İngiltere HMRC IHT30 Belgesi Türkiye’de Veraset Vergisi Borcunu Kapatır mı? IHTA 239
Kısa ve net cevap
İngiltere HMRC IHT30 clearance certificate, ilgili İngiliz Inheritance Tax sorumluluğunun kapanışını gösterir. Türk veraset vergisi, mirasçılık belgesi veya Türkiye tapu intikali yerine geçmez. Inheritance Tax Act 1984 section 239 ve HMRC rehberi sertifikanın kapsam ve istisnalarını düzenler. Türkiye’de MÖHUK m.20, TMK m.598 ve VİVK m.1, 5, 9, 12/c ayrıca uygulanabilir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Mevzuat kontrol tarihi: 1 Kasım 2026. İngiltere ve Galler ile Türkiye miras işlemlerine ilişkin genel hukuki incelemedir.
| Belge/işlem | Hukuki işlev | Dayanak |
|---|---|---|
| IHT30 | İngiliz vergi kapanışı | IHTA s.239 |
| IHT400 | Tereke vergi hesabı | HMRC |
| IHT423 | Bankadan HMRC vergi ödemesi | Direct Payment Scheme |
| Sertifika istisnaları | Eksik varlık veya sonradan değişiklik | IHTA s.239(4) |
| Türk mirasçılık | Mirasçı sıfatı | TMK 598 |
| Türkiye taşınmazı | Uygulanacak hukuk | MÖHUK 20 |
| Türkiye vergisi | Mükellefiyet, süre ve indirim | VİVK 1,5,9,12/c |
1. IHT30’un sınır ötesi miras dosyasındaki asıl görevi
IHT30, İngiltere’de HMRC’den Inheritance Tax yönünden clearance certificate talep etmek için kullanılan formdur. Vergi idaresinin uygun bulup sertifikalandırdığı belge, belirtilen vergisel olay ve malvarlığı bakımından vergi sorumluluğunun kapanmasını konu alır. Türkçe karşılık olarak ‘vergi ilişik kesme’ denebilir, ancak bu çeviri Türk veraset ve intikal vergisi borcunun sona erdiğini göstermez. İngiliz vergi dairesi ile Türk vergi idaresi ayrı kurumlar ve ayrı kanunlar uygulamaktadır. Bu nedenle İngiliz sertifikanın kapsamı Türk mirasçıların vergi ve tapu işlemleri bakımından baştan ayrıştırılmalıdır.
İngiltere’de ölüm gerçekleştiğinde kişisel tereke ve trust malları arasında ayrım yapılabilir. Türkiye’de ev veya şirket payı varsa o varlıklar bakımından MÖHUK m.20 ve 7338 sayılı Kanun ayrıca değerlendirilmelidir. Bir İngiliz banka hesabından vergiyi ödeyen temsilci, yalnız bu işlemle Türk taşınmazın malikini değiştirmiş olmaz. Dosya ilk aşamada ölüm belgesi, İngiliz temsil sıfatı, HMRC vergi hesabı ve Türkiye mallarını ayrı kategorilerde toplamalıdır.
2. IHTA 1984 section 239 hangi vergiyi konu alır?
Inheritance Tax Act 1984 section 239, belirli değer transferlerine ilişkin vergi sorumluluğunun koşulları sağlandığında sertifikayla sonlanması konusunu düzenler. HMRC IHTM40010, clearance certificate verilmesinin sertifikada belirtilen mallarla ilgili gereken Inheritance Tax’in ödendiğinin gösterilmesine hizmet ettiğini açıklar. Bu sonuç, başka ülkenin vergilerini veya her türlü miras uyuşmazlığını otomatik çözmez. Sertifika İngiltere’deki belli vergisel olay, sorumlu sıfat ve malvarlığıyla ilişkilidir. İngiliz hukukunda farklı sıfatlarda hareket edenlerin aynı belgeyle her olayda korunacağı iddia edilmemelidir.
Sertifika malın hukuken kimde olduğunu veya tapuya ne tür şerh konulacağını kesin tespit eden bir mahkeme kararı değildir. Türkiye’deki evin intikali için yabancı vergi sertifikasından farklı tapu ve miras belgeleri gerekir. HMRC tarafından ödenmiş sayılan vergi, Türkiye’de beyanı gerektiren malvarlığı ve mükellef açısından yeniden değerlendirilir. Bu ayrım, sınır ötesi miras dosyasında belgenin yanlış amaçla kullanılmasını önler.
3. Başvuru formuyla gerçek HMRC sertifikası arasındaki fark
IHT30 formu, başvuranın ilgili beyanları doldurduğu bölümle HMRC’nin uygun bulması halinde sertifika verdiği bölümden oluşan bir belgedir. Başvuru yapıldığına ilişkin nüsha, vergi sorumluluğunun HMRC tarafından kapanmış olduğunun kesin kanıtı değildir. İlk sayfanın imzalanıp bankaya veya başka mirasçıya gönderilmesi, HMRC’nin sertifika yetkisini kullandığını göstermez. Türk dosyasında başvuru ve düzenlenen sertifika ayrı adlarla kayda alınmalıdır. Formda belirtilen referans, vergi olayı, başvuran sıfatı ve HMRC’nin tasdik alanı incelenmelidir.
Bir mirasçıya ekran görüntüsü gönderilmişse belge bütünlüğü ve imzaların hangi tarafa ait olduğu doğrulanmalıdır. İngiltere’de personal representative’in başvurusu sonuçlanmamış olabilir. HMRC tarafından daha sonra düzenlenen nihai belge ve devam eden yazışmalar varsa bu kayıtlar birlikte okunmalıdır. İngilizce ‘application’ ile ‘certificate’ ifadelerini tek bir Türkçe mirasçılık belgesi terimiyle çevirmek hatalıdır.
4. Kimler IHT30 başvurusu yapabilir?
HMRC IHTM40011 açıklamasına göre ilgili Inheritance Tax yükümlülüğünden sorumlu kişiler clearance başvurusu yapabilir. Bunlar ölen kişinin vasiyetnamesi veya yasal mirası altında geçen mallar için personal representatives, bazı trust malları için trustees olabilir. İngiliz hukukundaki executor ve administrator görevleri, ekonomik yararlanıcı sıfatı taşıyan mirasçıyla her durumda aynı değildir. Türkiye’de yaşayan Türk vatandaşı mirastan pay alıyor diye İngiliz HMRC nezdinde bütün belgeleri tek başına imzalama yetkisini otomatik kazanmaz. Temsil sıfatının kaynağı açık ve tarihli belgeyle gösterilmelidir.
Türkiye’de düzenlenmiş mirasçılık belgesi İngiliz kurumdaki bütün yetki şartlarını tek başına karşılamayabilir. Tersine İngiliz personal representative sıfatı Türk tapusunda mirasçılık belgesi veya taşınmaz satışı vekâleti yerine geçmez. İki ülkenin belge kabul ve temsil rejimleri ayrı yürütülür. Özellikle İngiliz şirket veya trust’ın görevli olduğu dosyalarda gerçek başvuran ile terekenin ekonomik yararlanıcıları birbirinden ayrılmalıdır.
5. IHTM40012: Sertifikanın kişiler ve mallar yönünden kapsamı
HMRC’nin IHTM40012 rehberi IHT30’un aynı sıfat, aynı vergiyi doğuran olay ve sertifikada belirtilen mallar bakımından ilgili sorumluları koruyacağını belirtir. Bir kişi hem personal representative hem trustee sıfatı taşıyorsa bu unvanlar otomatik birleşmez. Bir trustee için verilen sertifika ölenin şahsi terekesindeki personal representatives için bütün vergilerin kapandığı anlamına gelmeyebilir. Ayrı sıfatlar için ayrı başvuru gerekebileceği resmî açıklamada vurgulanmıştır.
Türk mirasçı, belgenin yalnız adını değil kapsamını okumalıdır. Hangi taşınmaz, banka hesabı veya başka varlıklar referans gösterilmiş; başvuran kim olarak hareket etmiş; vergi hangi tarihteki olaydan doğmuş soruları cevaplanmalıdır. Bu bilgiler bilinmeden sertifikaya dayanıp ‘İngiltere’deki bütün varlıklar ve Türkiye evi vergiden tamamen çıktı’ demek doğru değildir. Kapsam dışındaki diğer vergisel yükümlülükler ayrıca incelenebilir.
6. IHT30’a ne zaman başvurulmalıdır?
HMRC IHTM40013, ilgili sorumlu kişilerin bütün varlık, borç ve tereke değişikliklerini bildirdiklerini ve vergi hesabında daha fazla düzeltme beklemediklerini düşündüklerinde clearance istemelerini öngörür. Bu sebeple yalnız ilk vergi transferinin yapılması her koşulda başvuru için uygun son nokta değildir. Sonradan bulunan malvarlığı, düzeltilmesi gereken değerleme veya geçerli variation belgeyi ve vergi hesabını etkileyebilir. IHT30 başvurusu yapılırken hesapların son hali üzerinden iyi niyetli ve doğru beyan verilmelidir.
İngiltere’de değerleme veya banka bilgisi hâlâ tartışmalıysa başvuru dosyası bu sorun çözülmeden hazırlanmış sayılmamalıdır. Türkiye’de yeni bir taşınmaz kaydı ortaya çıktıysa bunun HMRC beyanına etki edip etmediği de ilgili İngiliz hukukuna göre incelenebilir. Eksik bilgiye rağmen sertifika almak, istisnalar kapsamında sonradan vergisel sorumluluk riskini gündeme getirebilir.
7. HMRC’nin uygunluk denetimi ve vergi çıkmayan terekeler
IHTM40040, IHT30’un uygun olup olmadığını belirlemek için vergilendirilebilir değer transferi, malın vergi kapsamında olması ve ilgili vergi hesabının sunulması gibi koşullara işaret eder. Gerçekte hiç vergi çıkmaması bazı istisna veya eşik durumlarında sertifikayı mutlaka engellemez; fakat tümüyle vergilendirilebilir transferin dışında kalan mal bakımından farklı değerlendirme yapılır. Dolayısıyla ‘vergi ödemedim, IHT30 alamam’ veya ‘sıfır vergiyle her zaman IHT30 alırım’ şeklindeki genellemeler doğru değildir.
Türk mirasçı bu kapsam denetimini yalnız banka bakiyesine bakarak yapmamalıdır. Ölüm tarihi, taşınmazlar, lifetime transfer iddiaları ve verilen hesaplar ayrı incelenir. HMRC’nin vergi hesabını kapatmasıyla Türk idaresinin ilgili mirasçıyı vergi mükellefi sayıp saymayacağı farklı sorudur. İngiltere’deki sertifika sadece kendi kanuni kapsamı bakımından bilgi sağlar.
8. IHT400 miras vergisi beyanı yerine IHT30 kullanılamaz
IHT400, İngiliz miras vergisi hesabının gerektiği terekelerde HMRC’ye varlık, borç ve değer bilgisi sunulmasına yöneliktir. IHT30 ise bu hesapların ve varsa düzeltmelerin sonucunda ilgili vergi sorumluluğunun kapanmasına dair ayrı bir talep ve sertifikasyon sürecidir. HMRC IHTM40013’te açıklanan tam beyan ve düzeltme koşulu, IHT30’un ilk vergi hesabı veya eksik malvarlığı bildirimini ikame etmediğini gösterir. Başvuruyu IHT400’ün yerine geçirmek yanlış vergi prosedürü yürütülmesine yol açabilir.
Ölen kişinin İngiltere’deki eviyle Türkiye’deki evi aynı miras dosyasındaysa, hangi malların HMRC vergi hesabına hangi kurallarla dahil edildiği belirlenmelidir. Türk veraset vergisi beyanının konusu ise kendi 7338 sayılı Kanun çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. İki ayrı beyanı tek bir İngiliz ‘clearance’ dosyasında tamamlanmış saymak doğru değildir.
9. IHT423 Direct Payment Scheme ile ayrım
IHT423, katılımcı banka veya yatırım kuruluşundan HMRC’ye ölenin uygun hesabındaki parayla miras vergisi ödenmesi talimatıdır. IHT30 ise ödenecek vergiye ilişkin uygun kapanış güvencesinin başvuru formudur. İngiliz banka üzerinden vergi transferi yapılmış olması, HMRC’nin hesapta daha fazla düzeltme ihtimali bulunmadığına karar verdiğini veya IHT30 düzenlediğini tek başına göstermez. Bu nedenle ödeme dekontu, IHT400 hesabı ve IHT30 birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Türkiye’de yaşayan mirasçı İngiltere’deki banka hesabından vergi ödendiğini öğrendiğinde önce ödemenin referansını ve hangi borca mahsup edildiğini araştırmalıdır. Ardından IHT30 başvurusunun yapılıp yapılmadığını, HMRC’nin sonuç verip vermediğini incelemelidir. Türk vergi idaresinde ise aynı kayıtların hangi yabancı varlığa ilişkin hangi vergiyi kanıtladığı ayrıca değerlendirilir. Banka hareketi tek başına Türk veraset vergisi mahsubu veya tapu tescili değildir.
10. IHT35 hisse satış zararı formuyla karıştırılmamalı
IHT35, ölümden sonra uygun yatırım varlıklarının satışı nedeniyle meydana gelen zarar için HMRC’nin ilgili relief prosedüründe kullanılan farklı formdur. IHT30, böyle bir hisse zararı formu değildir. İlgili hisselerin değerinde düşme yaşanmış ve vergi hesabı düzeltilme aşamasındaysa IHT30 bakımından vergisel konunun gerçekten sonlanıp sonlanmadığı önem kazanabilir. HMRC’ye hisse satış zararı başvurusu sunmak, clearance certificate’in otomatik alınması anlamına gelmez.
Türk mirasçının İngiliz IHT35 belgesini Türk veraset beyannamesine yalnızca ‘miras vergisi ödendi’ diye eklemesi yanıltıcı olabilir. Başvuruların amacı, matrah ve vergi düzeltmesi ile kapanış belgesi ayrı tutulmalıdır. IHT35’in İngiltere’de kabul edilmesinin Türk 7338 sayılı Kanun altında birebir aynı indirim sonucunu doğurduğu da varsayılamaz. Yabancı vergi belgeleri hangi olguyu gösteriyorsa o amaçla kullanılmalıdır.
11. IHTA section 239(4) gereği sonradan ek vergi doğabilir
IHTM40014 ve Inheritance Tax Act 1984 section 239(4), clearance sertifikasının bazı olgular bakımından mutlak koruma sağlamadığını açıklar. Hile, önemli hususları bildirmeme, ek varlıkların sonradan belirlenmesi ve belirli sonradan yapılan tereke düzenlemeleri yeni vergisel inceleme doğurabilir. Bu nedenle IHT30 alınmışsa İngiltere’de hiçbir surette yeni vergi tahakkuku olamayacağı sonucuna varılamaz. Sertifikada belirtilen varlık, hesap ve istisnalar dikkatle okunmalıdır.
Türkiye’deki bir tapunun daha sonra tespit edildiği ya da vasiyetnamenin kapsamının değiştiği dosyada HMRC’nin bilgilerine etkisi İngiliz vergi kanununa göre değerlendirilir. Bu durumun her zaman suç veya ceza anlamına geleceği iddia edilmemelidir; somut beyan eksikliği ve vergi hukuku şartları araştırılır. Türk mirasçılar beyan edilen varlıkların tarih ve değerlerini şeffaf biçimde sunarak riskleri azaltabilir.
12. Deed of Variation ve sonradan değişen miras payları
HMRC IHTM40147, IHTA section 142 kapsamındaki deed of variation veya disclaimer nedeniyle vergi yükünün yeniden doğabileceğini, IHT30 verilmiş olmasının bazı değişiklikleri engellemediğini açıklar. Bu İngiliz belge, Türk hukukundaki miras payının devri veya reddiyle her olayda aynı usulü ve şekli taşımaz. Özellikle Türkiye’deki taşınmaz payları ayrıca MÖHUK m.20 ve Türk Medeni Kanunu çerçevesinde ele alınır.
İngiliz mirasçıların ölümden sonra yaptıkları sözleşmenin vergisel etkisi, IHT30’da belirtilen son hesapla birlikte okunmalıdır. Türk tapusunda pay değişikliği yapılmak isteniyorsa yalnız İngiliz variation ve IHT30 belgeleri her durumda yeterli kabul edilmemelidir. Sözleşmenin tarafları, şekli ve uygulanacak hukuk araştırılır. HMRC’nin ilave vergi isteme ihtimali ile Türk tapuda hangi mirasçının pay sahibi olduğu birbirinden ayrıdır.
13. İki yıllık hüküm her başvuru için mutlak bekleme süresi değildir
Inheritance Tax Act 1984 section 239’un farklı fıkraları, belge talebine ilişkin farklı durum ve koşulları içerir. Section 239(2) kapsamında iki yıllık süre veya HMRC’nin daha erken başvuruyu değerlendirmesiyle ilgili özel hüküm bulunması, ölümden sonra herkesin aynı süreyi beklemesi gerektiğini göstermez. HMRC’nin IHTM40013 rehberi, hesapların tamamlandığı ve ek düzeltme gerekmediğine ilişkin güvenilir değerlendirmeyi vurgular.
Türk mirasçı, İngiliz representative’e yalnız ‘iki yıl doldu, belge otomatik verilmeli’ demek yerine vergi hesabının gerçekten son durumunu sormalıdır. İngiltere’deki incelemeler veya miras payı uyuşmazlığı devam ediyorsa bu durum sertifika sürecini etkileyebilir. Başvuru tarihi kadar başvuran sıfatı ve hangi malvarlığı için clearance istendiği de önemlidir. İşlemin kesin tamamlanma gününe dair kanunda olmayan sabit garanti verilmemelidir.
14. IHT30 Türk TMK 598 mirasçılık belgesi değildir
Türk Medenî Kanunu m.598, yasal mirasçıların ve atanmış mirasçıların mirasçılık belgesi alabilmesine ilişkin hükümleri içerir. İngiliz HMRC IHT30 ise mirasçıların kimliklerini, pay oranlarını ve Türkiye’deki taşınmazı kimin kazanacağını tespit eden belge değildir. İngiltere vergi sorumluluğu kapanmış olabilir ama Türk miras hukukunda hak sahipliğine ilişkin bağımsız sorunlar devam edebilir. Bir personal representative’in IHT30 formunu imzalaması o kişinin Türkiye’deki tek malik olduğunu kanıtlamaz.
Türk tapu intikalinde mirasçılık belgesi, varsa yabancı vasiyetnamenin etkisi, ölüm kaydı ve temsil yetkileri kendi şartlarıyla değerlendirilir. İHT30’un yabancı resmî belge olarak doğrulanmış olması mirasçılık belgesinin maddi işlevini değiştirmez. Türk tapu müdürlüğünün gerekli gördüğü mirasçılık ve tescil usulü ayrıca yürütülmelidir. İki belgeyi aynı isimle sunmak hem vergi hem tapu incelemesinde hatalı sonuç doğurabilir.
15. MÖHUK m.20 ve Türkiye taşınmazları
5718 sayılı MÖHUK m.20, mirasta uygulanacak hukuk bağlantısını ve Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukukunun uygulanacağı özel kuralı düzenler. Bu hüküm, HMRC IHT30 sertifikasının Türkiye’deki taşınmazın pay sahipliğini doğrudan değiştirmediğini göstermede önemlidir. İngiltere’de yaşayan bir Türk vatandaşının babasından kalan Mersin evi için İngiliz vergi belgesi alınmış olsa bile mülkiyetin intikali Türk taşınmaz ve miras hukuku kurallarına göre ele alınır.
İngiliz banka hesabı, İngiliz taşınmazı ve Türkiye’de bulunan evin aynı terekeye dahil olması onları tek bir vergisel belgeyle aynı hukuk altında paylaştırmaz. Vatandaşlık, ölüm tarihi, olası vasiyet ve ilgili hukuk çatışması başlıkları ayrıştırılmalıdır. Türk mirasçı aynı dosyada farklı ülkelerin taleplerini yerine getirirken her varlık bakımından hukuki bağlama kuralını ayrı kontrol etmelidir.
16. 7338 sayılı Kanun m.1 ve 5: Türkiye’deki vergi yükümlülüğü
Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.1 Türkiye’deki malların ve kanunun saydığı vatandaşlık bağlantılı edinimlerin vergi kapsamında değerlendirilebilmesine ilişkin temel kuraldır. M.5 ise miras veya karşılıksız intikal yoluyla mal edinen kişiyi mükellef olarak tanımlar. HMRC IHT30 belgesi bu Türk vergi mükellefiyetini kendiliğinden ortadan kaldıran Türk vergi dairesi kararı değildir. Mirasın kapsamı ve malın bulunduğu ülke ayrı incelenir.
Türk vatandaşı mirasçının İngiltere’de oturması, Türkiye’deki evin veraset vergisinden otomatik muaf olduğu anlamına gelmez. Bunun tersine ölenin bütün İngiliz hesaplarının her durumda Türk vergisine dahil olduğunu söylemek de doğru değildir. Ölenin ve mirasçının vatandaşlığı, varlıkların konumu ve edinim şekli somut olarak belirlenmelidir. İngiliz vergi kapanış belgesine yalnız kendi konusu bakımından ispat değeri verilmelidir.
17. VİVK m.9 beyan süresi İngiliz sertifika tarihinden bağımsızdır
7338 sayılı Kanun m.9, veraset vergisi beyannamesinin verilme sürelerini ölümün gerçekleştiği yere ve mükellefin bulunduğu ülkeye göre farklılaştırır. İngiltere’de ölüm gerçekleştiyse Türkiye’deki mirasçı ve başka yabancı ülkede yaşayan mirasçı bakımından ayrı durumlar doğabilir. HMRC’nin IHT30 işlemini hangi tarihte sonuçlandırdığı, Türk veraset beyanının bütün sürelerini otomatik durduran veya yeni baştan başlatan genel ölçüt değildir.
Müvekkilin İngiltere vergisinin kapanmasını beklerken Türkiye’deki beyanını geciktirmesi risk yaratabilir. Türk vergi ve tapu işlemlerinde hangi belgelerin sonradan tamamlanabileceği, beyan yükümlülüğünün kapsamı ve varsa düzeltme yolu ayrı değerlendirilmelidir. Takvimde ölüm, HMRC beyanı, sertifika başvurusu ve Türk vergi bildirimi için ayrı günler bulunmalıdır. Başka bir ülkede vergi incelemesinin sürmesi tek başına Türk sürelerini geçersiz kılmaz.
18. VİVK m.12/c: Yabancı vergiler nasıl ele alınabilir?
7338 sayılı Kanun m.12/c, kanunî şartları ve belgelendirme gerekliliği çerçevesinde yabancı ülkelerde bulunan mallara ilişkin borçların ve vergilerin indirimine yönelik düzenleme içerir. Bu hüküm, HMRC IHT30 belgesi üzerinde kapanış bilgisi görüldüğünde İngiltere’de ödenen her verginin Türkiye’de hesaplanan vergiden sterlin karşılığıyla bire bir sınırsız düşüleceğini söylemez. Hangi yabancı malın değeri, hangi vergi ödemesi ve hangi mükellef söz konusu olduğu incelenmelidir.
İngiliz IHT30 bir kapanış kaydı olarak yardımcı olabilir, fakat fiilen hangi tutarın ne zaman ödendiğini ve hangi yabancı varlıkla ilişkili olduğunu göstermek için HMRC hesap ve banka dekontları gerekebilir. Türk beyannamesine alınacak indirim, malın değerine ilişkin kanuni sınırlar gözetilerek değerlendirilir. İngiliz kapanış belgesini tek başına Türk vergi mahsup belgesi olarak sunmak hukuken isabetsizdir.
19. HMK m.223–224: Yabancı belge ve tercüme
İngiliz HMRC sertifikasının Türk hukuk yargılamasında delil olarak kullanılması halinde HMK m.223 yabancı dilde belge tercümesi, HMK m.224 ise yabancı makamlarca düzenlenen resmî belgelerin tasdiki ve uluslararası anlaşma istisnaları bakımından önem taşır. Ancak Türk vergi idaresine sunulan belgelere ilişkin özel usulün ayrıca gözetilmesi gerekir. Belgenin tercümesi HMRC’nin sınırlı vergi kapanışı ifadesini ‘Türkiye’deki bütün mirasçılar vergiden muaftır’ biçiminde genişletmemelidir.
Apostil gerekliliği somut belgenin sunulacağı yer ve uygulanabilir kural bakımından değerlendirilmelidir. Tasdik belgenin içerdiği her ekonomik veya hukukî iddianın doğru olduğu anlamına gelmez. İngiliz ‘personal representative’, ‘trustee’, ‘clearance’ ve ‘estate’ kavramlarının Türkçe karşılıkları uygun açıklamayla kullanılmalıdır. Sertifikayı düzenleyen idarenin gerçek kaydı ve belgenin tam sayfaları incelenmelidir.
20. IHT30 probate veya tereke dağıtımı için zorunlu değildir
Birleşik Krallık Parlamentosuna verilen 8 Eylül 2025 tarihli resmî cevapta, HMRC IHT30 clearance certificate olmadan beneficiary’lere varlık dağıtımının gerçekleştirilebileceğini belirtmiştir. Dolayısıyla her probate işleminin veya miras paylaşımının başlaması için mutlaka IHT30 bulunması gerektiği genellemesi doğru değildir. Bu belge daha çok ilgili vergi sorumluluğu bakımından güvence işlevi görür. İngiltere’deki probate veya estate administration koşulları kendi usullerine tabidir.
Türk mirasçı bu nedenle IHT30 henüz çıkmadı diye Türk tapu veya mirasçılık başvurusunun hukuken her zaman tamamen durduğu varsayımını benimsememelidir. Ancak İngiliz terekeyi yöneten temsilcinin vergi sorumluluğu ve risk tercihleri nedeniyle sertifika beklemesi somut olayda anlamlı olabilir. Gereklilik ile ihtiyatlı risk yönetimi birbirinden ayrılmalıdır. Kararın kim tarafından ve hangi işlem için istendiği açık belirtilmelidir.
21. Sertifika üzerindeki gerçek verilerin kontrolü
IHT30 belgesinin HMRC tarafından onaylanmış sürümü, başvuranın tek başına doldurduğu taslaktan ayrılmalıdır. İnceleme sırasında vergi referans numarası, ölenin adı, ölüm veya transfer tarihi, hesap ve varlık kapsamı, sertifikasyon bölümü ve varsa düzeltme tarihleri kontrol edilmelidir. Kaynağı bilinmeyen ekran görüntüsü veya eksik sayfa üzerinden ‘İngiliz vergi borcu kesin bitti’ sonucuna ulaşmak güvenilir değildir. Belge HMRC yazışmaları ve ödeme kayıtlarıyla gerektiğinde eşleştirilmelidir.
Bir mirasçı belgenin sahte olduğunu düşünüyorsa kanıt toplanmalı, somut şüphe olmadan kesin suçlama yapılmamalıdır. Herhangi bir teyit sürecinde kişisel verilerin ve banka bilgilerinin gereksiz ifşasından kaçınılmalıdır. HMRC’nin sonradan gönderdiği yazı başka vergi kalemi veya ek malvarlığına ilişkin incelemeye işaret ediyorsa sertifika kapsamı yeniden değerlendirilmelidir. Açıklama ve düzeltme belgeleri kronolojik biçimde saklanmalıdır.
22. Üç sınır ötesi miras örneği
Birinci örnekte İngiltere’de ölen kişinin yalnız İngiliz banka hesabı ve Türkiye’de yaşayan bir oğlu bulunmaktadır. IHT30, ilgili vergi hesabının kapanışı bakımından anlam taşıyabilir, ancak Türk TMK m.598 mirasçılık belgesi değildir. İkinci örnekte Londra’da ev ve Mersin’de bir daire bulunur. HMRC’den clearance alınması Mersin’deki mülkiyet intikaline doğrudan etki etmez; MÖHUK m.20 ve Türk vergi kuralları ayrıca uygulanır.
Üçüncü örnekte mirasçılar İngiltere’de deed of variation düzenler ve HMRC IHTM40147 çerçevesinde ek vergi hesabı gündeme gelebilir. Önceden IHT30 alınmış olması bu işlemin bütün etkilerini otomatik kaldırmaz. Türkiye’deki miras payı devrinin şekli ve sonucu ayrıca Türk hukukuna göre değerlendirilir. Üç örneğin ortak noktası, yabancı vergi belgesi ile mirasçı sıfatı ve malvarlığı mülkiyetinin ayrı hukuki sorular olmasıdır.
23. Dosya kontrolünün uygulanabilir sırası
Önce ölüm belgesi, İngiliz temsil sıfatı, HMRC vergi hesabı ve bütün tereke varlıklarının listesi hazırlanmalıdır. Ardından IHT400 veya ilgili diğer bildirimlerin eksiksiz verilip verilmediği, ödeme ve düzeltmelerin tamamlanıp tamamlanmadığı araştırılır. IHT30’a başvurulacaksa başvuranın hangi sıfatla, hangi vergisel olay ve mallar için sertifika istediği belirlenir. HMRC’nin güncel resmî formu ve açıklamalarına göre başvuru hazırlanır; sonucunda gerçekten sertifika düzenlenip düzenlenmediği okunur.
Türkiye’de miras malı varsa ayrı dosyada TMK m.598, MÖHUK m.20 ve VİVK m.1, 5, 9, 12/c kontrol edilir. İngiliz IHT30’un tercümesi ve tasdiki gerektiğinde HMK 223–224 ve ilgili idari usule göre tamamlanır. Yabancı vergisel kapanışın Türk mirasçılık ve tapu işlemlerini otomatik bitirmediği müvekkile açık bildirilmelidir. Bu sıra doğru delil zinciri kurar; kesin yargılama veya vergi sonucu garantisi oluşturmaz.
İlgili hukuk makaleleri
Resmî mevzuat kaynakları
- HMRC IHT30 başvuru formu
- Inheritance Tax Act 1984 section 239
- HMRC IHTM40010 clearance tanımı
- HMRC IHTM40011 başvurucu sıfatı
- HMRC IHTM40012 sertifika kapsamı
- HMRC IHTM40013 başvuru zamanı
- HMRC IHTM40014 istisnalar
- HMRC IHTM40147 sonradan değişiklikler
- UK Parliament 2025 HMRC IHT30 cevabı
- Türkiye 7338 sayılı VİVK
- Türkiye 5718 sayılı MÖHUK
Sık sorulan sorular
1. IHT30 nedir?
HMRC’nin İngiliz Inheritance Tax hesabında belirli vergi sorumluluğunun kapanışını belgelendirmek için kullanılan clearance certificate formudur.
2. IHT30 Türk mirasçılık belgesi yerine geçer mi?
Hayır. HMRC belgesi mirasçı kimliği veya Türk miras payını TMK 598 anlamında tespit etmez.
3. IHT30 Türkiye’de veraset vergisini otomatik kapatır mı?
Hayır. 7338 sayılı Kanun’a göre Türk mükellefiyet ve beyan koşulları ayrıca incelenir.
4. Kim IHT30 başvurusunda bulunabilir?
HMRC IHTM40011 uyarınca ilgili vergi bakımından sorumlu kişiler, çoğunlukla personal representatives veya trustees.
5. IHT30 ve IHT400 aynı mı?
Hayır. IHT400 gereken tereke vergi hesabını bildirir; IHT30 vergi kapanışı sertifikası başvurusudur.
6. IHT423 ne işe yarar?
Uygun İngiliz banka ve yatırım hesabından HMRC’ye vergi ödemesini sağlayan Direct Payment Scheme aracı olup IHT30’dan farklıdır.
7. IHT35, IHT30 yerine geçer mi?
Hayır. IHT35 uygun yatırım satış zararına ilişkin relief formudur; vergi kapanış sertifikası değildir.
8. IHT30 alındıktan sonra yeni vergi doğabilir mi?
IHTA s.239(4) gereğince hile, önemli bilgi eksikliği, ek varlık veya belirli tereke değişiklikleri bu sonuca yol açabilir.
9. İngiliz IHT30 Türk tapu intikalini sağlar mı?
Hayır. Türkiye’deki taşınmazın intikali MÖHUK m.20 ve Türk miras/tapu usulüne tabidir.
10. IHT30 için mutlaka iki yıl beklenir mi?
IHTA section 239’un farklı şartları vardır; her başvuruda kesin ve otomatik iki yıllık bekleme kuralı olduğu söylenemez.
11. IHT30 olmadan İngiltere mirası dağıtılabilir mi?
HMRC’nin 2025 Parlamento cevabı, IHT30’un beneficiary’lere dağıtım için zorunlu olmadığını belirtir.
12. IHT30 Türk mahkemesinde nasıl kullanılır?
HMK m.223–224 ve ilgili özel usule göre tercüme ve gerekirse tasdik incelenir; belgenin ispatladığı olgu sınırlandırılır.
Mersin ofisi haritası
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
