kanuni yükümlülüklerini yerine getireceğini güvence altına alır. Bu nedenle banka teminat mektubunun son tarihi yalnız teklif geçerlilik süresinin son günüyle aynı bırakılmaz; ihale dokümanında ve standart formlarda teklif süresinden sonra idarenin işlemleri tamamlayabilmesine imkân veren ilave dönem öngörülür. İstekli, idari şartnamede yazılı teklif geçerlilik süresini ve geçici teminat mektubu için belirtilen asgari tarihi ayrı ayrı kontrol etmelidir.

Teklif mektubundaki süre doğru olsa bile geçici teminat mektubu dokümanda istenen tarihten önce sona eriyorsa teminat yönünden sorun doğar. Aynı şekilde teminat tarihi yeterli iken teklif mektubunda daha kısa bağlayıcılık süresi yazılması da teklifin esaslı unsurunu etkileyebilir. Bu iki belge aynı takvimin farklı parçalarıdır ve gönderimden önce birlikte denetlenmelidir.

Teminat Mektubu Standart Forma Uygun Olmalı mı?

Kamu ihalelerinde banka teminat mektupları, ilgili uygulama yönetmeliği ekindeki standart forma uygun düzenlenir. Bankanın kendi serbest metniyle hazırladığı ve standart formdaki koşulsuz ödeme yükümlülüğünü, ihale kayıt bilgilerini veya gerekli ifadeleri eksik bırakan mektup kabul edilmez. Teminat mektubunda idarenin adı, ihalenin konusu, isteklinin ticaret unvanı, teminat tutarı ve geçerlilik tarihi doğru olmalıdır.

Elektronik teminat mektubu kullanılan ihalelerde doğrulama elektronik sistem üzerinden yapılır. Fiziki mektupta banka şubesi, imza ve diğer doğrulama unsurları kontrol edilir. İdare, teminatın geçerliliğini ve mevzuata uygunluğunu teklif değerlendirmesinin parçası olarak inceler. Sahte veya doğrulanamayan teminat belgesi yalnız teklifin değerlendirme dışı bırakılması değil, fiilin niteliğine göre başka hukuki sonuçlar da doğurabilir.

Geçici Teminat Tutarı ile Mektup Süresi Birbirinden Farklı Kontrollerdir

4734 m.33’e göre geçici teminatın tutarı teklif edilen bedelin en az yüzde üçüdür. Tutar kontrolü ile süre kontrolü aynı şey değildir. İstekli yeterli tutarda teminat sunmuş olabilir fakat mektubun son tarihi yetersiz olabilir; veya tarih yeterli olduğu hâlde tutar yüzde üç sınırını karşılamayabilir. Her iki durumda da teklif dosyası ayrı eksiklik taşır. Bu nedenle değerlendirme cetvelinde “tutar” ve “geçerlilik tarihi” ayrı satırlarda kontrol edilmelidir.

İstekli yüzde üçün üzerinde teminat verebilir. Kanun asgari oran belirler. Ancak fazla teminat verilmesi teklif fiyatını veya sıralamayı değiştirmez. İhalenin sonuçlanmasından sonra iade edilecek teminatın kapsamı bakımından sunulan gerçek tutar esas alınır.

Teklif Geçerlilik Süresi Uzatılırsa Teminat Mektubu da Uzatılır mı?

Evet. İhale sürecinin uzaması nedeniyle teklif geçerlilik süresi mevzuata uygun biçimde uzatılıyorsa geçici teminatın geçerlilik dönemi de yeni teklif süresini karşılamalıdır. İdarenin uzatma talebinde bu hususu açıkça belirtmesi, isteklinin de banka ile gerekli işlemleri zamanında tamamlaması gerekir. Yalnız teklif süresinin uzatılması fakat teminat mektubunun eski tarihte bırakılması güvence zincirini bozar.

Uzatma işlemi teklif fiyatını değiştirmez. Teminat tutarı da teklif bedeli değişmediği için sırf süre uzatıldı diye yeniden hesaplanmaz. Banka tarafından yeni bir mektup veya mevcut mektuba geçerli bir süre uzatımı düzenlenmesi gerekebilir. Elektronik teminatlarda sistem kaydı, fiziki mektuplarda asıl belge ve banka teyidi dosyada saklanmalıdır.

Geçici Teminat Mektubu Hangi Aşamada İade Edilir?

İhalenin sonuçlanmasıyla birlikte geçici teminatların iade zamanı isteklinin durumuna göre değişir. İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teminatları sözleşme süreci bakımından bir süre daha tutulabilir; diğer isteklilerin teminatları ihale sonucuna göre iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli gerekli kesin teminatı verip sözleşmeyi imzaladığında geçici teminatı iade edilir.

İhalenin iptal edilmesi hâlinde sözleşme kurulmayacağı için geçici teminatlar iade edilir; fakat teminatın gelir kaydedilmesini gerektiren ayrı bir fiil varsa o fiilin kanuni dayanağı ayrıca değerlendirilir. Geçici Teminat Ne Zaman İade Edilir? rehberi iade ve gelir kaydı sonuçlarını ayrıntılı açıklar.

Teminat Mektubunun Erken Sona Ermesi Hâlinde Ne Olur?

Teklif değerlendirmesi devam ederken teminat mektubunun süresinin dolması, özellikle teklif geçerlilik süresi de devam ediyorsa ciddi bir sorun yaratır. İdare ve istekli teklif uzatma süreçlerini zamanında takip etmelidir. İsteklinin teklif süresini uzatmayı kabul ettiği hâlde teminatını uygun biçimde uzatmaması teklifinin devam eden geçerliliğini etkiler. Bu nedenle teminat mektubunun son günü şirket takviminde ihale tarihinden itibaren ayrıca izlenmelidir.

İhale dosyasında teminatın ilk tarihi, uzatma talebi, banka başvuru tarihi, yeni teminat tarihi ve idareye sunum tarihi tek kronolojide tutulmalıdır. Özellikle banka işlem süresi son güne bırakılmamalıdır; çünkü teminatın süresinde idareye ulaştırılması isteklinin sorumluluğundadır.

Teminat Mektubunda Ticaret Unvanı Hatası

Teminat mektubu teklif sahibi ile aynı tüzel veya gerçek kişiyi açık biçimde göstermelidir. Şirketin eski unvanı, eksik ticaret unvanı veya başka grup şirketinin adı kullanılmışsa teminatın kimin borcunu güvence altına aldığı tartışmalı hâle gelir. Ticaret sicilinde yakın tarihte unvan değişikliği yapılmışsa eski ve yeni unvanın devamlılığına ilişkin kayıtlar dosyada bulunmalıdır. Ancak esaslı bir kimlik uyuşmazlığının sonradan basit bilgi tamamlama işlemiyle giderilebileceği varsayılmamalıdır.

Ortak girişimlerde teminatın ortak girişim adına ve ihale mevzuatının aradığı biçimde düzenlenmesi gerekir. İş ortaklığı veya konsorsiyumun yapısı, teminat metnindeki borçlu tanımıyla uyumlu olmalıdır. Bu ayrıntılar teklif sunulmadan önce banka taslağı üzerinden kontrol edilmelidir.

Elektronik Teminat Mektubunda Kontrol Edilecek Kayıtlar

Elektronik teminat mektupları banka ve EKAP entegrasyonu üzerinden doğrulanır. İstekli, teminatın sistemde doğru ihale kayıt numarası, doğru tutar ve doğru son tarihle göründüğünü teklif göndermeden önce kontrol etmelidir. Elektronik belge olması şekil şartlarını ortadan kaldırmaz; yalnız belgenin oluşturulma ve doğrulama yöntemini değiştirir.

Sistemsel sorun iddiası varsa ekran görüntüsü tek başına yeterli olmayabilir. EKAP işlem kayıtları, banka mesajı, hata kodu, destek başvurusu ve zaman bilgileri saklanmalıdır. Süreye bağlı elektronik işlemlerde tarih ve saat verileri uyuşmazlığın ispatında önem taşır.

Teminat Uyuşmazlığında Başvuru Dosyası Nasıl Kurulur?

İdare teklifin teminat yönünden geçersiz olduğuna karar vermişse başvuruda idari şartname, standart teminat formu, sunulan teminat mektubu, EKAP veya banka doğrulama kayıtları, teklif geçerlilik süresi ve kesinleşen ihale kararı birlikte gösterilmelidir. İddia “teminat tarihi yeterliydi” ise gün hesabı açıkça yapılmalı; “standart forma uygundu” ise ilgili cümleler karşılaştırmalı biçimde ortaya konulmalıdır.

İdareye şikâyet ve KİK’e itirazen şikâyet süreleri ayrıca korunmalıdır. Teminat belgesindeki teknik uyuşmazlık, başvuru süresini uzatmaz. İhaleye Şikâyet Süresi rehberi bu takvimi açıklar.

2026 İçin Güncel Mevzuat Kontrolü

Geçici teminatın temel kanuni dayanakları 4734 sayılı Kanun m.33 ve 34 ile teklif geçerlilik süresine ilişkin m.32’dir. Teminat mektubunun standart formu ve asgari geçerlilik tarihi ihalenin türüne göre uygulama yönetmelikleri ve ihale dokümanında ayrıntılandırılır. 2026 yılında Kamu İhale Kurumu ikincil mevzuatında değişiklikler yayımlandığından, hazır eski teminat örneği kullanılmadan önce ilan tarihindeki güncel standart form Kamu İhale Kurumu ve Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden doğrulanmalıdır.

Teminat Mektubu Tarihi İçin Son Kontrol Formu

Teklif verilmeden önce teminat mektubu için dört tarih yan yana yazılmalıdır: ihale tarihi, teklif geçerlilik süresinin son günü, dokümanda geçici teminat mektubu için aranan asgari son tarih ve bankanın düzenlediği mektuptaki gerçek son tarih. Banka mektubundaki tarih, dokümanda aranan asgari tarihten önceyse teklif gönderilmemeli ve mektup düzeltilmelidir. Bu kontrol özellikle zeyilnameyle ihale tarihi değiştirildiğinde tekrar yapılmalıdır; çünkü ilk tarihe göre yeterli olan teminat, ertelenen ihale tarihine göre yetersiz kalabilir.

Teminat mektubunun yalnız son tarihi değil, tutarı ve standart formu da aynı kontrol formuna eklenmelidir. Teklif bedelinin en az yüzde üçü hesabı, mektuptaki rakam ve yazıyla tutar, şirket unvanı, ihale kayıt numarası ve idare adı tek tek doğrulanır. Elektronik teminatta banka referans numarası ve EKAP doğrulama kaydı saklanır. Fiziki teminatta asıl belgenin sunulduğu ve idarece teslim alındığı kayıt altına alınır.

İhale Ertelendiğinde Teminat Mektubu Unutulmamalıdır

Zeyilname veya başka kanuni nedenle ihale tarihinin ertelenmesi, geçici teminat takvimini doğrudan etkileyebilir. İdare yeni ihale tarihini bildirdiğinde istekli teklif süresi ve teminat tarihini otomatik olarak yeniden hesaplamalıdır. Yalnız teknik şartname değişikliğine odaklanıp banka mektubunu eski tarihte bırakmak, teklifin değerlendirme dışı kalmasına yol açabilecek önlenebilir bir hatadır.

Şirket içinde ihale sorumlusu ile finans/banka sorumlusu aynı takvimi kullanmalıdır. Zeyilname bildirimi geldiğinde hukuk veya ihale birimi değişikliği değerlendirirken finans birimine de yeni teminat tarihi kontrolü açılmalıdır. Böylece belge yenileme işlemi son güne bırakılmaz ve banka işlem süresinden kaynaklanan risk azaltılır.

Banka taslağı kontrolü: Teminat mektubu düzenlenmeden önce banka taslağı ihale birimi tarafından standart form ile karşılaştırılmalıdır. Yanlış ihale kayıt numarası, eksik şirket unvanı, yetersiz son tarih veya standart metni daraltan ek koşul görülürse banka mektubu imzalanmadan düzeltilmelidir. Elektronik teminat kullanılıyorsa da EKAP üzerinde görünen tutar, tarih ve istekli bilgileri teklif gönderme ekranına geçilmeden doğrulanmalıdır. Böylece belge ihale saatinden sonra düzeltme ihtiyacı doğurmadan teklif dosyasına girer.

Teminat tarihinin yeterliliği yalnız banka belgesinden değil, ihale dokümanı ve varsa zeyilname sonrası güncel takvimden hesaplanmalıdır. Bu son kontrol teklifin şekli nedenle elenmesini önleyen temel adımdır.

Kontrol ihale saatinden önce tamamlanmalıdır.

Mutlaka.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →