İstinaf Başvuru Süresi Kaç Gündür? HMK m.345 İki Haftalık Süre
Kısa ve net cevap: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.345’e göre hukuk yargılamasında istinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır. Bu süre, hükmün usulüne uygun biçimde taraflardan her birine tebliğ edilmesiyle işlemeye başlar. Kanun ayrıca istinaf süresine ilişkin özel kanun hükümlerini saklı tutar. Bu nedenle önce kararın istinafa açık olup olmadığı, sonra uygulanacak özel bir süre bulunup bulunmadığı ve son olarak tebliğ tarihi kontrol edilmelidir.
HMK m.345 ne düzenler?
İstinaf, ilk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye mahkemesi tarafından hem hukuki hem de kanunun izin verdiği ölçüde maddi yönden denetlenmesini sağlayan olağan kanun yoludur. HMK m.345, bu kanun yoluna başvurmak için temel süreyi açık biçimde iki hafta olarak belirler.
Kanunun güncel resmî metnine Mevzuat Bilgi Sistemi – 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu üzerinden ulaşılabilir. M.345 yalnız sürenin uzunluğunu ve başlangıcını düzenler. Hangi kararların istinafa açık olduğu, dilekçenin içeriği, başvurunun nereye yapılacağı ve bölge adliye mahkemesinin inceleme sınırı HMK’nın diğer maddelerinde düzenlenir.
Bu nedenle yalnız “iki hafta var” bilgisi yeterli değildir. Dosyada kararın tebliğ tarihi, karar türü, kesinlik sınırı, özel kanun hükmü ve istinaf dilekçesinin gerekli unsurları birlikte kontrol edilmelidir.
İstinaf süresi ne zaman başlar?
HMK m.345’e göre süre, ilamın usulüne uygun olarak taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar. Kararın duruşmada yüzüne karşı okunması, gerekçeli kararın UYAP dosyasına yüklenmesi veya tarafın kararı başka yoldan öğrenmesi kural olarak m.345 anlamında kanun yolu süresini başlatan tebligatın yerini tutmaz.
İstinaf süresi her taraf bakımından kendi tebliğ tarihine göre ayrı hesaplanır. Aynı karar davacıya 1 Ekim’de, davalıya 4 Ekim’de tebliğ edilmişse iki tarafın son başvuru günü aynı olmayabilir. Bu nedenle dosyada yalnız karşı tarafın tebliğ tarihi değil, istinafa başvuracak tarafın kendi tebliğ kaydı esas alınmalıdır.
Tebligat usulsüzse 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.32’deki öğrenme tarihi kuralı ayrıca değerlendirilir. Muhatap usulsüz tebligatı belirli tarihte öğrendiğini beyan etmiş veya bu tarih dosyadan sabitse, tebliğ tarihi buna göre sonuç doğurabilir. “Usulsüz tebligat varsa süre hiçbir zaman başlamaz” şeklinde kategorik yaklaşım doğru değildir.
İki haftalık istinaf süresi nasıl hesaplanır?
HMK m.90 ve devamındaki genel süre hükümleri uygulanır. Süre hafta olarak belirlendiğinde, tebliğin gerçekleştiği güne son hafta içinde karşılık gelen günün çalışma saati sonunda süre sona erer. Bu nedenle kanunun kullandığı “iki hafta” ifadesini her durumda kaba biçimde “14 gün say” yöntemine çevirmek yerine hafta esaslı hesap yapılmalıdır.
Örneğin gerekçeli karar çarşamba günü usulüne uygun tebliğ edilmişse, iki haftalık süre kural olarak iki hafta sonraki çarşamba günü çalışma saati sonunda biter. Son gün resmî tatile rastlarsa HMK m.93 uyarınca süre tatili izleyen ilk iş günü çalışma saati sonunda sona erer.
Adli tatilde sürelerin işleyişi de ayrıca kontrol edilmelidir. HMK m.103’te adli tatilde görülecek dava ve işler sayılır; m.104 ise adli tatile tabi dava ve işlerde sürenin sonunun adli tatile rastlaması hâlinde uygulanacak uzamayı düzenler. Her dosyada otomatik olarak “adli tatilde süre işlemez” denilemez.
Elektronik tebligatta istinaf süresi ne zaman başlar?
Elektronik tebligatta 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a uygulanır. Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. HMK m.345’teki iki haftalık istinaf süresi de bu hukuki tebliğ tarihine göre hesaplanır.
Örneğin gerekçeli karar UETS hesabına pazartesi günü ulaşmışsa, kişinin belgeyi aynı gün açması veya ertesi gün okuması tek başına kanuni tebliğ tarihini öne çekmez. UETS teslim kaydı, beşinci gün sonu kuralı ve ardından iki haftalık HMK süresi birlikte hesaplanır.
UYAP Vatandaş veya Avukat Portal’da kararın görülmesi de tek başına elektronik tebligat değildir. Dosyada bulunan UETS tebliğ mazbatası kontrol edilmelidir. Kanun yolu sürelerinde yalnız bildirim e-postasına, SMS saatine veya “dosyayı gördüğüm güne” göre hesap yapmak ciddi hak kaybı yaratabilir.
Her ilk derece mahkemesi kararı istinaf edilebilir mi?
Hayır. HMK m.341 ve özel kanunlar hangi kararların istinaf edilebileceğini düzenler. Nihai kararların önemli bölümü istinafa açık olmakla birlikte parasal kesinlik sınırı, kararın türü ve özel kanun hükmü nedeniyle bazı kararlar kesin olabilir.
Parasal kesinlik sınırları zaman içinde yeniden değerleme nedeniyle değişebildiği için başvuru tarihinde yürürlükteki tutar ayrıca kontrol edilmelidir. Kararın gerekçe bölümünde “kesin” veya “istinaf yolu açık” yazması önemlidir; ancak mahkemenin kanun yolu bildirimi kanuna aykırıysa kararın gerçek kanun yolu niteliği kanuna göre belirlenir.
Ara kararlar ise kural olarak nihai kararla birlikte istinaf incelemesine taşınır. Kanunun ayrıca bağımsız kanun yolu öngördüğü kararlar bunun istisnasıdır. Dolayısıyla her ara karara karşı iki haftalık bağımsız istinaf dilekçesi verilemez.
İstinaf dilekçesi nereye verilir?
HMK m.343’e göre istinaf dilekçesi kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilebilir. Dilekçe bölge adliye mahkemesine hitaben hazırlanır; ancak usul işlemi ilk derece mahkemesi üzerinden yürütülür. UYAP üzerinden elektronik başvuru da avukatlar bakımından olağan yöntemdir.
Dilekçenin yanlış bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi adıyla hazırlanması her durumda hakkı yok etmez; önemli olan süresinde, doğru dosyaya ve istinaf iradesini açıkça ortaya koyacak biçimde başvurulmasıdır. Bununla birlikte görevli daireyi ve uyuşmazlığın türünü doğru göstermek işlem hızını artırır.
Başvurunun son gününde başka yer mahkemesine fiziki dilekçe verilecekse havale ve kayıt saatinin açık olması gerekir. UYAP üzerinden gönderimde elektronik imza ve harç/gider işlemlerinin tamamlandığı kontrol edilmelidir.
İstinaf sebepleri dilekçede nasıl gösterilmelidir?
İstinaf dilekçesi yalnız “karar hukuka aykırıdır, kaldırılmasını istiyoruz” cümlesinden ibaret olmamalıdır. Hangi maddi tespitin, hangi delil değerlendirmesinin veya hangi hukuki uygulamanın yanlış olduğu ayrı başlıklarla gösterilmelidir.
Örneğin mahkemenin ödeme dekontunu hiç değerlendirmediği ileri sürülüyorsa belgenin tarihi ve dosya sıra numarası belirtilmelidir. Bilirkişi hesabına dayanılmışsa süresinde yapılmış teknik itirazlarla bağlantı kurulmalıdır. Bilirkişi raporuna itiraz süresi ve usulü için HMK m.281 bilirkişi raporuna itiraz rehberi incelenebilir.
Bölge adliye mahkemesinin incelemesi kural olarak istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlıdır; kamu düzenine aykırılık re’sen gözetilir. Bu nedenle ilk derece dosyasındaki bütün itirazları otomatik olarak BAM’ın kendiliğinden inceleyeceği varsayılmamalıdır.
İstinaf başvurusunda harç ve giderler ne olur?
İstinaf başvurusu gerekli kanun yolu harcı ve giderlerin yatırılmasını gerektirir. Eksiklik hâlinde HMK m.344 çerçevesindeki tamamlama usulü uygulanır. Başvuru süresi içinde dilekçenin verilmesi önemlidir; ancak harç ve gider eksikliğinin mahkemece verilen kesin sürede tamamlanmaması başvurunun yapılmamış sayılması sonucunu doğurabilir.
UYAP üzerinden başvuru yapılırken sistemdeki harç tahakkuku, gider avansı ve ödeme dekontu kontrol edilmelidir. Yalnız dilekçeyi elektronik olarak göndermek, ödeme ekranındaki eksikliği kendiliğinden tamamlamaz.
Adli yardım kararı bulunan dosyalarda harç ve gider rejimi ayrıca değerlendirilir. Adli yardım talebi kanun yolu aşamasında da gerekli koşullarla gündeme gelebilir.
İstinaf süresi geçirilirse ne olur?
İki haftalık süre geçirildikten sonra yapılan istinaf başvurusu süre yönünden reddedilir. Kanun yolu süresi, mahkemenin taraflara keyfî biçimde uzatabileceği bir süre değildir. “Bir gün geçti, mazeret yazalım” yaklaşımı otomatik çözüm sağlamaz.
İlk derece mahkemesi istinaf dilekçesinin süresinde olmadığını tespit ederse HMK m.346 kapsamında başvurunun reddine karar verebilir. Bu ret kararına karşı da kanunda öngörülen usul çerçevesinde başvuru imkânı ayrıca değerlendirilir.
Süre hesabında hata yapıldığı düşünülüyorsa tebliğ mazbatası, UETS kaydı, resmî tatil ve özel kanun hükmü yeniden incelenmelidir. Özellikle elektronik tebligatta sisteme “ulaşma tarihi” ile hukuki “tebliğ tarihi” birbirine karıştırılmamalıdır.
İstinaf süresi kaçırılırsa eski hâle getirme istenebilir mi?
HMK m.95 ve devamı, elde olmayan sebeple kanuni süre içinde işlem yapamayan tarafa belirli koşullarda eski hâle getirme imkânı tanır. Ancak bu yol sıradan unutma, iş yoğunluğu veya dosya takibindeki özensizlik için ikinci bir istinaf süresi değildir.
Taraf, süreyi kusuru olmaksızın kaçırmasına neden olan engeli ve engelin ne zaman ortadan kalktığını somutlaştırmalı; eski hâle getirme talebini kanuni süresinde yapmalı ve kaçırılan kanun yolu işlemini de yerine getirmelidir.
Avukatın veya tarafın takvim hatası, personel organizasyon eksikliği ya da “tebligatı geç fark ettim” gibi nedenler her olayda elde olmayan sebep sayılmaz. Eski hâle getirme istisnai bir usul kurumudur.
Özel kanunlarda farklı istinaf süresi olabilir mi?
Evet. HMK m.345 son cümlesi, istinaf yoluna başvuru süresine ilişkin özel kanun hükümlerini açıkça saklı tutar. Bu nedenle uyuşmazlık iş, tüketici, icra, kadastro, aile veya başka özel kanuna dayanıyorsa ilgili kanunun kanun yolu maddesi ayrıca kontrol edilmelidir.
Özel kanunda açık farklı süre yoksa HMK’nın iki haftalık genel süresi uygulanır. Ancak “her hukuk davasında kesin olarak iki hafta” şeklinde genelleme yapmadan önce özel düzenleme kontrol edilmelidir.
Benzer şekilde temyiz süresi HMK m.361’de ayrıca düzenlenir. İstinaf ve temyiz, farklı mahkemelere yönelen farklı kanun yollarıdır; süre başlangıcı benzer görünse de başvuru şartları ve inceleme kapsamları aynı değildir.
İstinaf dilekçesi süresinde verilmiş ancak gerekçe eksikse ne olur?
İstinaf dilekçesinin HMK m.342’deki unsurları taşıması gerekir. Başvurunun hangi karara karşı yapıldığı ve istinaf iradesi anlaşılabiliyorsa bazı eksikliklerin sonucu kanunun özel hükümlerine göre değerlendirilir. Bununla birlikte istinaf sebeplerinin hiç yazılmaması inceleme kapsamını ciddi biçimde daraltabilir.
Başvuruyu yalnız süreyi korumak için tek cümlelik dilekçeyle yapıp gerekçeyi süresiz biçimde daha sonra sunma imkânı olduğu varsayılmamalıdır. Esaslı istinaf sebepleri kanuni süre içinde dilekçede ortaya konulmalıdır.
Karşı taraf istinaf ederse benim ayrıca sürem var mı?
Karşı tarafın istinaf dilekçesi diğer tarafa tebliğ edilir ve HMK’nın cevap ve katılma yoluyla başvuru hükümleri uygulanabilir. Katılma yoluyla istinaf, kendi bağımsız iki haftalık ilk başvuru süresini kaçırmış taraf bakımından belirli koşullarda önem taşır; ancak asıl başvuruya bağlıdır ve her durumda bağımsız istinafın yerini tutmaz.
Karşı tarafın başvurusunun geri alınması veya usulden reddi, katılma yoluyla başvurunun kaderini etkileyebilir. Bu nedenle kendi itirazları bulunan taraf mümkünse bağımsız istinaf süresini kaçırmamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Hukuk davasında istinaf süresi kaç gündür?
HMK m.345’e göre genel süre iki haftadır.
İstinaf süresi kararın verildiği gün mü başlar?
Hayır. Kural olarak gerekçeli hükmün usulüne uygun tebliğiyle başlar.
Kararı UYAP’ta görmem süreyi başlatır mı?
Tek başına hayır. Usulüne uygun tebligat ve özellikle elektronik tebligatta UETS kaydı esas alınır.
E-tebligatta iki hafta nasıl hesaplanır?
Önce Tebligat Kanunu m.7/a’ya göre hukuki tebliğ tarihi belirlenir; ardından HMK m.345’teki iki haftalık süre hesaplanır.
Her karar istinafa açık mı?
Hayır. HMK m.341, parasal kesinlik sınırları ve özel kanun hükümleri kontrol edilmelidir.
İstinaf dilekçesi doğrudan BAM’a mı verilir?
Başvuru kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilir ve bölge adliye mahkemesine gönderilir.
İstinaf süresi uzatılabilir mi?
HMK m.345’teki kanuni iki haftalık süre mahkemece olağan şekilde uzatılamaz. Elde olmayan sebeplerde eski hâle getirme koşulları ayrı değerlendirilir.
Son gün resmî tatilse ne olur?
Süre tatili izleyen ilk iş günü çalışma saati sonunda biter.
Özel kanunda farklı süre varsa hangisi uygulanır?
HMK m.345 özel kanunlardaki süre hükümlerini saklı tuttuğu için özel hüküm uygulanır.
İstinaf ile temyiz aynı şey mi?
Hayır. İstinaf bölge adliye mahkemesine, temyiz ise kanunun izin verdiği kararlar bakımından Yargıtaya yönelen farklı kanun yollarıdır.
Sonuç
HMK m.345’in temel kuralı nettir: istinaf başvuru süresi iki haftadır ve usulüne uygun tebliğle başlar. Ancak doğru süre hesabı için kararın istinafa açık olup olmadığı, özel kanun hükmü, e-tebligat tarihi, resmî tatil ve kanun yolu harçları birlikte kontrol edilmelidir. Kararı yalnız UYAP’ta görmek veya duruşmada sonucu duymak, kural olarak iki haftalık sürenin başlangıcı değildir. Kanun yolu dosyasında ilk yapılacak işlem tebliğ mazbatasını ve son başvuru gününü yazılı olarak sabitlemektir.
Av. Halil BAKIRCI — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu. İçerik 15 Eylül 2026 tarihindeki yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
