İş Kazası Tazminatı Nasıl Alınır? SGK, Kusur ve Dava

İş kazası tazminatı için SGK tespiti, işverenin yükümlülük ihlali, kusur, zarar ve nedensellik bağı ayrı incelenir. SGK ödemeleri, işverene karşı maddi-manevi tazminat davasından farklıdır. İlk sağlık kaydı ve bildirim süresi dosyanın temelidir.

İş Kazası Tazminatı İçin Hangi Olaylar İş Kazası Sayılır?

Kanun metni: 5510 sayılı Kanun m.13 — İş kazasının tanımı

İş kazası; a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — resmî güncel metin

Kanuni tanımdaki beş bağlantıdan biri varsa olay SGK yönünden iş kazası sayılabilir. İşyerinde öğle arasında düşme, işveren görevlendirmesiyle başka yerde kaza veya işveren servisindeki trafik kazası tanım kapsamında olabilir. Normal toplu taşıma ya da işçinin kendi aracıyla olağan işe gidiş-gelişi ise yalnız bu nedenle 13/e kapsamına girmez; ayrıca işveren görevlendirmesi veya yürütülen işle bağ kurulması gerekir.

İş Kazasından Hemen Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Önce acil sağlık yardımı alınır; hastane kabulünde olayın nerede, hangi iş sırasında ve nasıl meydana geldiği açıkça “iş kazası” olarak kayda geçirilir. İşverene yazılı bildirim yapılır. Kolluk tutanağı, işyeri kaza raporu, vardiya listesi, görev emri, eğitim-talim belgeleri, kişisel koruyucu donanım teslim kayıtları ve tanık bilgileri korunur. Olay yeri değiştirilmeden fotoğraf ve kamera kayıtlarının saklanması talep edilir.

Hayatî tehlike veya ağır yaralanmada delil toplama sağlık yardımını geciktirmemelidir. İşçi belge imzalayabilecek durumda değilse “kendi kusurumla oldu, şikâyetçi değilim” içerikli belge imzalatılmamalıdır. Ceza soruşturmasında taksirle yaralama veya öldürme; idari incelemede iş güvenliği ihlali; SGK incelemesinde iş kazası niteliği ayrı amaçlarla araştırılır.

İş Kazası SGK’ya Kaç Gün İçinde Bildirilir?

5510 m.13’e göre 4/1-a ve 5. madde kapsamındaki sigortalıyı çalıştıran işveren, kazayı o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhâl; SGK’ya ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmelidir. Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelmişse üç iş günlük süre işverenin kazayı öğrendiği tarihten başlar. Bildirim, İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesiyle yapılır.

Süresinde bildirim yapılmaması olayın iş kazası niteliğini ortadan kaldırmaz. İşçi veya hak sahipleri SGK’ya dilekçe ve belgelerle başvurabilir. SGK inceleme yapar; uyuşmazlık sürerse iş kazasının tespiti davası açılabilir ve SGK ile işveren davada taraf olur. Bildirim gecikmesinde işverene idari yaptırım ve SGK’nın yaptığı bazı ödemeleri işverenden istemesi sonucu doğabilir. Uygulama adımları için iş kazası bildirimi yapılmazsa rehberi incelenebilir.

İş Kazasında SGK Hangi Ödemeleri ve Hakları Sağlar?

İş kazası sigortası kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm hâlinde hak sahiplerine gelir, evlenme ödeneği ve cenaze ödeneği kanuni şartlarıyla sağlanır. İş kazasında geçici iş göremezlik ödeneği için hastalık sigortasındaki gibi belirli prim günü şartı aranmaz. Ödeme, yetkili hekim veya sağlık kurulu raporuna ve SGK kaydına dayanır.

Sürekli iş göremezlik geliri için SGK Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü kaybının en az yüzde 10 olması gerekir. Bu oran, hukuk mahkemesindeki cismani zarar ve aktüerya hesabıyla aynı kavram değildir. SGK ödemeleri işverenin sorumluluğunu otomatik kaldırmaz; rücuya tabi kısmın tazminattan nasıl indirileceği hesap bilirkişisince belirlenir.

İşveren Hangi Şartlarla İş Kazası Tazminatından Sorumlu Olur?

İşveren, TBK m.417 ve 6331 sayılı Kanun uyarınca işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; çalışanlar da alınan önlemlere uymakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi, eğitim, gözetim, ekipman bakımı ve kişisel koruyucu donanımın yalnız kâğıt üzerinde değil fiilen uygulanması gerekir.

Mahkeme; iş güvenliği uzmanı bilirkişiler aracılığıyla işveren, işçi ve üçüncü kişinin kusur oranını, kaçınılmazlık bulunup bulunmadığını ve ihlalle zarar arasındaki bağı belirler. İşçinin kusuru tazminatta indirim nedeni olabilir; ancak işverenin gözetim ve önlem borcunu ortadan kaldırmaz. Alt işveren-asıl işveren, iş ekipmanı üreticisi veya başka şirket çalışanı bulunan kazalarda sorumlular ayrı belirlenir.

İş Kazasında Hangi Maddi Tazminatlar İstenebilir?

Bedensel zarar hâlinde TBK m.54 uyarınca tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar istenebilir. Hesapta gerçek ücret, bakiye yaşam ve çalışma süresi, maluliyet oranı, kusur, geçici iş göremezlik dönemi, SGK ödemeleri ve bilinen dönem gelirleri kullanılır. Bordro gerçek ücreti göstermiyorsa emsal ücret araştırması ve banka kayıtları önemlidir.

Ölüm hâlinde cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi ve çalışma gücü kaybı ile ölenin desteğinden yoksun kalanların kayıpları TBK m.53 kapsamında istenebilir. Destekten yoksun kalma için yalnız mirasçı olmak şart değildir; düzenli ve fiilî destek ilişkisi ispatlanır. Hesabın her dosyada aynı katsayıyla yapılacağına dair çevrim içi tablolar güvenilir değildir.

Manevi Tazminatın Şartları ve Miktarı Nasıl Belirlenir?

Bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde zarar görene; ağır bedensel zarar veya ölümde yakınlara da TBK m.56 uyarınca uygun miktarda manevi tazminat verilebilir. Miktar tarifeye bağlı değildir. Olayın ağırlığı, kusur, yaralanmanın kalıcı etkisi, tedavi süresi, tarafların sosyal-ekonomik durumu ve paranın manevi tatmin işlevi birlikte değerlendirilir.

Manevi tazminat ceza veya zenginleşme aracı değildir; fakat sembolik düzeyde de bırakılmamalıdır. Talep sonucu dava dilekçesinde açık yazılır ve kural olarak sonradan artırılamayacağı için başlangıçta dosya belgeleriyle ölçülü belirlenir. Yakınların talebi için ölüm veya ağır bedensel zarar ve yakınlık ilişkisi ayrı ispatlanır.

İş Kazası Tazminatında Mahkeme ve Arabuluculuk Kuralı Nedir?

İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi-manevi tazminat ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davalarında görevli mahkeme iş mahkemesidir. Yetki; davalının yerleşim yeri, işin veya işlemin yapıldığı yer ve zarar gören işçinin yerleşim yeri bağlantılarıyla 7036 sayılı Kanun m.6’ya göre belirlenir. Yetki sözleşmesiyle bu kurallara aykırı düzenleme yapılamaz.

7036 sayılı Kanun m.3/3 hükmü açıktır: “İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.” Bu nedenle bu davalarda zorunlu arabulucuya başvuru dava şartı değildir. Aynı dosyadaki ücret veya kıdem gibi ayrı işçilik alacakları için arabuluculuk kuralı ayrıca uygulanır.

İş Kazası Tazminatı İçin Zamanaşımı Kaç Yıldır?

İşverene karşı iş kazası tazminatı talebinde genel zamanaşımı TBK m.146 uyarınca on yıldır. Başlangıç tarihi, zarar ve maluliyetin ne zaman kesin biçimde belirlenebildiğine ilişkin dosya olgularıyla tespit edilir. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun zamanaşımı öngörüyorsa TBK m.72’deki uzun ceza zamanaşımı haksız fiil talebinde uygulanabilir. Bu iki kural olay tarihi, hukuki dayanak ve Yargıtay uygulamasıyla birlikte kurulmalıdır.

SGK’nın iş kazası tespiti, gelir bağlama, maluliyet oranı ve işverenin tazminat sorumluluğu aynı süre ve başvuru değildir. Ceza dosyasının sonucunu beklemek zamanaşımını otomatik durdurmaz. Belgeler tamamlanmadan yıllarca beklemek yerine tespit ve dava takvimi yapılmalıdır. Hizmet hiç bildirilmemişse hizmet tespiti davası için ayrı hak düşürücü süreler kontrol edilir.

İş Kazası Tazminatı İçin Kontrol Listesi

1. Sağlık kaydına “iş kazası” yazdırılır. 2. Kolluk ve SGK bildirimleri kontrol edilir. 3. Olay yeri fotoğrafı, kamera, tanık ve vardiya kaydı korunur. 4. Eğitim, risk analizi, ekipman bakım ve KKD belgeleri istenir. 5. Gerçek ücret banka, bordro ve emsal kayıtla belirlenir. 6. SGK geçici/sürekli iş göremezlik süreci izlenir.

7. Kusur ve maluliyet itirazları süresinde yapılır. 8. Maddi zarar kalemleri ile SGK ödemeleri ayrılır. 9. On yıllık genel zamanaşımı ve olası ceza süresi takvime bağlanır. 10. İş kazası tazminatı için zorunlu arabuluculuk olmadığı gözetilerek görevli iş mahkemesinde dava hazırlanır. Mersin dosyaları için Mersin’de iş kazası ve Mersin tazminat avukatı sayfaları incelenebilir.

İş Kazası Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular

İş kazası SGK’ya kaç iş günü içinde bildirilir?

4/1-a kapsamındaki işçi için işveren, kazayı SGK’ya en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir. Kaza işverenin kontrolü dışındaysa süre öğrenme tarihinden başlar.

İşveren bildirmezse işçi bildirebilir mi?

Evet. İşçi veya hak sahipleri SGK’ya dilekçe ve delillerle başvurabilir. Bildirimin yapılmaması olayın iş kazası niteliğini ortadan kaldırmaz.

Sigortasız işçi iş kazası tazminatı alabilir mi?

Fiilî çalışma ve kazanın işle bağlantısı ispatlanırsa SGK tespiti, hizmet tespiti ve işverene karşı tazminat yolları kullanılabilir. Hizmet tespitindeki hak düşürücü süre ayrıca kontrol edilir.

İş kazasında işçi kusurluysa tazminat alamaz mı?

İşçinin kusuru tazminatta indirim oluşturabilir; tek başına bütün hakkı ortadan kaldırmaz. İşverenin önlem borcu, üçüncü kişi kusuru ve kaçınılmazlık birlikte oranlanır.

Sürekli iş göremezlik geliri için oran kaçtır?

SGK Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü kaybının en az yüzde 10 olduğu tespit edilmelidir.

İş kazası davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Hayır. İş kazası veya meslek hastalığından doğan maddi-manevi tazminat ile ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları dava şartı arabuluculuğun dışındadır.

İş kazası tazminatı zamanaşımı kaç yıldır?

İşverene karşı tazminatta genel süre TBK m.146 uyarınca on yıldır. Suç oluşturan fiilde daha uzun ceza zamanaşımı ve başlangıç tarihi ayrıca incelenir.

Manevi tazminat için oran tablosu var mı?

Hayır. Kanuni sabit tarife yoktur; olayın ağırlığı, kusur, kalıcı etki, tedavi ve tarafların koşulları değerlendirilir.

SGK ödeme yaparsa işveren tazminatı tamamen kalkar mı?

Hayır. Rücuya tabi SGK ödemeleri hesapta mahsup edilir; karşılanmayan maddi zarar ve koşulları varsa manevi tazminat devam eder.

Mersin dışındaki iş kazası dosyası takip edilebilir mi?

Yetki ve işlemin niteliği elverdiğinde UYAP üzerinden takip yapılabilir. Büronun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir.

İlgili hesaplama aracı

İş kazası tazminatı ön hesabı

Araç sonucu ön hesap sağlar; kesin hukuki sonuç dosya belgeleri ve resmî kayıtlarla belirlenir.

Resmî Kaynaklar

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — iş kazası tanımı, bildirim ve sigorta yardımları.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — işverenin önlem, eğitim ve kayıt yükümlülükleri.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — görev, yetki ve arabuluculuk istisnası.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — bedensel zarar, ölüm ve işverenin sorumluluğu.

Son kaynak kontrolü: 1 Eylül 2026. Somut olayda yürürlükteki mevzuat, geçiş hükümleri ve güncel yargı uygulaması ayrıca kontrol edilmelidir.

İş Kazası Dosyalarında Türkiye Geneli Takip

SGK iş kazası tespiti, maluliyet itirazı, ceza soruşturması, maddi-manevi tazminat ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma dosyaları Türkiye’nin farklı illerinde takip edilebilir. Yetkili iş mahkemesi 7036 m.6 bağlantılarına göre belirlenir; olay yeri keşfi ve yerel tanık işlemleri ilgili yerde planlanır. Büronun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir.

Hukuki bilgilendirme notu: Bu rehber genel bilgi verir. Kaza bağlantısı, kusur raporu, SGK kararı, gerçek ücret ve sağlık kurulu oranı görülmeden tazminat miktarı veya sonuç garantisi verilemez.

Mersin’de İş Kazası Tazminatı ve Büromuzla İletişim

Mersin’de liman, lojistik, inşaat, sanayi, tarım ve hizmet sektörlerindeki iş kazalarında olay yeri kayıtları, vardiya, alt işveren ilişkisi ve SGK bildirimi birlikte incelenir. Akdeniz, Mezitli, Yenişehir, Toroslar, Tarsus ve diğer ilçelerdeki dosyalar için iletişim bilgilerini inceleyebilir veya +90 552 224 43 66 numaralı telefonu arayabilirsiniz.