Haricen Tahsil Nedir? İcra Dosyasına Bildirim ve Harç
Haricen tahsil nedir: Haricen tahsil, icra dosyası borcunun icra veznesi dışında doğrudan alacaklıya ödenmesidir. Alacaklı tahsilatı dosyaya bildirmeli; tahsil harcı ve kalan masraflar tamamlanmadan dosya kapanmaz. Borçlu yazılı ibraname ve dosya kapama/fek işlemini birlikte almalıdır.
Haricen Tahsil: net cevap ve hukuki ayrımlar
Haricen tahsil, icra takibine konu borcun icra dairesi veznesi dışında alacaklıya veya yetkili vekiline ödenmesidir. Bu ödeme geçerlidir; ancak dosyaya bildirilmezse takip, faiz ve haciz kayıtları devam edebilir.
Borçlu doğrudan ödeme yaptığında dekont ve kapsamlı ibra almalı; alacaklı veya vekili tahsilatı icra dosyasına bildirmelidir. Tahsil harcı, dosya bakiyesi ve hacizlerin fekki tamamlandıktan sonra kapanma kontrol edilir. Sözlü ödeme iddiası veya açıklamasız havale ispat sorununa yol açabilir.
Borçlu ödeme ve ibra belgelerini korumalı; alacaklı tahsil edilen tutarı eksiksiz ve doğru bildirmelidir.
Haricen Tahsil için uygulanacak kanun maddeleri
Madde 23 – Her ne sebep ve suretle olursa olsun, icra takibinden vazgeçildiğinin zabıtnameye yazılması için vazgeçilen miktara ait tahsil harcının yarısı alınır.
Net anlamı: Harçlar Kanunu m. 23, icra takibinden vazgeçildiğinin dosyaya geçirilmesinin harç sonucunu düzenler. Haricen tahsil sonrasında dosyaya sunulan tahsil/vazgeçme beyanının kapsamı ile dosyanın bulunduğu aşama birlikte değerlendirilerek icra müdürlüğünce harç hesabı yapılır.
Madde 15 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.) İcra ve iflas harçlarını kanun tayin eder. Kanunda hilafı yazılı değilse, bütün harç ve masraflar borçluya ait olup neticede ayrıca hüküm ve takibe hacet kalmaksızın tahsil olunur.
Net anlamı: Dosya masrafı ve harçlar kapama hesabında yer alır.
Dosya dışı ödeme kendiliğinden görünmez
İcra sistemi banka havalesini otomatik olarak takibe mahsup etmez.
İbraname ayrıntılı olmalıdır
Ödemenin ana para, faiz, gider ve vekâlet ücretinin hangisini kapattığı yazılmalıdır.
Tahsil harcı doğar
Takip başladıktan sonra dosya dışında yapılan ödemenin harç sonucu ayrıca hesaplanır.
Haciz fekki ayrı işlemdir
Ödeme sonrası alacaklının kaldırma talebi ve müdürlük yazısı gerekir.
Yetkili kişiye ödeme yapılmalıdır
Tahsil yetkisi olmayan kişiye verilen para borcu sona erdirmeyebilir.
Haricen Tahsil için süre, işlem sırası ve uygulama şeması
- Güncel borcu yazılı netleştirin: Ödeme tarihindeki toplam tutarı alacaklı veya icra dosyasıyla karşılaştırın.
- Ödeme açıklamasını doğru yazın: Dosya numarası, borçlu ve hangi alacağa ilişkin olduğunu belirtin.
- İbra belgesi alın: Kalan bakiye ve feriler konusunda açık beyan isteyin.
- Dosyaya tahsil beyanı sunun: Alacaklı/vekil bildiriminin işlendiğini kontrol edin.
- Harç ve masrafları tamamlayın: Müdürlük hesabında bakiye bırakmayın.
- Hacizlerin kaldırılmasını takip edin: Her kurum için fek yazısının gönderilip işlendiğini doğrulayın.
Haricen Tahsil için belgeler, örnekler ve kritik hatalar
| Belge veya kayıt | Kanıtladığı husus |
|---|---|
| Ödeme dekontu | Tutar ve tarih |
| İbraname | Alacağın sona eren kapsamı |
| Tahsil yetki belgesi | Ödemeyi alanın yetkisi |
| Haricen tahsil beyanı | Dosya kaydı |
| Tahsil harcı makbuzu | Harç işlemi |
| Fek talebi ve yazıları | Hacizlerin kaldırılması |
Banka havalesiyle ödeme
Olay: Borçlu alacaklı hesabına açıklamalı havale yapmıştır.
Hukuki sonuç: Dekont, ibra ve dosya bildirimi birlikte tamamlanır.
Kısmi haricen tahsil
Olay: Borcun yalnız bir bölümü doğrudan ödenmiştir.
Hukuki sonuç: Mahsup sırası, kalan ana para ve faiz güncel hesapta gösterilir.
Yetkisiz kişiye ödeme
Olay: Para alacaklının çalışanı olduğunu söyleyen kişiye verilmiştir.
Hukuki sonuç: Temsil ve tahsil yetkisi ispatlanamadığında borcun sona erip ermediği uyuşmazlık olur.
Kaçınılması gereken hatalar
- Elden ödeme yapıp makbuz almamak
- Açıklamasız havale göndermek
- Vekilin tahsil yetkisini kontrol etmemek
- İbranamede dosya numarası yazmamak
- Tahsil harcını hesaba katmamak
- Hacizler kalkmadan dosyanın bittiğini sanmak
Haricen tahsil sonrası icra dosyası nasıl kapatılır?
Haricen ödeme yapıldığında para icra veznesine değil doğrudan alacaklıya veya tahsil yetkisi bulunan vekiline ödenir. Bu nedenle ödeme, icra dosyasına kendiliğinden işlenmez. Dosyanın güncel duruma gelmesi için tahsilatın kapsamı açıkça belirlenir, alacaklı veya vekili tarafından dosyaya bildirim yapılır, icra müdürlüğünün hesapladığı harç ve dosya bakiyesi kontrol edilir ve devam eden hacizlerin kaldırılması ayrıca takip edilir.
1. Ödeme belgesinde icra dosyası açıkça gösterilmelidir
Banka havalesi veya EFT açıklamasında icra müdürlüğü ve dosya numarası yazılması, ödemenin hangi borca ilişkin olduğunun ispatını güçlendirir. Elden ödeme yapılmışsa tarih, tutar, dosya numarası ve ödemenin hangi borç kalemlerini karşıladığı yazılı makbuz veya ibra belgesinde yer almalıdır. Yalnızca “borç ödemesi” şeklindeki genel bir açıklama, birden fazla hukuki ilişki bulunan taraflar arasında yeni uyuşmazlık doğurabilir.
2. Tam ödeme ile kısmi ödeme birbirinden ayrılmalıdır
Alacağın tamamı ödenmişse belgenin ana para, işlemiş faiz, takip gideri ve vekâlet ücreti yönünden kapsamı açık yazılmalıdır. Kısmi ödeme yapılmışsa ödenen tutar ile dosyada kalan bakiye birbirine karıştırılmamalıdır. Kısmi haricen tahsil, takip dosyasını tümüyle sona erdirmez; yalnızca tahsil edilen bölümün dosya hesabına doğru şekilde yansıtılmasını gerektirir.
3. Haricen tahsil beyanı icra dosyasına sunulmalıdır
Alacaklı veya tahsil yetkisi bulunan vekil, dosya dışında aldığı ödemeyi icra dosyasına bildirir. Beyanda tahsil edilen tutar, tarih ve ödemenin tam mı kısmi mi olduğu açıkça gösterilmelidir. Borçlu da ödeme belgesini saklamalı ve bildirimin dosyaya işlendiğini UYAP veya ilgili icra müdürlüğü üzerinden kontrol etmelidir.
4. Tahsil harcı dosyanın aşamasına göre hesaplanır
Harçlar Kanunu m. 23, icra takibinden vazgeçildiğinin zabıtnameye yazılması halinde vazgeçilen miktara ait tahsil harcının yarısının alınacağını; haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse tahsil harcının tam alınacağını düzenler. Bu hüküm, haricen tahsil kavramının tanımı değildir. Haricen tahsil sonrasında dosyaya verilecek beyanın kapsamı ve takipte gelinen aşama dikkate alınarak harç hesabı icra dosyasında yapılır.
5. Hacizlerin kaldırılması ayrıca takip edilmelidir
Borcun ödenmesi, banka hesabı, araç, taşınmaz veya maaş üzerindeki haciz kayıtlarını teknik olarak aynı anda ortadan kaldırmaz. Dosyadaki bakiye ve gerekli harç işlemleri tamamlandıktan sonra hacizlerin fekki için icra müdürlüğündeki işlem ve ilgili kurumlara gönderilen yazılar kontrol edilmelidir. Borçlu, yalnızca ödeme dekontuna bakarak haczin kalktığını varsaymamalıdır.
6. Dosyanın gerçekten kapandığı son kez doğrulanmalıdır
Son aşamada dosyanın güncel kapak hesabı, tahsil beyanı, harç kaydı ve hacizlerin durumu birlikte kontrol edilir. UYAP’ta dosyanın kapalı görünmesi ile ödeme belgesinin kapsamı aynı şey değildir; kapanma nedeni ve dosyada kalan işlem bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir. Özellikle kısmi ödeme, feragat veya yalnızca belirli hacizlerin kaldırılması halinde “dosya kapandı” sonucuna yalnızca ekran durumundan hareketle varılmamalıdır.
| Kontrol | Aranacak kayıt |
|---|---|
| Ödeme | Dekont, makbuz veya imzalı tahsil/ibra belgesi |
| Kapsam | Tam veya kısmi ödeme; ana para, faiz, gider ve vekâlet ücreti ayrımı |
| Dosya bildirimi | Haricen tahsil/takipten vazgeçme beyanının UYAP kaydı |
| Harç | İcra müdürlüğünün dosya aşamasına göre yaptığı hesap |
| Haciz | Fek talepleri ve ilgili kurumlara gönderilen yazılar |
| Son durum | Güncel kapak hesabı ve UYAP dosya durumu |
Dosya kapatma işlemlerinin ayrıntılı adımları için İcra dosyası nasıl kapatılır? rehberine de bakabilirsiniz.
Haricen Tahsil hakkında 12 net soru
1. Haricen tahsil ne demektir?
İcra takibine konu borcun icra dairesi veznesi dışında doğrudan alacaklıya veya tahsil yetkisi bulunan vekiline ödenmesidir. Ödemenin icra dosyasına ayrıca bildirilmesi gerekir.
2. Haricen ödeme icra dosyasını kendiliğinden kapatır mı?
Hayır. Tahsilatın dosyaya bildirilmesi, güncel dosya hesabı ile harçların kontrol edilmesi ve varsa hacizlerin kaldırılması işlemlerinin tamamlanması gerekir.
3. Haricen ödeme yaparken dekonta ne yazılmalıdır?
İcra müdürlüğü, dosya numarası, borçlu adı ve ödemenin hangi borca ilişkin olduğu açıkça yazılmalıdır. Açıklama, ödemenin hangi dosyaya mahsup edildiğinin ispatını güçlendirir.
4. Kısmi ödeme de haricen tahsil sayılır mı?
Evet. Dosya dışında yapılan kısmi ödeme tahsil edilen bölüm yönünden dosyaya bildirilir; kalan ana para, faiz ve giderler güncel hesaba göre takipte kalır.
5. Haricen tahsilde tahsil harcı hangi hükme göre değerlendirilir?
Harçlar Kanunu m. 23 icra takibinden vazgeçmenin harç sonucunu düzenler. Haricen tahsil sonrasında beyanın kapsamı ve takipte gelinen aşama dikkate alınarak harç hesabı icra müdürlüğünce yapılır.
6. Harç ve takip masrafları kime aittir?
İİK m. 15 uyarınca kanunda aksine hüküm yoksa icra ve iflas harç ve masrafları borçluya aittir. Somut dosyada tahsil harcının hesap ve tahsil şekli ayrıca Harçlar Kanunu ve ilgili tarife üzerinden belirlenir.
7. Haricen ödeme sonrası hacizler otomatik kalkar mı?
Hayır. Dosya bakiyesi ve gerekli harç işlemleri tamamlandıktan sonra hacizlerin fekki ayrıca talep ve takip edilir; ilgili kurum kayıtlarının güncellendiği kontrol edilir.
8. İbranamede hangi bilgiler bulunmalıdır?
Dosya numarası, ödeme tarihi ve tutarı ile ödemenin ana para, faiz, takip gideri ve vekâlet ücreti bakımından hangi kapsamda ibra sağladığı açıkça gösterilmelidir.
9. Alacaklı haricen tahsili dosyaya bildirmezse ne yapılır?
Borçlu ödeme ve ibra belgeleriyle icra dosyasına başvurur. Müdürlüğün yaptığı işleme karşı kullanılacak şikâyet veya diğer yargısal yol, dosyadaki somut işleme göre belirlenir.
10. Dosyanın kapandığı nasıl kontrol edilir?
Haricen tahsil beyanı, güncel kapak hesabı, harç kaydı ve hacizlerin fek durumu birlikte kontrol edilir. UYAP dosya durumu da son aşamada doğrulanır.
Somut dosya incelemesi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu · İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
+90 552 224 43 66E-postaİletişimBilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgi verir. Somut dosyada uygulanacak hüküm; olay tarihi, belge, taraf sıfatı ve usul aşaması birlikte incelenerek belirlenir.
Görev, Yetki ve Süre Notu
Bu içerikte açıklanan genel kuralların uygulanması; uyuşmazlığın veya isnadın niteliğine, tarafların sıfatına, olay ya da işlemin yerine ve özel kanun hükümlerine göre değişebilir. Görevli ve yetkili merci ile başvuru süresi somut olay bakımından ayrıca belirlenir.
Resmî Kaynaklar
Yazar ve Hukuki İnceleme
Av. Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472
Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu’na 3472 sicil numarasıyla kayıtlıdır ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda avukatlık yapmaktadır. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Yayın tarihi: 16 Ağustos 2026
Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; bu içerik sonuç garantisi vermez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.