Hollanda–Türkiye Çifte Vergilendirme Anlaşması Rehberi

Hollanda–Türkiye vergi anlaşması için kısa cevap

Hollanda’da yaşayan ve Türkiye’den gelir elde eden kişi için verginin yeri, vatandaşlığa veya paranın yattığı hesaba göre değil; vergi mukimliği ve gelir türüne göre belirlenir. Türkiye’deki taşınmaz kirası m.6’ya, satış kazancı m.13’e, Türk şirketinden temettü m.10’a, faiz m.11’e, ücret m.15’e ve emekli aylığı m.18’e tabidir. İki devletin de vergileme hakkı bulunduğunda çifte vergi, Hollanda–Türkiye Anlaşması m.23’teki istisna veya mahsup yöntemiyle giderilir.

Bu içerik, Hollanda’da yerleşik olup Türkiye’de evi, şirket payı, banka hesabı, geçici çalışma veya emeklilik bağlantısı bulunan kişiler için hazırlanmıştır. Kaynak kontrolü 8 Eylül 2026 tarihinde yapılmıştır. Örnekler kuralı göstermek amacıyla oluşturulmuştur ve belirli bir kişinin vergi hesabı değildir.

Yürürlükteki metin hangisidir ve neyi kapsar?

Uygulanacak ana kaynak, GİB’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti ile Hollanda Krallığı Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşmasıdır. Metin 27 Mart 1986’da Ankara’da imzalanmış, 27 Mayıs 1988 tarihli 3459 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunmuş ve 4 Temmuz 1988 tarihli onay kararıyla yürürlüğe konulmuştur. Anlaşma hükümleri 1 Ocak 1989’dan itibaren uygulanmaktadır.

M.2 gelir üzerinden alınan vergileri kapsar. Türkiye bakımından gelir ve kurumlar vergisi; Hollanda bakımından gelir, ücretler, kurumlar ve temettü vergisi temel kapsamdadır. İmza tarihinden sonra aynı veya önemli ölçüde benzer nitelikte getirilen vergiler de m.2/4 uyarınca kapsamda kalır. Buna karşılık KDV, gümrük, sosyal güvenlik primi ve Türkiye’deki veraset ve intikal vergisi bu gelir vergisi anlaşmasıyla çözülmez.

Metin eski tarihlidir; bu nedenle anlaşmadaki vergi adıyla güncel iç hukuktaki ad veya oran her zaman aynı görünmeyebilir. Hukuki yöntem nettir: önce ilgili devletin güncel iç hukukunda verginin doğup doğmadığı belirlenir, sonra anlaşmanın sınırı uygulanır. Anlaşma yeni vergi yaratmaz ve iç hukuktaki daha düşük oranı yükseltmez.

Hollanda veya Türkiye mukimliği nasıl belirlenir?

M.4/1; ikametgâh, ev, kanuni merkez, iş merkezi ya da benzer ölçüt nedeniyle vergi mükellefiyeti altına giren kişiyi devlet mukimi sayar. Hollanda oturum kartı, Türk kimliği, Mavi Kart veya banka adresi tek başına bu sonucu vermez. İncelenen vergi yılına ait tam yükümlülük ve fiilî bağlar araştırılır.

Kişi her iki devletin iç hukukuna göre de mukimse m.4/2 sırası uygulanır. İlk olarak sürekli kullanılabilir mesken aranır. İki ülkede de mesken varsa aile, çalışma, malvarlığı ve ekonomik ilişkilerin daha yakın olduğu hayati menfaatler merkezi belirlenir. Bu sonuç vermezse kalmayı adet edinilen yer, ardından vatandaşlık dikkate alınır. Kişi iki devletin de vatandaşıysa veya hiçbirinin vatandaşı değilse yetkili makamlar m.25 süreci içinde anlaşır.

183 gün, m.4’teki genel bağlama sırasının yerine geçmez. Hollanda’da ailesi ve daimi evi bulunan bir kişinin bir yıl Türkiye’de uzun süre kalması önemli delildir; ancak mukimlik sonucu mesken ve hayati menfaatler merkezi atlanarak kurulmaz. Mukimlik belgesi, adres kayıtları, giriş-çıkışlar, aile yerleşimi ve gelir kaynakları birlikte dosyalanmalıdır.

Geliri doğru maddeye bağlayan karar şeması

1. Yılı sabitleyin: mukimlik, ödeme ve vergi belgesi aynı döneme ait olmalıdır.
2. Geliri adlandırın: kira, satış, temettü, faiz, ücret, serbest meslek ve emeklilik ayrılır.
3. Kaynağı bulun: taşınmazın yeri, hizmetin icra yeri, ödeyen şirket ve borcun bağlı olduğu işyeri belirlenir.
4. Anlaşma tavanını uygulayın: m.10–12 oranları iç hukukun yerine değil, onun üst sınırı olarak çalışır.
5. Çifte vergiyi giderin: m.23’te gelir türüne göre istisna veya mahsup yapılır.

“Hollanda’da vergi ödüyorum” cümlesi Türkiye’deki her geliri sonuçlandırmaz. Türkiye’deki ev kirası ile Türk bankasındaki uzun vadeli kredi faizi farklı maddelere ve farklı giderim yöntemlerine tabidir. Her gelir kalemi ayrı satırda hesaplanmalıdır.

Hollanda mukiminin Türkiye gelirleri: madde özeti

“Vergilendirilebilir” sözcüğü o devlette mutlaka vergi çıkacağı değil, anlaşmanın o devlete yetki verdiği anlamındadır. Verginin matrahı, istisnası ve fiilî oranı güncel iç hukukla belirlenir.

Türkiye’deki evin kirası ve satışı

M.6/1’e göre Türkiye’de bulunan gayrimenkulden elde edilen gelir Türkiye’de vergilendirilebilir. Daire, işyeri, arsa ve tarımsal taşınmazın doğrudan kullanımı veya kiraya verilmesi m.6/3 kapsamındadır. Malik Hollanda mukimi diye Türkiye kaynaklı kira geliri kendiliğinden vergi dışı kalmaz.

Türk beyanında istisna, gerçek ya da götürü gider, beyan zamanı ve ödeme tutarı Gelir Vergisi Kanunu ile ilgili yılın düzenlemelerine göre hesaplanır. Ayrıntılı süreç sitedeki yurt dışında yaşayanların kira geliri vergisi rehberinde açıklanmıştır. Buradaki ayrı arama niyeti, Hollanda m.23 giderim yöntemidir.

Taşınmaz satışı m.13/1 uyarınca Türkiye’de vergilendirilebilir. Satışın vergi doğurup doğurmadığı, iktisap şekli, tarih, maliyet ve Türk iç hukukundaki değer artış kazancı kuralıyla bulunur. Anlaşma, her tapu işleminde otomatik vergi koymaz.

M.13/5, borsaya kayıtlı olmayan pay veya tahvilin diğer devletteki mukime bir yıl içinde devrinde kaynak devlet yetkisini saklı tutar. M.13/6 ise geçmiş beş yıl içinde ilk devletin mukimi olan gerçek kişinin o devletteki şirket payını devri için ayrıca özel kural içerir. Bu iki hüküm, sıradan taşınmaz satış süresiyle karıştırılmamalıdır.

Temettü, faiz ve gayrimaddi hak bedeli

Temettüde m.10/2, kaynak devlete sınırlı vergileme hakkı verir. Temettüyü alan, ödeyen şirket sermayesinin doğrudan en az yüzde 25’ini elinde tutan bir şirketse tavan gayrisafi tutarın yüzde 15’idir. Diğer bütün durumlarda tavan yüzde 20’dir. Gerçek kişi ortak ikinci gruptadır. Güncel Türk iç hukuk oranı daha düşükse düşük oran uygulanır.

Hollanda anlaşmasının ayırt edici noktalarından biri faizdir. M.11/2-a, vadesi iki yılı aşan bir borç için ödenen faizde kaynak devlet tavanını yüzde 10; m.11/2-b diğer tüm faizlerde yüzde 15 olarak belirler. Vade, ödeme tarihindeki kalan süre değil, hukuki borç ilişkisi ve sözleşme belgeleriyle incelenir. Merkez bankası ve hükümet ödemelerinde m.11/3 istisnaları vardır.

M.12/2’de gayrimaddi hak bedeli için tavan yüzde 10’dur. Telif, patent, marka, desen, model, gizli formül, üretim yöntemi, bilgi birikimi ve belirli ekipman kullanım bedelleri m.12/4 tanımındadır. Sıradan mal satışı bedeli veya her danışmanlık ücreti lisans geliri değildir.

Hak veya alacak, Türkiye’deki işyeri ya da sabit yerle etkin bağlıysa m.10–12 tavanları yerine m.7 veya m.14 uygulanabilir. Gerçek lehdar ve etkin bağ incelemesi, yalnız fatura başlığına bakılarak yapılmaz.

Ücret gelirinde üçlü 183 gün testi

M.15/1, hizmet hangi devlette fiilen yürütülüyorsa o devlete vergileme yetkisi verir. Hollanda mukimi çalışan Türkiye’de çalışırsa Türkiye de yetkilidir. Maaşın Hollanda hesabına yatması veya işverenin Hollandalı olması fiilî çalışma yerini değiştirmez.

M.15/2 istisnası için şartlar birlikte gerçekleşmelidir: çalışan Türkiye’de bir takvim yılı içinde 183 günü aşmamalı; ödeme Türkiye mukimi olmayan işveren tarafından veya onun adına yapılmalı; ücret Türkiye’deki işyeri ya da sabit yerden karşılanmamalıdır. Sadece gün şartını sağlamak yeterli değildir. Grup içi maliyet yansıtması ve ekonomik işveren durumu bordro, sözleşme ve muhasebe kayıtlarından kontrol edilir.

Yönetim kurulu üyesi veya Hollanda hukukundaki bestuurder/commissaris ödemesi m.16 kapsamında şirketin mukim olduğu devlette vergilendirilebilir. Kişinin ayrıca günlük iş görme ücreti varsa o kısım m.15’e göre ayrılır.

Serbest meslek, uzaktan çalışma ve işyeri

M.14/1 bağımsız meslek gelirini kural olarak mukim devlete bırakır. Faaliyet diğer devlette icra edilir ve kişi orada sürekli kullanabileceği sabit yere sahip olur veya kesintisiz on iki aylık herhangi bir dönemde toplam 183 gün ya da daha fazla kalırsa diğer devlet de vergilendirebilir. Türkiye’nin yetkisi yalnız sabit yere atfedilen veya Türkiye’deki faaliyet gelirini kapsar.

Doktor, avukat, mühendis, mimar, diş hekimi, muhasebeci ve bağımsız bilimsel, edebî, sanatsal ya da eğitici işler maddede sayılır. Şirket kazançlarında m.7 ve m.5 işyeri testi uygulanır. Şube, büro, yönetim yeri, fabrika ve atölye işyeri örnekleridir; on iki ayı aşan inşaat ve bağlantılı gözetim projesi de m.5/3 kapsamında işyeri oluşturur.

Ev ofis için otomatik evet veya hayır yoktur. Yerin işletmenin tasarrufunda bulunması, süreklilik, işin asli kısmı ve sözleşme yetkisinin kullanımı somutlaştırılır. Hazırlayıcı veya yardımcı nitelikteki faaliyetlerin m.5/4 istisnası ayrıca okunur.

Hollanda emekli aylığı ile sosyal güvenlik aylığı aynı değildir

M.18/1, geçmiş çalışma karşılığı özel sektör emekli maaşını ve düzenli ödemeyi yalnız kişinin mukim olduğu devlette vergilendirir. Türkiye mukimi kişi Hollanda özel emekli aylığı alıyorsa ana kural Türkiye’dir. Ancak devamlılık göstermeyen toplu menfaat için m.18/2, kişi mukim olduğu devletin vatandaşı değilse hizmetin geçmişte yapıldığı devlete de yetki verebilir.

M.18/3, bir devletin sosyal güvenlik sistemi hükümlerine göre ödenen emekli maaşını kaynak devlette vergilendirilebilir kılar. Alıcı, diğer devletin hem mukimi hem vatandaşıysa aylık yalnız diğer devlette vergilenir. Bu nedenle Hollanda’dan gelen her ödemenin “özel emekli aylığı” sayılması doğru değildir.

Kamu görevi karşılığı ödeme ve emekli maaşı m.19’a tabidir. Kural olarak ödeyen devlet vergilendirebilir; kamu kurumunun ticari faaliyetiyle ilgili hizmette m.15, m.16 ve m.18 uygulanır. Kurum kararı ve ödeme türü tercümesi dosyada bulunmalıdır.

M.23: hangi gelir istisna, hangisi mahsup?

Türkiye mukimleri için m.23/1-a, Hollanda’da vergilendirilebilen gelirleri kural olarak Türkiye’de istisna eder ve oran ilerlemesini saklı tutar. Ancak en az yüzde 10 doğrudan pay koşulunu sağlamayan temettü, faiz, gayrimaddi hak bedeli ve m.13/5 kazancı m.23/1-b gereği mahsup grubundadır. Mahsup, ilgili gelir için Türkiye’de mahsuptan önce hesaplanan vergiyi aşamaz.

Hollanda mukimleri bakımından m.23/2-a, Türkiye’de vergilendirilebilen gelirin Hollanda matrahına alınabileceğini söyler. Kira, işyeri kazancı, belirli satış kazançları, serbest meslek ve m.15/1 ücreti gibi kalemlerde m.23/2-b Hollanda mevzuatına uygun istisna indirimi kurar. Temettü, faiz, gayrimaddi hak, sanatçı/sporcu ve m.18/2 gibi özel kalemlerde m.23/2-c mahsup uygular.

Bu ayrım pratikte önemlidir. Kira için kullanılan giderim yöntemi, faiz için otomatik kopyalanmaz. Brüt gelir, Türkiye’de tahakkuk eden ve ödenen vergi, kur dönüşümü ve Hollanda beyanındaki gelir satırı birbirine bağlanmalıdır. Anlaşma tavanını aşan yanlış kesinti, sınırsız mahsup yerine kaynak devlette düzeltme veya iade gerektirebilir.

Başvuru ve beyan dosyasında bulunması gerekenler

• İlgili vergi yılına ait mukimlik belgesi,
• Türkiye ve Hollanda adresleri, daimi mesken ve giriş-çıkış kayıtları,
• kira için tapu, sözleşme, tahsilat ve gider belgeleri,
• satış için iktisap belgesi, tapu ve banka ödemeleri,
• temettü dağıtım kararı, pay oranı, brüt ödeme ve stopaj,
• faizde borcun vadesini gösteren sözleşme ve banka dökümü,
• lisans veya hizmette hak kapsamını gösteren sözleşme,
• ücrette bordro, çalışma günleri ve maliyet yansıtma kayıtları,
• emeklilikte ödeme türünü gösteren kurum kararı,
• iki devletteki tahakkuk ve ödeme belgeleri.

Yalnız net banka hareketi, kaynakta ödenen verginin miktarını ve gelirin türünü ispatlamaz. Belgelerde yıl, para birimi ve brüt-net ayrımı açık olmalıdır.

En sık görülen altı yanlış

1. Türk vatandaşlığını otomatik Türkiye mukimliği saymak.
2. 183 günü kira, faiz ve temettüde genel muafiyet olarak kullanmak.
3. Uzun vadeli ve diğer faiz için aynı tavanı uygulamak.
4. M.10’daki yüzde 25 şirket payı şartını gerçek kişi ortağa uygulamak.
5. Özel emekli aylığı ile sosyal güvenlik aylığını birleştirmek.
6. İstisna ve mahsup yöntemlerini bütün gelirlerde birbirinin yerine kullanmak.

Üç uygulama senaryosu

Rotterdam’da yaşayan kişinin Mersin’deki evi

Kişi m.4 uyarınca Hollanda mukimidir. Türkiye’deki kira m.6 gereği Türkiye’de vergilendirilebilir. Türk beyanı iç hukuka göre yapılır. Hollanda, m.23/2-b çerçevesinde istisna indirimi uygular; gelir ve ödenen vergi belgesi Hollanda dosyasına konur.

Üç yıl vadeli şirket alacağı faizi

Hollanda mukimine Türkiye kaynaklı, vadesi iki yılı aşan borç faizi ödenmektedir. M.11/2-a tavanı yüzde 10’dur. İç hukuk daha düşükse düşük oran geçerlidir. Alacağın Türkiye işyeriyle etkin bağlı olması hâlinde m.11 değil m.7 uygulanabilir.

Hollanda işvereninin çalışanı Türkiye’de 140 gün

140 gün tek başına sonuç vermez. İşveren Türkiye mukimi değilse ve ücret Türkiye’deki işyeri veya sabit yerden karşılanmıyorsa m.15/2’nin üç koşulu tamamlanır ve ücret yalnız Hollanda’da vergilenir. Maliyet Türkiye birimine yüklenmişse üçüncü koşul yeniden incelenir.