Hayat Sigortasında Primden Muaf Devam Talep Dilekçesi | TTK 1502
Hayat sigortasında primden muaf devam talep dilekçesi, TTK 1502 şartlarını karşılayan hayat sözleşmesinde sonraki primin ödenmemesi üzerine gerçekleşen dönüşümün sigortacı kayıtlarına doğru işlenmesi için hazırlanır. Kanun, en az bir yıldır yürürlükte bulunan ve bir yıllık primi ödenmiş sözleşmede sigorta ettirenin daha sonra prim ödeme borcunu yerine getirmemesini düzenler. Bu durumda sigortacı sırf bu sebeple sözleşmeyi feshedemez ve prim isteyemez. Sigorta, prim ödenmesinden muaf sigortaya dönüşür; sigorta bedeli kanundaki oranla azalır.
Bu yazı kendi yaşamı üzerine bağımsız, uzun süreli, ölüm teminatlı bireysel hayat sigortası yaptıran yetişkin sigorta ettirenin ilk kayıt talebidir. Başvuran aynı zamanda sigortalıdır. Bir yıllık yürürlük ve bir yıllık prim şartı gerçekleşmiş, daha sonraki belirli prim vadesinde ödeme yapılmamıştır. Sigorta konusu ölüm olayı gerçekleşmemiştir; tazminat veya ret başvurusu bulunmamaktadır. Sözleşmeden ayrılma, nakit iştira ödemesi veya eski bedelle yeniden yürürlüğe koyma istenmemektedir. Talep kanunen dönüşen sözleşmenin, azaltılmış bedelin ve prim durumunun açıklanmasıdır.
TTK 1502 prim borcu yerine getirilmediğinde sonucu doğrudan belirler
TTK 1502/1, bir yıllık yürürlük ve bir yıllık ödenmiş prim şartlarını birlikte taşıyan sigortada, sigorta ettiren daha sonra prim ödeme borcunu yerine getirmediğinde uygulanır. Sigortacının bu nedenle fesih yapması ve prim istemesi engellenir. Sözleşme prim ödenmesinden muaf sigortaya dönüşür. Düzenleme yalnız sigortacının isterse sunacağı bir kampanya veya taksit erteleme seçeneği değildir. İlk dilekçe bu hukuki sonucu yaratmak için izin istemez; mevcut kanuni sonucun somut poliçe kayıtlarında gösterilmesini ister.
Hayat Sigortası Genel Şartları m.18/1 de aynı süre, ödeme ve dönüşüm düzenini içerir. Sigorta bedeli, ödenen prim ile sözleşme uyarınca ödenmesi gereken prim arasındaki orana göre belirlenir. Kanuni sonuç hem devamı hem bedelin azalmasını birlikte kapsar. Başvuranın gelecekteki primleri ödememesi karşılığında poliçenin ilk yüksek bedelinin hiç değişmeden sürmesini istemesi bu düzenlemenin hesabıyla bağdaşmaz. Sigortacı da dönüşümü sözleşmenin tümüyle sona ermesi gibi gösteremez.
TTK 1520/3, 1497 ilâ 1503. maddelerin sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar aleyhine değiştirilmesini yasaklar. TTK 1502 bu koruma içindedir. Poliçedeki genel ödeme uyarısı, gerçekleşmiş kanuni dönüşüm koşullarını kaldırmaz. Bir yıllık süre ve bir yıllık prim belgeleri okunmadan yalnız otomatik borç bildirimi esas alınmaz. Buna karşılık koruma, her sigorta ürününde her prim borcunu ortadan kaldıran genel bir af değildir. İlgili hayat sözleşmesinin gerçek hukuki durumu belirlenir.
Üç olay ayrı belgelenir: yürürlük, ödenmiş yıllık prim ve sonraki ödememe
İlk kontrol sözleşmenin en az bir yıldır yürürlükte bulunmasıdır. Teklifin hazırlanma tarihi ile gerçek sigorta başlangıcı karıştırılmaz. Poliçe ve ilgili zeyillerde yürürlük başlangıcı çıkarılır. İncelenen prim ödememe olayının tarihi bu başlangıçla karşılaştırılır. Daha önce sona ermiş bir sözleşme, yalnız eski poliçe belgesi elde bulunduğu için yürürlükte kabul edilmez. Bu örnekte sözleşme gerekli süreyi tamamlamış ve sonraki ödememe olayına kadar devam etmiştir.
İkinci kontrol bir yıllık primin gerçekten ödenmiş olmasıdır. Prim planında hangi dönemin hangi tutarı içerdiği belirlenir. Aylık tahsilatlarda on iki banka hareketi saymak yeterli değildir; hareketlerin aynı poliçenin yıllık primine ait olması gerekir. Başka poliçenin bedeli, iade edilmiş tahsilat veya mükerrer banka hareketi toplamdan ayrılır. Şirket hesabında ödemelerin hangi döneme işlendiği karşılaştırılır. Bir yıllık primi peşin ödemek, henüz geçmemiş bir yıllık yürürlük süresini tamamlamaz.
Üçüncü kontrol daha sonraki prim ödeme borcunun fiilen yerine getirilmemesidir. Dilekçede ödenmeyen primin ait olduğu dönem, vadesi ve tutarı açık gösterilir. Henüz vadesi gelmemiş bir taksiti gelecekte ödememe düşüncesi gerçekleşmiş ihlal diye yazılmaz. Bu örnekte sonraki prim vadesi geçmiş ve tahsilat yapılmamıştır. İşlem günü ödeme kaydı yeniden okunur; bankadan çekilen ama şirket ekranına henüz işlenmeyen tutar gerçek ödememe gibi sunulmaz. Belgeler aynı sözleşmenin zaman çizelgesini oluşturur.
Bu üç aşamanın sırası hukuki sonucun belirlenmesinde önem taşır. Sözleşmenin kuruluşundan hemen sonra ödenmeyen ilk prim ile bir yıllık primin tamamlanmasından sonraki ödememe aynı dosya değildir. TTK 1502’nin şartlarını karşılamayan eski poliçenin feshi bu örneğin otomatik devam cümleleriyle açıklanmaz. Somut dosya başka prim hükümlerine göre incelenir. Kullanıcı, eksik yıllık tahsilatı veya kısa yürürlük süresini metindeki hazır ifadelerle gerçekleşmiş gibi göstermez.
Bedel hesabında ödenen prim ve sözleşmesel toplam prim karşılaştırılır
TTK 1502/1’de azaltılmış sigorta bedeli, ödenen primle sözleşme uyarınca ödenmesi gereken prim arasındaki orana göre bulunur. Ödeme taksitlerinin sayısı kendi başına kanuni oran değildir. Farklı tutarlı dönemler, prim planı değişikliği ve ilgili zeyil kayıtları görüldüğünde yalnız ay sayısına bölme yapılmaz. Aynı şekilde başlangıçta belirtilen ölüm bedeli, dönüşümden sonraki yeni bedel olarak aynen yazılmaz. Sigortacının hesabında kullanılan iki prim toplamı ve bunların ilgili sözleşmedeki kaynağı gösterilmelidir.
Başvuruya ödenmiş prim çizelgesi eklenir; fakat çizelge şirketin teknik hesap açıklaması yerine geçmez. Şirketten dönüşüm kaydına esas alınan olay tarihi, ödenen prim toplamı, sözleşmeye göre ödenmesi gereken toplam prim, kullanılan oran ve azaltılmış bedel ayrı istenir. Prim planı sonradan değiştirilmişse değişiklik hangi zeyilden geliyorsa o kayıt açıklanır. Sigorta ettiren bilmediği rakamları tahminle doldurmaz. Bilinen ödeme verisini sunar ve hesabın doğrulanabilir şekilde bildirilmesini ister.
Eski poliçe bedeli ile azaltılmış bedel ayrı sütunlarda tutulur. Bu ayrım lehtarın gelecekteki beklentisinin doğru anlaşılmasını sağlar. Poliçenin süresi ve teminat türü hakkında gerçek devam kaydı da alınır. İşlem sadece borç ekranındaki tutarın sıfırlanmasına indirgenmez; korunan sigortanın hangi bedelle sürdüğü açık olmalıdır. Şirketin yalnız primden muaf yazan kısa cevabı, hesap girdilerini göstermiyorsa dilekçenin hesap açıklaması istemi karşılanmış sayılmaz. Bedelin dayanağı somut planla eşleştirilir.
| Kontrol edilen kayıt | Görevi | Kaçınılacak hata |
|---|---|---|
| Gerçek yürürlük başlangıcı | En az bir yıllık süreyi gösterir | Teklif tarihini başlangıç saymak |
| Yıllık prim ve tahsilat | Bir yıllık ödeme şartını gösterir | Başka poliçe tahsilatını eklemek |
| Sonraki ödenmemiş prim | Dönüşüme konu olayı belirler | Gelecekteki niyeti olay saymak |
| Prim oranı ve yeni bedel | Devam eden sigortayı açıklar | İlk tam bedelin sürdüğünü yazmak |
Primden muaf devam tam bedelli ücretsiz sigorta anlamına gelmez
Kanuni düzenleme prim borcunun yerine getirilmemesi nedeniyle fesih yapılmasını engeller; aynı anda bedeli azaltır. Bu nedenle dilekçede tam bedelle süresiz devam veya hiçbir hukuki sebeple sona erdirilememe beyanı kullanılmaz. Poliçenin gerçek süresi, ölüm teminatı ve ilgili kayıtlar korunarak dönüşüm açıklanır. Sadece bu prim ödememe sebebiyle fesih yasağı bulunduğu belirtilir. Başka poliçelerin borçları ve ilgisiz işlemlerin sonucu aynı talebe eklenmez; inceleme belirli sözleşmeyle sınırlı kalır.
Örnekte sigortalı hayattadır ve ölüm olayı gerçekleşmemiştir. Sigorta tazminatı istemi veya tazminat reddine itiraz bu dilekçenin konusu değildir. Lehtarın kimliği poliçedeki gerçek kayıtla izlenir; dönüşüm kaydı için başvuran sigorta ettirendir. Prim ödeme durumunun açıklanması lehtarı kendiliğinden değiştirmez. Başka kişi üzerine kurulu poliçede yalnız prim gönderen kişinin sigorta ettiren olduğu kabul edilmez. Grup sertifikası veya yıllık yenilenen ayrı ürün bu uzun süreli bireysel sözleşmenin yerine yazılmaz.
Hayat sigortasında primden muaf devam dilekçesi örneği
Primden muaf devam ve azaltılmış bedel talebini Word olarak indir. Bu örnek, gerekli yıllık süre ve primden sonra sonraki primi gerçekten ödenmemiş bağımsız hayat sözleşmesi içindir. Eklerin gerçek tarihlerle tamamlanması ve hazırlık sayfasının çıkarılması gerekir.
[POLİÇENİN TARAFI SİGORTA ŞİRKETİNİN TAM UNVANINA]
Sigorta ettiren ve sigortalı: [Ad soyad, kimlik, adres ve iletişim]
Poliçe: [Numara, yürürlük başlangıcı ve planlanan bitiş]
Teminat: [Gerçek ölüm teminatı ve sözleşme bedeli]
Konu: TTK 1502 kapsamında primden muaf sigortaya dönüşümün, azaltılmış bedelin ve prim durumunun poliçe kayıtlarında açıklanmasıdır.
AÇIKLAMALAR
1. Belirtilen bağımsız, uzun süreli bireysel hayat sigortasının sigorta ettireni ve sigortalısıyım. Kendi yaşamım üzerine ölüm teminatı içeren sözleşmenin gerçek yürürlük başlangıcı [tarih] olup sözleşme aşağıda belirtilen sonraki primin ödenmemesine kadar en az bir yıldır yürürlüktedir.
2. Bir yıllık prim [ilgili dönem ve toplam] fiilen ödenmiştir. İlgili plan, tahsilat çizelgesi ve gerçek dekontlar sunulmuştur. Başka poliçenin ödemesi, iade edilmiş tahsilat veya ödenmemiş tutar bu toplamda gösterilmemiştir.
3. Bu şartlar tamamlandıktan sonraki [dönem, vade ve tutar] primi ödenmemiştir. Bildirim tarihi itibarıyla ilgili tahsilat kaydı yeniden kontrol edilmiştir. Gelecekteki ödeme niyetini değil, gerçekleşmiş sonraki prim ödememe olayını bildiriyorum.
4. TTK 1502/1 uyarınca bu sebeple sözleşmenin feshedilemeyeceğinin ve prim istenemeyeceğinin; sigortanın prim ödenmesinden muaf sigortaya dönüştüğünün poliçeme ilişkin kayıtlarda gösterilmesini istiyorum. İstemim sözleşmeden ayrılma veya nakit iştira talebi değildir.
5. Ödenen primle sözleşme uyarınca ödenmesi gereken prim arasındaki oran ve buna göre azaltılmış sigorta bedelinin hesaplanmasını; kullanılan prim toplamları, plan ve ilgili zeyillerin hesap açıklamasında belirtilmesini talep ediyorum.
6. Dönüşüme esas olay tarihinin, azaltılmış bedelle devam eden ölüm teminatının ve ilgili prim durumunun yazılı bildirilmesini istiyorum. İlk poliçe bedelinin değişmeden devamını veya eski bedelle tekrar yürürlüğe koyma işlemini bu başvuruda talep etmiyorum.
HUKUKİ DAYANAK: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1502/1 ve m.1520/3; Hayat Sigortası Genel Şartları m.18/1.
SONUÇ VE TALEP: Belirli poliçenin TTK 1502 kapsamındaki primden muaf dönüşümünün kayda işlenmesini; azaltılmış bedelin kanuni prim oranıyla hesaplanıp girdileriyle açıklanmasını; devam eden teminat ve ilgili prim kayıtlarının tarafıma bildirilmesini talep ederim.
EKLER: 1. Poliçe ve ilgili zeyiller. 2. Gerçek yürürlük çizelgesi. 3. Bir yıllık prim planı ve fiilî ödeme belgeleri. 4. Sonraki ödenmemiş primin dönem/vade kaydı. 5. Güncel tahsilat ve poliçe kayıtları. 6. Varsa temsil belgesi.
[Gerçek tarih]
[Sigorta ettirenin/temsilcinin adı ve imzası]
Ödeme tablosu yalnız bilinen ve ilgili verilerle hazırlanır
Her ödeme için işlem tarihi, tutar, banka açıklaması, poliçe numarası ve ait olduğu prim dönemi gösterilir. Sigortacının tahsilat listesi ile bankadaki hareketler aynı sırada karşılaştırılır. Aradaki fark şirketin hangi ödemeyi nasıl işlediğiyle açıklanır. Okunmayan dekontun tutarı tahmin edilmez. İlk primin ödenmiş olduğunu gösteren tek belge bütün yıllık primin tamamlandığına ilişkin beyanın yerine konulmaz. Bir yıllık toplamı karşılayan kayıtlar dilekçedeki ek numaralarıyla birlikte sunulur.
Sonraki ödenmemiş primin vadesi, sözleşmenin gerçek planından alınır. Bankanın otomatik ödeme talimatı vermiş olması fiilî tahsilatı kanıtlamaz; talimatın uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilir. Şirket ekranındaki genel borç toplamına başka poliçe veya başka işlem karışmışsa ilgili tutar ayrılır. Dönüşüm istemi için gerekli kayıtlar derlenirken bütün banka hesabının ilgisiz hareketleri açıklama yerine eklenmez. Dosya, belirli yıllık ödeme şartı ve belirli sonraki vade üzerinde kurulmuş olmalıdır.
Sigortacıya ulaşma ve cevap hesabı ayrıca kontrol edilir
TTK 1416 gereğince sigorta ettiren bildirimini sigortacıya veya sözleşmeye aracılık yapan acenteye yapar. Şirketin tam unvanı, poliçe numarası ve başvuranın sıfatı açık yazılır. Gönderilen imzalı metin, ekler ve gerçek ulaşma kaydı saklanır. Kanunda bulunmayan her başvuruya yedi veya on beş günde kesin cevap süresi eklenmez. Bir yıllık süre de başvuruya cevap için verilen süre değildir. Başvurunun tarihi ile ödenmemiş primin gerçek vadesi ayrı gösterilir.
Gelen cevapta şirketin dönüşümü kaydedip kaydetmediği, kanuni oranı nasıl uyguladığı ve bedelin ne olduğu okunur. Bir yıllık prim eksik gösterilmişse eksik sayılan belirli dekont ve dönemi açıklanır. Başvuru alındı numarası, hesabın tamamlandığını göstermez. Aynı şekilde yalnız aktif yazan ekran tam eski sigorta bedelinin korunduğunu kanıtlamaz. Azaltılmış bedel ve devam kaydı birlikte doğrulanır. Şirket cevabı somut kayıt hatası içeriyorsa ilk talep, gerçek belgeye dayanan belirli düzeltme istemiyle takip edilir.
İştira ve tekrar yürürlüğe koyma ayrı irade ve hesap gerektirir
TTK 1500’deki ayrılmada sigorta ettiren sözleşmeyi sona erdirerek ayrılma değerini ister. Buradaki TTK 1502 işleminde nakit ayrılma tutarı talep edilmez; sigorta azaltılmış bedelle sürer. TTK 1501 kapsamında ödünç istemi de borç ve devam ilişkisini ayrı düzenler. Aynı dilekçede hem sözleşmeden kesin ayrılma hem primden muaf devam istenmesi başvurunun iradesini belirsizleştirir. Bu örnek açıkça devam kaydıyla sınırlıdır; ayrı nakit ödeme işlemine dönüştürülmez.
Hayat Sigortası Genel Şartları m.19, feshedilmiş veya prim ödenmesinden muaf sigortanın tekrar yürürlüğe konulmasını ayrıca düzenler. İlk ödenmeyen primin vadesinden itibaren altı ay içinde istem, birikmiş primlerin tek seferde ödenmesi ve sigortacı istediğinde her vade için kanuni gecikme faizi bu düzenlemenin koşullarıdır. Sonraki dönem ve sağlık değerlendirmesine ilişkin hükümler de maddede ayrıca yer alır. Altı ay, burada dönüşümü bildiren dilekçenin genel gönderme süresi diye yazılmaz; eski düzene dönüş farklı başvurudur.
Sık sorulan sorular
Primden muaf sigortanın kanuni dayanağı nedir?
TTK 1502/1, gerekli süre ve primden sonraki ödememede dönüşümü ve bedelin azalmasını düzenler.
Yalnız bir yıl geçmesi yeterli mi?
Hayır. En az bir yıllık yürürlük yanında bir yıllık primin ödenmesi de gerekir.
Yıllık primi peşin ödeyen kişi hemen bu sonucu kazanır mı?
Hayır. Bir yıllık yürürlük şartı ödeme şartından ayrıdır; ikisi birlikte kontrol edilir.
Gelecekte prim ödememe düşüncesi bu örneğe yeterli mi?
Hayır. Örnek, şartlar tamamlandıktan sonraki primin gerçekten ödenmemesi üzerine hazırlanmıştır.
Şartlar gerçekleşince sırf bu nedenle fesih yapılabilir mi?
Hayır. TTK 1502/1 bu prim ödememe sebebiyle feshi ve prim istemini engeller.
İlk sigorta bedeli değişmeden kalır mı?
Hayır. Bedel, ödenen prim ile sözleşme gereği ödenmesi gereken prim arasındaki orana göre azalır.
Dönüşüm sadece dilekçeyle mi doğar?
Hayır. Kanuni şartlar ve sonraki ödememe dönüşümü doğurur. Dilekçe doğru kaydı ve hesabın açıklanmasını ister.
Bu işlem iştira ödemesi mi?
Hayır. TTK 1500 ayrılmayı ayrıca düzenler. Burada nakit ayrılma değil sigortanın devamı istenir.
Altı ay bu dönüşüm bildiriminin genel süresi mi?
Hayır. Genel Şartlar m.19’daki altı ay, ilk ödenmemiş prim vadesinden başlayan ayrı tekrar yürürlüğe koyma düzenidir.
Word hazırlık sayfası gönderilir mi?
Hayır. Gerçek süre, prim ve vade kayıtları tamamlanır; hazırlık sayfası gönderilecek nüshadan çıkarılır.
Resmî kaynaklar ve ilgili site yazıları
Kanuni dayanak Mevzuat Bilgi Sistemi Türk Ticaret Kanunu m.1502 ve m.1520/3’tür. Metin İstanbul Büyükşehir Belediyesi TTK PDF’sinde de bulunur. Dönüşüm ve ayrı tekrar yürürlüğe koyma işlemi SEDDK’nın Hayat Sigortası Genel Şartları m.18 ve m.19 üzerinden kontrol edilir.
Farklı işlem için hayat sigortasında ayrılma ve iştira değeri; ödünç işlemi için hayat poliçesinden ödünç para talebi; ulaşma kaydı için sigorta bildirimlerinin muhatabı yazıları okunabilir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: Mersin’deki fizikî ofiste ve Türkiye genelindeki hayat sigortası dosyalarında yürürlük, fiilî yıllık prim, sonraki ödenmemiş vade ve azaltılmış bedel birlikte incelenir. Başvuru TTK 1502’nin somut şartlarına göre hazırlanır; sözleşmeden ayrılma veya tazminat başvurusu ile aynı işlem sayılmaz.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
