İhalelere Katılmaktan Yasaklama Süresi Kaç Yıl? 4734 m.58 Rehberi
Kısa ve net cevap: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 58. maddesine göre, Kanun’un 17. maddesindeki yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında fiilin özelliğine göre 1 yıldan az olmamak üzere 2 yıla kadar bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Üzerine ihale yapıldığı hâlde mücbir sebep dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise 6 aydan az olmamak üzere 1 yıla kadar yasaklama uygulanır. Yasaklama kararı, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç 45 gün içinde verilmelidir. Verilen karar, Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere en geç 15 gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
4734 m.58’de yasaklama süresi fiilin türüne göre 6 ay–1 yıl veya 1–2 yıl aralığında belirlenir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
4734 m.58’e Göre İhalelerden Yasaklama Süresi Ne Kadardır?
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, kamu alımlarında rekabeti, eşit muameleyi ve güvenilirliği korumak amacıyla ihale sürecindeki bazı davranışları ağır idari yaptırıma bağlamıştır. Kanun’un 58. maddesi iki temel yasaklama süresi öngörür. Birinci grup, 17. maddede sayılan yasak fiil veya davranışları işleyenlerdir. Bunlar hakkında fiilin veya davranışın özelliğine göre bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir.
İkinci grup, üzerine ihale yapıldığı hâlde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayan isteklilerdir. Bu kişiler veya şirketler hakkında altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar yasaklama kararı verilir. Dolayısıyla kamu ihale hukukunda bütün yasaklamalar için tek ve sabit bir süre yoktur. Yaptırım aralığı, yasaklamanın hangi kanuni sebebe dayandığına göre değişir.
Yasaklama bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerini kapsar. Kanun, 4734 sayılı Kanun’un 2 ve 3. maddelerinde düzenlenen kapsam ve istisnaları da dahil ederek geniş bir yasaklama alanı oluşturmuştur. Bu nedenle bir bakanlığın ihalesinde verilen yasaklama yalnız o bakanlığın sonraki ihaleleriyle sınırlı değildir.
Hangi Fiiller 1–2 Yıl İhalelerden Yasaklamaya Neden Olur?
4734 m.58’deki bir yıldan iki yıla kadar yasaklama, Kanun’un 17. maddesinde sayılan yasak fiil ve davranışlara bağlanmıştır. Bunlar arasında hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap veya rüşvet suretiyle ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek; isteklileri tereddüde düşürmek veya katılımı engellemek; rekabeti ya da ihale kararını etkileyebilecek davranışlarda bulunmak yer alır.
Ayrıca sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek; alternatif teklif verilmesine izin verilen hâller dışında bir isteklinin kendisi veya başkaları adına doğrudan ya da dolaylı birden fazla teklif vermesi; Kanun’un 11. maddesine göre ihaleye katılamayacağı hâlde ihaleye katılması da 17. madde kapsamındadır.
Yasaklama süresi belirlenirken fiilin niteliği ve ağırlığı değerlendirilir. Ancak karar veren makamın takdir yetkisi sınırsız değildir. Kararın hangi eyleme dayandığı, eylemin nasıl tespit edildiği ve neden belirli bir süre yasaklama uygulandığı idari işlemin sebep ve ölçülülük denetiminde önem taşır.
İhale Üzerinde Kalan İstekli Sözleşmeyi İmzalamazsa Ne Olur?
Üzerine ihale bırakılan istekli 4734 m.42 ve m.43 gereğince sözleşmeye davet edildikten sonra süresi içinde kesin teminatı verip sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Mücbir sebep bulunmaksızın usulüne göre sözleşme yapılmazsa m.44 uyarınca geçici teminatın gelir kaydedilmesi ve m.58 uyarınca altı aydan bir yıla kadar ihalelerden yasaklama gündeme gelir.
Sözleşmenin imzalanmaması yaptırımının uygulanabilmesi için isteklinin hukuken geçerli şekilde sözleşmeye davet edilmiş olması, teklif geçerlilik süresinin durumu ve sözleşme öncesi yükümlülüklerin yerine getirilebilir olması değerlendirilmelidir. İdarenin hukuka aykırı veya süresi geçmiş bir davet işlemi varsa bunun süresinde şikâyet yoluyla ileri sürülmesi gerekir.
Kurul uygulamasında “sehven ödeme yapılmaması”, şirket içi organizasyon eksikliği veya temsilcinin hazır bulunmaması gibi isteklinin kendi alanında kalan nedenler mücbir sebep olarak kabul edilmez. Mücbir sebep, objektif, kaçınılmaz ve istekliden kaynaklanmayan nitelikte olmalıdır. Sözleşmeye davet ve 10 günlük süre için 4734 m.42 sözleşme imzalama süresi rehberi incelenebilir.
İhalelerden Yasaklama Kararını Kim Verir?
4734 m.58 yasaklama kararını verecek makamı idarenin teşkilat yapısına göre belirler. Yasaklama, kural olarak ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili/bağlı bulunulan bakanlık tarafından verilir. Herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde, kanunda gösterilen yetkili makamlar karar verir. Belediyeler ve bağlı kuruluşları bakımından ilgili merkezi idari makamın yetkisi kanundaki güncel isim ve teşkilat düzenine göre belirlenir.
Kararı ihale komisyonu vermez. İhale komisyonu veya ilgili idari birim yasaklamayı gerektiren fiili tespit ederek süreci başlatabilir; ancak nihai yasaklama kararı kanunun yetkilendirdiği makam tarafından tesis edilir. Bu ayrım görev ve yetki yönünden idari işlemin hukuka uygunluğunun temel unsurlarından biridir.
Yasaklama dosyasında ihale işlem dosyası, tespit tutanakları, teklif belgeleri, sözleşmeye davet kayıtları, sahte belge iddiası varsa ilgili doğrulama yazışmaları ve diğer somut deliller birlikte değerlendirilmelidir. Yasaklama kararı yalnız varsayıma veya soyut kanaate dayanamaz.
Yasaklama Kararı Kaç Gün İçinde Verilmelidir?
4734 m.58, yasaklama kararının zamanlamasına ilişkin açık bir hüküm içerir. Yasaklama kararı, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç 45 gün içinde verilmelidir. Bu süre kararın hazırlanması, yetkili makama sunulması ve yasaklama iradesinin tesis edilmesi bakımından idareyi bağlar.
Buradaki kritik tarih ihalenin yapıldığı gün veya yasak fiilin işlendiği gün değil, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın idarece tespit edildiği tarihtir. Uyuşmazlıklarda bu tarihin hangi belgeyle sabitlendiği önem taşır. İnceleme raporu, komisyon tutanağı, doğrulama yazısı veya sözleşmeyi imzalamama olayının kesinleştiği tarih dosyaya göre belirlenir.
45 günlük sürenin geçirilmesi, yasaklama işleminin hukuka uygunluğu bakımından doğrudan dava sebebi hâline gelebilir. Bu nedenle hem idare hem yasaklama kararı verilen istekli, tespit tarihini ve karar tarihini aynı kronolojide incelemelidir.
Şirket Yasaklanırsa Ortaklar da Yasaklanır mı?
4734 m.58, tüzel kişiler hakkında verilen yasaklamanın bazı ortaklara da sirayet edeceğini düzenler. Yasaklanan tüzel kişi şahıs şirketi ise şirket ortaklarının tamamı hakkında yasaklama uygulanır. Sermaye şirketlerinde ise sermayenin yarısından fazlasına sahip gerçek veya tüzel kişi ortaklar bakımından yasaklama hükmü gündeme gelir.
Bu nedenle limited veya anonim şirket hakkında verilen yasaklama kararında ortaklık oranları kritik önemdedir. Yüzde elliden fazla paya sahip ortağın kim olduğu karar tarihinde ve yasak fiilin işlendiği/tespit edildiği dönemde ticaret sicili ve pay kayıtları üzerinden incelenmelidir. Halka açık şirketler ve dolaylı ortaklık yapıları bakımından özel mevzuat ve somut şirket yapısı ayrıca değerlendirilir.
Şahıs şirketlerinde kanun daha geniş bir sirayet öngörür ve ortakların tamamı yönünden sonuç doğurur. Sermaye şirketlerinde ise eşik “sermayenin yarısından fazlası”dır. Bu iki şirket türü arasındaki fark yasaklama kararının kapsamını belirler.
Yasaklanan Kişinin Ortak Olduğu Başka Şirket de Yasaklanır mı?
4734 m.58 ters yönde de sirayet düzenler. Haklarında yasaklama kararı verilen gerçek veya tüzel kişiler bir şahıs şirketinde ortaksa bu şahıs şirketi hakkında da yasaklama uygulanır. Sermaye şirketinde ortak olmaları hâlinde ise sermayenin yarısından fazlasına sahip olmaları şartıyla o sermaye şirketi de yasaklamanın kapsamına girer.
Bu kural, yasaklanan kişinin yeni veya başka bir şirket üzerinden yasaklamayı etkisiz hâle getirmesini önlemeyi amaçlar. Ancak sırf düşük oranlı bir sermaye şirketi ortaklığının varlığı her durumda diğer şirketin de yasaklanması sonucunu doğurmaz; kanundaki pay eşiği aranır.
Şirketler topluluğu, dolaylı ortaklık, ortaklık oranının değişmesi veya yasaklama sürecinde pay devri gibi durumlar somut kayıtlarla değerlendirilmelidir. Yasaklama kararının kapsamına hangi tüzel kişilerin dahil edildiği Resmî Gazete ilanı ve idari karar metninden açıkça kontrol edilmelidir.
Yasaklama Kararı Ne Zaman Yürürlüğe Girer?
4734 m.58 uyarınca verilen yasaklama kararı, Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere en geç 15 gün içinde gönderilir. Karar kamu ihale sisteminde de kayıt altına alınır; yasaklılık sorgulaması EKAP üzerinden yapılır.
İsteklilerin ihaleye katılım aşamasında ve ihale kararının onayından önce yasaklı olup olmadığı idarece kontrol edilir.
Yasaklama kararının sonuç doğurduğu tarih bakımından karar ve Resmî Gazete yayımı birlikte incelenmelidir. Uygulamada yasaklama kararları yayımlandıkları tarihte yürürlüğe girer ve yasaklama süresi bu tarihten itibaren uygulanır. İhale tarihindeki yasaklılık durumu, teklifin değerlendirilmesi ve teminatın akıbeti bakımından kritik önemdedir.
Şirketler, sadece kendileri hakkında doğrudan bir tebligat beklemek yerine EKAP yasaklılık kayıtlarını ve Resmî Gazete’yi takip etmelidir. Özellikle grup şirketleri ve çoğunluk ortakları bakımından sirayet hükümleri nedeniyle şirketin adı geçmese bile ortaklık ilişkisi ayrı kontrol edilmelidir.
Yasaklama Kararı Verilmeden Önce Yeni İhaleye Katılınabilir mi?
4734 m.58, ihale sırasında veya sonrasında yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenlerin yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmeyeceğini düzenler. Bu hüküm, “Resmî Gazete’de karar yayımlanmadı; o hâlde aynı idarenin yeni ihalesine rahatça katılabilirim” şeklindeki yaklaşımı sınırlar.
Bu geçiş dönemi yalnız aynı idarenin sonraki ihaleleri bakımından özel sonuç doğurur. Yasaklama kararı yürürlüğe girdikten sonra ise kapsam bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine uzanır. Yasaklama öncesi ve sonrası dönem bu nedenle ayrı değerlendirilmelidir.
İdarenin bir istekliyi “yasaklama süreci var” gerekçesiyle dışlaması için Kanun’daki somut tespit ve prosedür şartlarının bulunması gerekir. Soyut şüphe veya başlamamış bir inceleme tek başına sınırsız dışlama yetkisi vermez.
İhalelerden Yasaklama Kararına Karşı Hangi Dava Açılır?
İhalelere katılmaktan yasaklama kararı idari işlem niteliğindedir. Kararın iptali için İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümleri çerçevesinde iptal davası açılır. Dava süresi, yasaklama kararının ilan ve tebliğ biçimi ile somut olayın özelliklerine göre belirlenir; süre hesabı Resmî Gazete yayımı ve ilgilinin kararı öğrenme/tebliğ tarihleri üzerinden güncel idari yargı hükümleriyle yapılmalıdır.
Dava dilekçesinde fiilin gerçekleşmediği, yanlış kişiye veya şirkete isnat edildiği, 17. madde kapsamında olmadığı, 45 günlük karar süresinin geçirildiği, yetkisiz makamca karar verildiği, ortaklara sirayet şartlarının bulunmadığı veya yasaklama süresinin ölçüsüz belirlendiği gibi hukuka aykırılıklar somutlaştırılabilir.
Yasaklama devam ederken şirketin kamu ihalelerine katılamaması telafisi güç ekonomik sonuç doğurabileceğinden, şartları varsa İYUK m.27 uyarınca yürütmenin durdurulması talebi de değerlendirilir. Dava açılması tek başına yasaklama kararının yürütmesini otomatik olarak durdurmaz.
İhale Yasaklamasında En Sık Yapılan Hatalar
Birinci hata bütün yasaklamaların iki yıl olduğunu düşünmektir. 17. madde fiillerinde 1–2 yıl, sözleşme imzalamama hâlinde 6 ay–1 yıl aralığı vardır. İkinci hata yasaklamanın yalnız kararı veren idarenin ihalelerini kapsadığını sanmaktır. Yasaklama, kanundaki kapsamıyla bütün kamu kurum ve kuruluşlarına uzanır.
Üçüncü hata şirket yasaklanınca hiçbir ortağın etkilenmeyeceğini düşünmektir. Şahıs şirketlerinde bütün ortaklar, sermaye şirketlerinde çoğunluk ortakları bakımından sirayet hükümleri vardır. Dördüncü hata, yasaklanan ortağın başka şirketlerinin hiçbir şekilde etkilenmeyeceğini sanmaktır.
Beşinci hata 45 günlük karar süresini fiilin işlendiği tarihten hesaplamaktır; kanun tespit tarihini esas alır. Altıncı hata Resmî Gazete ve EKAP kayıtlarını takip etmemektir. Yedinci hata yasaklama kararına dava açınca işlemin otomatik duracağını düşünmektir. Sekizinci hata ise 4734 m.58 yasaklaması ile 4735 sayılı Kanun’un sözleşmenin uygulanması aşamasındaki yasaklama rejimini birbirine karıştırmaktır.
Resmî Kaynaklar
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun güncel metni için Mevzuat Bilgi Sistemi, yasaklılık sorgulamaları ve kurul uygulaması için Kamu İhale Kurumu ile EKAP, yayımlanan yasaklama kararları için Resmî Gazete esas alınmalıdır.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
4734 m.58 Türkiye genelindeki kamu ihaleleri bakımından uygulanır. Yasaklama kararının Mersin’deki veya başka bir ildeki ihale nedeniyle verilmesi, yaptırımın ülke çapındaki kapsamını değiştirmez. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu’nun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır; kamu ihale yasaklama ve idari dava dosyaları görev ve yetki kuralları çerçevesinde İstanbul Maslak/Sarıyer ve Mersin Akdeniz ofislerinden takip edilir.
Sık Sorulan Sorular
1. Kamu ihalelerinden yasaklama süresi kaç yıldır?
4734 m.17’deki yasak fiiller için 1–2 yıl; sözleşmeyi mücbir sebep olmadan imzalamayanlar için 6 ay–1 yıl.
2. Yasaklama kararı kaç gün içinde verilir?
Yasaklamayı gerektiren fiilin tespitini izleyen en geç 45 gün içinde.
3. Yasaklama sadece aynı kurumun ihalelerinde mi geçerlidir?
Hayır. Karar yürürlüğe girdikten sonra kanundaki kapsamıyla bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerini kapsar.
4. Limited şirket yasaklanırsa ortak da yasaklanır mı?
Sermaye şirketinde sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklar yönünden m.58’in sirayet hükmü uygulanır.
5. Şahıs şirketinde tüm ortaklar etkilenir mi?
Evet. Yasaklanan tüzel kişi şahıs şirketiyse ortakların tamamı hakkında yasaklama hükmü uygulanır.
6. Yasaklanan kişinin başka şirketi de yasaklanabilir mi?
Şahıs şirketi ortaklığında şirket; sermaye şirketinde ise kişinin sermayenin yarısından fazlasına sahip olması şartıyla o şirket de etkilenebilir.
7. Sözleşme imzalanmazsa geçici teminat ne olur?
4734 m.44 şartları varsa geçici teminat protesto ve hükme gerek olmaksızın gelir kaydedilir.
8. Sözleşmeyi imzalamamanın yasaklama süresi nedir?
Mücbir sebep dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar için 6 aydan az olmamak üzere 1 yıla kadar.
9. Yasaklama kararı Resmî Gazete’de yayımlanır mı?
Evet. Karar, Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere en geç 15 gün içinde gönderilir; yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve kamu ihale kayıtlarına işlenir.
10. Yasaklama kararına karşı dava açılabilir mi?
Evet. İdari işlemin iptali için idari yargıda dava açılabilir.
11. Dava açınca yasaklama otomatik durur mu?
Hayır. Yürütmenin durdurulması için İYUK m.27 koşullarının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
12. Yasaklama kararı çıkmadan aynı idarenin yeni ihalesine girilebilir mi?
Yasak fiilin tespit edildiği durumda m.58, karar yürürlüğe girene kadar aynı idarenin sonraki ihalelerine de iştirak ettirmeme hükmü içerir.
Yasaklama Kararında Şirket ve Ortaklık Yapısı Kontrolü
İhalelere katılmaktan yasaklama yalnız ihale üzerinde işlem yapan gerçek kişi veya şirket unvanına bakılarak değerlendirilmez. 4734 m.58, tüzel kişilerin şahıs veya sermaye şirketi niteliğine ve ortaklık oranlarına göre ortaklar ile başka şirketlerdeki ortaklıkların etkisini ayrıca düzenler. Yasaklama kararı hazırlanırken ticaret sicili, ortaklık oranı ve karar tarihindeki şirket yapısı dosyaya alınmalıdır.
Yasaklılık teyidinde unvan değişikliği, birleşme veya pay devri gibi işlemler de geçmiş yasaklama kararının kapsamını ortadan kaldıran otomatik nedenler değildir. EKAP ve Resmî Gazete kayıtları ile ticaret sicili birlikte kontrol edilmelidir.
Bu içerik 10 Eylül 2026 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 11, 17, 42, 44 ve özellikle 58. maddeleri esas alınarak hazırlanmıştır. Süreler ve ortaklara sirayet hükümleri güncel kanun metniyle kontrol edilmiş; doğrulanmamış mahkeme veya KİK karar numarası kullanılmamıştır.
İnceleyen: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil 3472
(E-İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
