İngiltere IHT401a ve Türkiye Veraset Vergisi: 10/20 Yıl Testi ve VİVK 12/c

Kısa ve net cevap

İngiltere’de 6 Nisan 2025 sonrası veraset vergisinin yabancı malvarlığı kapsamı, uzun süreli Birleşik Krallık mukimliği testiyle değerlendirilir. IHT401a formu, IHT400 hesabına eklenen ayrı bir mukimlik belgesidir. Türkiye’de 7338 sayılı Kanun m.12/c yabancı ülkedeki mallara ilişkin sınırlı matrah indirimi düzenler; HMRC Unilateral Relief ise İngiliz vergi hesabında farklı koşullara bağlı bir vergi kredisidir. Bunlar aynı işlem değildir.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Kısa özet

Güncel rejim: İngiltere ve Türkiye vergileri neden ayrılır?

İngiltere ve Galler’de yaşayan Türk vatandaşlarının miras işlemleri iki farklı vergi kanununa temas edebilir. İngiltere’de HM Revenue & Customs tarafından uygulanan Inheritance Tax rejimi, ölen kişinin vergi statüsünü ve ilgili malvarlığını dikkate alır. Türkiye’de 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu ise vatandaşlık, malın bulunduğu yer ve edinimin hukuki sebebi üzerinden kendi kapsamını belirler. Aynı mirasta iki ülkede bildirim yapılması, iki ülkenin aynı formları, istisnaları ve matrah kurallarını kullandığı anlamına gelmez. Bu nedenle iki başvuruyu tek bir “uluslararası veraset beyannamesi” olarak görmek yanlıştır.

Bu yazı mevcut IHT400 rehberinin tekrarı değildir. Özellikle 6 Nisan 2025 tarihinde değişen Birleşik Krallık vergi mukimliği kapsamını, yeni IHT401a formunu ve Türk hukukunda yabancı ülkede bulunan mallara ilişkin VİVK m.12/c indirimini karşılaştırır. HMRC Unilateral Relief ile Türk matrah indiriminin ayrı yöntemler olduğu hukuki belgeler üzerinden açıklanır.

Ölüm tarihinin belirlenmesi: 5 ve 6 Nisan 2025 ayrımı

Miras dosyasındaki ilk hukuki kontrol ölüm tarihidir. HMRC, 6 Nisan 2025 tarihinden itibaren veraset vergisinin yabancı varlık kapsamını belirleyen domicile yaklaşımını uzun süreli Birleşik Krallık mukimliği kurallarıyla değiştirmiştir. Dolayısıyla daha eski bir ölüm için, sırf başvuru 2026 yılında yapılıyor diye yeni mukimlik kuralı seçilemez. Ölüm belgesi, vergi yılı, önceki ikamet ve vatandaşlık kayıtları aynı kronolojide tutulmalıdır.

Ölümün Londra’da gerçekleşmesi uzun süreli mukimlik için tek başına yeterli değildir. Türkiye’de ölüm de kişinin geçmiş İngiliz vergi yıllarındaki statüsünü ortadan kaldırmaz. Vergi hesabı ölüm yerinden çok yürürlükteki hükümlere, ilgili kişilerin statüsüne ve mallara yönelir. Kullanılacak HMRC formunun sürümü de olay tarihine göre kontrol edilmelidir. Geçmişte düzenlenen belgelere daha sonraki mevzuatın uygulanacağı varsayımı hukuken hatalıdır.

10/20 yıl testi hangi vergi yıllarını kapsar?

HMRC IHTM47001 açıklaması, uzun süreli Birleşik Krallık mukimi sayılmak için vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği vergi yılından önceki yirmi vergi yılının en az onunda Birleşik Krallık vergi mukimliği bulunmasını öngörür. Bu test sırf aynı ülkede geçirilen günlerin toplamı değildir. Hangi yıllarda mukim sayılındığı, ilgili vergi yılı ve uygulanabilir ikamet kurallarıyla ayrı ayrı belirlenir. On takvim yılı Londra’da oturduğunu söyleyen kişinin gerekli vergi yılı analizini yapmadan kesin sonuca ulaşması doğru değildir.

Müvekkil dosyasında HMRC kayıtları, vergi beyannameleri, yerleşim ve çalışma belgeleri, ülkeler arasındaki taşınma tarihleri birlikte sınıflandırılır. Her yıl için dayanak belge gösterilir. İkamet tartışmalıysa sadece pasaport hareketleriyle sonuca varmak yerine vergi mukimliği açısından ilgili usule bakılır. Vergi planlaması için bu çizelge mevcut Türk adresinden daha açıklayıcı olabilir.

Birleşik Krallık’tan ayrılanlar: üç ila on yıllık devam eden kapsam

Uzun süreli İngiliz vergi mukimliği bulunan herkesin Birleşik Krallık’tan ayrıldığı gün dünya çapındaki miras vergisi bağlantısı sona ermez. HMRC, mukim olunan yıllara bağlı olarak ayrılıştan sonra asgari üç ve azami on yıl devam eden kapsam bulunduğunu açıklar. Bu kurallar bütün eski İngiltere sakinleri için sabit on yıl anlamına gelmez; önce kişinin uzun süreli mukim sayılıp sayılmadığı, sonra ayrılık sonrası ilgili dönemin nasıl hesaplandığı incelenir.

Türkiye’ye kesin dönüş yapan gurbetçinin güncel MERNİS adresi, İngiliz vergi hukukundaki geçmiş mukimlik döneminin yerini tutmaz. Aynı şekilde Türkiye’de emekli aylığı almaya başlaması da İngiliz veraset vergisinin kapsamını doğrudan belirlemez. Ölüm tarihi, yirmi yıllık vergi çizelgesi, Birleşik Krallık’tan çıkış ve varsa geçiş hükümleri birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle Türkiye’ye dönüldüğü anda bütün yabancı vergi ödevlerinin sona erdiği iddiası yanlıştır.

IHT401a neyi belgelendirir?

HMRC’nin IHT401a formu, ölen kişinin uzun süreli Birleşik Krallık mukimi olmadığı iddiası için IHT400 hesabına eklenen resmî belgedir. İlgili HMRC sayfası ilk yayımlanma tarihini 6 Nisan 2025, sonraki form güncellemesini 5 Ocak 2026 olarak gösterir. Formun amacı Türk veraset vergisini ödemek veya Türk tapusunda miras intikali yapmak değildir. Birleşik Krallık vergi sisteminde belirli bir statü iddiasını destekler ve gerekliliği dosyanın durumuna göre belirlenir.

IHT401a hazırlanırken vergi yıllarındaki mukimlik durumunun hangi belgeyle ispatlandığı önem taşır. Her ölümde bu ekin otomatik hazırlanması gerektiği varsayılmamalıdır. HMRC’nin güncel formu kullanılır; eski dosyada kullanılan belge yeni dosyada aynı soruya cevap veriyor kabul edilmez. İngiliz formunun bir nüshasının bulunması Türk mirasçılık belgesine veya 7338 sayılı Kanun beyannamesine ihtiyaç olmadığı anlamına gelmez.

IHT401 ile IHT401a formu neden aynı değildir?

IHT401 ve IHT401a benzer isimli iki ayrı HMRC belgesidir. Eski IHT401, özellikle 5 Nisan 2025 ve önceki ölüm olaylarında yabancı domicile iddiaları için kullanılırken, IHT401a yeni uzun süreli mukimlik rejimiyle bağlantılı olarak yayımlanmıştır. HMRC, belirli uluslararası anlaşmalarda domicile kavramının önemini koruyabileceğini de belirtir. Dolayısıyla eski belge adının sırf bir harf farkı nedeniyle yeni formun yerine yazılması hukuken isabetli değildir.

İngiltere’de hazırlanan evrakın tam adı, form sürümü, hangi ölüm için düzenlendiği ve hangi vergi statüsünün ileri sürüldüğü dosyada gösterilmelidir. Aileden alınan taranmış evrakta eski form bulunması, yeni bir başvurunun aynı form üzerinden yapılmasını otomatik haklı kılmaz. HMRC açıklamaları ve tarihe göre geçerli düzenleme doğrudan kontrol edilmelidir.

7338 sayılı Kanun m.1: Türk veraset vergisinin kapsamı

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.1, Türk vatandaşlarına ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların miras veya karşılıksız edinimle el değiştirmesine ilişkin vergisel kapsamı düzenler. Aynı maddede Türk vatandaşlarının yabancı ülkelerde veraset ve karşılıksız intikal yoluyla edindiği mallara dair hüküm bulunur. Yabancı kişinin Türkiye dışında ikamet etmesi gibi koşullara ilişkin istisnai sonuçlar da maddenin tam metnine göre incelenmelidir.

Bir Türk vatandaşının Londra banka hesabını miras almasıyla Türkiye tapulu bir arsanın yabancı kişiye geçmesi aynı hukuki vergi senaryosu değildir. Önce varlığın yeri, murisin ve mirasçının statüsü, edinimin miras mı bağış mı olduğu, malın kime ait bulunduğu netleştirilir. Yalnız İngiltere’de probate işlemi yapılmış olması Türk vergi yükümlülüğünün ortadan kalktığını göstermediği gibi otomatik vergi borcu da doğurduğu varsayılamaz. İnceleme 7338 m.1 kapsamından başlatılmalıdır.

VİVK m.12/c yabancı miras vergisi indirimi nasıl işler?

7338 sayılı Kanun m.12/c, Türk vatandaşlarına ait yabancı ülkede bulunan mallara ilişkin borçlar ve yabancı ülkelerde bu mallar nedeniyle alınan veraset ve intikal vergilerinin, tevsik edilmesi şartıyla beyannamede gösterilen mal değerlerinden indirilmesini düzenler. Aynı hüküm, bu nitelikteki borç ve vergilerin beyannamedeki ilgili yabancı mal değerini geçemeyeceğini söyler. Madde kapsamında hangi varlığın bulunduğu ve hangi verginin ödendiği belgelerle ortaya konulmalıdır.

Bu hüküm hesaplanan Türk vergi borcundan her ödenen yabancı verginin bire bir düşüldüğü bir vergi kredisi değildir. Türk veraset vergisinde belirli koşulları taşıyan borç ve vergilerin matrah yönünden dikkate alınması söz konusudur. HMRC hesabında görünen toplam sterlin vergi tutarı, hiçbir ayrıştırma yapılmadan Türk vergi borcundan silinemez. Matraha giren yabancı varlığın değeri ve vergiyle doğrudan bağlantısı belirlenmelidir.

Türkiye’deki ev neden yabancı mal sayılmaz?

VİVK m.12/c yabancı ülkede bulunan mallara ilişkin özel düzenlemedir. Türkiye’de bulunan dairenin İngiltere miras vergisi hesabına girmesi, o taşınmazı Türk hukuku bakımından yabancı ülkedeki mal haline getirmez. Bu nedenle İngiltere’de IHT ödenmiş olması tek başına Türkiye tapulu eve ilişkin veraset matrahından aynı tutarda indirim yapılmasını sağlamaz. Malın yeri, kanuni kapsamın ilk kontrol unsurudur.

Buna karşılık Londra’da bulunan bir mevduat hesabı veya başka yabancı varlık için, kanundaki koşullar ve gerçek yabancı vergi ödemesi belgeleri araştırılır. Aynı terekenin Türkiye ve İngiltere malvarlığı tek toplam olarak gösterildiğinde vergi indirimi hesabı kolayca karışabilir. Her varlık için ayrı satır açmak, ülke, pay, değer ve ilişkili vergiyi yazmak doğru yöntemin başlangıcıdır.

HMRC Unilateral Relief neden farklı bir yöntemdir?

HMRC’nin Inheritance Tax Double Taxation Relief rehberi, iki ülkede aynı varlığa benzer vergi uygulandığında uygun koşullarda İngiliz hesabında Unilateral Relief talep edilebileceğini belirtir. İngiliz sistemindeki mekanizma bir vergi kredisi niteliğindedir. Yabancı ülkede mal nedeniyle alınan vergi, o mala düşen İngiliz IHT yükünü aşıyorsa kredi sınırlandırılır. Bu nedenle “diğer ülkedeki bütün vergiler sınırsız olarak İngiltere’den geri alınır” demek de doğru değildir.

HMRC, varlığın hangi ülkede bulunduğunun kendi hukukuna göre nasıl nitelendirildiğine ayrıca bakar. İki ülkenin varlığı kendi ülkesinde saydığı veya malın üçüncü ülkede bulunduğu ihtimaller için özel oransal kurallar öngörülür. Bu hesaplar Türk m.12/c matrah indiriminin aynısı değildir. Her iki sistemin kendi kanununa, ödeme kanıtına ve hesaplama aşamasına göre ayrı sonuç çıkarılması gerekir.

Gelir vergisi anlaşması miras vergisine otomatik uygulanmaz

Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki vergi anlaşması, Gelir İdaresi Başkanlığının resmî açıklamalarında gelir ve sermaye değer artış kazançları üzerinden alınan vergilerle ilgili olarak tanımlanmıştır. Veraset ve intikal vergisi ise miras veya karşılıksız edinim nedeniyle ortaya çıkan ayrı nitelikte bir vergidir. İki ülke arasında bir vergi anlaşması bulunduğu için miras vergisinin bu anlaşmayla tamamen ortadan kalktığını söylemek hukuken yanlış olur.

Somut olayda önce anlaşmanın kapsanan vergiler maddesi, ardından Türk 7338 sayılı Kanun ve İngiliz miras vergisi düzenlemeleri incelenmelidir. İngiliz Unilateral Relief ya da varsa uygulanabilir özel veraset vergisi anlaşması, başka bir hukuki inceleme konusudur. Gelir vergisinde kullanılan mahsup ifadelerinin miras beyannamesine aynen taşınması, yanlış vergi hesabına ve belge talebine neden olabilir.

Yabancı vergi ödeme belgesinin tevsiki

VİVK m.12/c uygulamasında yabancı verginin tevsiki açık şarttır. HMRC vergi hesap kaydı, gerçek ödeme makbuzu veya banka ödeme hareketi, muris kimliği, mirasçı bilgileri ve verginin hangi yabancı mal için alındığını gösteren çizelge birlikte incelenir. Bütün terekeye ilişkin tek toplam IHT tutarı gösterilmişse bunun yabancı varlığa hangi hesapla ilişkilendirildiği açıklanmalıdır. Verginin yalnız hesaplanmış olması ile fiilen ödenmiş olması birbirine karıştırılmamalıdır.

Türk vergi dairesine sunulacak yabancı belgenin tercümesi, tasdiki ve asıl yahut onaylı örnek gerekliliği ilgili işleme göre değerlendirilir. Her yabancı belge için koşulsuz aynı tasdik yöntemini zorunlu saymak doğru değildir. İdareden gelen resmi belge talepleri saklanmalı, sonradan sunulacak eklerin hangi varlıkla ilgili olduğu açık tutulmalıdır. Böylece müvekkil ile idare arasında somut bir inceleme dosyası oluşturulur.

IHT400 ve Türk beyannamesi arasında veri uyumu

Birleşik Krallık IHT400 ve gerekliyse IHT401a ekleri İngiliz vergi rejiminin belgeleridir. Türk veraset beyannamesi ise 7338 sayılı Kanun kapsamında kendi vergisel değerleme ve beyan usulünü uygular. Formların birbiriyle aynı olması gerekmez; ancak aynı miras olayına ilişkin muris adı, ölüm tarihi, mirasçı ve mal kimliği gibi bilgiler çelişiyorsa bunun açıklanması gerekir. Her iki sistemde değerleme ve para birimi farklı olabileceğinden sterlin tutarlarının Türk beyannamesine otomatik aktarımı doğru değildir.

Banka hesabının hangi tarihteki bakiyesinin kullanıldığı, Türkiye tapusundaki pay oranı, İngiliz vergi hesabında malın kapsamı ve yabancı vergiye ilişkin fiili ödeme bilgisi ayrı kaydedilir. HMRC’nin bütün tereke hesabını Türk matrahı saymak, varlık ve ülke ayrımını ortadan kaldırır. Belgelerin tutarlı fakat kendi hukuki usullerine uygun olması hedeflenmelidir.

Örnek: Londra hesabı ve İstanbul’daki konut

Bir murisin İstanbul’da dairesi, Londra’da tasarruf hesabı bulunduğunu düşünelim. Önce ölüm tarihi ve İngiliz uzun süreli mukimlik statüsü tespit edilir. Sonra her mirasçının vatandaşlık ve yerleşim durumu ile ilgili malın bulunduğu ülke kaydedilir. İngiliz IHT hesabında varlıkların hangisinin vergi kapsamında olduğu HMRC hükümlerine göre belirlenir. Türkiye’de ise 7338 m.1 gereği vergisel kapsam ayrı hesaplanır.

Londra hesabı nedeniyle yabancı miras vergisi alınmışsa bu tutarın Türk m.12/c kapsamındaki indirim koşulları araştırılabilir. Ancak İngiliz vergi hesabında İstanbul dairesi bulunması, Türk dairesini yabancı ülkedeki mal yapmaz. HMRC bakımından Türkiye’deki varlığa ilişkin yabancı vergi kredisi sorusu da kendi koşullarıyla değerlendirilir. Somut rakam ve resmi ödeme belgesi görülmeden kesin indirim veya vergi sonucu vaat edilmemelidir.

Probate, Letters of Administration ve IHT401a aynı belge değildir

İngiltere’deki probate ve letters of administration belgeleri terekenin yönetimi veya temsil yetkisiyle ilgilidir. IHT401a ise HMRC’ye sunulan uzun süreli mukimlik iddiası formudur. Türk mirasçılık belgesi ve taşınmaz intikali için gereken işlemler kendi hukukuna tabidir. Bir İngiliz tereke belgesinin Türkiye’de otomatik mirasçılık belgesi yerine kullanılacağı veya İngiltere vergi formuyla Türk tapu işleminin tamamlanacağı iddiası doğru değildir.

Müvekkilden gelen evrakın üzerinde yazan tam adı, düzenleyen mahkeme veya kurum, belge tarihi ve hangi kişi için düzenlendiği kontrol edilir. İkinci aşamada Türkiye’de veraset ilamı, tapu ve vergi işlemlerinin ayrı gereklilikleri belirlenir. Yabancı ülkede yaşayan müvekkil bakımından vekâletnamenin kapsamı ve gerektiğinde doğrudan başvuru şartları da dosya planında görünür olmalıdır.

Beyan süreleri ve hukuki başvuru

Türkiye’de 7338 sayılı Kanun m.9 kapsamındaki beyan süresinin belirlenmesinde murisin ve mirasçının bulunduğu yer ile ölümün ilgili tarihleri incelenir. İngiltere’de probate kararının alındığı günü her durumda Türk veraset vergisi beyan süresinin başlangıcı kabul etmek isabetli değildir. Mirasçının hangi ülkede ikamet ettiği, ölüm haberinin öğrenilmesi ve kanundaki özel düzenlemeler hukuki takvimde birlikte gözden geçirilmelidir.

İdareye başvuru yapılmış ve yazılı cevap verilmişse işlem tarihi, tebliğ ve gerekçe saklanmalıdır. Hukuki talebin yeni beyanname, yabancı vergi indirimine ilişkin düzeltme veya bir vergilendirme işlemine itiraz mı olduğu açıkça ayrılır. İlgili evrak numaraları ve zaman çizelgesi tamamlanmadan genel bir dava süresi veya kesin usul sonucu açıklanması uygun değildir.

En sık yapılan altı değerlendirme hatası

IHT401a formunu Türk veraset beyannamesi saymak ilk hatadır. 10/20 mukimlik testini 6 Nisan 2025 öncesindeki ölüm olaylarına aynı şekilde uygulamak ikinci hatadır. Türkiye tapulu taşınmazı yabancı ülkedeki mal olarak sınıflandırmak üçüncü hatadır. İngiltere’de hesaplanan toplam miras vergisini Türk vergisinden bire bir düşmek ve m.12/c hükmünü İngiliz vergi kredisiyle eşitlemek dördüncü hatadır.

Türkiye–Birleşik Krallık gelir vergisi anlaşmasını miras vergisine kendiliğinden uygulamak beşinci hatadır. HMRC tarafından hesaplanmış ama fiilen alınmamış bir vergiyi tevsik edilmiş yabancı vergi gibi sunmak altıncı hatadır. Bu hataları önleyen yöntem, her iddiayı kanun maddesine, gerçek vergi yılına ve belirli mala bağlamaktır. Görünüşte benzer belgelerin aynı sonucu doğurduğunu varsaymak yerine delil ve işlemler ayrıştırılmalıdır.

Sonuç: Mersin ve İstanbul ofislerinden Türkiye dosyasının koordinasyonu

İngiltere’de miras vergisinin kapsamı, 6 Nisan 2025 sonrasında uzun süreli Birleşik Krallık mukimliği ve gerektiğinde IHT401a formuyla değerlendirilir. Türkiye’de VİVK m.1 kapsamı ve m.12/c yabancı mal indirimi ayrı incelenir. HMRC Unilateral Relief, Türk matrah indiriminin tercümesi değil İngiliz sistemindeki kendi koşullarına bağlı bir vergi kredisidir. Bu nedenle aynı tereke için iki ülkenin hesaplarını ve belge setlerini birleştirirken hukuki sebepler korunmalıdır.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun Mersin ve İstanbul ofisleri, Türkiye’deki mirasçılık, tapu ve vergi uyuşmazlıklarının koordinasyonu için iletişim noktalarıdır. Telefon +90 552 224 43 66. Görüşme öncesinde ölüm belgesi, ikamet geçmişi, mal listesi, IHT400 ve varsa IHT401a, HMRC ödeme belgeleri ile Türk beyannamesinin hazırlanması yararlıdır. Bu metin genel hukuki bilgilendirmedir ve somut dosya incelenmeden kesin vergi indirimi veya yargısal sonuç vaat etmez.

Resmî kaynaklar

• HMRC IHTM47001 uzun süreli mukimlik
• HMRC IHT401a
• HMRC veraset vergisi çifte vergilendirme indirimi
• Gelir İdaresi Başkanlığı 7338 sayılı Kanun
• GİB veraset ve intikal vergisi
• GİB Birleşik Krallık anlaşması

İlgili site içi hukuk rehberleri

• İngiltere HMRC IHT400 ve Türk veraset beyanı
• İngiltere Letters of Administration ve Türkiye mirası
• İngiltere Grant of Probate ve Türkiye dosyası
• Yurt dışındaki mirasçının beyan süresi
• Hollanda miras vergisi ve VİVK 12/c
• Türkiye Birleşik Krallık çifte vergilendirme anlaşması

12 sık sorulan soru

IHT401a nedir?

IHT400 hesabına eşlik eden, uzun süreli Birleşik Krallık mukimi olmama iddiasına ilişkin HMRC formudur.

10/20 kuralı nedir?

Vergiyi doğuran olaydan önceki yirmi vergi yılının en az onunda Birleşik Krallık vergi mukimi olma testidir.

Türkiye’ye dönenin İngiliz kapsamı hemen biter mi?

Uzun süreli mukim kişiler bakımından ayrılıştan sonra üç ila on yıl devam edebilen kapsam bulunabilir.

IHT401a Türk veraset beyannamesi yerine geçer mi?

Hayır, iki ülkenin beyan ve vergi düzenlemeleri farklıdır.

VİVK 12/c vergi kredisi midir?

Hayır, kanundaki yabancı mal şartına bağlı matrah indirimi mekanizmasıdır.

İngiltere’de vergi ödendiyse tamamı Türk vergisinden düşer mi?

Hayır, m.12/c koşulları ve yabancı mal değerine ilişkin sınırlar aranır.

Türkiye’deki ev yabancı mal sayılır mı?

Hayır, Türkiye tapulu taşınmaz İngiltere hesabında vergilense de yer bakımından Türkiye’dedir.

HMRC Unilateral Relief nedir?

Koşulları gerçekleşen yabancı vergi için İngiliz IHT hesabında uygulanabilen vergi kredisidir.

Gelir vergisi anlaşması miras vergisini otomatik kapsar mı?

Hayır, anlaşmanın kapsadığı vergi türleri ayrıca incelenir.

Yabancı vergi ödemesi nasıl ispatlanır?

Resmî hesap, ödeme ve ilgili yabancı mala ilişkin kayıtlarla.

IHT401 ile IHT401a aynı mı?

Hayır, ilgili dönem ve statüye ilişkin kullanım amaçları farklıdır.

Probate belgesi Türkiye’de otomatik veraset ilamı mı?

Hayır, Türk miras ve tapu işlemlerinin belge gereklilikleri ayrı incelenir.