İstinaf Dilekçesi Başka Bir Mahkemeye Verilebilir mi? HMK 343 | 2026
Kısa ve net cevap: Evet. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 343. maddesine göre istinaf dilekçesi yalnız kararı veren mahkemeye değil, başka bir yer mahkemesine de verilebilir. Başka bir mahkemeye verilen dilekçe, o mahkemece bölge adliye mahkemesi başvuru defterine kaydedilir; başvurana ücretsiz alındı belgesi verilir ve dilekçe örnekleriyle birlikte kararı veren mahkemeye gönderilir. Bu nedenle kişinin kararı veren mahkemenin bulunduğu şehirde olmaması, tek başına istinaf başvurusunu engellemez. Ancak iki haftalık istinaf süresinin HMK m.345’e göre doğru hesaplanması, dilekçenin süresi içinde yetkili adli mercie verilmesi ve harç-gider işlemlerinin tamamlanması gerekir.
HMK 343 Ne Düzenler?
HMK m.343, hukuk davalarında istinaf dilekçesinin nereye verileceğini ve başka bir yer mahkemesine verilmesi hâlinde izlenecek işlemi düzenler. Maddenin birinci fıkrası açıktır: istinaf dilekçesi kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilebilir. Bu düzenleme, kanun yoluna başvuru hakkının yalnız karar mahkemesinin kalemine fiziksel olarak gidilmesine bağlanmadığını gösterir.
Örneğin Mersin’de görülen bir hukuk davasında karar tebliğ edildikten sonra taraf Ankara’da bulunuyorsa, kanunun öngördüğü usule uygun biçimde Ankara’daki bir mahkemeye istinaf dilekçesini verebilir. Başvurunun başka şehirde yapılması, tek başına istinafın geçersizliği anlamına gelmez. Belirleyici olan; dilekçenin kanuni süre içinde verilmesi, başvurunun kayda alınması ve kanun yolu için gerekli mali işlemlerin tamamlanmasıdır.
HMK m.343/2 uyarınca dilekçe kararı veren mahkemeden başka bir mahkemeye verilmişse, dilekçeyi alan mahkeme gerekli kayıt işlemlerinden sonra dilekçeyi örnekleriyle birlikte kararı veren mahkemeye gönderir ve durumu derhâl bildirir. Başvuranın dilekçeyi kendisinin karar mahkemesine ayrıca götürmesi gerekmez. Kanun, evrakın mahkemeler arasında aktarılmasını öngörmüştür.
İstinaf sisteminin genel çerçevesi için sitedeki UYAP’ta istinafa gönderildi ne demek? rehberi de incelenebilir. Güncel HMK metni her işlem öncesinde Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir.
İstinaf Dilekçesi Başka Bir Mahkemeye Nasıl Verilir?
Başka yerde bulunan taraf, istinaf dilekçesini bulunduğu yerdeki mahkeme kalemine sunarken dilekçede kararı veren mahkemeyi, dosyanın esas ve karar numarasını, karar tarihini, istinaf edilen hükmü ve başvuru sebeplerini açık biçimde göstermelidir. Dilekçenin başlığında kararı veren mahkemeye gönderilmek üzere başvurunun yapıldığı mahkemenin belirtilmesi uygulamada evrakın doğru dosyaya yönlendirilmesini kolaylaştırır.
Kanunun tanıdığı imkân, dilekçenin herhangi bir kamu kurumuna bırakılabileceği anlamına gelmez. HMK m.343 “başka bir yer mahkemesi” ifadesini kullanır. Bu nedenle kanun yolu başvurusunun mahkeme teşkilatı içindeki usule uygun kayıt kanalından geçirilmesi önemlidir. Posta, sıradan e-posta veya adliye dışındaki bir kuruma teslim, HMK m.343’teki mahkemeye verme işlemiyle aynı değildir.
Dilekçeyi alan mahkeme başvuruyu bölge adliye mahkemesi başvuru defterine kaydeder. Başvurana ücretsiz alındı belgesi verilmesi de kanunda açıkça düzenlenmiştir. Alındı belgesi, özellikle sürenin son günlerinde yapılan fiziki başvurularda başvuru tarihinin ispatı bakımından saklanmalıdır.
Dilekçe üzerinde yalnız “istinaf ediyorum” denilmesi her dosyada yeterli bir başvuru stratejisi değildir. HMK m.342 istinaf dilekçesinin içeriğini, HMK m.355 ise incelemenin kural olarak istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olmasını düzenler. Bu nedenle başvurunun başka mahkemeden yapılabiliyor olması, istinaf sebeplerinin somut ve denetlenebilir biçimde yazılması gereğini ortadan kaldırmaz.
Başvuru Tarihi Hangi Gün Sayılır?
HMK m.343/3, istinaf yoluna başvurma tarihi bakımından HMK m.118 hükmünün uygulanacağını belirtir. Bu düzenlemenin pratik sonucu, dilekçenin kararı veren mahkemeye fiilen ulaştığı sonraki tarihten ziyade, kanuna uygun biçimde mahkemeye verilip kayda alındığı tarihin kritik olmasıdır. Başka şehirdeki mahkeme evrakı birkaç gün sonra gönderse bile başvuranın kendi başvuru işleminin tarihi kayıtlardan belirlenir.
Bu nedenle dilekçenin teslim edildiği gün alınan belge, tevzi veya başvuru kaydı ve elektronik başvurularda sistem kayıtları korunmalıdır. Özellikle son gün yapılan başvurularda “dosya henüz karar mahkemesine ulaşmadı” şeklindeki UYAP görünümü tek başına sürenin kaçırıldığını göstermez. Esas soru, istinaf dilekçesinin süresi içinde kanuna uygun merciye verilip verilmediğidir.
Bununla birlikte süre hesabı ile başvurunun verildiği yer birbirinden ayrılmalıdır. Yanlış bir süre hesabı, dilekçenin doğru mahkemeye verilmiş olmasına rağmen süre yönünden ret sonucuna yol açabilir. İstinaf süresi ve başlangıcı konusunda HMK 345’e göre iki haftalık istinaf süresi rehberi tamamlayıcıdır.
İki Haftalık İstinaf Süresi Nasıl Korunur?
HMK m.345’e göre istinaf yoluna başvuru süresi kural olarak iki haftadır ve usulen tebliğden itibaren işlemeye başlar. Özel kanunlarda farklı bir süre öngörülmüşse özel hüküm uygulanır. Bu nedenle ilk yapılacak iş, kararın hangi tarihte ve hangi usulle tebliğ edildiğini belirlemek, ardından ilgili karar türü için özel süre bulunup bulunmadığını kontrol etmektir.
Elektronik tebligatta tebliğ tarihi, UETS mesajının yalnız okunma anına göre belirlenmez. Tebligat Kanunu m.7/a’daki özel kural uygulanır. Bu konuda UETS elektronik tebligatın beşinci gün kuralı ayrıca incelenebilir. Fiziki tebligatta ise tebliğ mazbatasındaki kayıtlar ve Tebligat Kanunu hükümleri önem taşır.
Son gün başka şehirde bulunan tarafın sırf karar mahkemesine ulaşamadığı için başvurusunu ertelemesi doğru değildir. HMK m.343 zaten başka bir yer mahkemesine başvuru imkânı tanır. Süre bitmeden dilekçenin uygun mahkeme kanalından kayda geçirilmesi gerekir. Başvurunun son güne bırakılmaması, harç veya kayıt sorunlarının giderilmesi için de önemlidir.
Dilekçeyi Alan Mahkeme Hangi İşlemleri Yapar?
Başka bir yer mahkemesi istinaf dilekçesini aldığında önce başvuruyu ilgili başvuru defterine kaydeder. Başvurana ücretsiz alındı belgesi verir. Ardından dilekçeyi gerekli örnekleriyle birlikte kararı veren mahkemeye gönderir ve bu durumu derhâl kararı veren mahkemeye bildirir. Bu görevler HMK m.343’ün açık sonucudur.
Kararı veren mahkeme, dilekçede başvuran tarafından yazılan bölge adliye mahkemesi dairesiyle bağlı değildir. HMK m.343/4 uyarınca dosya ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilir. Başvuranın daire numarasını yanlış yazması bu nedenle tek başına dosyanın yanlış dairede kesin biçimde kalacağı anlamına gelmez. Dosyanın ilgili bölge adliye mahkemesine sevki yargısal teşkilat ve iş bölümü çerçevesinde yapılır.
Dilekçenin kararı veren mahkemeye ulaşmasından sonra karşı tarafa tebliğ, cevap ve dosyanın bölge adliye mahkemesine gönderilmesi gibi işlemler HMK’nın devamındaki hükümlerine göre yürütülür. UYAP’ta görülen “istinafa gönderildi”, “ön inceleme için atama bekliyor” veya benzeri aşamalar, başvuru sonrasındaki idari ve yargısal akışın parçalarıdır.
Başka Mahkemeye Verilen İstinafta Harç ve Gider Unutulursa Ne Olur?
Başvuru yeri kolaylığı, gerekli harç ve giderlerin ortadan kalktığı anlamına gelmez. İstinaf başvurusunda kanunen ödenmesi gereken harç ve giderlerin yatırılması gerekir. Eksiklik bulunması hâlinde HMK m.344’teki usul uygulanır. Mahkemenin, eksikliğin tamamlanması için kanunda öngörülen şekilde kesin süre vermesi ve sonucunu ihtar etmesi gerekir.
Harç eksikliği konusunda ayrıntılı açıklama için istinaf harcı eksik yatırılırsa ne olur? başlıklı rehbere bakılabilir. Başka mahkemeye fiziki başvuru yapılırken harç tahsilatının hangi birimden gerçekleştirileceği adliye uygulamasına göre yönlendirilebilir; önemli olan başvuru dosyasında ödemenin ve tamamlanması gereken giderlerin takip edilmesidir.
Alındı belgesi yalnız dilekçenin verildiğini ispatlar; mali yükümlülüklerin tamamen yerine getirildiğini tek başına göstermez. Bu nedenle başvuru evrakı, harç makbuzu ve gider avansı kaydı birlikte kontrol edilmelidir.
UYAP Üzerinden Başvuru Varken Başka Mahkemeye Fiziken Vermek Gerekir mi?
Avukatlar UYAP Avukat Portal üzerinden kanun yolu başvurularını elektronik imza ile yapabilir. Elektronik başvuru, fiziki olarak başka bir adliyeye gitme ihtiyacını çoğu dosyada ortadan kaldırır. Ancak HMK m.343’ün başka mahkemeye dilekçe verme düzenlemesi yürürlükte olup fiziki başvuru imkânını ayrıca korur.
Vatandaş Portal üzerinden erişilebilen işlemler ile avukatların elektronik imzalı işlem yetkileri aynı değildir. Dosyada hangi elektronik işlemin açılmış olduğunu portal ekranından kontrol etmek gerekir. Elektronik işlem yapılamıyorsa kanunun öngördüğü fiziki başvuru seçeneği sürenin korunması bakımından önem taşıyabilir.
Elektronik veya fiziki yöntem seçilmesinden bağımsız olarak, gönderimden sonra başvurunun dosyaya işlendiği ve kanun yolu sürecinin başladığı kontrol edilmelidir. Teknik bir dosya seçimi hatası, yanlış esas numarası veya yüklenmeyen ekler varsa sürenin dolması beklenmeden düzeltilmelidir.
HMK 343 İçin Uygulama Örnekleri
Örnek 1 – Taraf başka şehirde: Mersin 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin gerekçeli kararı usulen tebliğ edilmiş, davacı geçici olarak İstanbul’da bulunmaktadır. Davacı, istinaf süresi içinde İstanbul’daki bir mahkemeye dilekçesini vererek HMK m.343 mekanizmasını kullanabilir. Dilekçenin kayıt tarihi ve alındı belgesi saklanmalıdır. Evrakın Mersin’e birkaç gün sonra ulaşması, başvurunun mahkemeye zamanında verilmiş olması gerçeğini tek başına değiştirmez.
Örnek 2 – Sürenin son günü: İki haftalık sürenin son günü karar mahkemesinin bulunduğu şehre ulaşma imkânı olmayan taraf, başvuruyu ertesi güne bırakamaz. Başka bir yer mahkemesine başvuru imkânı varken süre geçirilirse HMK m.343 otomatik ek süre yaratmaz. Başvuru, süre dolmadan kayda alınmalıdır.
Örnek 3 – Yanlış daire adı: Başvuran, dilekçesinde bölge adliye mahkemesinin hukuk dairesini hatalı yazmış olabilir. HMK m.343/4 uyarınca kararı veren mahkeme dilekçede belirtilen daireyle bağlı değildir; dosya ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilir. Bu kural, yine de dosya numarası ve karar bilgilerini doğru yazma gereğini ortadan kaldırmaz.
Örnek 4 – Harç eksik: Dilekçe başka mahkemede süresi içinde kaydedilmiş ancak başvuru harcı eksik kalmıştır. Başvuru yeri yönünden HMK m.343 uygulanırken mali eksiklik yönünden HMK m.344 gündeme gelir. Bu iki konu karıştırılmamalıdır. Eksikliğin tamamlanmasına ilişkin tebligat ve kesin süre ayrıca takip edilir.
Örnek 5 – UYAP görünümü gecikiyor: Fiziki başvuru başka şehirde yapıldıktan sonra dosyanın ana UYAP ekranında hemen görünmemesi mümkündür. Başvuran, alındı belgesi ve kayıt bilgisini korumalı; gerektiğinde dilekçeyi alan kalemden sevk durumunu sormalıdır. Dijital ekranda anlık görünmeme, usulüne uygun fiziki kaydın yok olduğu anlamına gelmez.
Bu örneklerin ortak noktası, başvuru yeri ile başvurunun diğer şartlarının birbirinden ayrılmasıdır. HMK m.343 yer sorununu çözer; fakat süre, dilekçe içeriği, harç, tebliğ ve istinaf sebepleri kendi hükümlerine tabidir. Dosyada birden fazla sorun varsa yalnız “başka mahkemeye verdim” gerekçesiyle diğer eksiklikler giderilmiş olmaz.
En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Birinci hata, “istinaf mutlaka kararı veren adliyeye elden verilmelidir” düşüncesiyle sürenin geçirilmesidir. HMK m.343 buna açıkça izin vermez; aksine başka bir yer mahkemesine verme imkânını tanır. İkinci hata, dilekçeyi mahkeme dışındaki bir kuruma bırakmanın da aynı sonucu doğuracağını varsaymaktır. Kanun mahkemeye verilmesini düzenler.
Üçüncü hata, başka mahkemeye verilen dilekçenin kararı veren mahkemeye ne zaman ulaştığını başvuru tarihi sanmaktır. HMK m.343/3’teki atıf nedeniyle kayıt tarihi önem taşır. Dördüncü hata, başvuru yerini doğru seçip iki haftalık süreyi yanlış hesaplamaktır. Beşinci hata, istinaf sebeplerini hiç somutlaştırmadan yalnız kararın kaldırılmasını istemektir.
Altıncı hata, harç ve gider eksikliğini takip etmemektir. Yedinci hata, dosya ve karar numarasını yanlış yazmaktır. Sekizinci hata, fiziki teslimde alındı belgesini almamak veya saklamamaktır. Dokuzuncu hata ise elektronik başvuruda evrakın gerçekten imzalanıp gönderildiğini değil, yalnız taslak olarak kaydedildiğini sanmaktır.
2026 Uygulama Kontrol Listesi
- Kararın usulen tebliğ tarihini belirleyin.
- HMK m.345 veya özel kanundaki istinaf süresini hesaplayın.
- Kararı veren mahkeme, esas ve karar numarasını dilekçede eksiksiz yazın.
- İstinaf sebeplerini somut karar bölümleriyle ilişkilendirin.
- Karar mahkemesine ulaşamıyorsanız HMK m.343 uyarınca başka bir yer mahkemesine başvurun.
- Başvurunun deftere kaydedildiğini kontrol edin ve ücretsiz alındı belgesini alın.
- Harç ve giderlerin yatırıldığını doğrulayın.
- UYAP üzerinden dosyaya işlenme ve sevk durumunu takip edin.
- Eksiklik bildirimi gelirse verilen kesin süreyi kaçırmayın.
- Kanunun güncel metnini Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden teyit edin.
Sık Sorulan Sorular
İstinaf dilekçesi başka şehirdeki adliyeye verilebilir mi?
Evet. HMK m.343/1, dilekçenin kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilebileceğini açıkça düzenler.
Başka mahkemeye verilen istinaf dilekçesini kim gönderir?
Dilekçeyi alan mahkeme gerekli kayıt işlemini yaptıktan sonra dilekçeyi örnekleriyle birlikte kararı veren mahkemeye gönderir ve durumu derhâl bildirir.
İstinaf süresi, dilekçe karar mahkemesine ulaşınca mı korunur?
Hayır. Başvuru tarihi HMK m.343/3’ün HMK m.118’e yaptığı atıf çerçevesinde belirlenir. Kanuna uygun olarak başka mahkemeye süresi içinde verilen ve kayda alınan dilekçenin sonradan sevk edilmesi başvuru mekanizmasının parçasıdır.
Başka mahkemeye verirken alındı belgesi ücretli midir?
Hayır. HMK m.343/1 başvurana ücretsiz alındı belgesi verilmesini öngörür.
İstinaf dilekçesinde yanlış bölge adliye mahkemesi dairesi yazılırsa ne olur?
HMK m.343/4 uyarınca kararı veren mahkeme, dilekçede gösterilen daire ile bağlı kalmadan dosyayı ilgili bölge adliye mahkemesine gönderir.
Dilekçeyi PTT ile göndermek HMK 343 kapsamında mahkemeye vermekle aynı mıdır?
HMK m.343’te düzenlenen güvenli yol, dilekçenin kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilerek başvuru defterine kaydedilmesidir. Sıradan posta gönderiminin bu kayıt işleminin yerine geçtiği varsayılmamalıdır.
Harç yatırmadan dilekçe vermek istinafı otomatik geçersiz yapar mı?
Harç ve gider eksikliği HMK m.344’teki tamamlama usulüne tabidir. Verilen kesin süre ve ihtar takip edilmelidir; eksiklik süresinde giderilmezse başvuru bakımından kanuni sonuç doğar.
Başka şehirde avukat aracılığıyla istinaf yapılabilir mi?
Evet. Usulüne uygun vekâlet yetkisi bulunan avukat elektronik sistem veya kanunun izin verdiği başvuru kanalları üzerinden istinaf başvurusu yapabilir.
İstinaf dilekçesini başka mahkemeye vermek süreyi uzatır mı?
Hayır. HMK m.343 yalnız başvuru yerini düzenler; HMK m.345 veya ilgili özel kanundaki istinaf süresini uzatmaz.
Başvurudan sonra dosya hemen bölge adliye mahkemesine gider mi?
Önce dilekçenin kararı veren mahkemeye ulaşması, karşı tarafa tebliğ ve kanundaki diğer işlemlerin tamamlanması gerekir. Dosya daha sonra ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilir.
Sonuç
İstinaf dilekçesinin mutlaka kararı veren mahkemenin kalemine elden bırakılması şart değildir. HMK m.343, dilekçenin başka bir yer mahkemesine verilebilmesini açıkça kabul eder ve bu hâlde kayıt, alındı belgesi, bildirim ve gönderim işlemlerini düzenler. Bu kolaylık özellikle karar mahkemesinden farklı şehirde bulunan taraflar için önemlidir. Bununla birlikte başvuru yerindeki esneklik, iki haftalık süreyi, dilekçenin içerik şartlarını veya harç-gider yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
Güncellik: 23 Eylül 2026. Temel dayanak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.343’tür; başvurunun içeriği, harç ve süre bakımından HMK m.342, 344 ve 345 başta olmak üzere ilgili hükümler birlikte uygulanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
