İzinsiz SMS ve E-posta Göndermek Yasak mı? 6563 Ticari Elektronik İleti Onayı 2026
Ticari elektronik ileti nedir?
Ticari elektronik ileti; telefon, çağrı merkezi, faks, otomatik arama makinesi, akıllı ses kaydedici sistem, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi araçlarla elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaç taşıyan veri, ses veya görüntü içerikli iletidir. Bir mesajın ticari elektronik ileti olup olmadığı yalnız gönderildiği kanala göre değil, içeriğinin ve gönderim amacının ticari niteliğine göre belirlenir.
Bir mağazanın “bugün yüzde 20 indirim”, bankanın yeni ürün tanıtımı, restoranın kampanya mesajı, e-ticaret sitesinin yeni sezon e-postası veya işletmenin doğum günü kutlaması içine promosyon kodu yerleştirmesi ticari ileti niteliği taşıyabilir. Yönetmelik, hizmet sağlayıcının mal veya hizmetlerini tanıtmak, pazarlamak, işletmesini tanıtmak veya kutlama ve temenni gibi içeriklerle tanınırlığını artırmak amacıyla gönderdiği iletiler için önceden onay kuralı getirir.
Buna karşılık her elektronik bildirim reklam değildir. Teslimat bilgisi, borç hatırlatma veya mevzuat gereği zorunlu bilgilendirme gibi iletiler şartları varsa onay istisnasına girebilir. Ancak böyle bir bildirim içine ürün tanıtımı eklenirse istisnanın sınırı aşılır.
6563’e göre önceden onay neden zorunludur?
6563 sayılı Kanun m.6’nın temel kuralı, ticari elektronik iletilerin alıcılara ancak önceden onay alınmak kaydıyla gönderilebilmesidir. Onay yazılı olarak veya her türlü elektronik iletişim aracıyla alınabilir. Yönetmelik ayrıca İleti Yönetim Sistemi üzerinden onay alınmasına imkân tanır.
“Önceden” ifadesi önemlidir. Reklam mesajı gönderildikten sonra “istemiyorsanız çıkış yapın” denilmesi, kural olarak gönderim öncesi onay eksikliğini gidermez. Ret hakkı, hukuka uygun onayla başlayan ticari ileti ilişkisinin sonlandırılması aracıdır; izinsiz ilk mesajı meşrulaştıran yöntem değildir.
Onay, alıcının olumlu irade beyanına dayanmalıdır. Önceden işaretlenmiş kutu, sessiz kalma veya yalnız internet sitesini kullanma gibi davranışlar açık olumlu beyan yerine geçirilmemelidir. Hizmet sağlayıcı gerektiğinde onayın varlığını ispatlayabilmelidir.
Hangi içerikler önceden onay kapsamına girer?
Mal veya hizmetin tanıtımı, indirim veya kampanya duyurusu, yeni ürün lansmanı, marka bilinirliğini artıran kutlama mesajı, sadakat programı teklifi, çapraz satış önerisi ve benzeri ticari amaçlı ileti kural olarak kapsam içindedir. İletinin doğrudan fiyat içermemesi ticari niteliği ortadan kaldırmaz.
Örneğin “Bayramınız kutlu olsun, mağazamıza bekleriz” mesajı işletmenin tanınırlığını artırmak amacıyla gönderiliyorsa yönetmeliğin ticari ileti tanımı kapsamında değerlendirilebilir. Aynı şekilde “sizin için yeni ürünler seçtik” başlıklı e-posta açık bir pazarlama iletisidir.
İletide yalnız hizmetin ifası için zorunlu işlem bilgisi varsa durum farklıdır. Siparişin kargoya verilmesi, randevu saatinin hatırlatılması veya zorunlu sözleşme değişikliği bildirimi onay istisnasında kalabilir; fakat bu bildirimlere reklam eklenmemelidir.
Reklam SMS’i göndermek için onay gerekir mi?
Evet. Tüketici niteliğindeki alıcının telefon numarasına reklam veya pazarlama SMS’i göndermek için kural olarak önceden ticari elektronik ileti onayı gerekir. Telefon numarasının internet sitesindeki formda yazılmış olması, tek başına reklam izni anlamına gelmez. Numaranın hangi amaçla verildiği önemlidir.
Alıcı numarasını yalnız teslimat için vermişse bu numara üzerinden daha sonra kampanya SMS’i göndermek için ayrı ticari ileti onayı aranır. Mevcut müşteri ilişkisi, reklam iznini otomatik olarak doğurmaz; yönetmelikteki onay gerektirmeyen bildirimler sınırlıdır.
SMS içeriğinde hizmet sağlayıcının tanınmasını sağlayan bilgi ve ret imkânı bulunmalıdır. İletinin gönderici başlığı, marka veya hizmet sağlayıcı kimliği alıcıyı yanıltmamalıdır.
Reklam e-postası için de aynı kural uygulanır mı?
Evet. Ticari elektronik ileti yalnız SMS değildir. E-posta da açık biçimde yönetmelik kapsamındadır. Tüketiciye pazarlama e-postası gönderilecekse önceden onay alınır ve ret hakkı sağlanır.
Bir internet sitesinde “hesap oluşturmak için e-posta adresi” alınması, pazarlama e-postası onayını otomatik olarak içermez. Hesap işlemleri için gerekli e-posta ile reklam izni farklı amaçlardır. Pazarlama onayı ayrıca ve anlaşılır biçimde alınmalıdır.
E-posta altındaki “unsubscribe” bağlantısı önemlidir; ancak onaysız gönderimi geriye dönük hukuka uygun hâle getirmez. İlk gönderim için geçerli onayın veya kanuni istisnanın varlığı aranır.
Reklam amaçlı telefon araması da ticari elektronik ileti midir?
Evet. Çağrı merkezi veya doğrudan telefon aramasıyla satış ve pazarlama teklifi yapılması ticari elektronik ileti rejimine tabidir. Sesli aramada hizmet sağlayıcının kimliği açık olmalı ve alıcının ret hakkı kullanılabilir olmalıdır.
Telefonla aranan kişinin numarasının kamuya açık kaynakta bulunması, reklam araması için otomatik onay sağlamaz. Tacir ve esnaf istisnası ayrı değerlendirilir; tüketici bakımından açık önceden onay kuralı geçerlidir.
Arama sırasında alıcı bir daha aranmak istemediğini bildirirse bu ret kayda alınmalı ve yönetmelikteki üç iş günlük süre içinde ticari ileti gönderimi durdurulmalıdır.
Ticari elektronik ileti onayı nasıl alınır?
Yönetmelik m.7’ye göre onay yazılı olarak, elektronik iletişim aracıyla veya İYS üzerinden alınabilir. İYS dışındaki onayda alıcının ticari elektronik ileti gönderilmesini kabul ettiğine ilişkin olumlu irade beyanı, adı-soyadı ve elektronik iletişim adresi yer alır. Fiziki onayda imza aranır.
Elektronik ortamda alınan onayın alındığı bilgisi, ret imkânı da tanınarak alıcının elektronik iletişim adresine mevzuatta belirtilen süre içinde iletilir. İYS üzerinden alınan onaylarda sistemin kendi kayıt mekanizması uygulanır.
Onay belirsiz veya sınırsız amaçlı olmamalıdır. “Her türlü iletişime izin veriyorum” gibi genel ifade yerine ticari elektronik ileti gönderimine olumlu irade açıkça gösterilmelidir.
Satış veya üyelik sözleşmesinin içine ticari ileti onayı konabilir mi?
Evet, fakat yönetmelik şekil şartı getirir. Onay abonelik, satış veya üyelik sözleşmesi gibi bir sözleşmenin içeriğine dahil ediliyorsa sözleşmenin sonunda, olumlu irade beyanı veya imzadan önce “ticari elektronik ileti” kenar başlığı altında, ret imkânı da tanınarak en az on iki punto ile yazılmalıdır.
Ticari ileti onayını hizmetin zorunlu şartı hâline getirmek tüketici hukuku bakımından ayrıca incelenmelidir. Ürün veya hizmetin sunulması için zorunlu olmayan reklam izni, açık ve ayrı irade mantığıyla yürütülmelidir.
Onayın daha sonra geri alınabilmesi gerekir. Sözleşmenin devam etmesi, alıcının reklam mesajlarını sonsuza kadar kabul etmek zorunda olduğu anlamına gelmez.
Hangi iletilerde önceden onay aranmaz?
Yönetmelik m.6 sınırlı istisnalar düzenler. Alıcı iletişim bilgisini kendisiyle iletişime geçilmesi amacıyla vermişse, temin edilen mal veya hizmete ilişkin değişiklik, kullanım ve bakıma yönelik iletiler için ayrıca onay aranmaz.
Devam eden abonelik, üyelik veya ortaklık durumu; tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat gibi durumlara ilişkin bildirimler ile hizmet sağlayıcıya mevzuatla getirilen bilgi verme yükümlülüğü kapsamındaki iletiler için de önceden onay zorunluluğu yoktur. Ancak bu bildirimlerde mal veya hizmet özendirilemez ve tanıtım yapılamaz.
Sermaye piyasası mevzuatı uyarınca aracılık faaliyetinde bulunan şirketlerin müşterilerine bilgilendirme amaçlı iletileri de yönetmelikte özel istisna olarak düzenlenmiştir.
Tacir ve esnafa reklam mesajı için önceden onay gerekir mi?
Yönetmelik m.6/3’e göre tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderilen ticari elektronik iletiler için önceden onay zorunlu değildir. Ancak tacir veya esnaf ret hakkını kullanırsa, yeniden onay alınmadan ticari elektronik ileti gönderilemez.
Bu istisna, işletmenin gerçek kişi tüketicilere gönderdiği reklamları kapsamaz. Alıcının tacir veya esnaf sıfatı ve kullanılan elektronik iletişim adresinin bu kapsamla bağlantısı somut olarak değerlendirilmelidir.
Tacir/esnaf istisnası hakkında ayrı rehberde ayrıntılı örnek ve sınırlar açıklanacaktır; bu yazının ana konusu tüketicilere yönelik önceden onay sistemidir.
İleti Yönetim Sistemi neden önemlidir?
İYS, ticari elektronik ileti onaylarının ve ret haklarının merkezi olarak yönetildiği sistemdir. Hizmet sağlayıcıların onay süreçlerini kayıt altına almasını, vatandaşların verdikleri izinleri görmesini ve ret hakkını kullanmasını sağlar.
İYS dışında alınan onaylar hizmet sağlayıcı tarafından yönetmelikteki süre içinde İYS’ye kaydedilmelidir. İYS’ye kaydedilmeyen onayların geçersiz kabul edilmesine ilişkin düzenleme, ispat ve kayıt disiplinini güçlendirir.
Aracı hizmet sağlayıcı da ticari ileti gönderim sistemi bakımından İYS ile uyumlu çalışır ve hizmet sağlayıcının talimatıyla gönderim başlamadan önce alıcının onay durumunu kontrol eder.
Alıcı onayını geri alabilir mi?
Evet. Onay, ret hakkı kullanılıncaya kadar geçerlidir. Alıcı herhangi bir gerekçe göstermek zorunda olmaksızın ticari elektronik ileti almayı reddedebilir. Ret bildiriminin kolay, ücretsiz ve gönderimde kullanılan iletişim kanalına uygun olması gerekir.
Yönetmeliğe göre hizmet sağlayıcı, ret talebinin kendisine ulaşmasını müteakip üç iş günü içinde alıcıya ticari elektronik ileti göndermeyi durdurur. Bu süre ayrı bir yazının ana konusu olarak ayrıntılı incelenmiştir.
Ret sonrası yalnız mevzuat gereği zorunlu veya hizmetin ifasıyla bağlantılı onaysız bildirimler şartları varsa gönderilebilir; pazarlama içerikleri devam ettirilemez.
İzinsiz ticari elektronik ileti nereye şikâyet edilir?
Ticari elektronik ileti şikâyetleri Ticaret Bakanlığının e-Devlet entegrasyonlu Ticari Elektronik İleti Şikâyet Sistemi üzerinden veya yazılı olarak şikâyetçinin ikametgâhının bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğüne yapılabilir. İYS de vatandaşların izin ve ret yönetiminde merkezi araçtır.
Şikâyette mesajın ekran görüntüsü, gönderici bilgisi, tarih-saat, telefon numarası veya e-posta adresi ve mümkünse ret bildirimi delilleri saklanmalıdır. Arama şikâyetinde aranma zamanı ve numara bilgisi önemlidir.
İdari para cezası değerlendirmesi yetkili Bakanlık birimlerince yapılır. Ceza tutarı ihlalin niteliği ve yürürlükteki yeniden değerleme düzenine göre değişebileceğinden somut işlem tarihinde resmî güncel tutar esas alınmalıdır.
Onayın varlığını kim ispatlar?
Şikâyet konusu işlemlerde ispat yükümlülüğü hizmet sağlayıcı ve ilgili durumlarda aracı hizmet sağlayıcı üzerindedir. “Müşteri muhtemelen onay vermiştir” savunması yeterli değildir. Onayın tarihi, yöntemi, kapsamı ve hangi elektronik iletişim adresine ilişkin olduğu kayıtla gösterilmelidir.
İYS kayıtları bu nedenle hukuki güvenlik sağlar. İYS dışında alınan onayın zamanında sisteme kaydedilmemesi, onayın geçerliliği bakımından doğrudan sorun yaratır.
Onay ve ticari ileti kayıtları mevzuatta belirlenen süre boyunca saklanmalıdır. İşletme CRM sistemi ile İYS kayıtlarının çelişmesi hâlinde veri kaynağı ve güncelleme zamanı araştırılmalıdır.
Ticari ileti onayı KVKK açık rızasıyla aynı şey midir?
Hayır. Ticari elektronik ileti onayı 6563 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik kapsamındaki pazarlama ileti iznidir. KVKK açık rızası ise kişisel verilerin belirli bir işleme faaliyetine ilişkin hukuki sebeplerden biridir. İki hukuki kurum amaç ve sonuç bakımından ayrıdır.
Telefon veya e-posta adresinin reklam amacıyla kullanılması kişisel veri işleme faaliyeti olduğundan KVKK’daki işleme şartı, aydınlatma ve güvenlik yükümlülükleri ayrıca uygulanır. Ticari ileti onayı bulunması, KVKK’nın bütün yükümlülüklerinin yerine getirildiği anlamına gelmez.
İşletmeler izin metinlerini tek kutuda karmaşık biçimde birleştirmek yerine hangi iradenin 6563, hangi işlemenin KVKK kapsamında olduğunu açıklaştırmalıdır.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
6563 ve ticari elektronik ileti yönetmeliği Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de yaşayan tüketici İstanbul veya başka şehirdeki şirketten izinsiz SMS almış olsa da şikâyet hakkını kullanabilir. Yazılı şikâyette ikametgâhın bulunduğu Ticaret İl Müdürlüğü önemlidir.
Mersin’de faaliyet gösteren işletmeler de kampanya SMS, e-posta ve çağrı merkezi süreçlerini İYS ve 6563’e uygun kurmalıdır. Küçük işletme olmak önceden onay kuralını ortadan kaldırmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin’deki tek fiziksel ofisten Türkiye genelindeki e-ticaret, ticari ileti, KVKK ve tüketici hukuku uyuşmazlıklarını güncel mevzuat üzerinden değerlendirir.
İzinsiz SMS ve e-posta hakkında sık sorulan sorular
Reklam SMS’i için önceden onay gerekir mi?
Tüketiciye yönelik ticari SMS için kural olarak evet.
Reklam e-postası da aynı kurala tabi mi?
Evet. E-posta ticari elektronik ileti kanallarındandır.
Numarayı sipariş için vermek reklam izni midir?
Hayır. Sipariş iletişim amacı ile reklam onayı farklıdır.
Mevcut müşteriye her reklam gönderilebilir mi?
Hayır. Onay istisnaları sınırlıdır ve bilgilendirme mesajına reklam eklenemez.
Tacir ve esnafa önceden onay gerekir mi?
Kural olarak gerekmez; ancak ret sonrası yeniden onaysız gönderim yapılamaz.
Onay SMS gönderilerek istenebilir mi?
Hayır. Alıcının elektronik iletişim adresine ticari elektronik ileti gönderilerek onay talep edilemez.
Ret hakkı kullanılırsa kaç günde mesajlar durur?
Hizmet sağlayıcı üç iş günü içinde ticari ileti gönderimini durdurur.
İYS nedir?
Ticari elektronik ileti onay ve ret kayıtlarının merkezi yönetim sistemidir.
Şikâyet nereye yapılır?
E-Devlet entegre şikâyet sistemi veya ikametgâhtaki Ticaret İl Müdürlüğü kullanılabilir.
Ticari ileti onayı KVKK açık rızasıyla aynı mı?
Hayır. Hukuki dayanak ve amaçları farklıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
