İcra İnkâr Tazminatı 2026: Şartlar ve %20 Alt Sınır
Kısa cevap: İİK m. 67 uyarınca itirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse ve kanuni koşullar oluşursa alacaklının talebi üzerine borçlu, hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilir. Tazminat otomatik değildir; talep, alacağın niteliği ve borçlunun itirazdaki durumu değerlendirilir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
İç Linkler ve Resmî Kaynaklar
İtirazın iptali ve kaldırılması farkı, icra takibine itiraz, menfi tespit. Resmî metin: İİK m. 67.
İcra İnkar Tazminatının Hukuki Amacı ve İİK 67
İcra inkâr tazminatı, borçlunun haksız itirazıyla duran ilamsız takibin yeniden işler hâle getirilmesi için alacaklının dava açmak zorunda kalmasının yaptırımıdır. İİK m. 67 kapsamında düzenlenen bu tazminat, alacağın faizinden ve yargılama giderlerinden ayrıdır. Amaç alacaklının haksız itiraz nedeniyle uğradığı takip gecikmesini özel bir yaptırımla karşılamaktır.
Tazminatın doğabilmesi için itirazın iptali davasının kabulü tek başına her durumda yeterli değildir. Borçlunun itiraz ederken borcun varlığını ve miktarını belirleyebilecek durumda olup olmadığı, alacağın likit niteliği ve alacaklının açık talebi değerlendirilir.
İtirazın İptali Davasıyla Bağlantı ve Tazminat Şartları
İİK m. 67 uyarınca alacaklı, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Bu dava maddi hukuk bakımından alacağın varlığını inceler. Alacaklı ayrıca icra inkâr tazminatı istiyorsa bu talebi dava dilekçesinde açıkça ileri sürmelidir.
Bir yıllık süre özel dava süresidir. Bu süre geçirildiğinde alacaklı genel hükümlere göre alacak davası açabilse bile İİK m. 67’nin takip hukukuna bağlı özel sonuçlarından aynı şekilde yararlanamaz. Bu nedenle itirazın tebliğ tarihi dosyada kesin olarak belirlenmelidir.
Likit Alacak Nasıl Belirlenir?
Uygulamada likit alacak, miktarı borçlu tarafından bilinen veya basit bir hesapla belirlenebilir nitelikteki alacak olarak değerlendirilir. Borçlunun alacak miktarını belirlemek için geniş bir yargılama, hâkim takdiri veya karmaşık bilirkişi incelemesine ihtiyaç duymaması gerekir.
Örneğin yazılı sözleşmede belirli bir satış bedeli ve vade bulunuyorsa, teslim de tartışmasızsa alacak likit sayılabilir. Buna karşılık kusur oranı, piyasa değeri ve zarar hesabı gerektiren tazminat taleplerinde likidite daha tartışmalıdır. Her alacak türü için otomatik sınıflandırma yapılamaz.
Bilirkişi Hesabı Yapılması Likitliği Ortadan Kaldırır mı?
Bir davada bilirkişi incelemesi yapılmış olması tek başına alacağın likit olmadığı anlamına gelmez. Bilirkişi yalnız matematiksel hesap yapıyorsa ve hesap unsurları borçlunun bildiği verilerden oluşuyorsa alacak yine likit kabul edilebilir. Buna karşılık bilirkişi kusur, piyasa rayici veya teknik zarar gibi belirsiz unsurları belirliyorsa likidite değerlendirmesi farklılaşır.
Bu nedenle “bilirkişi varsa tazminat yoktur” veya “fatura varsa mutlaka tazminat vardır” biçiminde mutlak kurallar doğru değildir.
Yüzde 20 Alt Sınırı Nasıl Hesaplanır?
İİK m.67/2’de tazminatın, somut sonuca göre red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olamayacağı düzenlenmiştir. Borçlu aleyhine icra inkâr tazminatında davanın kabul edilen ve haksız itirazla durmuş bulunan kısmı; alacaklı aleyhine kötü niyet tazminatında ise kanuni şartları taşıyan reddedilen kısım esas alınır. Bu nedenle yüzde 20 bütün takip tutarına otomatik olarak uygulanmaz.
Dava kısmen kabul edilirse tazminat hesabı da yalnız kanuni koşulları taşıyan bölüm üzerinden kurulur. Asıl alacak, faiz ve diğer feriler ayrı kalemlerdir; tazminata esas meblağ hüküm ve talep kapsamına göre belirlenir. Talep sonucu açıkça kurulmalı, “takip tutarının tamamı üzerinden otomatik yüzde 20” şeklinde genelleme yapılmamalıdır.
Borçlunun Kötü Niyetli Olması Şart mı?
Kural olarak icra inkâr tazminatında borçlunun ayrıca kötü niyetli olduğunun ispatı aranmaz; haksız itiraz, alacağın niteliği ve talep koşulları değerlendirilir. Ancak İİK m.67/3 uyarınca itiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise borçlu hakkında tazminata hükmedilmesi kötü niyetin ispatına bağlıdır. Bu istisna ile haksız ve kötü niyetli takip yapan alacaklı aleyhindeki tazminat birbirine karıştırılmamalıdır.
Borçlu gerçekten hesaplanması güç veya ciddi hukuki tartışmaya açık bir alacağa itiraz etmişse, davayı kaybetmiş olması tek başına tazminatı otomatik hale getirmez. Likidite ve itirazın niteliği birlikte incelenir.
Alacaklı Aleyhine Kötü Niyet Tazminatı
İİK m. 67, takibinde haksız ve kötü niyetli görülen alacaklı aleyhine de borçlunun talebi üzerine tazminata hükmedilmesini öngörür. Burada yalnız alacaklının davayı kaybetmesi yeterli değildir; takip başlatırken borçlu olunmadığını bildiği veya somut olayın açıkça kötü niyet gösterdiği kanıtlanmalıdır.
Ödenmiş borcu bilerek yeniden takibe koymak, sahte veya açıkça geçersiz belgeye dayanmak ya da hiç doğmamış alacağı baskı amacıyla takip etmek kötü niyet iddiasını güçlendirebilir.
İtirazın Kaldırılmasıyla Fark
İtirazın kaldırılması prosedüründe de İİK m. 68 ve devamındaki özel tazminat hükümleri vardır. Ancak itirazın iptali davasındaki m. 67 tazminatı ile icra mahkemesindeki kaldırma prosedürünün tazminatı aynı hukuki yol değildir. Başvurulan yol ve belgenin niteliği hangi hükmün uygulanacağını belirler.
Kısmi İtiraz ve Tazminat
Borçlu borcun yalnız bir kısmına itiraz etmişse takip itiraz edilmeyen kısım yönünden kesinleşir. İtirazın iptali davası yalnız çekişmeli bölüm için açılır. İcra inkâr tazminatı da haksız itiraz edilen ve hüküm altına alınan bölüm üzerinden değerlendirilir.
Faiz ve İcra İnkar Tazminatı
İcra inkâr tazminatı asıl alacak faizinin yerine geçmez. Alacaklı sözleşme veya kanundan doğan faizi ayrıca isteyebilir. Mahkeme hükmünde asıl alacak, işlemiş faiz, takip sonrası faiz ve icra inkâr tazminatı ayrı kalemler halinde gösterilir.
Ticari Alacaklarda Uygulama
Fatura, cari hesap, mal teslimi veya hizmet bedeli uyuşmazlıklarında icra inkâr tazminatı sık talep edilir. Tacirler arasında e-fatura, teslim irsaliyesi, banka kaydı, cari hesap ekstresi ve ticari defterler alacağın belirlenebilirliğini gösterebilir.
Faturaya sekiz gün içinde itiraz edilmemesi tek başına her durumda borcun kesin kabulü anlamına gelmez; temel ticari ilişki ve teslim/hizmet ispatı ayrıca incelenir. Tazminat bakımından borçlunun alacak miktarını bilip bilmediği önemlidir.
Kira ve Aidat Alacaklarında Uygulama
Yazılı kira sözleşmesindeki belirli kira bedeli ve ödenmeyen aylar çoğu zaman hesaplanabilir niteliktedir. Ancak kira artış oranı, mahsup, depozito veya yan gider uyuşmazlığı miktarı belirsizleştiriyorsa likidite ayrıca incelenir.
İşçilik Alacaklarında Uygulama
İşçilik alacakları bakımından her kalem aynı şekilde değerlendirilmez. Ücret ve bordroda açıkça belirli bazı alacaklar likit kabul edilebilirken fazla mesai, hafta tatili veya tazminat hesabı daha kapsamlı inceleme gerektirebilir. Somut alacak kalemi ve işverenin hesaplayabilme imkânı değerlendirilir.
Dava Dilekçesinde Tazminat Talebi Nasıl Kurulur?
Alacaklı, itirazın iptali yanında açıkça icra inkâr tazminatına hükmedilmesini istemelidir. Talep sonucu HMK’nın belirlilik kurallarına uygun olmalıdır. Borçlu da takipte kötü niyet olduğunu düşünüyorsa kötü niyet tazminatı talebini açıkça ileri sürmelidir.
Alacaklı İçin Kontrol Listesi
- İtirazın tebliğ tarihi ve bir yıllık süre kaydedilir.
- Alacağın miktarının nasıl hesaplandığı açıklanır.
- Likitliği gösteren sözleşme, fatura, teslim ve banka belgeleri sunulur.
- İcra inkâr tazminatı açıkça talep edilir.
- Kısmi kabul ihtimali varsa tazminat hesabı buna göre kurulur.
Borçlu İçin Kontrol Listesi
- İtiraz nedeni açık ve belgeli yazılır.
- Alacağın neden belirsiz veya tartışmalı olduğu açıklanır.
- Ödeme, mahsup veya ayıp iddiaları belgelenir.
- Alacaklının kötü niyetli takip yaptığı düşünülüyorsa somut olgular gösterilir.
- Kötü niyet tazminatı talebi açıkça ileri sürülür.
İcra İnkar Tazminatında Uygulama Örnekleri
Yazılı sözleşmede 100.000 TL borç ve kesin vade bulunduğu, malın teslim edildiği ve borçlunun ödeme yapmadığı tartışmasızsa borçlu miktarı kendi kayıtlarından belirleyebilir. Bu tür dosyada itirazın haksız bulunması hâlinde icra inkâr tazminatı koşulları güçlüdür. Buna karşılık trafik kazası nedeniyle talep edilen değer kaybı veya kazanç kaybı, kusur ve teknik hesap gerektiriyorsa likidite ayrıca tartışılır.
Kısmi ödeme yapılmış dosyada borçlu yalnız ödenen kısmı açıklayıp kalan borcu inkâr etmişse, mahkeme hangi miktarın gerçekten çekişmeli olduğunu belirler. Tazminat tüm takip tutarı üzerinden değil, haksız itiraz edilen ve hüküm altına alınan miktar üzerinden değerlendirilir.
Tazminat Talebinin Islah veya Talep Artırımıyla İlişkisi
Dava açılırken icra inkâr tazminatı hiç talep edilmemişse sonradan talebin genişletilmesi HMK’nın iddia ve savunmanın genişletilmesi, ıslah ve talep sonucu hükümlerine tabidir. Bu nedenle tazminat talebi dava dilekçesinde başlangıçtan itibaren açıkça kurulmalıdır.
Kararın İcrası
İtirazın iptali kararı kesinleşme durumuna göre takip dosyasına sunulur ve duran ilamsız takip devam eder. Hükmedilen icra inkâr tazminatı, yargılama gideri ve vekâlet ücreti de ilamın icrası hükümlerine göre takip edilebilir. Mahkeme hüküm fıkrasının miktarları tereddütsüz göstermesi önemlidir.
Resmî Kaynaklar
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 67 ve ilgili itirazın kaldırılması hükümleri ile 6100 sayılı HMK’nın talep sonucu ve ispat hükümleri Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden güncel haliyle kontrol edilmelidir.
Dava Şartı Arabuluculuk Ne Zaman Gerekir?
İcra inkâr tazminatı talebi, itirazın iptali davasının içinde ileri sürüldüğünden dava şartı arabuluculuk da temel alacağın hukuki niteliğine göre kontrol edilir. 7445 sayılı Kanunla değiştirilen TTK m.5/A uyarınca konusu bir miktar para olan ticari uyuşmazlıklardaki itirazın iptali davaları dava şartı arabuluculuk kapsamındadır. İş ilişkisinden doğan alacak ve tazminatlarla bağlantılı itirazın iptali davaları bakımından da 7036 sayılı Kanun m.3’teki dava şartı uygulanır. Bu hükümler 1 Eylül 2023 ve sonrasında açılan ilgili davalar yönünden uygulanmaktadır.
Arabuluculuk, her İİK m.67 davasında sırf dava türünün adı nedeniyle zorunlu değildir. Kira, tüketici, iş ve ticari uyuşmazlıklarda kendi özel düzenlemeleri; diğer alacaklarda ise temel hukuki ilişki ayrıca incelenmelidir.
İtirazın İptali Dosyasında Kontrol Listesi
- İlamsız takip ve ödeme emrinin geçerliliğini kontrol edin.
- Borçlunun itiraz tarihini ve itiraz kapsamını belirleyin.
- İİK m. 67’deki bir yıllık dava süresini hesaplayın.
- Asıl alacak, faiz ve ferileri ayrı ayrı gösterin.
- Alacağın likit olduğunu gösteren sözleşme ve hesap belgelerini dosyalayın.
- İcra inkâr tazminatını açıkça talep edin.
- Görev, yetki ve varsa dava şartı arabuluculuk kurallarını uyuşmazlığın temel ilişkisine göre ayrıca kontrol edin.
İcra inkâr tazminatı yalnız takip dosyasına bakılarak değil, temel alacağın niteliğiyle birlikte değerlendirilir. Bu nedenle kira, ticari satış, hizmet, tüketici veya iş ilişkisinden doğan alacaklarda görev ve dava şartı kuralları temel hukuki ilişkiye göre belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
İcra inkâr tazminatı yüzde kaçtır?
Kanuni koşullar oluştuğunda hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.
Mahkeme kendiliğinden verir mi?
Tazminat talep edilmelidir.
Her haksız itirazda verilir mi?
Hayır; kanuni koşullar ve özellikle alacağın niteliği değerlendirilir.
Likit alacak nedir?
Miktarı borçlu tarafından bilinen veya belirlenebilir nitelikteki alacak bakımından kullanılan uygulama ölçütüdür.
Bilirkişi hesapladıysa tazminat verilmez mi?
Bilirkişi kullanılması tek başına kesin sonuç değildir; alacağın önceden belirlenebilirliği incelenir.
Kötü niyet tazminatı nedir?
Haksız ve kötü niyetli takip yapan alacaklı aleyhine borçlunun talebiyle gündeme gelen İİK 67 tazminatıdır.
İtirazın kaldırılmasında aynı tazminat mı uygulanır?
İtirazın kaldırılmasının kendi İİK hükümlerindeki tazminat düzenlemeleri vardır.
Tazminat faizden ayrı mı?
Evet.
Takip yoksa icra inkâr tazminatı istenir mi?
İİK 67 tazminatı itiraz edilmiş ilamsız takip ve itirazın iptali sistemiyle bağlantılıdır.
Bir yıllık süre önemli mi?
İtirazın iptali davasının İİK 67’deki bir yıllık özel süresi ayrıca gözetilir.
Veli, vasi veya mirasçının itirazında kötü niyet aranır mı?
Evet. İİK m.67/3 uyarınca itiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise borçlu hakkında tazminata hükmedilmesi kötü niyetin ispatına bağlıdır.
Yüzde 20 bir üst sınır mıdır?
Hayır. İİK m.67’de yüzde 20 alt sınırdır. Koşullar oluşmuş ve mahkemece tazminata esas alınan tutar 100.000 TL olarak belirlenmişse yüzde 20 hesabı 20.000 TL’dir. Bu yalnız hesap örneğidir; her dosyada tazminata hükmedileceği anlamına gelmez.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
İİK m. 67 Türkiye genelinde uygulanır. Fiziksel ofislerimiz İstanbul ve Mersin’dedir.
İstanbul ve Mersin Ofisleri
Mersin Ofisi — Akdeniz
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosuİhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
İstanbul Ofisi — Polaris Plaza
Bakırcı & Keskin Hukuk BürosuMaslak Ahi Evran Caddesi Polaris Plaza No: 21 Kat: 9, 34475 Sarıyer/İstanbul
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.