İngiltere Lasting Power of Attorney (LPA) Türkiye’de Tapu ve Banka İçin Geçerli mi? | 2026

Lasting Power of Attorney (LPA) nedir?

İngiltere ve Galler hukukunda Lasting Power of Attorney, bir kişinin henüz karar verme ehliyetine sahipken ileride kendi adına karar verecek kişileri belirlemesini sağlayan kanuni temsil belgesidir. Mental Capacity Act 2005’in 9. maddesi LPA’yı, bağışlayan kişinin kişisel refahı veya malvarlığı ve işleri hakkında karar verme yetkisini vekile veren ve bu yetkinin kişinin karar verme kapasitesini kaybetmesinden sonra da devam etmesini içeren vekâlet türü olarak tanımlar.

Mental Capacity Act 2005 m.9/2 uyarınca LPA’nın kurulabilmesi için kanundaki şartlara uyulması, belgenin Schedule 1’e uygun biçimde düzenlenip tescil edilmesi ve bağışlayanın imza tarihinde 18 yaşını doldurmuş ve belgeyi düzenleme kapasitesine sahip olması gerekir. Kanun ayrıca usule uymayan bir belgenin LPA yetkisi doğurmayacağını açıkça belirtir. Bu nedenle Türkiye’de kullanılmak istenen bir LPA’da ilk soru yalnızca belgenin başlığının “LPA” olup olmadığı değildir; belgenin gerçekten kayıtlı ve yürürlükte olup olmadığıdır.

Office of the Public Guardian’ın 20 Nisan 2026 güncellemeli rehberinde de LPA’nın İngiltere ve Galler hukukuna göre kurulduğu ve başka ülkede etkili olması isteniyorsa o ülke hukuku bakımından ayrıca değerlendirme yapılması gerektiği açıkça belirtilir. Bu açıklama Türkiye bakımından temel sonucu netleştirir: İngiltere’de geçerli LPA, Türkiye’de kendiliğinden aynı işlem gücüne sahip olmaz.

Property and Financial Affairs LPA ile Health and Welfare LPA arasındaki fark

İngiltere ve Galler’de iki temel LPA türü bulunur. Property and Financial Affairs LPA; banka hesapları, para, vergi, faturalar, yatırımlar, emeklilik hakları, taşınmaz alım-satımı ve diğer mali işlemler için düzenlenir. Health and Welfare LPA ise sağlık, bakım, yaşam düzeni ve kişisel refah kararlarına ilişkindir.

Türkiye’de tapu, banka, şirket payı veya finansal işlem yapmak isteyen vekil açısından esas belge Property and Financial Affairs LPA’dır. Health and Welfare LPA’nın varlığı kişiye Türkiye’de taşınmaz satma veya banka hesabından para çekme yetkisi vermez. İngiliz belgesinin türü yanlışsa, belge usulen kusursuz olsa bile Türkiye’de istenen mali işlemin yetki dayanağı oluşmaz.

GOV.UK rehberine göre Property and Financial Affairs LPA, bağışlayanın tercihine göre tescilden itibaren ve bağışlayan hâlen karar verme kapasitesine sahipken kullanılabilir veya yalnız kapasite kaybından sonra kullanılmak üzere sınırlandırılabilir. Türkiye’de kurumun önüne gelen belgede bu seçim de okunmalıdır. “LPA var” demek, vekilin o anda yetkili olduğu anlamına gelmez.

İngiltere LPA Türkiye’de otomatik geçerli mi?

Hayır. Türkiye’de temsil yetkisi, yabancı belgenin kendi ülkesinde geçerli olmasıyla otomatik olarak sonuç doğurmaz. 5718 sayılı MÖHUK m.30 temsil ilişkisinde üç ayrı bağlantı kurar. Temsilci ile temsil olunan arasındaki iç ilişki bu ilişkiye uygulanacak hukuka tabidir. Temsilcinin yaptığı işlemin temsil olunanı üçüncü kişiye karşı bağlayıp bağlamadığı ise kural olarak temsilcinin işyeri hukukuna; temsilcinin bilinen bir işyeri yoksa veya yetki işyeri dışında kullanılıyorsa yetkinin fiilen kullanıldığı ülke hukukuna bağlanır.

İngiltere’de hazırlanmış LPA ile Türkiye’de bir Türk bankasında, tapu müdürlüğünde veya şirket nezdinde işlem yapılacaksa temsil yetkisi Türkiye’de kullanılmaktadır. Bu nedenle MÖHUK m.30’un temsilin üçüncü kişiye karşı etkisine ilişkin kuralı doğrudan önem kazanır. Türk kurumunun aradığı açık yetki, işlem şekli ve temsil belgesinin sunuluş biçimi yerine getirilmeden yalnız İngiliz tescili ileri sürülerek işlem zorlanamaz.

MÖHUK m.7 de hukuki işlemin şeklinin, işlemin yapıldığı ülke hukukuna veya işlemin esasına uygulanan hukukun şekil kurallarına uygun olması hâlinde geçerli olacağını düzenler. Bunun yanında taşınmazlar bakımından MÖHUK m.21, ayni hakları taşınmazın bulunduğu ülke hukukuna bağlar. Türkiye’deki bir taşınmaz üzerinde satış, ipotek, bağış veya başka ayni hak işlemi yapılacaksa Türk tapu hukukunun emredici işlem kuralları uygulanır.

Türkiye’de LPA değerlendirmesinde hangi kanun maddeleri uygulanır?

MÖHUK m.9 – hak ve fiil ehliyeti

MÖHUK m.9 gerçek kişilerin hak ve fiil ehliyetini ilgilinin millî hukukuna bağlar. Bir kişinin karar verme ehliyetini hangi aşamada kaybettiği ve yabancı hukukta hangi koruma rejiminin devreye girdiği bu bağlantıyla değerlendirilir. Ancak yabancı ehliyet rejiminin Türkiye’deki her işlem şeklini ortadan kaldırdığı sonucu çıkarılamaz.

MÖHUK m.30 – temsil yetkisi

LPA’nın Türkiye’de kullanımı bakımından merkez hüküm MÖHUK m.30’dur. İç ilişki ile üçüncü kişiye karşı bağlayıcılık ayrılır. Türkiye’de bankaya veya tapu müdürlüğüne karşı kullanılan yetkinin, Türk hukukunun üçüncü kişiyi koruyan temsil kurallarıyla uyumu aranır.

TBK m.40-45 – temsil

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.40, yetkili temsilcinin temsil olunan adına ve temsil yetkisi sınırları içinde yaptığı işlemin sonuçlarının doğrudan temsil olunanı bağlayacağını düzenler. TBK m.41 temsil yetkisinin kapsamını; m.42 geri almayı; m.43 yetkinin sona ermesini; m.44 yetki belgesinin geri verilmesini; m.45 ise sona ermenin bilinmemesinin bazı sonuçlarını düzenler.

TBK m.43 açısından önemli nokta şudur: Türk hukukunda temsil yetkisi, tarafların aksini kararlaştırması veya işin niteliğinden farklı bir sonuç çıkması dışında ölüm, gaiplik, fiil ehliyetinin kaybı veya iflas gibi hâllerle sona erebilir. İngiliz LPA’nın karakteristik özelliği ise kapasite kaybından sonra da yetki sağlamasıdır. Bu nedenle yabancı LPA’nın Türkiye’de kullanımı basit bir “normal vekâletname” gibi değil, MÖHUK m.30 ile birlikte özel olarak değerlendirilmelidir.

HMK m.224 – yabancı resmî belge

6100 sayılı HMK m.224 yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin Türkiye’de resmî senet niteliğinde kullanılabilmesi için tasdik şartını ve milletlerarası sözleşme hükümlerini saklı tutar. LPA belgesinin niteliğine göre Office of the Public Guardian kayıt belgesi, onaylı suret, noter tasdiki ve gerekiyorsa apostil zinciri ayrı ayrı belirlenir. Her LPA kağıdına otomatik olarak “apostil yeterlidir” sonucu verilemez.

MÖHUK m.21 ve Tapu Kanunu m.26

Türkiye’deki taşınmazlar üzerindeki ayni haklar MÖHUK m.21 gereğince Türk hukukuna tabidir. Tapu Kanunu m.26 kapsamındaki resmî senet ve tescil sistemi de uygulanır. Bu sebeple İngiliz LPA’nın genel olarak “property” yetkisi içermesi, Türk tapu müdürlüğünde satım veya ipotek için aranan açık ve özel yetkinin bulunduğu anlamına gelmez.

İngiltere LPA ile Türkiye’de banka hesabından para çekilebilir mi?

Türkiye’deki bankanın ilk bakacağı husus, vekilin gerçekten bağışlayan kişi adına mali işlem yapmaya yetkili olup olmadığıdır. Property and Financial Affairs LPA içinde banka hesaplarını yönetme yetkisi bulunmalı; belge yürürlükte olmalı; vekilin kimliği ve imza yetkisi doğrulanmalı; varsa birlikte hareket zorunluluğu gözetilmelidir.

İngiliz LPA’larda birden fazla attorney “jointly” veya “jointly and severally” atanabilir. Belge vekillerin birlikte hareket etmesini şart koşuyorsa tek vekilin Türkiye’de bankaya gitmesi yeterli değildir. Türk bankası yabancı belgedeki temsil modelini görmeden tek imzayla işlem yapmak zorunda değildir.

Banka ayrıca kendi müşteri tanıma, para aklama ile mücadele ve iç kontrol yükümlülükleri nedeniyle güncel kayıt belgesi, kimlik, vergi numarası, adres, tercüme ve ek doğrulama isteyebilir. Bu talepler “LPA geçersiz” demek değildir; bankanın işlemin temsil ve uyum şartlarını tamamlamasıdır.

LPA’da yalnız İngiltere’deki belirli hesap veya kurumlara özgü sınırlama varsa Türkiye’deki hesap kapsama girmeyebilir. Aynı şekilde bağışlayan kişi LPA’ya “yalnız kapasitemi kaybettikten sonra kullanılabilir” şartı koymuşsa bu şartın gerçekleştiğini gösteren İngiliz hukukuna uygun kanıt da dosyada yer almalıdır.

Türkiye’de yabancı belgeyle banka işlemlerinin genel çerçevesi için HMK m.224 yabancı belge rehberi ve temsil bakımından MÖHUK m.30 temsil rehberi birlikte incelenebilir.

LPA ile Türkiye’de taşınmaz satılabilir mi?

Genel bir İngiliz LPA’nın varlığı tek başına Türk tapusunda satış yetkisi oluşturmaz. Taşınmaz işlemi Türkiye’de yapılacağı ve ayni hak Türkiye’deki taşınmaz üzerinde doğacağı için Türk tapu mevzuatı uygulanır. Vekâlet belgesinin satılacak veya satın alınacak taşınmaz işlemini ve yapılacak tasarrufu açık biçimde kapsaması gerekir.

GOV.UK rehberinde Property and Financial Affairs LPA’nın İngiltere ve Galler’de bir evi alma veya satma yetkisi içerebildiği belirtilir. Fakat bu genel İngiliz yetkisinin Türk tapu müdürlüğünün aradığı özel yetki standardıyla aynı olduğu varsayılamaz. Belge metni; satış, satın alma, bedel tahsili, ipotek, bağış, taksim, intikal veya hangi işlem yapılacaksa o işlem bakımından tek tek incelenir.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün vekâletname uygulamasında kimlik tespiti, fotoğraf, noter veya konsolosluk düzenleme/onay şartları ve yapılacak işlemi kapsayan yetki önem taşır. Yabancı ülkede hazırlanmış temsil belgesi bakımından belgenin kaynağı, tasdik zinciri ve tercümesi ayrıca tamamlanır. Gereken yetki LPA metninde yoksa Türkiye’de yeni ve işlem özelinde bir vekâletname düzenlenmesi daha doğru yoldur.

Bağışlayan kişi ehliyetini kaybettikten sonra LPA Türkiye’de kullanılabilir mi?

LPA’nın ayırt edici özelliği budur. Mental Capacity Act 2005 m.9, LPA’nın kişinin karar verme kapasitesini kaybettiği durumda da yetki içermesini şart koşar. GOV.UK’nin 2026 rehberi Property and Financial Affairs LPA’nın ya tescilden itibaren ya da yalnız kapasite kaybından sonra kullanılmak üzere düzenlenebildiğini açıklar.

Türkiye’de ise yalnız bu yabancı kural okunarak işlem yapılmaz. MÖHUK m.9 ehliyet bağlantısını, m.30 temsil yetkisinin üçüncü kişiye etkisini belirler. Türk bankası veya tapu müdürlüğü, kapasite kaybı sonrası yetkinin devam ettiğini gösteren belgenin İngiliz hukukundaki geçerliliğini ve Türkiye’deki işlem bakımından temsil şartlarını birlikte değerlendirir.

Bu nokta özellikle TBK m.43 ile birlikte okunmalıdır. Normal Türk vekâlet ilişkisinde ehliyet kaybı sona erme sebebi olabilir; ancak tarafların aksini kararlaştırması veya işin niteliği farklı sonuç doğurabilir. LPA zaten kapasite kaybı için kurulmuş özel bir yabancı hukuk kurumudur. Bu sebeple belgenin Türk hukukuna etkisi “ehliyet kaybıyla kesin sona erdi” veya “İngiltere’de devam ettiği için Türkiye’de kesin devam eder” şeklinde tek cümleyle çözülemez. Doğru çözüm MÖHUK m.9 ve 30 üzerinden yapılır.

Türkiye’de kullanılacak LPA dosyasında hangi belgeler bulunmalı?

Apostil konusunda belgenin türü doğru belirlenmelidir. OPG kayıtlı LPA’nın elektronik görüntüsü, avukatın aldığı kopya ve noter/kurumca onaylanmış resmî suret aynı hukuki belge türü değildir. Türkiye’ye sunulacak nüshanın HMK m.224 ve ilgili milletlerarası tasdik sistemi bakımından uygun biçimde hazırlanması gerekir.

Türk bankası veya tapu müdürlüğü LPA’yı neden reddedebilir?

1. LPA, Property and Financial Affairs değil yalnız Health and Welfare türündedir.
2. Belge OPG’ye kaydedilmemiştir veya yürürlük şartı gerçekleşmemiştir.
3. Vekillerin birlikte hareket etmesi gerekirken tek vekil işlem yapmak istemektedir.
4. Türkiye’de yapılacak satış, ipotek veya başka tasarruf için yeterli açık yetki yoktur.
5. Belgenin yalnız İngiltere’deki belirli malvarlığıyla sınırlı olduğu anlaşılmaktadır.
6. Sunulan nüsha doğrulanabilir/onaylı belge niteliğinde değildir.
7. Tasdik veya Türkçe tercüme eksiktir.
8. Donor ile Türkiye’deki hesap veya tapu maliki arasında isim/kimlik uyuşmazlığı vardır.
9. LPA’nın iptal, sona erme veya vekilin görevinin bitmesi ihtimali açıklığa kavuşturulmamıştır.
10. Türk hukukunun işlem özelindeki emredici şekil şartı yerine getirilmemiştir.

İngiltere’den Türkiye’ye LPA kullanımı için 12 maddelik kontrol listesi

1. Belge England and Wales LPA mı?
2. Türü Property and Financial Affairs mı?
3. Mental Capacity Act 2005 m.9 ve Schedule 1’e uygun biçimde kayıtlı mı?
4. OPG kaydı ve güncel durumu doğrulanabiliyor mu?
5. Yetki hemen mi, kapasite kaybından sonra mı başlıyor?
6. Birden fazla attorney varsa birlikte hareket şartı ne?
7. Türkiye’de yapılacak işlem açıkça yetki kapsamında mı?
8. Taşınmaz varsa satış/ipotek/tahsil gibi özel işlem yetkileri yeterli mi?
9. Belge nüshası HMK m.224 bakımından uygun şekilde tasdik edilmiş mi?
10. Tam Türkçe tercüme var mı?
11. İsim, doğum tarihi ve kimlik bilgileri Türk kayıtlarıyla eşleşiyor mu?
12. Kurumun işlem özelindeki ek belge ve kimlik doğrulama şartları tamam mı?

İngiltere LPA ile Türkiye’de yeni Türk vekâletnamesi arasındaki tercih

Bağışlayan kişi hâlen fiil ehliyetine sahipse ve Türkiye’de yalnız belirli bir tapu, banka veya dava işlemi yapılacaksa çoğu dosyada Türk konsolosluğunda veya usulüne uygun yabancı noter işlemiyle doğrudan o işleme özgü vekâletname hazırlanması daha az uyuşmazlık üretir. Çünkü yetkinin kapsamı Türk kurumunun aradığı ifadelerle baştan kurulabilir.

LPA’nın asıl değeri, kişinin artık yeni bir vekâletname düzenleyemediği kapasite kaybı döneminde ortaya çıkar. Bu durumda yabancı LPA’nın varlığı ciddi hukuki önem taşır. Fakat Türkiye’deki kurumun işlem yapabilmesi için yabancı temsil kurumunun MÖHUK m.9 ve 30 üzerinden Türk hukukuna bağlanması, belgenin ispat şartlarının tamamlanması ve işlem özelindeki Türk emredici kurallarının yerine getirilmesi gerekir.

Türkiye’ye gelmeden vekâletname ve yabancı belge süreçlerinin genel çerçevesi için yurt dışından Türkiye’de vekâletname işlemleri rehberi de kullanılabilir.

Resmî kaynaklar

• GOV.UK – LP12 LPA rehberi, 20 Nisan 2026
• Mental Capacity Act 2005 m.9
• GOV.UK – Property and Financial Affairs attorney yetkileri
• Mevzuat Bilgi Sistemi – MÖHUK, TBK ve HMK
• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü

Sıkça Sorulan Sorular

İngiltere LPA Türkiye’de normal vekâletname gibi kullanılabilir mi?

Otomatik olarak kullanılamaz. Belgenin niteliği, kapsamı, OPG kaydı, Türkiye’de temsil yetkisinin etkisi ve işlem özelindeki Türk şekil kuralları birlikte incelenir.

Health and Welfare LPA ile Türkiye’de banka hesabı yönetilebilir mi?

Hayır. Mali işlem için Property and Financial Affairs LPA gerekir; sağlık ve refah LPA’sı banka veya tapu tasarrufu için mali yetki vermez.

LPA ile Türkiye’de ev satılabilir mi?

Ancak belgenin Türkiye’deki taşınmaz satışı bakımından yeterli ve açık temsil yetkisi vermesi, yabancı belge/tasdik şartlarının tamamlanması ve Türk tapu mevzuatındaki emredici işlem şartlarının yerine getirilmesi hâlinde değerlendirilir. Genel LPA başlığı tek başına yeterli değildir.

Donor ehliyetini kaybetmişse LPA sona erer mi?

İngiliz LPA’nın temel özelliği kapasite kaybından sonra da yetki sağlayabilmesidir. Türkiye’deki etkisi MÖHUK m.9 ve 30 ile Türk temsil hükümleri birlikte uygulanarak belirlenir.

LPA’ya apostil gerekir mi?

Hangi nüshanın sunulduğuna göre tasdik şekli belirlenir. OPG kaydı, onaylı suret veya noter/kurum tasdikli belge aynı değildir. Türkiye’de resmî belge niteliğinde kullanılacak nüsha HMK m.224 ve uygulanabilir uluslararası tasdik kurallarına uygun hazırlanır.

Elektronik LPA çıktısı bankaya yeter mi?

Türk bankası temsil yetkisini ve belgenin güncelliğini doğrulayacak belge isteyebilir. Sıradan ekran çıktısının tek başına kabul edilmesi zorunlu değildir.

İki attorney birlikte atanmışsa biri tek başına işlem yapabilir mi?

Belgede “jointly” şartı varsa hayır. “Jointly and severally” düzenlenmişse belgedeki kapsam içinde ayrı hareket mümkün olabilir. Türk kurumu bu yetki biçimini tercümeden açıkça görmelidir.

LPA ile dava vekâleti verilebilir mi?

LPA’daki mali/temsil yetkisi ile Türk hukukunda avukata verilecek dava vekâletnamesi aynı belge değildir. Avukatın mahkemede temsil yetkisi Avukatlık Kanunu, HMK ve vekâletnamenin özel yetki kuralları çerçevesinde ayrıca düzenlenir.

Türkiye’ye gelmeden yeni Türk vekâletnamesi düzenlemek daha kolay mı?

Donor hâlen ehliyete sahipse işlem özelinde Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname çoğu kurum bakımından daha doğrudan bir yol sağlar. Ehliyet kaybından sonra yeni vekâletname yapılamadığı için mevcut LPA’nın hukuki etkisi ayrıca önem kazanır.

İngiltere’de kayıtlı LPA’nın Türkiye’de tanınması için dava açılır mı?

LPA bir yabancı mahkeme ilamı değildir. Bu nedenle sırf LPA kullanmak için MÖHUK m.50-59 anlamında tanıma-tenfiz davası otomatik olarak açılmaz. Belge ve temsil yetkisi MÖHUK m.7, 9 ve 30 ile HMK m.224 çerçevesinde değerlendirilir; ayrıca bir Court of Protection kararı varsa o kararın niteliği ayrı incelenir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →