Ebeveyn Cezaevinde Tutukluysa Çocuk Pasaportu Nasıl Alınır? Muvafakat Kuralı | 2026
Kısa ve Net Cevap
Ebeveyn cezaevinde tutuklu bulunuyorsa çocuk pasaportu için tutuklu ebeveynin muvafakati gerekir. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 2026 güncel açıklamasına göre muvafakat, cezaevi müdürlüğünce düzenlenip savcılık tarafından onaylanabilir veya noterlerce düzenlenebilir. Hukuki temel 5682 sayılı Pasaport Kanunu m.17/C‘dir.
Tutukluluk ile hükümlülük birbirine karıştırılmamalıdır. Tutuklu kişi hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet hükmü bulunmadığından NVI onun muvafakatını ayrıca aramaktadır. Hükümlü ebeveyn bakımından ise NVI farklı bir prosedür uygular. Bu yazı yalnız tutuklu ebeveyn senaryosunu ele alır.
Tutuklu Ebeveyn Varken Çocuk Pasaportunda Temel Kural Nedir?
Pasaport Kanunu m.17/C, ergin olmayan çocuğun pasaport alabilmesi için kanuni temsilcisinin muvafakatını arar. Evlilik devam ediyor ve velayet anne-baba tarafından birlikte kullanılıyorsa, ebeveynlerden birinin cezaevinde tutuklu bulunması onun kanuni temsil iradesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
NVI’nin güncel pasaport SSS’sinde tutuklu ebeveyn için özel cevap vardır. Tutuklu bulunan ebeveyn tarafından çocuğa pasaport düzenlenmesi için cezaevi müdürlüğünce düzenlenip savcılıkça onaylanan veya noterlerce düzenlenen muvafakatnamenin başvuruya gelen ebeveyn tarafından ibraz edilmesi gerekir.
Bu nedenle “eşim cezaevinde, ben tek başıma pasaport çıkarabilirim” şeklindeki genelleme tutukluluk halinde doğru değildir. Tutuklu ebeveynin muvafakati veya velayeti tek ebeveyne bırakan başka bir mahkeme kararı bulunmalıdır.
Tutuklu ile Hükümlü Ebeveyn Arasındaki Fark Nedir?
Tutukluluk, ceza muhakemesi sürecinde uygulanan bir koruma tedbiridir. Tutuklu kişi hakkında yargılama devam edebilir; hüküm kesinleşmiş olmayabilir. Hükümlülük ise mahkûmiyet hükmünün infazı bağlamında farklı hukuki sonuç doğurur. NVI çocuk pasaportu bakımından bu iki statüyü açıkça farklı düzenlemektedir.
Tutuklu ebeveyn için onun muvafakati gerekir. Hükümlü ebeveyn bakımından ise NVI, diğer ebeveynin muvafakatiyle işlem yapılmasını ve hükümlülük durumunu gösteren cezaevi savcılığı yazısını aramaktadır. Bu nedenle cezaevinden alınacak belgede kişinin statüsü doğru yazılmalıdır.
Bir kişinin cezaevinde bulunması tek başına hangi prosedürün uygulanacağını göstermez. Tutuklu mu, hükümlü mü olduğu infaz kurumu ve savcılık kayıtlarından doğrulanmalıdır. Yanlış statüyle hazırlanan belge pasaport işleminde eksik sayılabilir.
Cezaevi Müdürlüğünce Muvafakat Nasıl Düzenlenir?
NVI’nin güncel açıklamasına göre tutuklu ebeveynin muvafakati cezaevi müdürlüğünce düzenlenebilir. Bu belgede tutuklu ebeveynin belirli çocuğun pasaport almasına muvafakat edip etmediği açıkça yer almalıdır. Genel bir “çocuğumun işlemlerine izin veriyorum” ifadesi yerine pasaport başvurusunun açıkça gösterilmesi işlem güvenliği sağlar.
Belge tutuklu kişinin kimlik bilgilerini, çocuğun kimliğini ve irade beyanını içermelidir. Tarih ve cezaevi bilgileri bulunmalı; kurumca usulüne uygun imzalanmalıdır. NVI bu yol için savcılık onayını ayrıca arar.
Cezaevi idaresi belge hazırlama biçimini kendi kurum prosedürüne göre yürütür. Pasaport başvurusunu yapacak ebeveyn, işlemden önce cezaevi idaresine belgenin çocuk pasaportu muvafakatı amacıyla kullanılacağını açıkça bildirmelidir.
Cezaevi Savcılığı Onayı Neden Gereklidir?
NVI’nin 2026 SSS’si cezaevi müdürlüğünce düzenlenen muvafakatın savcılık tarafından onaylanmasını açıkça istemektedir. Eski bazı uygulama metinlerinde de cezaevi müdürlüğü imzasının cezaevinin bağlı bulunduğu savcılıkça onaylanması şartı yer almıştır.
Savcılık onayı, belgenin infaz kurumu kaynaklı olduğunu ve işlem yapan kişinin statüsünü teyit eden resmî güvence sağlar. Başvuruya yalnız tutuklunun imzaladığı serbest bir dilekçe sunulması bu usulün yerini tutmaz.
Belgenin aslı veya resmî kabul edilebilir örneği başvuru dosyasına hazırlanmalıdır. Başvuru merkezi gerektiğinde savcılık veya cezaevi ile doğrulama yapabilir.
Noter Cezaevine Giderek Muvafakatname Düzenleyebilir mi?
Evet. NVI, tutuklu ebeveynin muvafakati için noterlerce düzenlenen belgeyi de kabul etmektedir. Noter cezaevindeki tutuklu kişiyle işlem yaparak çocuk pasaportuna yönelik muvafakatname düzenleyebilir. Noterlik işlemi kimlik, işlem ehliyeti ve gerçek iradenin tespiti esaslarına tabidir.
Bu yöntemde ayrıca cezaevi müdürlüğünün hazırladığı muvafakat metnine ihtiyaç duyulmaz; ancak noterin cezaevine giriş ve işlem prosedürü infaz kurumu ile koordine edilir. Belge doğrudan noterce düzenlendiği için noterlik şekil şartları uygulanır.
Noter yolunun seçilmesi, tutuklunun statüsünü gizlemez veya velayet uyuşmazlığını çözmez. Boşanma davası, geçici velayet veya mahkeme tedbiri varsa bu kararlar ayrıca dikkate alınır.
Muvafakat Metninde Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?
Belgede tutuklu ebeveynin adı, soyadı ve kimlik bilgileri; çocuğun adı, soyadı, doğum tarihi ve mümkünse T.C. kimlik numarası; işlemin “pasaport düzenlenmesi/pasaport başvurusu” olduğu; muvafakat iradesinin açık ve şartsız beyanı yer almalıdır.
Pasaport muvafakati ile çocuğun belirli bir ülkeye seyahat muvafakati karıştırılmamalıdır. Cezaevi belgesi yalnız seyahat izninden söz ediyorsa pasaport başvurusuna özgü muvafakat şartını karşılamayabilir.
Birden fazla çocuk için işlem yapılacaksa her çocuğun kimliği belgeye açıkça yazılmalıdır. Aynı ailede yalnız bir çocuk için verilen muvafakat diğer çocukların pasaport başvurusuna otomatik olarak uygulanmaz.
Çocuk Pasaport Başvurusunu Kim Yapar?
Çocuk pasaport başvurusuna yaşına bakılmaksızın şahsen katılır. Tutuklu olmayan ebeveyn çocukla birlikte başvuru merkezine gider ve tutuklu ebeveynin resmî muvafakat belgesini sunar.
Başvuruya hiçbir ebeveyn gelemiyorsa çocuk ergin bir kişinin refakatinde başvurabilir. Bu durumda yasal temsilcilerin pasaport muvafakatı ile başvuruyu yürütecek ergin kişiye verilmiş vekâletname ayrıca gerekir.
Çocuğun şahsen katılması, kanuni temsil muvafakatının yerine geçmez. Biyometrik ve kimlik kontrolü ile temsil izni iki ayrı başvuru unsurudur.
Anne ve Baba Boşanmışsa Tutukluluk Kuralı Değişir mi?
Boşanma kesinleşmiş ve velayet tutuklu olmayan ebeveyne verilmişse velayet sahibinin muvafakati yeterlidir. Bu durumda tutuklu diğer ebeveynin muvafakatı aranmaz; çünkü kanuni temsil yetkisi kesinleşmiş velayet kararıyla belirlenmiştir.
Boşanma davası devam ediyor ve geçici velayet tutuklu olmayan ebeveyne verilmişse NVI ara karara göre işlem yapar. Geçici velayet kararı yoksa birlikte velayet devam ettiğinden tutuklu ebeveynin muvafakati gerekir.
Boşanma kararında velayet hakkında kesin hüküm yoksa iki ebeveynin muvafakati aranır. Bu durumda tutuklu ebeveynin muvafakati cezaevi/savcılık veya noter yoluyla alınır.
Her Yeni Pasaport Başvurusunda Tutuklu Ebeveyn Yeniden Muvafakat Verir mi?
Evet. NVI her pasaport başvurusu için ayrı muvafakat arar. Önceki pasaportta kullanılan cezaevi/savcılık onaylı muvafakat veya noter muvafakatnamesi yeni başvuruda yeniden kullanılamaz.
Pasaport yenileme, süresi dolan pasaportun yerine yenisinin çıkarılması, kayıp veya çalıntı nedeniyle yeni pasaport düzenlenmesi yeni başvurudur. Tutukluluk devam ediyorsa yeni muvafakat süreci tekrar yürütülür.
Bu kuralın ayrıntısı için her pasaport başvurusunda yeni muvafakat yazısı incelenebilir.
Cezaevinden Verilen Pasaport Muvafakati Seyahat İzni midir?
Hayır. Belge çocuğun pasaport almasına izin verir. Çocuğun yurt dışına çıkarılması, vize/sınır kuralları ve velayet uyuşmazlığı ayrı konulardır. Tutuklu ebeveynin pasaport muvafakatı, mahkemenin yurt dışına çıkış tedbirini ortadan kaldırmaz.
Çekişmeli aile dosyasında diğer ebeveyn seyahate karşı çıkıyorsa aile mahkemesindeki tedbirler kontrol edilmelidir. Pasaportun mevcut olması tek başına seyahat hakkı bakımından bütün sorunları çözmez.
Bu ayrım için çocuğu yurt dışına çıkarma muvafakatnamesi rehberi ayrıca kullanılabilir.
Başvuru İçin Belge Kontrol Listesi
- Çocuğun kimliği ve biyometrik fotoğrafı.
- Varsa eski pasaportu.
- Tutuklu ebeveynin cezaevi müdürlüğünce düzenlenen muvafakati.
- Cezaevi belgesinde savcılık onayı veya alternatif olarak noter muvafakatnamesi.
- Başvuru yapan ebeveynin kimliği.
- Boşanma/velayet dosyası varsa güncel mahkeme kararları.
- Her iki ebeveyn gelemiyorsa refakat edecek kişi için vekâlet.
- Yeni başvuru için güncel muvafakat.
- Varsa pasaport veya seyahat tedbirlerinin kontrolü.
- Başvuru randevusu ve harç/defter bedeli belgeleri.
Sık Yapılan Hatalar
En sık hata tutuklu ile hükümlü statüsünü aynı kabul etmektir. İkinci hata tutuklunun imzaladığı basit dilekçeyi yeterli sanmaktır. Üçüncü hata cezaevi müdürlüğü belgesinde savcılık onayını atlamaktır. Dördüncü hata pasaport muvafakatı yerine yalnız seyahat izin metni hazırlamaktır.
Beşinci hata eski pasaport başvurusunda kullanılan muvafakati yeniden sunmaktır. Altıncı hata boşanma veya geçici velayet kararlarını kontrol etmeden cezaevi prosedürüne başlamaktır.
Başvuru öncesinde tutukluluk statüsü, velayet yetkisi ve muvafakat belgesinin şekli birlikte kontrol edilmelidir.
Resmî ve İlgili Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 5682 sayılı Pasaport Kanunu
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri – Pasaport Hizmetleri SSS
- NVI – Tutuklu Ebeveyn Muvafakat Uygulaması
Sık Sorulan Sorular
Eşim cezaevinde tutuklu; tek başıma çocuğa pasaport alabilir miyim?
Velayet size tek başına verilmemişse tutuklu ebeveynin muvafakati gerekir.
Tutuklu ebeveyn nasıl muvafakat verir?
Cezaevi müdürlüğünce düzenlenip savcılıkça onaylanan belgeyle veya noter muvafakatnamesiyle.
Basit imzalı dilekçe yeterli mi?
Hayır. NVI resmî cezaevi/savcılık veya noter muvafakatını arar.
Noter cezaevine gidebilir mi?
Evet, infaz kurumu prosedürü kapsamında noterlik işlemi yapılabilir.
Tutuklu ve hükümlü için aynı belge mi gerekir?
Hayır. NVI iki statü için farklı pasaport prosedürü uygulamaktadır.
Boşanma davasında geçici velayet bendeyse tutuklu eşin izni gerekir mi?
Geçici velayet açıkça size verilmişse NVI ara karara göre işlem yapar.
Eski cezaevi muvafakati yeni pasaportta kullanılabilir mi?
Hayır. Her pasaport başvurusu için yeni muvafakat gerekir.
Pasaport muvafakati seyahat izni sayılır mı?
Hayır. Pasaport belgesi ve yurt dışı seyahati ayrı hukuki konulardır.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Hazırlayan: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukukî inceleme: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.
Bu rehber 5682 sayılı Pasaport Kanunu m.17/C ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün tutuklu ebeveynin çocuk pasaportu muvafakatına ilişkin 2026 güncel resmî açıklaması esas alınarak hazırlanmıştır.
Türkiye’deki pasaport ve aile hukuku işlemleri Mersin’den Türkiye genelindeki dosyalar bakımından takip edilmektedir.
Aile Hukuku İşlemleri İçin İletişim
Son resmî uygulama kontrolü: 12 Eylül 2026.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
