Takip Sonrası Menfi Tespit Dilekçesi | Word ve Tedbir
İcra ve borçlar hukuku • Takip sonrası borçsuzluk
İcra takibinden sonra menfi tespit dilekçesi
Takipten sonra menfi tespit dava dilekçesi, takip borçlusunun belirli borçtan maddi hukuk bakımından sorumlu olmadığının tespiti içindir. Borçsuzluk sebebi, takip dayanağı, ödeme durumu ve dava değeri açıkça belirlenir. Aşağıdaki Word belge, tespit istemi ile isteğe bağlı ödeme yasağı tedbirini ve koşullu tazminat talebini ayrı içerir.
Takipten sonra menfi tespit davası neyi belirler?
İİK 72, takip borçlusuna takipten önce veya takip sırasında borçlu olmadığının tespiti için dava açma olanağı verir. Ödeme emrine süresinde itiraz edilmemesi tek başına maddi hukukta bulunmayan bir borç yaratmaz. Buna karşılık takip işlemleri, tahsil riski ve diğer başvuruların süreleri ayrıca devam eder.
Bu belge takip borçlusunun 72. madde davasıdır. Haciz ihbarnamesine karşı üçüncü kişinin 89/3 menfi tespiti, itirazın iptali, imzaya itiraz ve icra işlemi şikâyeti farklı yollar içerir. Daha önce aynı borç hakkında esas hüküm verilmişse hukuki yarar, kesin hüküm ve önceki istemler görülmeden yeni dava açma hakkı varsayılmaz.
Dava değeri ve borç kalemleri
Hangi senet, sözleşme, fatura veya işlemden doğduğu ileri sürülen hangi tutar için borçsuzluk tespiti istendiğini yazın. Asıl alacak, faiz ve diğer kalemleri ayrıştırın. Takipteki her borcu genel “fazlaya ilişkin haklar” cümlesiyle davaya dahil ettiğinizi varsaymayın; tespit konusu ve harca esas değer açık olmalıdır.
Görevli mahkeme, yetki ve dava şartı arabuluculuk
Takip dosyasının varlığı davayı otomatik icra mahkemesine veya asliye hukuka götürmez. Temel ilişki ve özel görev kuralları değerlendirilir. İİK 72 yer bakımından takip müdürlüğünün bulunduğu yer ve davalının yerleşim yeri mahkemesini düzenler; tüketici veya iş gibi özel yetki hükümleri ve somut dosya koşulları da dikkate alınır.
| İlişki | Görev ve ön başvuru kontrolü |
|---|---|
| Genel hukuk ilişkisi | Özel görev yoksa asliye hukuk; HMK 2 ve ilişkinin niteliği |
| Ticari uyuşmazlık | TTK 4–5; konusu para olan ticari menfi tespitte TTK 5/A dava şartı arabuluculuk |
| Tüketici işlemi | 6502 madde 68, 73, 73/A; İİK hakları saklı tutulması, hakem heyeti görevi ve arabuluculuk istisnaları |
| İş ilişkisi | 7036 madde 5–6; ilgili işçi/işveren alacağı ve tazminatının menfi tespitinde madde 3 |
| Kira ilişkisi | HMK 4 kapsamında sulh hukuk; 6325 madde 18/B dava şartı ve ilamsız icra tahliyesi istisnasının kapsamı |
Ticari para menfi tespiti için “arabuluculuk gerekmez” diyen 1 Eylül 2023 öncesi açıklamalar güncel TTK 5/A yerine kullanılmaz. İş alacağı/tazminatına bağlı menfi tespit de 7036 madde 3’te açıkça düzenlenmiştir; kanuni istisnalar ayrıca incelenir. Tüketicide her uyuşmazlığın aynı ön başvuruya tabi olduğu veya parasal sınırın tek başına İİK 72 davasını çözdüğü varsayılmaz.
Arabuluculuk dava şartıysa davadan önce başvuru tamamlanır ve son tutanak eklenir. Hiç başvurmamak ile tamamlanan faaliyetin son tutanağını dilekçeye eklememek farklıdır; sonradan arabulucuya gitmenin her eksikliği gidereceğini varsaymayın. Ara tedbir gerekiyorsa dava öncesi geçici koruma hükümleri ve arabuluculukla ilişkili süreler ayrıca değerlendirilir.
Borçsuzluk sebebi ve ispat yükü nasıl kurulur?
“Borçlu değilim” ifadesinin nedenini belirleyin. Hiç doğmamış bir hukuki ilişkinin inkârı ile kabul edilen borcun ödeme, ibra veya takasla sona ermesi aynı ispat konusu değildir. Senedin bedelsizliği, imza inkârı, temsil veya aval sorumluluğu da birbirinin yerine yazılmaz.
Hukuk Genel Kurulu, 2019/122 E., 2022/400 K., 29.03.2022, ispat yükünü yalnız davacı/davalı adına göre belirlememiş; borcun inkârı ile ödeme/ibra ve bedelsizlik iddialarını ayırmıştır. Somut bonoda kabul edilen imza ve senet kayıtları nedeniyle kişisel sorumluluk değerlendirilmiştir. Kambiyo senedinin bedel kaydı, savunmanın bu kayda aykırılığı ve hamilin sıfatı ayrıca önemlidir.
Ödeme belgesi neyi göstermeli?
Ödeme iddiasında tarih, tutar, gerçek alıcı, açıklama, ilgili borç ve mahsup gösterilir. Bir banka transferini ilgili takip borcunun tamamen ödendiği sonucuna otomatik bağlamayın. Kısmi ödeme, faiz ve gider bakiyesi varsa ayrıca hesaplanır. Ticari defter incelemesi de her senedi otomatik geçersiz kılmaz.
Tanık ve bilirkişi sınırları
HMK 190 ve 194 yanında senetle ispat, senede karşı tanık yasağı ve istisnalar için 200–203 incelenir. Genel “tanık ve bilirkişi” listesi usulüne uygun delilin yerini tutmaz. Senet aslı, imza incelemesine elverişli karşılaştırma belgeleri, kurum kayıtları ve her delilin hangi olguya ilişkin olduğu belirlenir. Hukuki borçsuzluk sonucunu bilirkişinin yerine mahkeme değerlendirir.
Takipten sonra icra veznesindeki paranın ödenmemesi tedbiri
İİK 72/3, takipten sonra açılan davada takibin ihtiyati tedbirle durdurulmasına izin vermez. Kanuni seçenek, veznedeki paranın alacaklıya verilmemesini istemektir. Yaklaşık ispatı destekleyen belge, somut zarar ve hangi icra dosyası/parası hakkında talepte bulunulduğu yazılır.
Teminat alacağın yüzde 15’inden aşağı olamaz ve gecikme zararlarını karşılamalıdır. Bu bir alt sınırdır; mahkemenin belirlediği teminat ve uygulama koşulları yerine getirilir. Yüzde 15 teminat, borcun tamamının ödendiği veya bütün hacizlerin kaldırıldığı anlamına gelmez. Vezneye girecek para ile tedbir teminatı ayrı kavramlardır.
Takip öncesi menfi tespit için 72/2’deki tedbir ile bu sayfanın takip sonrası 72/3 tedbiri karıştırılmaz. Dilekçede genel haciz/satış/takip durdurma talebini ödeme yasağı yerine kullanmayın. Mahkemenin tedbir kararı, teminatı ve uygulanmasına ilişkin kayıtları takip edin.
Ödeme yapılırsa istirdat ve süre nasıl değişir?
İİK 72, bu menfi tespit davası için genel “yedi gün” veya “bir yıl” dava açma süresi öngörmez. Ödeme emrine itiraz, şikâyet veya başka özel başvurunun süresi ayrı kalır. Borç ilişkisinin niteliği ve önceki hükümler ayrıca incelenir.
| Durum | Uygulanacak ayrım |
|---|---|
| Menfi tespit sürerken ödeme önlenememiş, borç ödenmiş | 72/6 uyarınca mevcut davaya istirdat olarak devam edilir; ödeme kayıtları ve istem kapsamı açıklanır |
| Önceden dava yok; itiraz edilmemesi veya kaldırılması yüzünden borç olmayan para tamamen ödenmiş | 72/7 koşullarıyla ödeme tarihinden bir yıl içinde ayrı istirdat davası |
| Kısmi ödeme, veznede para veya kalan borç | Ödeme/aktarım kaydı, ödenen ve kalan kalemler görülmeden tüm istem için aynı sonuç kurulmaz |
Mevcut davanın dönüşmesi ile sonradan açılacak ayrı istirdadın bir yıllık süresi birbirine aktarılmaz. Ödeme emrinin tebliği, fiilî ödeme, vezneye giriş ve alacaklıya aktarım tarihlerini tek bir tarihmiş gibi kullanmayın.
Takipten sonra menfi tespit Word indir
İki sayfalık belgenin ilk sayfası dilekçe, ikinci sayfası mahkemeye eklenmeyecek hazırlık notlarıdır. Tespit konusu, mahkeme türü, gerçek borçsuzluk nedeni ve mevcut belgeler doldurulur. Tedbir ve tazminat seçenekleri yalnız talep ediliyorsa kullanılır.
Takip sonrası menfi tespit dilekçesini Word indir
Düzenlenebilir .docx • Dilekçe + ayrı hazırlık notları
İcra takibinden sonra menfi tespit dava dilekçesi örneği
Örnek, gerçek vekil ve dosya bilgileriyle uyarlanır. Birbiriyle çelişen borçsuzluk sebeplerini, bulunmayan belgeleri veya hazır elektronik imza beyanını kullanmayın. Vekil yoksa satırı; tedbir/tazminat istenmiyorsa ilgili seçenekleri çıkarın.
[GÖREVLİ VE YETKİLİ YER] [MAHKEME TÜRÜ] MAHKEMESİNE
DAVACI BORÇLU: [Ad soyad/unvan, gerekli kimlik bilgileri ve adres]
VEKİLİ (VARSA): [Gerçek vekilin adı soyadı ve adresi; yoksa çıkarın]
DAVALI ALACAKLI: [Ad soyad/unvan ve adres]
İCRA DOSYASI: [Müdürlük adı, esas numarası ve takip türü]
DAVA DEĞERİ: [Borçlu olunmadığı ileri sürülen belirli tutar ve kalemler]
KONU: Takip konusu [belge/ilişki ve belirli tutar] yönünden borçlu olmadığımın tespiti; [ayrıca isteniyorsa İİK m.72/3 kapsamında veznedeki paranın alacaklıya verilmemesi ve m.72/5 tazminatı] talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Davalı, [ilişki ve takip dayanağı] nedeniyle [tarih] tarihinde yukarıdaki takibi başlatmıştır. İtiraz/şikâyet ve varsa önceki dava durumu [gerçek işlemler, kararlar ve tarihler]dir. Davalıya ödenmiş veya veznede bulunan para [tutar, tarih ve kayıt]tır. Tespit istediğim borç kalemleri [asıl alacak/faiz/gider ve miktar]dır.
2. [Dosyanıza uyan tek ve tutarlı sebebi açıklayın: borcun hiç doğmaması; doğmuş borcun hangi ödeme/ibra/takas ile sona erdiği; belgenin somut geçersizlik/bedelsizlik nedeni.] Bu olgular [belge, tarih ve içerik] ile bağlantılıdır. Ödeme iddiasında [alıcı, açıklama, ilgili borç ve mahsup] gösterilmiştir. Olmayan olguyu veya belgeyi eklemiyorum.
3. [Somut tahsil tehdidi ve mevcut takip işlemleri] nedeniyle güncel hukuki yararım vardır. Görev [temel ilişkinin niteliği], yetki [uygulanabilir kural ve somut yer] ile belirlenmiştir. [Dava şartı arabuluculuk varsa tamamlanan başvuru ve son tutanak bilgisi; uygulanmıyorsa somut sebep] açıklanmıştır.
4. [Yalnız tedbir isteniyorsa: … tarihli … belgeyle yaklaşık ispat edilen durum ve … somut zarar nedeniyle, İİK m.72/3 uyarınca alacağın yüzde 15’inden az olmamak ve gecikme zararlarını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminat karşılığında, bu icra dosyasındaki paranın alacaklıya verilmemesini talep ediyorum. Takibin tedbirle durdurulmasını istemiyorum.]
5. [Yalnız tazminat isteniyorsa: Takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu gösteren … tarihli … kayıt ile dava sebebiyle uğradığım … zarar nedeniyle, İİK m.72/5 uyarınca haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde 20’sinden az olmayacak tazminat talep ediyorum.]
HUKUKİ NEDENLER
İİK m.72; HMK m.106, 114, 119, 190, 194 ve ilgili ispat/tedbir hükümleri; temel ilişkiye göre [ilgili maddi hukuk, görev ve dava şartı hükümleri].
DELİLLER VE EKLER
Ek-1: Takip dosyası ve dayanak evrak; Ek-2: [Borçsuzluk sebebine ilişkin belge ve ispat konusu]; Ek-3: [Varsa son arabuluculuk tutanağı]; Ek-4: [Varsa tedbir/kötü niyet dayanağı]. Celbi istenen kayıt: [Kurum, belge, dönem ve ispat konusu]. Diğer delil talepleri somut olgu ve usul koşuluna göre [açıklama].
SONUÇ VE İSTEM
Belirtilen takipte [belge/ilişki ve tutar/kalem] yönünden borçlu olmadığımın tespitine; [yalnız isteniyorsa 4. paragraftaki ödeme yasağı tedbirine ve 5. paragraftaki tazminata]; yargılama giderlerinin ve varsa vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ederim.
[Tarih] — Davacı / varsa gerçek vekili [Ad soyad ve imza]
Yüzde 20 tazminat ve esas kararın takibe etkisi
72/5 kapsamındaki borçlu lehine tazminat için talep ve haksız/kötü niyetli takip koşulları gerekir; zarar ve kötü niyeti destekleyen olay/kayıt belirtilir. Davanın kabulü tek başına yüzde 20 tazminat doğurmaz. Haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde 20’si kanuni alt sınırdır.
Dava alacaklı lehine sonuçlanırsa tedbir kalkar; 72/4 kapsamında hükmün kesinleşmesi ve tedbir nedeniyle gecikme zararına ilişkin farklı koşullar uygulanır. Aynı yüzde 20 ifadesini her durumda aynı kişiye ödenecek otomatik ceza olarak açıklamayın.
Borçlu lehine esas hükümle takip derhal durur. Karar kesinleşince hükmün kapsamına göre icra kısmen veya tamamen eski hâle iade edilir. Bu sonuç dava açılmasına veya ödeme yasağı ara kararına eşit değildir. Başvuru için UYAP/fiziki mahkeme sunumu ve ödeme/teslim kayıtları saklanır; KEP tek başına dava açma işlemi yerine kullanılmaz.
Takip sonrası menfi tespit hakkında sorular
Takipten sonra menfi tespit davası icrayı durdurur mu?
Dava açılması kendiliğinden takibi durdurmaz. İİK 72/3 kapsamında takip tedbirle durdurulamaz; kanuni koşullarla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi istenebilir. Borçlu lehine esas hükmün takibe etkisi farklıdır.
Yüzde 15 teminat yatırınca hacizler kalkar mı?
Hayır. Yüzde 15, ödeme yasağı tedbirinin kanuni alt sınırıdır; gecikme zararlarını karşılayacak teminatı mahkeme belirler. Bu teminat borcun tamamının ödenmesi veya hacizlerin otomatik kaldırılması anlamına gelmez.
Menfi tespit hangi mahkemede açılır?
Temel ilişki ve özel görev kuralları belirlenir. Asliye hukuk/ticaret, tüketici, iş veya kira uyuşmazlığında sulh hukuk gündeme gelebilir. İcra mahkemesi yalnız takip bulunduğu için otomatik görevli değildir.
Menfi tespit davasından önce arabuluculuk zorunlu mu?
Her dosyada aynı değildir. Ticari para menfi tespitinde TTK 5/A, ilgili işçi/işveren alacağı ve tazminatında 7036 madde 3, kira uyuşmazlığında 6325 madde 18/B, tüketici işinde 6502 madde 73/A ve istisnaları incelenir. Uygulanıyorsa davadan önce başvuru tamamlanır.
Menfi tespit davası için yedi gün veya bir yıl var mı?
İİK 72, takip borçlusunun menfi tespiti için genel yedi günlük veya bir yıllık dava açma süresi koymaz. Ödeme emrine itirazın süresi ayrı kalır. Borç tamamen ödenmiş ve 72/7 koşulları oluşmuşsa sonradan açılacak istirdat davasının bir yıllık süresi farklıdır.
Dava sürerken borç ödenirse ne olur?
Ödemenin önlenemediği ve borcun ödendiği durumda İİK 72/6 mevcut davaya istirdat olarak devam edilmesini düzenler. Dava açılmadan önceki ödeme için 72/7 farklıdır. Ödeme tarihi, alacaklıya aktarım, tutar ve kalan borç kaydı incelenir.
Borcum yok dediğimde ispat yükü hep alacaklıda mı?
Borcun hiç doğmadığının inkârı ile ödeme, ibra, takas veya senedin bedelsizliği farklıdır. Belge türü, senetteki kayıt, taraf sıfatı ve savunma ispat yükünü etkiler. Her iddianın tanıkla veya genel bilirkişi talebiyle kanıtlanabileceği varsayılmaz.
Yüzde 20 kötü niyet tazminatı otomatik mi?
Değildir. İİK 72/5 kapsamında talep, haksız ve kötü niyetli takip ile zarar koşulları değerlendirilir. Yüzde 20 kanuni alt sınırdır. Dava alacaklı lehine sonuçlandığında tedbir kaynaklı gecikme zararı için 72/4’te farklı koşullar vardır.
İlgili dilekçe ve rehberler
Resmî kaynak ve kontrol kapsamı
- İcra ve İflâs Kanunu: 72.
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu: görev, hukuki yarar, dilekçe, ispat ve tedbir hükümleri.
- Türk Ticaret Kanunu: 4–5 ve 5/A.
- İş Mahkemeleri Kanunu: 3, 5–6.
- Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: 68, 73 ve 73/A.
- Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu: 18/A–18/B.
Belge ve kaynak karşılaştırması: 8 Ekim 2026. Takip sonrası tedbir, görev/arabuluculuk, borçsuzluk ve ispat, 72/6–72/7 ödeme ayrımı, koşullu tazminat, Word ve web örneği birlikte kontrol edildi.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu — Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
