Hastalık Nedeniyle İnfaz Erteleme Dilekçesi 2026 | 5275 m.16 Word

Hastalık Nedeniyle İnfazın Geri Bırakılması Nasıl Düzenlenir?

5275 sayılı Kanun m.16, sağlık nedeniyle infazın geri bırakılmasını hastalığın türü ve cezaevi koşullarındaki etkisine göre düzenler. Her sağlık sorunu infaz ertelemesi doğurmaz. Kural, hükümlünün tedavisinin infaz sistemi içinde sürdürülmesidir.

Geri bırakma için hastalığın kanunda aranan ağırlığa ulaşması ve yetkili sağlık raporuyla saptanması gerekir. Özel hastane raporu veya tek hekim raporu tek başına m.16/3’teki nihai rapor yerine geçmez.

Başvuru, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet Başsavcılığına yöneltilir. Hükümlü cezaevindeyse kurum sağlık birimi ve cezaevi yönetimi üzerinden rapor süreci yürütülebilir; dışarıda çağrı aşamasındaysa mevcut sağlık belgeleriyle infaz savcılığına başvurulabilir.

Akıl Hastalığında İnfaz Nasıl Yürür?

m.16/1, akıl hastalığına tutulan hükümlünün cezasının infazının geriye bırakılacağını ve hükümlünün iyileşinceye kadar TCK m.57’de belirtilen sağlık kurumunda koruma ve tedavi altına alınacağını düzenler. Sağlık kurumunda geçen süre cezaevinde geçmiş sayılır.

Bu hüküm sıradan psikolojik rahatsızlık veya ilaç kullanımının otomatik infaz ertelemesi olduğu anlamına gelmez. Kanundaki akıl hastalığı statüsü yetkili sağlık değerlendirmesiyle belirlenir.

Ruhsal rahatsızlığın niteliği farklıysa 5275 m.18 ve ilgili tedavi hükümleri ayrıca gündeme gelebilir. Word formunda teşhis kullanıcı tarafından uydurulmaz; mevcut resmî sağlık kaydındaki ifade yazılır.

Diğer Hastalıklarda Hangi Şart Aranır?

m.16/2’ye göre diğer hastalıklarda cezanın infazına resmî sağlık kuruluşlarının mahkûmlara ayrılan bölümlerinde devam edilir. Ancak bu koşullarda bile hapis cezasının infazı hükümlünün hayatı için kesin tehlike oluşturuyorsa infaz iyileşinceye kadar geri bırakılır.

Dolayısıyla kronik hastalık tek başına yeterli değildir. Hastalığın ceza infaz kurumunda tedavi edilip edilemeyeceği ve infazın yaşam açısından kesin tehlike oluşturup oluşturmadığı yetkili tıbbi raporla belirlenir.

Dilekçede önceki ameliyatlar, tedavi merkezi, ilaçlar ve hastalığın seyri yalnız gerekli ölçüde yazılmalı; tüm tıbbi dosya düzenli ek listesiyle sunulmalıdır.

Ağır Hastalık veya Engellilik Nedeniyle Hayatı Yalnız İdame Ettirememe

Kanun, ağır hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkûmun cezasının infazının da yetkili rapor süreciyle iyileşinceye kadar geri bırakılabilmesini düzenler.

“Hayatını yalnız idame ettirememe” tıbbi ve işlevsel değerlendirmedir. Günlük yaşam faaliyetleri, hareket, beslenme, kişisel bakım, sürekli destek ihtiyacı gibi hususlar uzman raporlarında ortaya konur. Dilekçe sahibi kendi değerlendirmesini tıbbi sonuç gibi sunmamalıdır.

Toplum güvenliği değerlendirmesi de ayrı şarttır. Sağlık koşulunun bulunması tek başına karar için yeterli olmayabilir. Savcılık rapor ve dosya içeriğine göre hukuki değerlendirme yapar.

Hangi Sağlık Raporu Gerekir?

m.16/3’e göre geri bırakma kararı, doğrudan Adli Tıp Kurumunca düzenlenen rapora veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapora dayanır.

Özel hastane epikrizi, laboratuvar, görüntüleme ve uzman raporları başvurunun tıbbi dosyasını destekleyebilir; ancak kanundaki yetkili rapor sürecinin yerine geçmez. Dilekçede “rapor ekte, erteleme zorunludur” yerine yetkili rapor incelemesinin yaptırılması talep edilmelidir.

Eksik tıbbi belgeler süreci uzatabilir. Epikriz, patoloji, görüntüleme CD/raporları, ilaç raporları ve önceki kurul kararları kronolojik sunulmalıdır. Başvurunun konusu dışındaki hassas sağlık verileri gereksiz yere çoğaltılmamalıdır.

Kararı Hangi Makam Verir?

m.16/3 açık biçimde infazın yapıldığı yer Cumhuriyet Başsavcılığını yetkili kılar. Sağlık kurulu veya Adli Tıp raporu kararın tıbbi temelidir; infazın geri bırakılmasına ilişkin hukuki karar Başsavcılıkça verilir.

Başvuru sırasında hükümlünün bulunduğu kurum, infaz dosya numarası, ilam bilgisi ve sağlık sürecinin hangi kurumda yürüdüğü yazılmalıdır. Yetkili rapor henüz yoksa sevk ve rapor sürecinin işletilmesi talep edilir.

Erteleme Süresinde Sağlık Durumu Yeniden İncelenir mi?

Kanun, sağlık nedeniyle geri bırakılan hükümlünün durumunun belirli dönemlerde yeniden incelenmesini öngörür. İyileşme veya kanuni koşulların ortadan kalkması hâlinde infaza devam edilir. Bu nedenle karar cezanın tamamen ortadan kalkması anlamına gelmez.

Başsavcılığın kontrol, adres, tedavi veya rapor yenileme yükümlülüklerine uyulmalıdır. Sağlık durumundaki değişiklik bildirilmelidir. Yeni rapor istenirse belirtilen sağlık kurumuna süresinde başvurulmalıdır.

Hastalık Nedeniyle m.16 ile Hükümlünün İstemiyle m.17 Farkı

m.16 sağlık temelli özel geri bırakma rejimidir ve yetkili sağlık raporuna bağlıdır. m.17 ise belirli ceza sınırında çağrı üzerine gelen hükümlünün istemiyle infazın ertelenmesi ve zorunlu/ivedi hâllerde ara verilmesi gibi farklı kuralları içerir. Hastalık ağır ve m.16 koşullarındaysa doğru başlık m.16’dır.

Hapis cezası kısa diye sağlık başvurusu m.17’ye çevrilmemelidir; her madde kendi şartlarıyla değerlendirilir. Word formunda bu nedenle yalnız m.16 sağlık süreci hedeflenmiştir.

Başvuruda Tıbbi Dosya Nasıl Düzenlenmelidir?

Hastalık öyküsü kronolojik yazılmalıdır: teşhis tarihi, ameliyat veya önemli tedaviler, güncel tedavi merkezi, son sağlık kurulu raporu ve cezaevi koşullarında ortaya çıkan somut güçlükler. Her tıbbi iddia ek belgeyle ilişkilendirilmelidir.

Rapor metninde hayatî tehlike, cezaevi koşullarında kalabilirlik veya günlük yaşamı tek başına sürdürme hakkında değerlendirme yoksa kullanıcı bunu kendisi rapora eklemiş gibi yazmamalıdır. Yetkili kurulun bu hususları değerlendirmesi istenir.

İnfaz Erteleme Başvurusunda Sağlık Belgeleri Nasıl Hazırlanmalıdır?

Sağlık nedeniyle infazın geri bırakılması başvurularında en önemli hata, çok sayıda tıbbi belge sunulmasına rağmen bu belgelerin kanundaki ölçütle ilişkilendirilmemesidir. Tıbbi dosya kronolojik hazırlanmalı; teşhisin konulduğu tarih, ameliyat ve önemli tedaviler, güncel ilaçlar, son sağlık kurulu raporu ve cezaevi koşullarında ortaya çıkan somut güçlükler ayrı ayrı gösterilmelidir. Özellikle ağır hastalık veya engellilik nedeniyle günlük yaşamın tek başına sürdürülememesi ileri sürülüyorsa hareket, beslenme, kişisel bakım, sürekli oksijen veya cihaz ihtiyacı, sık hastane yatışı ve sürekli refakat gereksinimi gibi işlevsel veriler raporlarda bulunmalıdır.

Özel hastane veya tek hekim raporları başvuruyu destekleyebilir; ancak 5275 m.16/3’ün aradığı yetkili rapor sürecinin yerine geçmez. Bu nedenle dilekçede özel rapora dayanarak kesin biçimde “infaz ertelenmek zorundadır” denilmemeli, raporların yetkili sağlık kurulu ve Adli Tıp sürecinde değerlendirilmesi istenmelidir. Mevcut raporlar arasında çelişki varsa yeni tıbbi gelişmeler ve güncel tetkikler açıklanmalı, hangi raporun neden daha güncel olduğu somutlaştırılmalıdır.

Hayat İçin Kesin Tehlike ile Hayatını Yalnız İdame Ettirememe Aynı Şey midir?

Bu iki ölçüt birbiriyle ilişkili olsa da aynı değildir. m.16/2 kapsamında infazın hükümlünün hayatı için kesin tehlike oluşturması değerlendirilirken, ağır hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettirememe bakımından kişinin günlük yaşam kapasitesi ve bakım ihtiyacı öne çıkar. Başvuruda hangi hukuki ölçüte dayanıldığı açıkça yazılmalı; farklı hükümler tek bir genel sağlık gerekçesi içinde karıştırılmamalıdır.

Örneğin ciddi fakat cezaevi koşullarında tedavisi sürdürülebilen kronik bir hastalık otomatik olarak geri bırakma sonucu doğurmayabilir. Buna karşılık ilerleyici nörolojik hastalık, ileri derecede hareket kısıtlılığı veya sürekli bakım ihtiyacı gibi durumlar kişinin cezaevi koşullarında yaşamını bağımsız sürdürüp sürdüremediği yönünden ayrıntılı tıbbi inceleme gerektirebilir. Sonuç her durumda yetkili sağlık değerlendirmesi ve infaz savcılığının hukuki kararıyla belirlenir.

Toplum Güvenliği Değerlendirmesi Nasıl Ele Alınmalıdır?

Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle hayatını yalnız idame ettirememe hâlinde sağlık şartının yanında toplum güvenliği yönünden de değerlendirme yapılabilir. Dilekçede bu koşul yok sayılmamalıdır. Hükümlünün yaşı, sağlık durumu, hareket kapasitesi, infaz sürecindeki davranışları, adli geçmişinin niteliği ve somut risk göstergeleri dosya kapsamında değerlendirilir. Savunma, yalnız “hasta olduğu için tehlike oluşturmaz” varsayımına dayanmamalı; varsa olumlu somut veriler gösterilmelidir.

Bu değerlendirme tıbbi rapordan farklı hukuki niteliktedir. Sağlık kurulu, hastalığın ve fonksiyonel durumun tıbbi yönünü ortaya koyar; Cumhuriyet Başsavcılığı ise kanundaki şartların tamamını dosya üzerinden değerlendirir. Dilekçede iki alan birbirine karıştırılmadan sunulmalıdır.

Başvuru Reddedilirse Hangi Belgeler Kontrol Edilmelidir?

Ret kararında önce hangi şartın oluşmadığı belirlenmelidir. Yetkili raporun olumsuz olması, raporun güncel bulunmaması, hayatî tehlike ölçütünün oluşmaması, kişinin cezaevinde yaşamını yalnız sürdürebileceğinin değerlendirilmesi veya toplum güvenliği yönünden olumsuz kanaat farklı hukuki cevaplar gerektirir. Kararın tebliğ tarihi kaydedilmeli ve somut karar için öngörülen kanun yolu güncel mevzuattan kontrol edilmelidir.

Sağlık durumu zaman içinde ağırlaşmışsa önceki olumsuz karar yeni başvuruyu her durumda engellemez; yeni tıbbi durum ve yeni rapor süreci gündeme gelebilir. Başvuru ile karar arasında önemli bir ameliyat, yeni teşhis veya fonksiyon kaybı ortaya çıkmışsa bu değişiklik tarih ve belgeyle gösterilmelidir. İlgili diğer örnekler için konutta infaz talep dilekçesini, müddetnameye itiraz örneğini ve örnek dilekçeler merkezini inceleyebilirsiniz.

m.16 Başvurusu Hızlı Kontrol Tablosu

Başvuru Öncesi Son Kontrol

Dilekçe gönderilmeden önce hükümlünün kimlik bilgileri, ilam ve infaz numarası, bulunduğu kurum, sağlık belgelerinin tarihleri ve ekler listesi karşılaştırılmalıdır. Raporlarda bulunmayan tıbbi sonuçlar dilekçede kesin bilgi gibi yazılmamalıdır. Fiziki veya elektronik başvuru sonrasında evrak kayıt numarası saklanmalı; yeni sağlık belgesi ortaya çıkarsa gecikmeden dosyaya sunulmalıdır. Böylece başvurunun hem süre hem de delil yönünden izlenebilirliği sağlanır.

Cezaevinde Tedavi İmkânı ile Erteleme Talebi Arasındaki İlişki

Sağlık nedeniyle infaz ertelemesi değerlendirilirken ceza infaz kurumunda veya sevk edilebilecek resmî sağlık kuruluşunda tedavinin sürdürülebilir olup olmadığı da önemlidir. Kanunun sistemi, her hastalıkta infazın dışarıda yürütülmesini değil, öncelikle tedavinin infaz sistemi içinde sağlanmasını öngörür. Bu nedenle başvuruda cezaevi revir kayıtları, hastane sevkleri, randevu ve tedavi sürekliliği, kişinin kurum içindeki hareket ve bakım kapasitesi gibi somut veriler de sunulabilir. Tedavinin kurumsal koşullarda sürdürülebildiği bir durumda yalnız dışarıda daha rahat tedavi olma isteği m.16 ölçütünü karşılamaz.

Buna karşılık mevcut tedavi planının kurum koşullarında fiilen uygulanamadığı, sık ve uzun süreli hastane yatışı gerektiği veya kişinin temel günlük yaşam faaliyetleri için sürekli üçüncü kişi desteğine ihtiyaç duyduğu iddia ediliyorsa bu durum tıbbi belgelerle gösterilmelidir. Savcılığın ve yetkili sağlık mercilerinin değerlendirmesine yardımcı olacak şekilde olayların tarih sırasıyla yazılması, sevk ve rapor eksikliklerinin açıkça belirtilmesi başvurunun niteliğini güçlendirir.

Uygulama notu: Sağlık başvurusu devam ederken hükümlünün bulunduğu kurum veya tedavi merkezi değişirse yeni adres ve kurum kayıtları dosyaya bildirilmelidir. Rapor süreci tamamlanmadan eski belgeye dayanılarak kesin tahliye tarihi öngörülmemeli; kararın infaz savcılığı tarafından verileceği dikkate alınmalıdır.

Başvuru dosyasının bir kopyasının hükümlü veya vekil tarafından saklanması, sonraki sağlık kontrolü ve olası kanun yolu aşamasında karşılaştırma yapılmasını kolaylaştırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Her hastalıkta infaz ertelenir mi?

Hayır. m.16’da belirtilen ağırlık ve yetkili rapor şartları aranır.

Özel hastane raporu yeterli mi?

Tek başına nihai m.16/3 raporu değildir; kanundaki Adli Tıp veya onaylı sağlık kurulu süreci gerekir.

Kararı Adli Tıp mı verir?

Adli Tıp tıbbi raporu düzenler veya onaylar; geri bırakma kararını infazın yapıldığı yer Cumhuriyet Başsavcılığı verir.

Akıl hastalığında ne olur?

m.16/1 uyarınca infaz geri bırakılır ve TCK m.57’deki sağlık kurumunda tedavi uygulanır.

Kronik hastalık yeterli mi?

Tek başına değildir; cezaevi koşullarındaki etkisi ve kanuni ölçütler yetkili raporla saptanır.

Hayatını yalnız idame ettirememe önemli mi?

Evet. Ağır hastalık veya engellilik halinde bu işlevsel ölçüt ve toplum güvenliği değerlendirmesi kanunda düzenlenmiştir.

Erteleme cezanın silinmesi midir?

Hayır. Koşullar ortadan kalkarsa infaza devam edilir.

m.17 ile aynı mı?

Hayır. m.16 sağlık temelli özel rejimdir; m.17 farklı erteleme ve ara verme hükümleridir.

Resmî Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi
• Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü