Havaleyi Çekincesiz Kabul Eden Ödeyiciden İfa Talep Dilekçesi

Havaleyi çekincesiz kabul eden ödeyiciden ifa talep dilekçesi, havale alıcısına çekince belirtmeden kabul bildirmiş havale ödeyicisinden belirli edimin yerine getirilmesini istemek için hazırlanır. Açık dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.557/1 hükmüdür. Havale ödeyicisi bu kabulü alıcıya bildirirse ifayla yükümlü olur. Alıcıya karşı yalnız aralarındaki ilişkiden veya havalenin içeriğinden doğan savunmaları ileri sürebilir; havale edenle kendi arasındaki ilişkiden doğan savunmaları ileri süremez. Talep, gerçek havale içeriği ve alıcıya yapılmış kabul kaydı üzerinden kurulur.

Bu örnek havale alıcısından havale ödeyicisine gönderilir. Havale edenin ifa reddinden haberdar edilmesine ilişkin bildirim ayrı işlemdir. Başvuruda üç kişi ve aralarındaki ilişkiler isimleriyle belirlenir. Havalenin konusu, kabul açıklaması, ifa zamanı ve daha önce gerçekleşmiş ifa ayrı okunur. Talep, kalan gerçek edimle sınırlanır. Word ekindeki çizelge, ödeyicinin iç ilişki açıklamasını alıcıyla doğrudan ilişkiden doğan savunmayla karıştırmadan kaydetmeye yarar. Bildirilmemiş kabul veya yapılmamış ödeme metinde gerçekleşmiş gibi gösterilmez.

Havale eden, ödeyici ve alıcının kaydı

TBK m.555 havaleyi üç taraflı bir yetkilendirme yapısıyla düzenler. Havale eden, kendi hesabına para, kıymetli evrak veya başka misli eşyayı havale alıcısına vermesi için havale ödeyicisini; bunları kendi adına kabul etmesi için havale alıcısını yetkilendirir. Bu nedenle dilekçedeki her sıfat gerçek kişiye bağlanır. Talep eden alıcı, muhatap ödeyicidir. Havale eden, işlem kaynağında gösterilir. Üç kişinin bir arada bulunduğu hukuki yapıda tek belgenin bütün ilişkileri aynı şekilde açıkladığı kabul edilmez.

Başlangıç kaydı, havalenin gerçek içeriğidir. Kime, neyin, hangi kapsamda verileceği belirlenir. Belgedeki işlem numarası, tarih ve taraflar ek çizelgeye yazılır. Birden fazla havale varsa hangisinin ifasının istendiği açık tutulur. Başka talimattaki tutar, bu havalenin konusu gibi eklenmez. Havale alıcısının kimliği ile ödeme veya teslimi kabul etmek üzere temsilci olarak yazılmış kişinin sıfatı ayrılır. Başvuruyu yapanın kendi adına talep etme veya başkası adına hareket etme dayanağı doğru gösterilir.

Günlük dilde banka transferine havale denilmesi, her işlemin TBK m.555’teki yapıyla aynı olduğunu kanıtlamaz. Başvuru öncesinde işlemin gerçek hukuki niteliği okunur. Yanlış kişiye yapılmış transferin iadesi veya bankacılık hizmetine ilişkin şikâyet, bu örneğin konusu olarak değiştirilmez. Havale ilişkisinin tarafları rehberi, genel yapıyı açıklar. Burada özel olarak alıcıya çekincesiz kabul bildirmiş ödeyiciden ifa talep edilmektedir.

Kabulün havale alıcısına bildirilmiş olması

M.557/1’in açık koşulu, havale ödeyicisinin çekince belirtmeksizin havaleyi kabul ettiğini havale alıcısına bildirmesidir. Ödeyicinin kendi iç dosyasına not düşmesi veya yalnız havale edenle görüşmesi, alıcıya bildirim yapılmış gibi yazılmaz. Kabul açıklamasının kaynağı, tarihi, muhatabı ve içerdiği işlem belirlenir. Alıcıya ulaşmış özgün kayıt kullanılır. Başvuranın kendi değerlendirmesi, ödeyicinin aynen gönderdiği beyan olarak sunulmaz. Kabulün hangi havale kapsamına ilişkin olduğu açık tutulur.

Metinde çekince bulunup bulunmadığı bütün açıklama okunarak incelenir. Sadece “kabul” kelimesinin geçtiği bir satır seçilip aynı belgede yer alan kayıtlar çıkarılmaz. Bu örnek çekince belirtilmeden yapılmış kabul içindir. Şartlı, sınırlı veya başka kapsamda açıklama varsa gerçek nitelik ayrıca değerlendirilir. Dosyada bulunmayan kayıtsızlık ifadesi belgeye sonradan eklenmez. Kabulün konu aldığı tutar veya eşya, asıl havale içeriğiyle karşılaştırılır. Kısmi kabul açıklaması, bütün kapsamın kabulü olarak gösterilmez.

Elektronik kabul kaydında gönderici, alıcı, tarih ve eklerin gerçek durumu korunur. E-postanın ekinde belirli havale numarası varsa ek de dosyada saklanır. Sadece ekran görüntüsüyle yapılan açıklamada görünmeyen kısım, başvuran tarafından tahmin edilerek doldurulmaz. Birden fazla mesaj söz konusuysa sıra ve cevap bağlantısı açıklanır. Sonradan gönderilmiş farklı açıklama ilk kaydı silmez; kendi tarihiyle birlikte incelenir. Böylece maddenin gerektirdiği bildirim koşulu somut kayıtla gösterilir.

İfa edilecek konunun ve zamanın belirlenmesi

İfa talebi havalenin konusu ile uyumlu olmalıdır. Para ediminde tutar ve para birimi; misli eşya ediminde tür, nitelik ve miktar gerçek kayıttan yazılır. Konu kıymetli evraksa TBK m.560’ta saklı tutulan özel hükümler ayrıca incelenir. Bu örnek bütün çek veya poliçe işlemlerinin özel koşullarını tamamlamış belge olarak sunulmaz. Havale içeriğinin dışındaki yeni edim, sırf kabul gerçekleştiği için ödeyicinin borcuna eklenmez. Kabul ve konu arasındaki bağlantı korunur.

Havalede belirlenen süre veya ifa zamanı varsa kaynak hüküm gösterilir. Başvuranın şimdi istediği tarih ile önceden kararlaştırılmış zaman farklı kayıtlardır. M.557 adına her dosyaya uygulanacak sabit günlük ödeme süresi üretilmez. Talep, ifa zamanının gerçek durumuna göre hazırlanır. Vadeden önce gelecekteki edimin tamamının zaten gecikmiş olduğu yazılmaz. Süre veya tarih konusunda anlaşmazlık varsa ilgili belge ve farklı açıklamalar dosyaya alınır. Faiz ve temerrüt sonuçları kendi hukuki dayanaklarıyla ayrıca incelenir.

İfa yeri veya kabul kanalı, havale belgesindeki düzenlemeden ve gerçek işlemden belirlenir. Para aktarımında kullanılacak hesap, gerçek havale alıcısına veya onun geçerli yetkisine bağlanır. Yanlış kişi ya da başka işleme ait hesap, yalnız önceki mesajda geçtiği için sonuç bölümüne konulmaz. Eşya tesliminde gerçek teslim noktası ve kabul kaydı gösterilir. Talep eden, dosyanın konusu olmayan ek maliyet veya yeni yer değişikliğini kabul kapsamıymış gibi yazmaz. Önerilen pratik teslim düzeni kaynak edimden ayrılır.

Kabulden sonra ileri sürülebilecek savunmalar

M.557/1 kabul bildirmiş ödeyicinin savunmalarını iki kaynak bakımından sınırlar. Ödeyici, havale alıcısıyla arasındaki ilişkiden veya havalenin içeriğinden doğan savunmaları ileri sürebilir. Buna karşılık havale edenle kendi arasındaki ilişkiden doğan savunmaları alıcıya karşı kullanamaz. Bu açık ayrım, bütün savunmaların ortadan kalktığı şeklinde açıklanmaz. Talep eden, gelen cevabın hangi ilişkiye dayandığını belirtir ve ilgili kaynak kaydı inceler. Genel bir “kabul ettiniz, hiçbir savunmanız yoktur” cümlesi kanunun kapsamını doğru yansıtmaz.

Havale içeriğine dayanan bir savunma için ödeyicinin gösterdiği kayıt, süre veya kapsam okunur. Alıcıyla doğrudan ilişkiden doğan açıklama varsa bu ilişkinin gerçek belgesi ayrı gösterilir. Savunmanın ileri sürülebilir bir kaynaktan gelmesi, her iddianın maddi olarak doğru bulunduğu anlamına gelmez. Talep eden hem kaynağı hem dayanağı kontrol eder. Belgenin ilgili bölümü ve işlem tarihiyle uyuşma incelenir. Başvuruda görülmemiş savunma varmış gibi tartışma oluşturulmaz; gerçekten alınmış açıklama kullanılır.

Ödeyicinin havale edenle hesap uyuşmazlığına dayandığı açıklama bulunuyorsa bunun hangi iç ilişki olduğu kayda alınır. Çekincesiz kabulün alıcıya bildirildiği gerçek olayda m.557/1’in sınırı bu açıklamayla ilişkilendirilir. İşlemle ilgisiz bir kişiye karşı borç veya ticari anlaşmazlık, havale alıcısına ait yeni yükümlülük olarak sunulmaz. Alıcının ifa talebi, havale edenin iç hesaplarını belgesiz kabul eden beyan içermez. Her üç ilişki kendi tarafları ve kayıtlarıyla korunur.

Kısmi ifa ve kalan talep hesabı

Başvuru öncesi bütün gerçek ifa hareketleri okunur. Para ödemeleri tarih, tutar ve açıklamayla havale kaydına bağlanır. Bir ödeme başka alacağı veya işlemi karşılıyorsa bu havalenin ifası olarak otomatik mahsup edilmez. Buna karşılık aynı havale kapsamında alınmış ödeme yok sayılarak ilk toplam yeniden istenmez. Kalan tutar, doğrulanmış ifa kaydıyla hesaplanır. Talep edilen ana edim ile ayrıca incelenecek faiz veya giderler farklı satırlardır. Belgede bulunmayan oranlar ve bedeller eklenmez.

Misli eşya tesliminde teslim edilmiş miktar, niteliği ve hangi havale kapsamında verildiği kayda alınır. Kısmi teslim, tüm konunun tamamlandığını gösteren kayıt haline getirilmez. Kabul veya teslim belgesinin kapsamı okunur; teslim alınmamış bölüm açık tutulur. Aynı eşyanın farklı taşıma belgeleri iki ayrı teslim gibi sayılmaz. Para yerine eşya veya farklı edim verilmişse bunun hukuki ve sözleşmesel dayanağı ayrıca incelenir. Asıl havale konusu, yeni kayıtla gerekçesiz değiştirilmez.

Birden fazla ödeme kaynağı bulunuyorsa alıcıya gerçekten ifa edilen sonuç toplam hesapta gösterilir. Aynı alacağın hem havale ödeyicisinden hem havale edenden tahsil edilmiş bölümü ikinci kez istenmez. TBK m.556, ifa amacıyla yapılan havalede asıl borcun ödeyicinin ifasıyla sona ermesini düzenler. Asıl borç hesabı ile kabulden doğan ifa yükümlülüğü farklı kayıtlara dayanır; gerçekleşmiş tahsilatın etkisi birlikte değerlendirilir. Aynı ekonomik kalemi iki ayrı başvuruda karşılanmamış gibi tutmak doğru hesap oluşturmaz.

İfa reddi bildirimi bu talepten farklıdır

TBK m.558, ödeyicinin isteme rağmen ifadan kaçınması veya ifa etmeyeceğini önceden açıklaması halinde havale alıcısının havale edene gecikmeksizin bildirim yükümlülüğünü düzenler. Bu yazı ödeyiciden ifa talebidir; havale edene yapılacak bildirim yerine kullanılmaz. Havale ödeyicisinin ifa reddini havale edene bildirme dilekçesi farklı muhatap için hazırlanmıştır. Ret kaydı ve alıcının bildirim işlemi kendi tarihleriyle korunur.

M.556’da havaleyi kabul etmiş alıcının ödeyiciye başvurup havalede belirlenen süre içinde alacağını elde edememesi halinde havale edene karşı alacağını yeniden ileri sürebilmesi düzenlenmiştir. Bu yolun koşulları, sadece bu mektubun gönderilmiş olmasından ibaret değildir. Ödeyiciye başvuru, havalenin süresi ve gerçek ifa durumu incelenir. Havale edene karşı yapılacak ayrı talep kendi kayıtlarıyla hazırlanır. Aynı alacakta mevcut ifa ve kalan hesap bütün başvurularda uyumlu tutulur.

Havale ödeyicisinden ifa talep dilekçesi örneği

Örnek, alıcıya çekincesiz kabul bildiriminin gerçekten bulunduğu dosya içindir. Havaleyi çekincesiz kabul eden ödeyiciden ifa talep dilekçesini Word olarak indirin. Kabul kaydı ve kalan edim çizelgesi eklenir.

Cevap ve gerçekleşen ifa kontrolü

Ödeyicinin cevabı alındığında savunmanın kaynağı ve gerçek dayanağı ayrı işlenir. İfa yapılmışsa tarih, tutar veya miktar ve hangi havaleye ait olduğu kayda alınır. Kısmi ifada kalan kapsam güncellenir. Havale eden tarafından bildirilmiş farklı kayıt varsa üç tarafın açıklamaları kendi kaynaklarıyla korunur. Gönderim içeriği ve alıcıya ulaşma kaydı, daha sonraki belge incelemesine dayanak olur. Yeni açıklama geldiğinde önceki kabul kaydı geriye dönük değiştirilmez.

M.557/2, ödeyicinin havale edene borçlu olması ve alıcıya ifanın daha fazla yük getirmemesi durumunu ayrıca düzenler. Bu özel durumda aksi kararlaştırılmamışsa ifadan önce kabulü alıcıya açıklama gerekmemesi hükmü vardır. İkinci fıkranın koşulları, birinci fıkraya dayanan bu örneğin yerine kayıtsız kabul varmış gibi yazılmaz. Dosyada hangi yolun dayanak olduğu belirlenir. Dava, takip ve diğer usul başvuruları kendi koşullarıyla ayrıca hazırlanır.

Sık sorulan sorular

Çekincesiz kabulden sonra ifa hangi maddeye dayanır?

TBK m.557/1, ödeyicinin çekincesiz kabulü havale alıcısına bildirmesinden sonra ifa yükümlülüğünü düzenler. Kabulün muhatabı ve havale kapsamı gerçek kayıttan belirlenir.

Ödeyicinin sadece havale edenle görüşmesi yeterli mi?

Bu örneğin dayanağı alıcıya yapılmış kabul bildirimidir. Yalnız iç görüşme alıcıya ulaşmış açıklama olarak yazılmaz. Bildirimin kaynağı, muhatabı ve içeriği gösterilir.

Kabulden sonra bütün savunmalar ortadan kalkar mı?

Hayır. Alıcıyla ilişki veya havalenin içeriğinden doğan savunmalar ileri sürülebilir. Havale edenle ödeyici arasındaki ilişkiden doğan savunmalar ise alıcıya karşı kullanılamaz.

Net hesap bildirimi kabul anlamına mı gelir?

Belgenin tamamı ve gerçek kapsamı okunur. Hesap bilgisi, çekincesiz kabul olarak değiştirilmez. M.557/1 koşulu ancak ilgili açıklama ve alıcıya bildirim kaydıyla gösterilir.

Kısmi ödeme almışsam ilk toplamı ister miyim?

Gerçek ifa kayıtları hesaba işlenir. Kalan edim belirlenir ve karşılanmış bölüm yeniden talep edilmez. Başka işleme ait ödeme, kaydı incelenmeden bu havaleye mahsup edilmez.

Kanunda sabit üç günlük ifa süresi var mı?

M.557 bütün dosyalar için böyle bir süre koymaz. Havalenin gerçek ifa zamanı ve kapsamı okunur. Önerilen tarih, mevcut vade yerine kanuni süre olarak yazılmaz.

Ret halinde havale edene bildirim ayrı mı?

Evet. M.558 koşullarında alıcı havale edene gecikmeksizin bildirim yapar. Ödeyiciye ifa talebi farklı muhataba yönelir ve bu bildirim işleminin yerine geçmez.

Asıl borç yalnız havale verilince sona erer mi?

M.556 ifa amacıyla yapılan havalede borcun ödeyicinin ifasıyla sona ermesini düzenler. Yetkilendirme ve gerçekleşmiş ifa farklı kayıtlardır. Güncel hesap gerçek tahsilatla birlikte incelenir.

Her banka transferi için bu örnek kullanılır mı?

Önce işlemin hukuki niteliği belirlenir. Banka hizmeti veya yanlış transfer iadesi farklı konu olabilir. Bu örnek alıcıya çekincesiz kabul bildirilmiş TBK havalesine odaklanır.

M.557/2’de kabul açıklaması her zaman gerekir mi?

İkinci fıkradaki borç ve daha fazla yük getirmeme koşulları gerçekleşmişse, aksi kararlaştırılmadıkça ifadan önce kabulü açıklama gerekmez. Bu yolun koşulları ayrı incelenir.

Resmî kanun ve tamamlayıcı inceleme

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun resmî metninde m.557 ile ilgili m.555–556 ve 558–560 incelenmiştir. Kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır. Havale ödeyicisinin kabulü ve savunma sınırı rehberi genel çerçeveyi açıklar. Burada kabul kaydı üzerinden belirli kalan edimin ifası istenmektedir.

Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde havale ve borç ilişkisi dosyalarını inceler. Mersin merkezli bürodan Türkiye genelindeki dosyalar yürütülür. Mersin büro konumu ulaşım bilgisini gösterir. Örnek, gerçek havale içeriği, alıcıya kabul bildirimi ve güncel ifa kayıtları üzerinden hazırlanır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

Havaleyi Çekincesiz Kabul Eden Ödeyiciden İfa Talep Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular