Bilirkişi Yemini Nasıl Ettirilir? Liste İçi ve Liste Dışı HMK 271 | 2026
Kısa ve net cevap: Listede kayıtlı bilirkişi genel yemini bölge kurulu veya adalet komisyonu huzurunda bir kez eder ve her dosyada yeniden yemin etmez; liste dışından seçilen bilirkişiye ise göreve başlamadan önce mahkeme huzurunda yemin verdirilir.
HMK 271 Ne Düzenliyor?
HMK 271 iki ayrı yemin usulü kurar. Bilirkişi listesine kayıtlı kişi, bölge bilirkişilik kurulu veya bulunduğu yer il adli yargı adalet komisyonu huzurunda sadakat, özen, bilim ve fenne uygunluk, tarafsızlık ve objektiflik yemini eder. Bu kişiye her dava veya işte tekrar yemin ettirilmez; görevlendirme yazısında önceki yeminine bağlı olduğu hatırlatılır. Liste dışı bilirkişi ise görevlendiren mahkeme huzurunda ve göreve başlamadan önce aynı esasla yemin eder; tutanak hâkim, zabıt kâtibi ve bilirkişi tarafından imzalanır.
271. madde bilirkişilik sürecinin belirli bir halkasını düzenler. Hüküm, yalnız başlığı üzerinden değil HMK 266–287 arasındaki bütün sistem içinde okunmalıdır. Teknik bilgi ihtiyacının varlığı, bilirkişinin seçimi, görev sınırı, süre, raporun içeriği, tebligat ve hâkimin serbest değerlendirmesi farklı maddelerde ayrı ayrı düzenlenmiştir. Bu ayrım kanunun her aşamaya farklı işlev yüklediğini gösterir.
Maddenin Zorunlu Unsurları
- 1. unsur: Bilirkişinin listede kayıtlı olup olmadığı belirlenir.
- 2. unsur: Liste içi bilirkişinin genel yemini önceden alınmış olmalıdır.
- 3. unsur: Her yeni dosyada liste içi bilirkişiye önceki yemini hatırlatılır.
- 4. unsur: Liste dışı bilirkişiye göreve başlamadan önce yemin verdirilir.
- 5. unsur: Liste dışı yemini mahkeme huzurunda yapılır.
- 6. unsur: Yemin tutanağı hâkim, zabıt kâtibi ve bilirkişi tarafından imzalanır.
1. Bilirkişinin listede kayıtlı olup olmadığı belirlenir.
Bilirkişinin listede kayıtlı olup olmadığı belirlenir. bilirkişi yemininin usulü bakımından bu nokta dosyada açık ve denetlenebilir olmalıdır. Mahkeme ile bilirkişinin görev alanları birbirinden ayrıldığı için her usul adımı kendi hukuki dayanağıyla yürütülür. Taraflar da itiraz veya talepte bulunurken soyut bir eleştiri yerine bu unsurun hangi işlemde eksik kaldığını göstermelidir. Böylece rapor veya ilgili bilirkişi işlemi teknik içeriği kadar hazırlanış usulü yönünden de sağlıklı biçimde değerlendirilir.
2. Liste içi bilirkişinin genel yemini önceden alınmış olmalıdır.
Liste içi bilirkişinin genel yemini önceden alınmış olmalıdır. bilirkişi yemininin usulü bakımından bu nokta dosyada açık ve denetlenebilir olmalıdır. Mahkeme ile bilirkişinin görev alanları birbirinden ayrıldığı için her usul adımı kendi hukuki dayanağıyla yürütülür. Taraflar da itiraz veya talepte bulunurken soyut bir eleştiri yerine bu unsurun hangi işlemde eksik kaldığını göstermelidir. Böylece rapor veya ilgili bilirkişi işlemi teknik içeriği kadar hazırlanış usulü yönünden de sağlıklı biçimde değerlendirilir.
3. Her yeni dosyada liste içi bilirkişiye önceki yemini hatırlatılır.
Her yeni dosyada liste içi bilirkişiye önceki yemini hatırlatılır. bilirkişi yemininin usulü bakımından bu nokta dosyada açık ve denetlenebilir olmalıdır. Mahkeme ile bilirkişinin görev alanları birbirinden ayrıldığı için her usul adımı kendi hukuki dayanağıyla yürütülür. Taraflar da itiraz veya talepte bulunurken soyut bir eleştiri yerine bu unsurun hangi işlemde eksik kaldığını göstermelidir. Böylece rapor veya ilgili bilirkişi işlemi teknik içeriği kadar hazırlanış usulü yönünden de sağlıklı biçimde değerlendirilir.
4. Liste dışı bilirkişiye göreve başlamadan önce yemin verdirilir.
Liste dışı bilirkişiye göreve başlamadan önce yemin verdirilir. bilirkişi yemininin usulü bakımından bu nokta dosyada açık ve denetlenebilir olmalıdır. Mahkeme ile bilirkişinin görev alanları birbirinden ayrıldığı için her usul adımı kendi hukuki dayanağıyla yürütülür. Taraflar da itiraz veya talepte bulunurken soyut bir eleştiri yerine bu unsurun hangi işlemde eksik kaldığını göstermelidir. Böylece rapor veya ilgili bilirkişi işlemi teknik içeriği kadar hazırlanış usulü yönünden de sağlıklı biçimde değerlendirilir.
5. Liste dışı yemini mahkeme huzurunda yapılır.
Liste dışı yemini mahkeme huzurunda yapılır. bilirkişi yemininin usulü bakımından bu nokta dosyada açık ve denetlenebilir olmalıdır. Mahkeme ile bilirkişinin görev alanları birbirinden ayrıldığı için her usul adımı kendi hukuki dayanağıyla yürütülür. Taraflar da itiraz veya talepte bulunurken soyut bir eleştiri yerine bu unsurun hangi işlemde eksik kaldığını göstermelidir. Böylece rapor veya ilgili bilirkişi işlemi teknik içeriği kadar hazırlanış usulü yönünden de sağlıklı biçimde değerlendirilir.
6. Yemin tutanağı hâkim, zabıt kâtibi ve bilirkişi tarafından imzalanır.
Yemin tutanağı hâkim, zabıt kâtibi ve bilirkişi tarafından imzalanır. bilirkişi yemininin usulü bakımından bu nokta dosyada açık ve denetlenebilir olmalıdır. Mahkeme ile bilirkişinin görev alanları birbirinden ayrıldığı için her usul adımı kendi hukuki dayanağıyla yürütülür. Taraflar da itiraz veya talepte bulunurken soyut bir eleştiri yerine bu unsurun hangi işlemde eksik kaldığını göstermelidir. Böylece rapor veya ilgili bilirkişi işlemi teknik içeriği kadar hazırlanış usulü yönünden de sağlıklı biçimde değerlendirilir.
Mahkeme Bu Hükmü Nasıl Uygular?
Mahkeme bilirkişinin liste statüsünü kontrol etmeli; liste dışı görevlendirmede yemini incelemeden önce tamamlamalı ve tutanağı usulüne uygun imzalatmalıdır.
Mahkeme ilgili işlemi ara karar, görevlendirme yazısı, tutanak veya tebligatla dosyada görünür hâle getirmelidir. Bilirkişilikte usulün yazılı ve izlenebilir olması önemlidir; çünkü sonraki aşamalarda raporun hangi görevle, hangi materyalle ve hangi süre içinde hazırlandığı ancak bu kayıtlar üzerinden denetlenebilir.
Taraflar Açısından Pratik Sonuç
Taraflar dosyada bilirkişinin liste statüsünü, yemin usulünü ve görevlendirme yazısındaki hatırlatmayı kontrol edebilir.
Tarafın yapması gereken, rapor geldikten sonra yalnız sonuç bölümüne bakmak değildir. Görevlendirmenin başlangıcından itibaren seçilen uzmanlık alanı, soru seti, süre, bilirkişiye teslim edilen belgeler, raporun tarihi ve tebliğ gibi aşamalar kronolojik olarak kontrol edilmelidir. İtiraz varsa hangi kanuni unsurla bağlantılı olduğu açıkça belirtilmelidir.
Maddenin Sınırı
Yemin, bilirkişinin tarafsız ve özenli görev yükümlülüğünü teyit eder; ancak uzmanlık şartının, ret-yasaklılık incelemesinin veya görev sınırının yerine geçmez. Yemin etmiş olmak kişiyi her konuda bilirkişi yapmaz.
Bu sınır, bilirkişinin hâkim yerine geçmesini önler. Bilirkişi teknik olguyu açıklayabilir fakat hukuki sorumluluğu, talebin kabul veya reddini, normun yorumunu ve hükmün sonucunu belirleyemez. Mahkeme teknik bulguyu diğer delillerle birlikte değerlendirip kendi hukuki gerekçesini kurar.
Süre ve Bildirim Rejimi
Liste dışı bilirkişinin yemini göreve başlamadan önce yapılmalıdır. Liste içi bilirkişinin her dosyada yeni yemin süresi yoktur; görevlendirme yazısında önceden ettiği yemine bağlılık hatırlatılır.
Bir süre öngörülmüşse başlangıç anı, uzatma imkânı ve sürenin hangi işlem için getirildiği ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Bir maddede yer alan gün veya ay sayısı başka bir bilirkişilik işlemine otomatik uygulanmaz. Özellikle HMK 272, 274, 275 ve 281 farklı başlangıç noktaları ve farklı işlevler içermektedir.
Kurala Uyulmamasının Etkisi
Liste dışı bilirkişinin göreve başlamadan önce yemin ettirilmemesi HMK 271’de öngörülen açık usulün yerine getirilmemesi anlamına gelir. Liste içi bilirkişide ise her dosyada yeniden yemin yerine hatırlatma yapılır.
Usul eksikliğinin sonucu belirlenirken kanunun açık yaptırımı varsa önce o hüküm uygulanır. Kanunun doğrudan yaptırım öngörmediği hâllerde eksikliğin bilirkişilik işleminin sağlıklı yürütülmesine etkisi, tamamlatma veya yeni inceleme gibi ilgili araçlar çerçevesinde değerlendirilir. Başka bir maddenin yaptırımı varsayımla bu maddeye taşınmamalıdır.
İlgili Maddelerle Sistematik Bağlantı
HMK 266 bilirkişiye başvurunun teknik bilgi eşiğini; 268 seçimi; 272 tarafsızlık ve ret rejimini; 273 görev sınırını; 274 rapor süresini; 275 erken bildirimleri; 276 şahsen ifayı; 277 gizliliği; 278 mahkeme gözetimini; 279 raporun içeriğini; 280 tebliği; 281 rapora karşı talepleri; 282 ise hâkimin serbest değerlendirmesini düzenler. 271. madde bu zincirde bilirkişi yemininin usulü işlevini üstlenir.
Uygulamada Kaçınılması Gereken Hatalar
Liste içi bilirkişiye her dosyada yeniden yemin ettirilmesi gerektiğini düşünmek veya liste dışı bilirkişinin önceden başka dosyada ettiği yemini yeterli saymak hatalıdır.
Eski kanun metnine veya kaynağı belirsiz özetlere dayanmak da önemli bir risktir. Bilirkişilik hükümleri farklı tarihlerde değiştirildiğinden yürürlükteki metin Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden doğrulanmalıdır. Liste, tarife veya ikincil düzenleme kullanılıyorsa güncel tarih ve resmî kaynak ayrıca kontrol edilmelidir.
Dosya Kontrol Listesi
- Bilirkişinin listede kayıtlı olup olmadığı belirlenir.
- Liste içi bilirkişinin genel yemini önceden alınmış olmalıdır.
- Her yeni dosyada liste içi bilirkişiye önceki yemini hatırlatılır.
- Liste dışı bilirkişiye göreve başlamadan önce yemin verdirilir.
- Liste dışı yemini mahkeme huzurunda yapılır.
- Yemin tutanağı hâkim, zabıt kâtibi ve bilirkişi tarafından imzalanır.
- İlgili ara karar veya tutanak dosyada açık mı?
- Tarafların beyan ve itiraz hakkı korunmuş mu?
- Hukuki değerlendirme mahkemede bırakılmış mı?
Resmî Kaynaklar
Mevzuat Bilgi Sistemi – 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı güncel kontrol için resmî kaynaklardır.
Site İçinde İlgili Rehberler
- Bilirkişi görevlendirmesinde konu ve sınırlar
- Bilirkişinin bağımsızlık yükümlülüğü
- Bilirkişi taraflardan menfaat kabul edebilir mi?
- Bilirkişilik başvurusu nereye yapılır?
Sık Sorulan Sorular
HMK 271: Temel kural nedir?
Listede kayıtlı bilirkişi genel yemini bölge kurulu veya adalet komisyonu huzurunda bir kez eder ve her dosyada yeniden yemin etmez; liste dışından seçilen bilirkişiye ise göreve başlamadan önce mahkeme huzurunda yemin verdirilir. Bu cevap bilirkişi yemininin usulü başlığıyla sınırlıdır; bağlantılı maddelerdeki görev, süre ve itiraz hükümleri ayrıca uygulanır.
HMK 271: Mahkemenin rolü nedir?
Mahkeme bilirkişinin liste statüsünü kontrol etmeli; liste dışı görevlendirmede yemini incelemeden önce tamamlamalı ve tutanağı usulüne uygun imzalatmalıdır. Bu cevap bilirkişi yemininin usulü başlığıyla sınırlıdır; bağlantılı maddelerdeki görev, süre ve itiraz hükümleri ayrıca uygulanır.
HMK 271: Taraf neyi kontrol etmeli?
Taraflar dosyada bilirkişinin liste statüsünü, yemin usulünü ve görevlendirme yazısındaki hatırlatmayı kontrol edebilir. Bu cevap bilirkişi yemininin usulü başlığıyla sınırlıdır; bağlantılı maddelerdeki görev, süre ve itiraz hükümleri ayrıca uygulanır.
HMK 271: Maddenin sınırı nedir?
Yemin, bilirkişinin tarafsız ve özenli görev yükümlülüğünü teyit eder; ancak uzmanlık şartının, ret-yasaklılık incelemesinin veya görev sınırının yerine geçmez. Yemin etmiş olmak kişiyi her konuda bilirkişi yapmaz. Bu cevap bilirkişi yemininin usulü başlığıyla sınırlıdır; bağlantılı maddelerdeki görev, süre ve itiraz hükümleri ayrıca uygulanır.
HMK 271: Süre nasıl işler?
Liste dışı bilirkişinin yemini göreve başlamadan önce yapılmalıdır. Liste içi bilirkişinin her dosyada yeni yemin süresi yoktur; görevlendirme yazısında önceden ettiği yemine bağlılık hatırlatılır. Bu cevap bilirkişi yemininin usulü başlığıyla sınırlıdır; bağlantılı maddelerdeki görev, süre ve itiraz hükümleri ayrıca uygulanır.
HMK 271: Kurala aykırılık ne doğurur?
Liste dışı bilirkişinin göreve başlamadan önce yemin ettirilmemesi HMK 271’de öngörülen açık usulün yerine getirilmemesi anlamına gelir. Liste içi bilirkişide ise her dosyada yeniden yemin yerine hatırlatma yapılır. Bu cevap bilirkişi yemininin usulü başlığıyla sınırlıdır; bağlantılı maddelerdeki görev, süre ve itiraz hükümleri ayrıca uygulanır.
HMK 271: Bilirkişi hukuki değerlendirme yapabilir mi?
Hayır. HMK 279/4 uyarınca bilirkişi yalnız özel veya teknik bilgi gerektiren hususlarda açıklama yapabilir; hâkime ait hukuki nitelendirme ve değerlendirmeyi üstlenemez. Bu cevap bilirkişi yemininin usulü başlığıyla sınırlıdır; bağlantılı maddelerdeki görev, süre ve itiraz hükümleri ayrıca uygulanır.
HMK 271: Hâkim raporla bağlı mı?
Hayır. HMK 282 uyarınca hâkim bilirkişi görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Bu cevap bilirkişi yemininin usulü başlığıyla sınırlıdır; bağlantılı maddelerdeki görev, süre ve itiraz hükümleri ayrıca uygulanır.
HMK 271: Güncel metin nereden kontrol edilir?
Mevzuat Bilgi Sistemi içindeki 6100 sayılı Kanun ve Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığının resmî kaynakları esas alınmalıdır. Bu cevap bilirkişi yemininin usulü başlığıyla sınırlıdır; bağlantılı maddelerdeki görev, süre ve itiraz hükümleri ayrıca uygulanır.
Sonuç
Listede kayıtlı bilirkişi genel yemini bölge kurulu veya adalet komisyonu huzurunda bir kez eder ve her dosyada yeniden yemin etmez; liste dışından seçilen bilirkişiye ise göreve başlamadan önce mahkeme huzurunda yemin verdirilir. Yemin, bilirkişinin tarafsız ve özenli görev yükümlülüğünü teyit eder; ancak uzmanlık şartının, ret-yasaklılık incelemesinin veya görev sınırının yerine geçmez. Yemin etmiş olmak kişiyi her konuda bilirkişi yapmaz. Dosyada kanuni unsurun hangi işlemle karşılandığı açıkça tespit edildiğinde bilirkişilik süreci hem taraflar hem mahkeme bakımından daha denetlenebilir hâle gelir.
HMK 271 İçin Ayrıntılı Dosya İncelemesi
HMK 271 iki ayrı yemin usulü kurar. Bilirkişi listesine kayıtlı kişi, bölge bilirkişilik kurulu veya bulunduğu yer il adli yargı adalet komisyonu huzurunda sadakat, özen, bilim ve fenne uygunluk, tarafsızlık ve objektiflik yemini eder. Bu kişiye her dava veya işte tekrar yemin ettirilmez; görevlendirme yazısında önceki yeminine bağlı olduğu hatırlatılır. Liste dışı bilirkişi ise görevlendiren mahkeme huzurunda ve göreve başlamadan önce aynı esasla yemin eder; tutanak hâkim, zabıt kâtibi ve bilirkişi tarafından imzalanır. Bu kuralın uygulandığı bir dosyada inceleme yalnız sonuç raporuna indirgenmemelidir. Mahkeme bilirkişinin liste statüsünü kontrol etmeli; liste dışı görevlendirmede yemini incelemeden önce tamamlamalı ve tutanağı usulüne uygun imzalatmalıdır. Taraflar dosyada bilirkişinin liste statüsünü, yemin usulünü ve görevlendirme yazısındaki hatırlatmayı kontrol edebilir. Liste dışı bilirkişinin yemini göreve başlamadan önce yapılmalıdır. Liste içi bilirkişinin her dosyada yeni yemin süresi yoktur; görevlendirme yazısında önceden ettiği yemine bağlılık hatırlatılır. Liste dışı bilirkişinin göreve başlamadan önce yemin ettirilmemesi HMK 271’de öngörülen açık usulün yerine getirilmemesi anlamına gelir. Liste içi bilirkişide ise her dosyada yeniden yemin yerine hatırlatma yapılır. Bu dört başlık kronolojik olarak karşılaştırıldığında bilirkişi yemininin usulü bakımından kanunun aradığı usulün yerine getirilip getirilmediği anlaşılır. Teknik süreçte görev alanı, tarafsızlık, süre ve tebligat gibi başka maddeler devreye giriyorsa her biri kendi şartıyla uygulanır; bir hükmün şartı başka bir hükme varsayımla taşınmaz.
HMK 271 İçin Ayrıntılı Dosya İncelemesi
HMK 271 iki ayrı yemin usulü kurar. Bilirkişi listesine kayıtlı kişi, bölge bilirkişilik kurulu veya bulunduğu yer il adli yargı adalet komisyonu huzurunda sadakat, özen, bilim ve fenne uygunluk, tarafsızlık ve objektiflik yemini eder. Bu kişiye her dava veya işte tekrar yemin ettirilmez; görevlendirme yazısında önceki yeminine bağlı olduğu hatırlatılır. Liste dışı bilirkişi ise görevlendiren mahkeme huzurunda ve göreve başlamadan önce aynı esasla yemin eder; tutanak hâkim, zabıt kâtibi ve bilirkişi tarafından imzalanır. Bu kuralın uygulandığı bir dosyada inceleme yalnız sonuç raporuna indirgenmemelidir. Mahkeme bilirkişinin liste statüsünü kontrol etmeli; liste dışı görevlendirmede yemini incelemeden önce tamamlamalı ve tutanağı usulüne uygun imzalatmalıdır. Taraflar dosyada bilirkişinin liste statüsünü, yemin usulünü ve görevlendirme yazısındaki hatırlatmayı kontrol edebilir. Liste dışı bilirkişinin yemini göreve başlamadan önce yapılmalıdır. Liste içi bilirkişinin her dosyada yeni yemin süresi yoktur; görevlendirme yazısında önceden ettiği yemine bağlılık hatırlatılır. Liste dışı bilirkişinin göreve başlamadan önce yemin ettirilmemesi HMK 271’de öngörülen açık usulün yerine getirilmemesi anlamına gelir. Liste içi bilirkişide ise her dosyada yeniden yemin yerine hatırlatma yapılır. Bu dört başlık kronolojik olarak karşılaştırıldığında bilirkişi yemininin usulü bakımından kanunun aradığı usulün yerine getirilip getirilmediği anlaşılır. Teknik süreçte görev alanı, tarafsızlık, süre ve tebligat gibi başka maddeler devreye giriyorsa her biri kendi şartıyla uygulanır; bir hükmün şartı başka bir hükme varsayımla taşınmaz.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
