İsviçre Boşanma Kararı Türkiye’de Tescil (2026)

İsviçre’de boşanma Türkiye’ye nasıl işlenir? Kısa cevap

İsviçre mahkemesinin boşanma kararı Türk nüfusunu otomatik değiştirmez. Yalnız medenî hâlin “boşanmış” olarak kaydı için 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A kapsamında Türk dış temsilciliğine veya Türkiye’deki yetkili nüfus müdürlüğüne idarî tescil başvurusu yapılabilir. Karar İsviçre’de yetkili makamca verilmiş, İsviçre hukukuna göre kesinleşmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.

Kanton mahkemesinden onaylı boşanma kararı ve kararın kesin hüküm gücü kazandığını gösteren belge alınır. Cenevre Adliyesinin resmî form sayfası, karar örneği yanında certificat d’entrée en force talep edilebildiğini doğrular. Belgeyi düzenleyen kantonun yetkili makamından apostil ve kararın Almanca, Fransızca veya İtalyanca aslından onaylı Türkçe tercüme hazırlanır. İki eski eş Türk vatandaşıysa birlikte veya aynı dosyada 90 gün içinde ayrı başvurur. Eski eş yabancıysa yahut taraflardan biri ölmüşse Türk taraf veya vekili tek başına başvurabilir. Nafaka, velayet ve para hükümleri için MÖHUK m.50-59 kapsamında tanıma/tenfiz gerekir.

İsviçre boşanması neden Türk nüfusuna kendiliğinden geçmez?

İsviçre mahkemesi kararı İsviçre hukukunda evliliği sona erdirir. Türkiye’nin aile kütüğü ise yabancı mahkeme kararını otomatik olarak kaydetmez. İsviçre kanton veya belediye medenî hâl sicilindeki değişiklik, Türk nüfus müdürlüğüne verilmiş bir başvuru değildir.

Türk nüfusunda evli görünmek; yeniden evlenme, mirasçılık, soyadı, kimlik, pasaport, banka ve tapu işlemlerinde uyuşmazlığa neden olabilir. Özellikle eski eşin vefatı veya Türkiye’de taşınmaz satışı sırasında yabancı ve Türk kayıtlarının farklı olması hak sahipliğini tartışmalı hâle getirebilir.

İsviçre AB üyesi değildir ve Türkiye ile otomatik nüfus tanıma sistemi bulunmaz. Türk hukuku iki ayrı çözüm öngörür: şartlar varsa 5490 m.27/A uyarınca idarî tescil; şartlar yoksa veya icra edilebilir yan hükümler kullanılacaksa 5718 sayılı MÖHUK’a göre mahkeme tanıması/tenfizi.

5490 m.27/A idarî tescil şartları nelerdir?

Kararın İsviçre’nin konusunda yetkili adlî veya idarî makamınca verilmesi, verildiği ülke hukukuna göre usulen kesinleşmesi, Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması ve tarafların kanundaki usule göre başvurması gerekir. Düzenleme boşanma, evliliğin butlanı, iptali ve mevcut olup olmadığının tespiti kararlarını kapsar.

Geçici ayrılık, tedbir, dava açıldığı yazısı veya avukat mektubu kesin boşanma kararı değildir. Türk komisyonu kararın hüküm bölümünde evliliğin sona erdiğini ve kesinleşme belgesinde bu sonucun kanun yoluna kapandığını açıkça görmelidir.

Aynı evlilik hakkında Türkiye’de devam eden ya da sonuçlanmış boşanma, tanıma veya tenfiz dosyası idarî incelemede engel veya çelişki yaratabilir. Nüfus kaydı ve varsa UYAP dosyası yeni başvurudan önce kontrol edilir.

İdarî tescil yalnız medenî hâli işler. İsviçre kararındaki nafaka, tazminat, çocuk teslimi, velayet veya mal paylaşımı hükmünü Türk icra dairesinde uygulanabilir yapmaz. Bu bölümler için ayrı yargısal yol gerekir.

İsviçre’de kanton ve mahkeme dili neden önemlidir?

İsviçre 26 kantondan oluşur ve yargı/idarî belge uygulaması kantona göre yürür. Kararı veren mahkeme Zürih, Bern, Basel, Aargau, St. Gallen, Cenevre, Vaud, Ticino veya başka bir kantonda olabilir. Kesinleşme belgesini ve apostili verecek birim, belgenin kaynak kantonuna göre belirlenir.

İsviçre’nin resmî dilleri Almanca, Fransızca, İtalyanca ve Romanşçadır. Boşanma dosyalarının çoğunda Almanca Scheidungsurteil/Scheidungsentscheid, Fransızca jugement de divorce veya İtalyanca sentenza di divorzio görülür. Belge adı farklı olsa da Türk makamının aradığı işlev aynıdır: yetkili mahkemenin kesin boşanma hükmü.

Kantonlar arası başlık ve mühür farkı sahtecilik işareti değildir; fakat yanlış kanton makamından apostil alınması dosyayı sakatlar. Mahkeme kalemine kararın Türkiye’de kullanılacağı söylenmeli, onaylı örnek ve kesinleşme sertifikası birlikte istenmelidir.

Cenevre Adliyesi resmî sayfası, bitmiş dava belgeleri için onaylı karar örneği, karar özeti, icra edilebilirlik belgesi ve certificat d’entrée en force gibi belgelerin form aracılığıyla talep edilebildiğini açıklar. Bu terminoloji Cenevre içindir; Almanca kantonda karşılığı Rechtskraftbescheinigung olabilir.

İsviçre boşanma tescili için gerekli belgeler

• Kararı veren kanton mahkemesinden onaylı boşanma kararı;
• Kararın kesinleştiğini gösteren Rechtskraftbescheinigung, certificat d’entrée en force veya kantondaki eşdeğer resmî belge/şerh;
• Karar ve ayrı kesinleşme belgesi için yetkili kanton makamından apostil;
• Almanca, Fransızca veya İtalyanca aslın onaylı Türkçe tercümesi;
• Türk tarafların T.C. kimlik kartı/pasaportu;
• İsviçre kimlik, oturum veya vatandaşlık belgeleri;
• Yabancı eşin kimlik/pasaport tercümesi ve istenirse uluslararası doğum kaydı;
• Çok vatandaşlık nüfusa işlenmemişse vatandaşlığın kazanılma tarihini gösteren kayıt;
• Vekille başvuruda fotoğraflı, özel yetkili vekâletname;
• Ad-soyad veya doğum bilgisi farklıysa aynı kişiyi gösteren ek belgeler.

Belge sayısı ve tercüme tasdiki görevli Bern, Zürih, Cenevre veya diğer Türk temsilciliğinin güncel uygulamasına göre teyit edilir. Basit fotokopi, avukat e-postası veya mahkeme portalı ekran görüntüsü onaylı asıl/örnek yerine kullanılmamalıdır.

Certificat d’entrée en force ve Rechtskraft nedir?

Kesinleşme belgesi, kararın olağan kanun yolu bakımından artık değiştirilemeyeceğini ve hangi tarihte kesin hüküm gücü kazandığını gösterir. Fransızca kantonlarda certificat d’entrée en force, Almanca kantonlarda Rechtskraftbescheinigung/Rechtskraftvermerk ifadeleri kullanılabilir. İtalyanca kantonda farklı başlık görülebilir.

Kararın verildiği tarih ile kesinleşme tarihi aynı olmayabilir. Temyiz süresinin geçmesi, tarafların feragati veya üst mahkeme sonucu kesinleşmeyi etkiler. Türk makamı İsviçre usulünü kendiliğinden araştırmak yerine mahkemenin resmî sertifikasına dayanır.

Kesinleşme belgesinde mahkeme, dosya numarası, taraflar ve tarih karar ile uyuşmalıdır. Yalnız “icra edilebilir” ibaresi her durumda kesin hüküm gücü anlamına gelmez. Cenevre sayfasının icra edilebilirlik belgesi ile kesinleşme sertifikasını ayrı seçenekler olarak göstermesi bu ayrımın uygulamadaki önemini ortaya koyar.

Boşanma kesinleşmişken nafaka veya mal talepleri devam edebilir. Sertifikanın hangi hüküm fıkralarını kapsadığı kontrol edilir; Türk tescil başvurusu kesinleşen boşanma hükmüyle sınırlandırılabilir.

İsviçre mahkeme kararına apostil nereden alınır?

Türkiye ve İsviçre 1961 Lahey Apostil Sözleşmesine taraftır. Türkiye’de kullanılacak İsviçre kamu belgesi için belgenin düzenlendiği kantondaki yetkili apostil makamına başvurulur. Tek bir ülke çapı ofis varsayılmamalıdır; doğru makam kantonun resmî sitesinden veya mahkeme kaleminden öğrenilir.

Cenevre Kantonu resmî sayfası, apostilin kamu belgesine ve kamu görevlisi, medenî hâl memuru, noter ya da yeminli tercüman imzasına uygulanabildiğini; özel kişi imzası için önce noter doğrulaması gerektiğini açıklar. Apostil, imzanın gerçekliğini doğrular; boşanmanın esasını veya kesinleşmesini teyit etmez.

Karar ve kesinleşme sertifikası farklı görevlilerce imzalanmışsa her belge için apostil kapsamı ayrı kontrol edilir. Bir belge üzerindeki apostilin diğer bağımsız belgeyi de kapsadığı varsayılmamalıdır. Fizikî ek, mühür ve sayfa bağlantıları korunur.

Elektronik belge veya e-apostil verildiyse doğrulama kodu ve orijinal PDF saklanır. Türk başvuru makamının elektronik format kabulü randevu öncesi teyit edilir; yalnız ekran görüntüsü kullanılmaz.

İsviçre kararının Türkçe tercümesi nasıl yapılır?

Tercüman kararın düzenlendiği dile yetkin olmalıdır. Almanca, Fransızca ve İtalyanca hukuk terimleri aynı şablonla çevrilmez. Hüküm, kesinleşme şerhi, taraf adları, doğum tarihleri, mahkeme, dosya numarası ve tarihler eksiksiz aktarılır.

Konsolosluk başvurusunda ilgili dış temsilciliğe kayıtlı yeminli tercümanın çevirisi ve konsolosluk tasdiki istenebilir. Türkiye’deki nüfus veya mahkeme başvurusunda yeminli tercüman/noter onayı uygulanabilir. Görevli makamın güncel talimatı esas alınır.

Apostil ayrı sayfadaysa bunun da tercümesi gerekip gerekmediği başvuru kanalına sorulur. Tanıma-tenfiz davasında yabancı dilde kalan her bölüm için onaylı tercüme hazırlanması usul riskini azaltır.

İsviçre kayıtlarındaki evlilik soyadı, çift soyadı veya Türkçe karakter farkları aynı kişi tespitini engelleyebilir. İsimler tercümede keyfî değiştirilmez; fark nüfus, doğum, evlilik veya vatandaşlık belgesiyle açıklanır.

İki Türk eş ve tek taraflı başvuru kuralları

İki eski eş de Türk vatandaşı ve hayattaysa birlikte başvuru esastır. Aynı anda aynı yerde bulunmaları gerekmez; ikinci taraf ilk müracaattan itibaren 90 gün içinde aynı temsilcilik veya nüfus müdürlüğünde başvurusunu tamamlayabilir. Farklı makamlara yapılan başvurular tek dosya sayılmaz.

5490 m.27/A’nın açık istisnasına göre taraflardan biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı taraf ya da vekili tek başına başvurabilir. Eski eş yalnız İsviçre vatandaşıysa rızası aranmaz. Ölüm hâlinde ölüm olayı ve kimlik bağlantısı belgelenir.

Eski eş hem Türk hem İsviçre vatandaşıysa Türk vatandaşlığının devam edip etmediği önemlidir. Yalnız İsviçre pasaportu kullanılması yabancı eş istisnasını otomatik doğurmaz. Çok vatandaşlık aile kütüğüne işlenmemişse önce bu kayıt tamamlanmalıdır.

Vekâletname fotoğraflı ve konuya özel olmalıdır. İsviçre noterinde düzenlenen vekâletname apostil ve onaylı Türkçe tercüme gerektirir; Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname Türkiye’de doğrudan kullanılabilir.

İsviçre’deki Türk temsilciliğinde başvuru adımları

1. Konsolosluk.gov.tr üzerinden yabancı boşanma kararının tescili randevusu alın.
2. İkamet kantonuna göre görevli Bern, Zürih veya Cenevre temsilciliğini belirleyin.
3. Kararı veren kanton mahkemesinden onaylı karar ve kesinleşme sertifikası alın.
4. Doğru kanton makamından apostil yaptırın.
5. Belgenin gerçek dilinden onaylı Türkçe tercüme hazırlayın.
6. Kimlik, vatandaşlık ve gerekiyorsa özel vekâleti ekleyin.
7. İki Türk taraf ayrı başvuracaksa aynı makam ve 90 günlük süreyi izleyin.
8. Tescil sonrası vukuatlı nüfus kaydını kontrol edin.

Harç, apostil ve tercüme giderleri makam ve işlem tarihine göre değişir; sabit tutar veya kesin sonuç süresi verilmemelidir. Komisyon kimlik bağlantısı veya kesinleşme kapsamı için ek belge isteyebilir. Kimlik ve pasaport yenilemesi tescilden ayrı işlemdir.

İsviçre boşanması için tanıma veya tenfiz davası

İdarî başvuru tamamlanamıyorsa, iki Türk taraftan biri katılmıyorsa, 90 gün geçirilmişse veya komisyon ret vermişse boşanma hükmü için tanıma davası açılır. İsviçre kararındaki nafaka, tazminat, gider veya başka eda hükmünü Türkiye’de icra etmek için tenfiz gerekir.

MÖHUK m.51 uyarınca görevli asliye mahkemesi aile hukukuna ilişkin dosyada aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetki, kendisine karşı tanıma/tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim veya sakin olduğu yer; bunlar yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biridir.

MÖHUK m.53 gereği onaylı yabancı karar, kesinleşme belgesi ve bunların onaylı Türkçe tercümeleri dilekçeye eklenir. M.54; tenfizde karşılıklılık, münhasır yetki/aşırı yetki, kamu düzenine açık aykırılık ve savunma hakkına uygun çağrı/temsil koşullarını düzenler. M.58 uyarınca yalnız tanımada karşılıklılık şartı aranmaz.

Türk hâkimi İsviçre boşanmasının esasını ve kusuru yeniden incelemez. Davalının İsviçre’deki davaya usulüne uygun çağrılmadığı itirazı varsa tebliğ ve temsil belgeleri önem kazanır. Eski eşin davaya rıza göstermemesi tek başına tanımayı engellemez.

Nafaka, velayet ve çocuk kararları ne olur?

Nüfus tescili İsviçre nafaka hükmünü Türk icra dairesinde doğrudan tahsil ettirmez. İcra edilebilir hüküm için tenfiz veya uygulanabilir uluslararası nafaka tahsil sistemi gerekir. Para birimi, dönem, faiz ve borçlu açık olmalıdır.

Velayet ve çocukla kişisel ilişki hükmü de idarî nüfus işleminin dışında kalır. Çocuğun mutad meskeni, sonraki kararlar ve uluslararası sözleşmeler birlikte incelenir. Hukuka aykırı götürme veya alıkoyma varsa 1980 Lahey Sözleşmesi ayrı merkezî makam süreci yaratır.

Kararın boşanma kısmıyla yan hükümlerinin kesinleşme tarihleri farklı olabilir. Kesinleşme sertifikası hüküm bazında okunmalı ve Türkiye’deki talep buna göre kurulmalıdır.

Türkiye’deki malvarlığı ve hak düşürücü riskler

İsviçre boşanması Türkiye’deki evi, arsayı veya şirket payını kendiliğinden devretmez. Taşınmazın aynına ilişkin konularda Türk mahkemelerinin münhasır yetkisi ve tapu sicili kuralları uygulanır. Belirli para alacağı şartları varsa tenfiz edilebilir.

Mal rejimine uygulanacak hukuk MÖHUK m.15’e göre evlenme anındaki millî hukuk, mutad mesken, hukuk seçimi ve taşınmazın bulunduğu yer üzerinden belirlenir. İsviçre mal rejimi sonucu ile Türk edinilmiş mallara katılma hesabı aynı değildir.

TMK m.178 boşanmadan doğan dava haklarını, hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımına bağlar. MÖHUK m.59’a göre tanınan kararın kesin hüküm etkisi İsviçre’deki kesinleşme anından başlar. Nüfus tescilini beklerken maddî talepler için süre kaçırılmamalıdır.

Başvuru reddedilirse veya kayıt hatalıysa

Sık eksiklikler; yanlış kantondan apostil, karar ile kesinleşme sertifikasının uyuşmaması, onaysız tercüme, iki Türk tarafın 90 gün içinde aynı makamda başvurmaması, çok vatandaşlık kaydının bulunmaması ve isim farklılığıdır. Ret gerekçesi yazılı alınmalıdır.

Belge eksikliği tamamlanabiliyorsa yeni idarî başvuru yapılabilir. Hukukî şart sağlanmıyorsa 5490 m.27/A/3 gereği MÖHUK kapsamında tanıma davası açılır. İdarî ret İsviçre kararının İsviçre’deki geçerliliğini kaldırmaz ve yargı yolunu kapatmaz.

Tescilden sonra e-Devlet vukuatlı nüfus kayıt örneğinde boşanma tarihi, eski eş ve soyadı kontrol edilir. Hata varsa apostilli karar ve kesinleşme sertifikasıyla düzeltme istenir; kimlik ve pasaport ayrıca yenilenir.

İsviçre boşanma tescili kontrol listesi

• Kararı veren kanton mahkemesinden onaylı karar alın.
• Rechtskraft/certificat d’entrée en force veya eşdeğer kesinleşme sertifikası alın.
• Doğru kanton apostil makamını resmî kaynaktan belirleyin.
• Karar ve ayrı sertifikanın apostil kapsamını kontrol edin.
• Belgenin Almanca, Fransızca veya İtalyanca aslından Türkçe tercüme yaptırın.
• Kimlikler ve çok vatandaşlık kaydını karşılaştırın.
• İki Türk taraf için aynı makam ve 90 günü izleyin.
• Yabancı/ölen eş istisnasını belgeleyin.
• Nafaka, velayet ve para hükmünü tenfizden ayırın.
• Tescil sonrası nüfus, kimlik ve pasaport kaydını doğrulayın.

İsviçre boşanma kararının Türkiye’de tescili hakkında SSS