Geri Çağrılan Üründe Kullanıcının Hakları Nelerdir? 7223 m.19 | 2026

Geri çağırmada nihai kullanıcı kimdir?

Nihai kullanıcı, ürünü tedarik zincirinde yeniden satmak amacıyla değil, kullanım amacıyla elinde bulunduran kişidir. Bu kişi tüketici olabileceği gibi ürünün niteliğine göre ticari veya profesyonel kullanıcı da olabilir. 7223 sayılı Kanunun geri çağırma sistemi ürün güvenliğini esas aldığı için koruma yalnız klasik tüketici sözleşmesi sınırlarıyla açıklanamaz.

Geri çağırmanın amacı riskli ürünün kullanıcıda kalmasını önlemektir. Bu nedenle ürünün kim tarafından satın alındığı, garanti süresinin devam edip etmediği veya satış kanalının fiziksel/online olması güvenlik riskini ortadan kaldırmaz.

Somut hakkın nasıl uygulanacağı ürün güvenliği mevzuatı ile varsa tüketici, sözleşme ve garanti hukukundaki diğer haklarla birlikte değerlendirilir.

Sorunun giderilmesi ne anlama gelir?

Riskli üründeki sorun teknik olarak güvenli ve kalıcı biçimde giderilebiliyorsa geri çağırma planında ücretsiz onarım veya düzeltici işlem kullanılabilir. Bu işlem yazılım güncellemesi, parça değişimi, güvenlik bileşeni eklenmesi veya teknik düzenlemenin izin verdiği başka bir düzeltme olabilir.

İşlem yalnız ürünün çalışmasını sağlamamalı; geri çağırmaya yol açan güvenlik riskini gerçekten ortadan kaldırmalıdır. Düzeltme sonrası gerekli test ve doğrulama yapılmalıdır.

Kullanıcıya nerede, ne kadar sürede ve hangi yöntemle düzeltme yapılacağı açıkça bildirilmelidir. Ürün riskliyken kullanıcıdan işlem tarihine kadar normal kullanıma devam etmesi istenmemelidir.

Eşdeğer güvenli ürünle değişim nasıl uygulanır?

Riskli ürünün güvenli hale getirilmesi mümkün değilse veya geri çağırma planı değişim öngörüyorsa kullanıcıya teknik düzenlemeye uygun ve güvenli eşdeğer ürün sağlanabilir. Eşdeğerlik yalnız marka adına değil ürünün temel işlev ve özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Değişim ürünü de gerekli uygunluk değerlendirmelerinden geçmiş olmalıdır. Aynı riskli üretim partisinden başka bir ürün verilmesi geri çağırmanın amacını karşılamaz.

Değiştirilen ürünün yeni seri numarası geri çağırma kayıtlarına işlenmeli ve eski ürün yeniden satışa dönmemelidir.

Bedel çözümü nasıl değerlendirilir?

7223 sayılı Kanunun geri çağırma mekanizması, sorunun giderilmesi veya güvenli eşdeğer ürün sağlanması yanında ürün bedeline dayalı çözümü de düzenler. Somut hesap ve ödeme yöntemi geri çağırmanın kanuni çerçevesi, ürünün teslim/satış bilgileri ve yetkili kuruluşun uygulamasıyla birlikte belirlenmelidir.

İşletme bedel çözümünü kullanıcıyı riskli ürünü elinde tutmaya itecek şekilde sembolik hale getirmemelidir. Geri çağırmanın amacı ürünün kullanıcıdan çıkmasını sağlamaktır.

Bedel ödemesi yapıldığında teslim alınan riskli ürünün seri numarası kaydedilmeli ve güvenli imha/düzeltme sürecine alınmalıdır.

Kullanıcıdan kargo veya servis ücreti alınabilir mi?

Geri çağırmanın etkinliği bakımından kullanıcıya ek maliyet yüklemek riskli ürünün geri dönüş oranını düşürebilir. İktisadi işletmeci geri çağırma lojistiğini, ücretsiz kargo, mağaza teslimi veya servis organizasyonu gibi yöntemlerle kullanıcı açısından erişilebilir kurmalıdır.

Ürünün ağır veya taşınması tehlikeliyse evden alma veya yerinde teknik işlem gerekebilir. Kullanıcıdan riskli ürünü uygun olmayan şekilde paketleyip taşıması istenmemelidir.

Somut geri çağırmada ücret ve masraf düzeni ilgili ürün güvenliği kararı ve diğer mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir.

Fatura yoksa geri çağırmadan yararlanılır mı?

Geri çağırmanın temel nedeni satış sözleşmesindeki ayıp değil ürün güvenliği riskidir. Bu nedenle ürünün geri çağırma kapsamındaki model ve seri/partiye ait olduğunun başka güvenilir yollarla belirlenebildiği durumda yalnız fatura bulunmaması güvenlik tedbirinin amacına aykırı biçimde engel haline getirilmemelidir.

İşletme seri numarası, ürün etiketi, garanti kaydı veya sipariş geçmişi gibi yöntemlerle kapsam doğrulaması yapabilir.

Bedel hesaplaması veya ayrıca tüketici hukuku talebi varsa satın alma belgesinin önemi somut işleme göre değişebilir.

Garanti süresi bitmiş ürün geri çağrılır mı?

Evet, geri çağırma güvenlik riskine dayanıyorsa garanti süresinin bitmiş olması tek başına ürünü geri çağırma kapsamından çıkarmaz. Ürün hala kullanıcıda ve geri çağrılan seri/partiye aitse risk devam eder.

Uzun kullanım ömürlü ürünlerde geri çağırma duyuruları yıllar sonra dahi önem taşıyabilir. Bu nedenle şirket eski ürün kayıtlarını ve geri çağırma sayfalarını erişilebilir tutmalıdır.

Garanti ve ayıplı mal hakları ayrı süre ve şartlara tabi olabilir; ürün güvenliği geri çağırması bunlardan bağımsız bir koruma mekanizmasıdır.

İkinci el kullanıcı geri çağırmadan yararlanabilir mi?

Ürün ikinci el olarak el değiştirmiş olsa bile riskli seri/partiye aitse güvenlik sorunu devam eder. Geri çağırmanın amacı riskli fiziksel ürünü kullanıcıdan çıkarmaktır; yalnız ilk alıcıya ulaşmakla sınırlı kalmamalıdır.

İkinci el kullanıcı ürünün seri numarasını geri çağırma duyurusundan kontrol edebilir ve işletmenin belirlediği geri çağırma kanalına başvurabilir.

Bedel veya sözleşmesel diğer haklar bakımından ilk satış ve ikinci el satış ilişkisi ayrıca hukuki değerlendirme gerektirebilir.

Ürün başka ülkeden alınmışsa ne olur?

Ürünün başka ülkede satın alınması halinde geri çağırmayı hangi şirketin ve hangi ülke programının yürüteceği ürünün dağıtım zinciri ve geri çağırmanın coğrafi kapsamına göre belirlenir. Türkiye’deki ithalatçı yalnız kendi piyasaya arz ettiği seri/partiler için sorumlu olabilir.

Bununla birlikte aynı global model için ciddi güvenlik riski varsa yabancı geri çağırma bilgisi Türkiye’deki ekonomik operatör bakımından da önemli bir risk sinyalidir. Türkiye’de satılan ürünlerin etkilenip etkilenmediği kontrol edilmelidir.

Kullanıcı ürün seri numarasıyla imalatçı ve yerel ithalatçıdan yazılı doğrulama isteyebilir.

Geri çağırma ile 6502 sayılı Kanun ilişkisi

7223 sayılı Kanun ürün güvenliği ve teknik uygunluk eksenindedir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ise tüketici işlemlerinde ayıplı mal, garanti ve seçimlik haklar gibi ayrı hukuki kurumlar düzenler.

Aynı olayda iki mevzuat birlikte uygulanabilir. Riskli ve ayıplı bir ürün hem geri çağırma sürecine hem tüketici hukuku taleplerine konu olabilir.

İşletme geri çağırmayı yürütürken tüketicinin diğer kanuni haklarını ortadan kaldırdığı izlenimi veren genel feragat metinleri kullanmamalıdır.

Şirket çözümü geciktirirse ne yapılabilir?

Geri çağırma kapsamındaki ürün için şirket kullanıcıya açık bir başvuru ve çözüm kanalı sağlamalıdır. Başvuru kayıt numarası alınmalı ve ürün seri/parti bilgisi yazılı gönderilmelidir.

Risk devam ediyorsa ürün kullanılmamalı; yetkili kuruluşun geri çağırma duyurusu veya ürün güvenliği iletişim kanalları üzerinden durum bildirilebilir. Tüketici işlemi varsa 6502 sayılı Kanundaki başvuru yolları ayrıca değerlendirilebilir.

Yaralanma veya malvarlığı zararı oluşmuşsa 7223 m.6 kapsamındaki ürün sorumluluğu ve diğer tazminat hükümleri ayrıca gündeme gelebilir.

Nihai kullanıcı için geri çağırma kontrol listesi

Önce ürünün marka/model, seri/parti ve üretim tarihinin duyurudaki kapsamla eşleşip eşleşmediği kontrol edilmelidir. Ürün riskliyse kullanım derhal duyurudaki talimata göre durdurulmalıdır.

İade veya servis başvurusu yazılı kayıtla yapılmalı; ürün tesliminde seri numarası ve teslim belgesi alınmalıdır. Sunulan çözümün geri çağırma planındaki güvenli yöntemle uyumlu olduğu kontrol edilmelidir.

Geri çağırma ayrıca bir tüketici uyuşmazlığı veya zarara yol açmışsa diğer kanuni haklar bağımsız olarak değerlendirilmelidir.

Sonuç olarak geri çağırma kullanıcıya yalnız “ürünü bize gönderin” diyen tek taraflı bir süreç değildir. Riskli ürünü güvenli biçimde sistemden çıkarmalı ve kullanıcıya kanunun öngördüğü çözüm mekanizmalarından somut, uygulanabilir bir yol sunmalıdır.

İlgili içerikler

• Ürün Hangi Hallerde Geri Çağrılır?
• Ürün Geri Çağırma Duyurusu Nasıl Yapılmalı?
• Teknik Düzenlemeye Uygun Olmayan Ürün Satılabilir mi?
• Geri çağırılan ürün ve kullanıcı hakları için iletişim

Resmî kaynaklar

• 7223 sayılı Kanun – Resmî Gazete
• Ticaret Bakanlığı – Ürün Kuralları

Sık Sorulan Sorular