İsviçre Kantonlarına Türkiye’den Adli Tebligat: 184 Formu, Tercüme Dili ve Lahey m.10 İtirazı (2026)

Kısa Özet

1. Bu rehberin kapsamı: Türkiye’deki dosyadan İsviçre’deki adrese tebligat

Bu çalışma, Türkiye’de görülmekte olan bir hukuk veya ticaret uyuşmazlığında tebligat muhatabının İsviçre’de bulunması durumunu ele alır. Mersin, İstanbul, Ankara veya başka bir Türk mahkemesinin gönderdiği dava dilekçesi, tensip zaptı, duruşma davetiyesi, gerekçeli karar ve benzeri evrak bakımından ilk mesele yargılamanın konusu değil, yabancı devlette yapılacak bildirimin hangi hukuki kanaldan yürütüleceğidir. Adresi İsviçre’de bulunan kişiye yalnızca elektronik kopya yollanmasıyla uluslararası tebligatın tamamlandığını kabul etmek, usul hükümleriyle bağdaşmaz.

1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayri Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’nin 1. maddesi, hukuki veya ticari konularda bir belgeyi yurt dışında tebliğ amacıyla iletme ihtiyacında uygulama alanını belirler. Aynı maddede adresin bilinmemesi hâlinde Sözleşme’nin uygulanmayacağı hükmü yer alır. Dolayısıyla ilk dosya kontrolü; tebliğ edilecek belgeyi, muhatabın kimliğini, uyruk bilgisini ve açık İsviçre adresini birlikte ele almalıdır. Ceza adli yardımlaşması bu rehberin konusu değildir; hukuk dosyasındaki kuralların ceza tebligatına aynen taşınması doğru değildir.

2. İsviçre tebligatında birlikte değerlendirilmesi gereken normlar

Türkiye bakımından 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 25 ve 25/a maddeleri ile Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 38–43. maddeleri uluslararası tebligat usulünün iç hukuk ayağını oluşturur. Devletler arası zeminde 1965 Lahey Tebligat Sözleşmesi ve Türkiye ile İsviçre arasında 1933 tarihli, 2534 sayılı Kanun’la onaylanmış ikili adli münasebetler sözleşmesi bulunur. Bu kaynaklar birbiriyle karıştırılmamalıdır: seçilen sözleşme yoluna göre form numarası ve talepnamenin düzeni değişir.

Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünün 63/3 sayılı Genelgesi eki olan EK-9, İsviçre için iki ayrı formu açıkça ayırır. İkili anlaşma yolunda EK-4 talepnamesi, uygulamaya esas 1965 Lahey yolunda EK-3 olarak adlandırılan 184 numaralı form kullanılır. Her iki yolda da gerektiği belirtilen tercüme ve iki takım koşulunu dikkate almadan hazırlanan evrak süreçte eksiklik doğurur. Belgelerin güncel biçimleri için Adalet Bakanlığının EK-9 devlet tablosu ve ilgili eklerin yayımlandığı resmî tebligat sayfası esas alınmalıdır.

3. 184 numaralı form hangi işlemde kullanılır?

184 numaralı form, 1965 Lahey Tebligat Sözleşmesi kapsamındaki taleplerde kullanılan uluslararası belge iletim formudur. Formu yalnızca bir kapak sayfası olarak görmek doğru değildir; tebliği talep eden makamın kimliği, muhatap makam, kişiye ait adres, belge niteliği ve diğer zorunlu bölümler tamamlanmalıdır. Talep formunun ilgili eklerle aynı kişiye, aynı adrese ve aynı dava veya takip dosyasına işaret etmesi, yazışmadaki tutarlılık bakımından temel kontroldür.

Yönetmeliğin 39. maddesi muhatabın adını, soyadını, tam adresini ve uyruğunu yabancı ülkeye gönderilecek tebligatta aranacak bilgilerin arasına koyar. Bu sebeple form üzerinde yalnızca “Zürih/İsviçre” yazılması yeterli adres tanımı değildir. Sokak, bina, kapı numarası, posta kodu, yerleşim yeri ve kanton doğru biçimde tamamlanmalıdır. Tüzel kişiye yapılacak tebligatta şirketin resmî unvanının ve yetkili alıcı durumunun ayrıca dosya belgeleriyle örtüşmesi önem taşır. Bilgileri belgeye dayanmadan değiştirmek yerine, tereddüt varsa önce dosya kayıtları düzeltilmelidir.

4. Kantonlara göre Almanca, Fransızca ve İtalyanca tercüme seçimi

İsviçre’nin çok dilli yapısı, tebligat dosyasında doğrudan sonuç doğurur. Adalet Bakanlığının 16 Aralık 2024 tarihli EK-8 tablosunda Zürich için Almanca, Genève/Genf için Fransızca, Ticino için İtalyanca, Vaud/Waadt için Fransızca yazışma dili belirtilmiştir. Basel-Stadt, St. Gallen, Luzern ve Zug kantonlarında tabloda Almanca yer alır. Bu tespitler kişinin evde konuştuğu dil hakkında bir varsayım değil, adli makamın yazışma diline ilişkin resmî kayıttır.

Bern, Freiburg/Fribourg ve Wallis/Valais gibi kantonlarda birden fazla dilin bulunması ayrı önem taşır. EK-8, Bern ile Freiburg için Almanca ve Fransızcayı; Wallis için Fransızca ve Almancayı gösterir. Graubünden için Almanca ve İtalyanca kaydedilmiştir. Çok dilli kantonda hangi tercüme ile işlem yapılacağını muhatap makam, dosyanın gideceği yer ve resmî dil tablosu birlikte belirler. Sırf “İsviçre’ye gönderiliyor” diye tüm dosyayı Almancaya çevirmek, Cenevre ve Ticino bakımından hatalı olabilir.

5. Başlıca kantonlar için kısa resmî dil tablosu

Aşağıdaki liste turistik şehir rehberi değildir; hukukî yazışmada kullanılacak dilin sınıflandırılmasına yardımcı olan resmî EK-8 kaydının seçilmiş bölümüdür. Kanton, şehir ve posta kodu karıştırılmamalı; örneğin Lausanne adresi Vaud kantonu bağlamında, Lugano adresi Ticino kantonu bağlamında ele alınmalıdır. Gerçek dosyada EK-8’in tam listesi ve yetkili makam adresi ayrıca kontrol edilmelidir.

Kantonlar arası aktarımı kolaylaştırmak için bir makul kontrol zinciri kullanılabilir: muhatabın açık adresi alınır, posta koduyla kanton doğrulanır, EK-8’den yazışma dili ve merci okunur, tercüman bu resmî dile göre görevlendirilir, tamamlanan form aynı makamı gösterir. Bu zincir tek bir eksik adım üzerinden yapılacak yeniden çeviri ve geri gönderme riskini azaltır. İngilizce tercümenin genel iletişimde işe yaraması, EK-9’daki Almanca-Fransızca-İtalyanca koşulunu ortadan kaldırmaz.

6. İki takım belge hazırlama zorunluluğunun içeriği

Adalet Bakanlığının EK-9 İsviçre bölümü, 1965 Lahey yolu için evrakın Türkçe ve istenen makam dilindeki tercümeleriyle iki takım oluşturulmasını öngörür. Buradaki iki takım, bir nüshanın tek başına Türkçe ve diğerinin yalnızca yabancı dilde hazırlanması biçiminde dar yorumlanmamalıdır. Talep, tebliğ edilecek belgeler ve tercüme ekleri hem içerik hem numaralandırma bakımından takım halinde, birbirine karşılık gelecek şekilde düzenlenir.

Somut hazırlık sırasında mahkeme müzekkeresi, dava dilekçesi, ek listesi, duruşma gününü içeren belge ve kararın aynı dosya kapsamına ait olup olmadığı tek tek karşılaştırılmalıdır. Çeviriye konu belgenin ilk ve son sayfası, tarihler, dosya numaraları, isimlerin Latin harfli karşılıkları ve varsa şirket unvanı kontrol edilmelidir. Bu çalışma, çeviri miktarını artırmaya değil, İsviçre makamının işlemi eksiksiz anlayabilmesine hizmet eder. Adli merciin düzenleme ve sevk yetkisi saklıdır; avukatın hazırlığı mahkeme yerine geçmez.

7. Lahey Sözleşmesi m.2–6: Merkezi makam yolu ve tebliğ belgesi

1965 Sözleşmesi’nin 2. maddesi her taraf devletin tebligat taleplerini almak için bir merkezi makam belirlemesini öngörür. 3. madde talep belgesinin iletilmesini, 4. madde eksikliğin bildirilmesini, 5. madde tebliğin yerine getirilmesini ve 6. madde yapılan işlem hakkında belgelendirmeyi düzenler. İsviçre’ye gönderilen hukuki evrakın yönlendirileceği merci bakımından Adalet Bakanlığı EK-8 tablosunun adres ve dil bilgisi bu uluslararası kanalla birlikte okunmalıdır.

Sözleşme’nin 5/3 maddesi bakımından İsviçre’nin kendi beyanı önemlidir: muhatap evrakı gönüllü olarak kabul etmediğinde, resmî tebliğ için belgenin tebliğ edilecek bölge bakımından yetkili makamın Almanca, Fransızca veya İtalyanca dilinde olması yahut o dile tercüme eklenmesi istenir. Bu nedenle “kişi Türk, Türkçe anlıyor, tercümeye gerek yok” önermesi 1965 Lahey makam yolunda doğru değildir. Türk vatandaşına konsolosluk üzerinden 25/a tebligatı ise ayrı hukuki rejimdir ve o yöntemde tercümesiz Türkçe evrak mümkündür.

8. İsviçre’nin Lahey m.10’a itirazı: doğrudan posta neden ayrı incelenir?

1965 Lahey Tebligat Sözleşmesi’nin 10. maddesi, bazı alternatif gönderim usullerinin ilgili devlet itiraz etmemişse kullanılmasını düzenler. İsviçre’nin Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı nezdindeki resmî beyanı ise 8 ve 10. maddelerde düzenlenen yöntemlerin kendi ülkesinde kullanılmasına karşı çıktığını açıkça bildirir. Bu nedenle başka bir ülkede kabul edilen “iadeli taahhütlü posta ile doğrudan tebligat” yaklaşımı, İsviçre için aynı gerekçeyle uygulanmaz.

Bir avukatın veya tarafın muhataba özel posta, kurye ya da e-posta göndermesi, gönderinin ulaştığını ispatlayabilir; fakat o temasın 1965 Lahey Sözleşmesi kapsamında resmî adli tebliğ sonuçlarını doğurduğu ileri sürülemez. İsviçre’de muhatabın fiilen evrakı görmesi ile uluslararası tebligatın usulüne uygun tamamlanması iki ayrı hukuki sorudur. Sözleşme m.10 itirazının kapsamı bakımından genel bir istisna icat edilmemeli; gerektiğinde HCCH beyanı doğrudan dosyaya sunulmalıdır.

9. Türk vatandaşı muhatap için 7201 sayılı Kanun m.25/a

İsviçre’deki muhatap Türk vatandaşıysa Tebligat Kanunu m.25/a, Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğu aracılığıyla tebligat imkânı sağlar. Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünün resmî açıklamasına göre bu yolda Türk adli makamı ilgili dış temsilciliğe doğrudan evrak gönderebilir. Tebliğ mazbatalı zarf, üst yazı ve açık kimlik/adres bilgileri bulunmalıdır; evrak bir takım Türkçe hazırlanır, yabancı dil tercümesi aranmaz.

Bu özel düzenlemenin zaman hesabı dikkat gerektirir. Dış temsilciliğin yaptığı bildirim muhataba bulunduğu ülke hukukuna göre tebliğ edildiğinde ve bu durum belgelendiğinde, muhatap otuz gün içinde temsilciliğe başvurmazsa otuzuncu günün sonunda tebligat yapılmış sayılır. Muhatap temsilciliğe gelip tebliğ evrakını almaktan kaçınırsa durumun tutanağa bağlandığı tarih esas alınır. Bildirimin gönderildiği gün doğrudan tebliğ tarihi kabul edilmez; tebellüğ, başvuru ve tutanak tarihleri ayrı ayrı incelenmelidir.

10. Türk vatandaşına konsolosluk tebligatı ile Lahey tebligatı neden karıştırılmaz?

İki yöntem arasındaki asıl fark sadece kırtasiye değildir. TK m.25/a, Türk vatandaşlığı ve Türk dış temsilciliğinin görev alanıyla ilgilidir. Lahey Sözleşmesi ise hukuki veya ticari belgenin yabancı devletteki yetkili makama ulaştırılmasını ve resmî tebliğini düzenleyen uluslararası kanaldır. Türk konsolosluk yolunda bir takım Türkçe belge yeterli olabilirken İsviçre makamına 184 form üzerinden çıkıldığında Almanca, Fransızca veya İtalyanca onaylı çeviri ve iki takım uygulaması devreye girer.

Adalet Bakanlığı, 25/a yolundan sonuç alınamayan Türk vatandaşlarına da yabancı adli makamlar vasıtasıyla tebligat yapılabileceğini açıklamaktadır. Bu ikinci ihtimalde belge tercümeleri ve Bakanlığa gönderilecek sevk evrakı önem kazanır. Vatandaşlığın sonradan değişmiş olması, birden fazla vatandaşlığın bulunması, muhatabın şirket olması veya adrese ait bilginin eksikliği halinde yönteme karar vermeden önce dosya kapsamı esas alınmalıdır. Konunun genel temelini anlatan TK 25/a tebligat rehberimiz ayrıca okunabilir.

11. İsviçre muhataplı bir hukuk davasında 10 aşamalı işlem sırası

Önce dava türü belirlenir; tebligatın hukuk ve ticaret alanına girip girmediği, gerekirse ceza veya idari yol ayrımı incelenir. İkinci olarak muhatabın tüzel ya da gerçek kişi sıfatı, uyruğu ve İsviçre’deki tam adresi doğrulanır. Üçüncü adımda kanton ve yetkili makam EK-8’den okunur. Dördüncü olarak mahkeme dosyasında gerçekten tebliği gereken bütün belgeler belirlenir. Beşinci adımda TK 25/a konsolosluk yolu ile Lahey m.2–6 makam yolu arasında usul temeli netleştirilir.

Altıncı adım, seçilen usule göre EK-3/184 formunun veya EK-4 talepnamesinin doldurulmasıdır. Yedinci adımda gerekli onaylı tercümeler hazırlanır; Lahey yolunda iki takım tamamlanır. Sekizinci adımda evrakın ıslak imza, mühür, dosya kimliği ve ek listesi denetlenir. Dokuzuncu adımda yetkili adli makam üzerinden uygun sevk kanalı işletilir. Onuncu ve son adımda dönen tebliğ belgesi dosyaya sunulur, tarih ve işlemin sonucu kontrol edilir. Bu zincirin bir halkasını atlayıp sonradan “adrese mektup gönderdik” demek tebligat şartlarını karşılamaz.

12. Zürih, Cenevre, Basel ve Lugano örneklerinde adres kontrolü

Zürih için EK-8 Almanca yazışma dili ve Zürich kantonu yetkili merciini gösterir. Cenevre için Fransızca ve ilgili Genf makamı geçerlidir. Basel-Stadt Almancadır; Basel-Landschaft ise ayrı kantondur ve EK-8’de ayrı adrese sahiptir. Lugano, Ticino kantonu içinde bulunduğundan İtalyanca tercüme tercihinin hukuki dayanağı EK-8’deki Ticino kaydıdır. İsviçre adresinin şehir kısmı tek başına tercümenin doğruluğunu garanti etmez.

Özellikle Basel gibi birden fazla kantonla ilişkilendirilen yer adlarında posta kodu ve kanton ayrımı önemlidir. Bazı dosyalarda eski adres, muhatabın ticaret sicili adresi veya tebligatın gönderilmesi istenen kişinin fiilî ikameti birbirinden farklıdır. Talep formu üzerindeki muhatap adresi ile dava dilekçesindeki adres karşılaştırılmalı, çevirmenin yazdığı adresin de aynı olması sağlanmalıdır. Kantona ait resmî makam adresleri değişebilir; eski bir blogdan kopyalamak yerine EK-8’in resmî tablosu kontrol edilmelidir.

13. Tercüme yaptırırken hangi belgeler ve ibareler denetlenir?

Mahkeme evrakının tümünde ilk kontrol dosya ve mahkeme kimliğidir. Duruşma davetiyesinde gün ve saat, cevap dilekçesi çağrısında kanuni bildirim metni, davanın niteliğinde taraf unvanı, kararda hüküm sonucu ve kanun yolu açıklaması bulunur. Hangi metnin tercümeye gireceği usulen tebliğ edilmesi gereken belge bütününe göre belirlenir. Belgelerin bir bölümünün Türkçe, bir bölümünün yabancı dilde bırakılması, muhatap makamın tüm evrakı düzenli olarak eşleştirmesini güçleştirir.

Özellikle İsviçre’de çok dilli bir kantona yapılacak gönderimde yalnızca tercümanın Almanca bilmesi yeterli kabul edilmemelidir; hedef makamın kabul ettiği yazışma dili kontrol edilmelidir. EK-9 ikili anlaşma yolundaki tercümeler için onaylı tercüme şartını açıkça belirtir. Lahey yolunda 184 numaralı form ve ekleri için de EK-9’daki tercümeli iki takım kuralına uyulmalıdır. Farklı belgelerde kişinin soyadı başka yazılmışsa, özellikle Türkçe karakterlerin Latin harflerine aktarımı ve varsa önceki soyadı resmî kimlik belgeleriyle uyumlu biçimde açıklanmalıdır.

14. Boşanma, miras, tapu ve alacak dosyaları bakımından ayrımlar

Türkiye’de boşanma davası devam ederken davalının İsviçre’de yaşaması, davanın esasına ilişkin uygulanacak hukukla tebligat usulünü birbirinden ayırmayı gerektirir. 1965 Lahey tebligatının düzgün yapılması, tek başına boşanma kararının İsviçre’de tanınacağı anlamına gelmez. Karşı yönde İsviçre’de verilmiş boşanma hükmünün Türkiye’de tescili veya tanınması farklı bir başlıktır; bu konuda hazırlanmış İsviçre boşanma kararının Türkiye’de tescili rehberi incelenebilir.

Miras ve tapu uyuşmazlıklarında İsviçre’de yerleşik mirasçıya duruşma veya dava belgesi tebliğ edilmesi, mirasçılık belgesinin Türkiye’de hangi sonuçları doğuracağı sorusunu ayrıca çözmez. İsviçre Erbbescheinigung belgesi hakkında mevcut miras rehberimiz farklı bir hukuki soruyu işler. Ticari alacakta ise muhatap özel kişi değil İsviçre şirketi olduğunda ticaret sicilindeki tüzel kişi unvanı ve tebliğe elverişli şirket adresi belirlenir. Bu örneklerin ortak noktası, dava konusu ne olursa olsun tebligat kanalının dosyaya uygun kurulmasıdır.

15. Posta teslim kaydı, e-posta ve fiilî öğrenme arasındaki fark

Bir belgenin özel kargoyla İsviçre adresine teslim edilmiş olduğunu gösteren takip ekranı ile Lahey Sözleşmesi m.6 kapsamındaki yetkili makam belgesi aynı işlevi görmez. İlk kayıt yalnızca bir fiziksel gönderinin teslimine ilişkin olgu sağlayabilir; ikinci kayıt sözleşme uyarınca istenen resmî işlemin yapılıp yapılmadığını gösterir. İsviçre’nin m.10 itirazı, sıradan posta yolunu uluslararası hukuki tebligat için ikame yöntem saymama gereğinin somut nedenidir.

Buna karşılık dava taraflarının birbirlerine bilgi vermesi ya da avukatların evrak örneği paylaşması yasak değildir; sorun bunun tebligat yerine geçirilmesidir. Usulüne uygun uluslararası tebliğ gerektiren aşamada haricî bilgilendirme ile resmî tebligat birbirinden ayrılmalıdır. Mahkemenin dava dosyasında yer alan tebliğ mazbatası veya ilgili resmî makam cevabı görülmeden tebliğ günü ve bu güne bağlanan sonuçlar hakkında kesin hesap yapılmamalıdır.

16. Tebliğ tarihi, cevap süresi ve gıyapta karar bakımından kritik ayrım

Uluslararası tebligatın çıkış tarihi, İsviçre’de muhataba bildirimin ulaştığı tarih ve tebliğin hukuken tamamlandığı tarih aynı kavram değildir. 1965 Lahey Sözleşmesi’nin 6. maddesi resmî makama tebliğin yapılma veya yapılmama nedenini belgeletir. Bir Türk mahkemesinde bu belge üzerinden sonraki usulî süreleri hesaplayacak merci, dosyanın niteliğiyle Türk yargılama hukukunu birlikte değerlendirmelidir. Sözleşme’nin 15. maddesi de davalının gelmemesi durumunda karar verilmesine ilişkin özel koşulları düzenler.

Tebligat Kanunu m.25/a kullanılan bir dosyada 30 günün hangi olaydan itibaren başlayacağı kanunda açıkça bildirim tebliğinin belgelenmesine bağlanmıştır. Konsolosluğa yapılan gönderme tarihi veya dosyanın UYAP’taki havale günü tek başına 30 günlük süreyi başlatmaz. Bu ayrım, sürenin yanlış yorumlanıp kişinin savunma hakkının etkilenmemesi açısından önem taşır. Karşılaştırma için yurt dışındaki tarafın duruşmaya gelmemesine dair HMK rehberimiz incelenebilir; fakat devamsızlığın sonucu tebligattan bağımsız değerlendirilemez.

17. 2026 yılı tebligat masrafı ve resmî ücret denetimi

Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 39/3 maddesi, yabancı ülkelere gönderilecek tebligatlar için hangi devletlere ne kadar avans yatırılacağını gösteren esasların her takvim yılı başında ilan edilmesini öngörür. Dolayısıyla 2024 veya 2025 tarihli ücret bilgisi 2026 dosyasına otomatik uygulanamaz. Tarafların hazırladığı evraka yanlış tutar yazılması yerine içinde bulunulan yılın yürürlükteki Adalet Bakanlığı tebliğinin ve mahkemenin tevdi talimatının kontrol edilmesi gerekir.

Belge tercüme ücreti, mahkemece istenen gider avansı ve yabancı makamın talep ettiği tutar birbirinden farklı kalemlerdir. İsviçre makamına yapılacak başvuruda hangi kalemin gider avansına konu edildiği dosya üst yazısında açık gösterilmelidir. Bu yazı ücret tarifesi yazısı olmadığı için değişken rakamları tekrarlamaz; rakam odaklı güncel açıklamalar için 2026 yurt dışı tebligat giderleri yazımız ve ilgili yılın Resmî Gazete tebliği esas alınmalıdır.

18. En sık yapılan altı işlem hatası ve düzeltme mantığı

Birinci hata Cenevre adresli dosyaya Almanca tercüme hazırlamaktır; EK-8’de Cenevre için Fransızca yer alır. İkinci hata Ticino adresine Fransızca tercüme hazırlamaktır; burada İtalyanca kayıtlıdır. Üçüncü hata 1965 Lahey başvurusunda 184 numaralı form yerine farklı işlemin formunu kullanmaktır. Dördüncü hata iki takım kuralını göz ardı etmektir. Beşinci hata yalnızca şehir adı yazıp doğru kanton ve posta kodunu belirlememektir. Altıncı hata ise İsviçre’nin m.10 itirazına rağmen sıradan posta teslimini usulüne uygun sözleşme tebliğiyle eş tutmaktır.

Bu hatalar sonradan dilekçeyle açıklanabilecek basit ifade farklılıklarından ibaret değildir. İlk dört hata, yetkili makamın belgeyi işleme alabilmesi için gereken içerik ve çeviri düzenine; beşinci hata doğru adrese; altıncı hata doğrudan hukukî yönteme ilişkindir. Sağlıklı düzeltme sırası önce yöntem seçiminin doğrulanması, sonra adres ve kanton dilinin tespiti, son olarak form ve eklerin yeniden birbiriyle tutarlı hale getirilmesidir. Ancak gerçek bir tebligatın geçerliliğine ilişkin nihai sonuç, somut dosya ve mahkeme kayıtları değerlendirilmeden ilan edilmemelidir.

19. İsviçre’de bulunan şirkete veya ticari muhataba tebligat

Ticari alacak, sözleşmeden doğan tazminat veya şirketle ilgili hukuk davalarında karşı tarafın İsviçre’de kurulmuş tüzel kişi olması sık rastlanan bir ayrım yaratır. TK m.25/a yalnızca Türk vatandaşlarına yönelik özel dış temsilcilik yoludur; İsviçre şirketinin sırf Türk ortaklarının bulunması bu hükmü şirkete teşmil etmez. Şirket tebligatında 1965 Lahey yolunun kapsamı, doğru ticaret sicili unvanı ve kayıtlı adres bakımından ayrı bir kontrol gerekir.

Şirketin internet sitesindeki iletişim adresi, resmî sicil merkeziyle uyuşmuyorsa mahkemeye sunulacak adresin hukuki niteliği ayrıca saptanmalıdır. İsviçre şirket kaydı tercüme edilen dosyada yer alabilir, ancak sicil belgesinin varlığı kendiliğinden yetkili temsilciye tebliğin tamamlandığını göstermez. Bu nedenle dava hazırlığında önce tüzel kişilik ve adres, sonra tebliğ mercii, ardından kanton dili ve form düzeni belirlenir. İsviçre Handelsregisterauszug belgesinin Türkiye’de kullanımı konusunda sitedeki ayrı uzmanlık yazısıyla konu çakışmaması için burada sadece tebligat boyutu incelenmiştir.

20. İsviçre’de yaşayan Türk vatandaşının ikamet ettiği kantonun rolü

Türk vatandaşı için konsolosluk yolunun bulunması, kanton adının tamamen önemsiz olduğu anlamına gelmez. Kişinin yaşadığı yer, hangi dış temsilciliğin ilgili olduğunu, bildirimin hangi İsviçre adresine gideceğini ve olayın kayda alınacağı işlemleri etkiler. Bununla birlikte TK m.25/a yolundaki belge tercümesi kuralı, Lahey m.5/3 makam yoluyla aynı değildir: Adalet Bakanlığı konsolosluk üzerinden yapılacak tebligat için Türkçe bir takımın yeterli olduğunu açıkça belirtir.

Kişinin çift vatandaş olması halinde Türk vatandaşlığının dosyada nasıl belgelendiği ve seçilen tebligat kanalının şartları ayrıca belirlenmelidir. Yabancı makam yolunun seçilmesi halinde yalnızca kişinin Türkçe bilmesi, Fransızca veya İtalyanca tercüme koşulunu kaldırmaz. Örneğin Cenevre’de yaşayan Türk vatandaşı için İsviçre adli makamı üzerinden işlem yürütülürken EK-8’in Fransızca kaydı dikkate alınır. Dış temsilciliğe doğrudan gönderim tercih edilirse ise TK 25/a’nın kimlik, bildirim, tutanak ve otuz gün hükümleri işletilir.

21. Dava dosyasını açmadan önce avukatın sorması gereken sorular

İsviçre’deki muhataba tebligat planlamasında “İsviçre’de nerede oturuyorsunuz?” sorusu tek başına yeterli değildir. Tam ad, güncel ve tebliğe elverişli adres, posta kodu, kanton, kişi veya şirket sıfatı, vatandaşlık, dosya numarası ve hangi belgenin tebliğ edileceği ayrı bilgiler olarak yazılmalıdır. Özellikle birden fazla muhatap varsa her birinin vatandaşlığı ve adresine göre farklı yöntem kullanılabileceği unutulmamalıdır.

Dava açan veya devam eden dosyası bulunan kişi, taraf bilgilerini dosyadan teyit ederek temsilcisine sunmalıdır. İsviçre makamlarının resmî adli yazışma adresleri için EK-8, yürürlükteki ülke özelindeki hazırlanma kuralları için EK-9, Lahey m.8 ve m.10 itirazı için HCCH beyanı, Türk vatandaşı için konsolosluk yolu bakımından 7201 sayılı Kanun m.25/a kullanılmalıdır. Böylece tek bir genel internet cevabıyla işlem kurulmaz; her soruya uygun birincil mevzuat kaynağı atanır.

22. Sık sorulan sorular

İsviçre’ye adli tebligatta İngilizce tercüme yeterli midir?

Hayır. Adalet Bakanlığı EK-9, 1965 Lahey yolunda talep edilen İsviçre makamının Almanca, Fransızca veya İtalyanca yazışma dilinde tercüme öngörür; İngilizce genel alternatif olarak sayılmaz.

Zürih’e tebligat için hangi dil gerekir?

Adalet Bakanlığının EK-8 tablosunda Zürich (ZH) için Almanca adli yazışma dili belirtilmiştir.

Cenevre’ye tebligatta hangi dil kullanılır?

EK-8 tablosunda Genf/Genève (GE) için Fransızca yazışma dili yer alır.

Lugano’da yaşayan kişiye tebligatta İtalyanca gerekli midir?

Lugano’nun bulunduğu Ticino kantonu için EK-8’de İtalyanca kayıtlıdır. Lahey makam yolunda ilgili dilde tercüme hazırlanır.

Bern kantonunda her dosya Almanca mı çevrilir?

Hayır. Adalet Bakanlığının EK-8 listesinde Bern için Almanca ve Fransızca birlikte yer alır. Yetkili makamın somut yazışma dili tespit edilmelidir.

184 numaralı form ne zaman kullanılır?

1965 Lahey Tebligat Sözleşmesi kapsamındaki İsviçre adli makamı üzerinden tebligat taleplerinde EK-3/184 numaralı form kullanılır.

İsviçre’ye doğrudan iadeli taahhütlü posta usulü geçerli midir?

İsviçre, 1965 Lahey Sözleşmesi’nin 10. maddesinde öngörülen alternatif gönderim yollarına itiraz etmiştir. Sıradan doğrudan posta bu hükme dayanılarak resmî adli tebligat yerine geçirilemez.

İsviçre’deki Türk vatandaşına konsolosluk üzerinden tebligat yapılabilir mi?

Evet. 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.25/a bu yolu düzenler; Adalet Bakanlığı açıklamasına göre bir takım Türkçe evrak yeterlidir.

Konsolosluk tebligatında otuz gün ne zaman başlar?

7201 sayılı Kanun m.25/a uyarınca dış temsilcilik bildiriminin o ülke hukukuna göre muhataba tebliğ edildiğinin belgelendiği tarihten itibaren otuz gün incelenir; şartları oluştuğunda otuzuncu günün bitiminde yapılmış sayılır.

Bir İsviçre şirketine Türk konsolosluğu aracılığıyla m.25/a uygulanır mı?

TK m.25/a, yabancı ülkedeki Türk vatandaşına yönelik özel usuldür. Şirketin Türk ortağı bulunması bu hükmü tüzel kişiye kendiliğinden uygulamaz.

İsviçre’ye gönderilecek evrak kaç takım hazırlanır?

Adalet Bakanlığı EK-9’da 1965 Lahey yolu için 184 numaralı form ve Türkçe ile makam dilindeki tercümeli evrakın iki takım hazırlanması öngörülür.

Tebligat tamamlanınca hangi kayıt kontrol edilir?

1965 Lahey Sözleşmesi m.6 çerçevesindeki yetkili makam belgesi veya TK m.25/a kapsamındaki dış temsilcilik tutanağı ve bildirime ilişkin tarihler dosya üzerinden kontrol edilir.

23. Resmî mevzuat ve bağlantılar

Bu rehberde özellikle 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.25, m.25/a; Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.38–43; 1965 Lahey Tebligat Sözleşmesi m.1–6, m.8, m.10 ve m.15; Adalet Bakanlığı 63/3 sayılı Genelge EK-8 ve EK-9 esas alınmıştır. Aşağıdaki bağlantılar tam metni ve ülke özelindeki idari uygulamayı göstermektedir.

• Adalet Bakanlığı EK-8: İsviçre kantonlarına göre yazışma dilleri
• Adalet Bakanlığı EK-9: devletlere göre tebligat esasları
• HCCH: İsviçre’nin 1965 Lahey Tebligat Sözleşmesi beyanları
• Adalet Bakanlığı: Türk vatandaşlarına konsolosluk aracılığıyla tebligat
• Adalet Bakanlığı: Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik
• Adalet Bakanlığı: yabancı uyruklu muhataba tebligat
• HCCH: 1965 Tebligat Sözleşmesi tam metni

Bu sayfadaki özet ve soru-cevaplar aynı konu hakkında birden çok farklı makale oluşturmak yerine İsviçre’nin adli yazışma ve sözleşme beyanlarını tek kaynakta açıklamak için hazırlanmıştır.