Kamu İhale İşinde Ek Kesin Teminat Ne Kadar? 4735 m.12 Yüzde 6 Kuralı 2026

Kısa ve net cevap: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 12. maddesine göre fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işlerde, fiyat farkı nedeniyle sözleşme bedelinde artış meydana gelirse bu artış tutarının %6’sı oranında ek kesin teminat alınır. Fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminat, teminat olarak kabul edilen değerlerle verilebilir veya hakedişlerden kesinti yoluyla karşılanabilir. Ayrıca sözleşme bedelinin iş artışı nedeniyle yükselmesi halinde de artış tutarı üzerinden mevzuattaki oranda ek kesin teminat gündeme gelir.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

• 4735 m.12 hukuki dayanak
• Ek kesin teminat oranı
• Fiyat farkında ek teminat
• İş artışında ek teminat
• Hakedişten kesinti
• Ek kesin teminatın iadesi
• Sık sorulan sorular

4735 Sayılı Kanun m.12 Ek Kesin Teminatı Nasıl Düzenliyor?

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.12’nin düzenlediği ek kesin teminat, sözleşme imzalandıktan sonra sözleşme bedelinde mevzuata uygun bir artış ortaya çıktığında idarenin teminat güvencesinin de artan sözleşme tutarına paralel tutulmasını sağlar. Kanun, özellikle fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işlerde fiyat farkı nedeniyle sözleşme bedelinin yükselmesi halinde artış tutarının yüzde 6’sı oranında ek kesin teminat alınacağını açıkça düzenler.

Bu teminat, ihale aşamasında alınan geçici teminat değildir. Sözleşme imzalanırken alınan kesin teminatın yerine de geçmez. Adından da anlaşılacağı üzere mevcut kesin teminata eklenir. Ek kesin teminatın nedeni, sözleşmenin ekonomik büyüklüğünün uygulama sırasında yükselmesidir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.43 uyarınca kesin teminat kural olarak ihale bedeli üzerinden alınır. 4735 m.12 ise sözleşme uygulama aşamasındaki artışlar bakımından tamamlayıcı güvence oluşturur. Böylece idarenin teminatı yalnız ilk sözleşme bedeline bağlı kalmaz.

Ek Kesin Teminat Oranı Yüzde Kaçtır?

Kanundaki temel oran yüzde 6’dır. Fiyat farkı nedeniyle ortaya çıkan sözleşme bedeli artışının yüzde 6’sı ek kesin teminat olarak alınır. Burada yüzde 6’nın toplam sözleşme bedeline yeniden uygulanması değil, artış tutarına uygulanması gerekir.

Örneğin fiyat farkı nedeniyle sözleşme bedelinde 1.000.000 TL artış oluşmuşsa, yalnız bu artış üzerinden yüzde 6 hesaplanır. Buna göre ek kesin teminat 60.000 TL olur. İlk sözleşme bedeli üzerinden alınmış kesin teminat ayrıca varlığını sürdürür.

Hesap mantığı basittir: ek kesin teminata esas artış × %6. Ancak hangi tutarın artış sayılacağı, fiyat farkının hangi dönemde tahakkuk ettiği ve iş artışı ile fiyat farkının birbirinden ayrılması dosya bazında doğru yapılmalıdır.

Fiyat Farkı Ödenince Ek Kesin Teminat Zorunlu mu?

4735 m.12’deki şartlar oluştuğunda evet. İhale fiyat farkı ödenmesi öngörülerek yapılmış olmalı ve fiyat farkı olarak ödenecek tutar nedeniyle sözleşme bedelinde artış meydana gelmelidir. Bu artış üzerinden yüzde 6 ek kesin teminat alınır.

Fiyat farkının hukuki dayanağı 4735 m.8 ve ilgili fiyat farkı esaslarıdır. Ek kesin teminat ise fiyat farkı hakkının varlığına eklenen ayrı bir sonuçtur. Yüklenici fiyat farkı alacağını hakettiği halde ek kesin teminat vermekten kaçınarak brüt fiyat farkının tamamını tahsil edemez. İdare, Kanunda öngörülen güvenceyi almakla yükümlüdür.

Fiyat farkı hesabının yanlış yapılması ek kesin teminatı da doğrudan etkiler. Fiyat farkı düşük hesaplanmışsa ek kesin teminat da düşük; yüksek hesaplanmışsa gereğinden fazla olabilir. Bu nedenle iki hesap birlikte kontrol edilmelidir.

Fiyat Farkı Yoksa Ek Kesin Teminat Alınır mı?

Ek kesin teminat yalnız “fiyat farkı” başlığına bağlı değildir. Sözleşme bedelini artıran ve Kanunda ek teminat alınmasını gerektiren diğer durumlar da bulunabilir. En önemli örnek 4735 m.24 kapsamında yapılan iş artışıdır. İş artışı, öngörülemeyen durumlar nedeniyle ilave işin zorunlu hale gelmesi ve Kanundaki şartların oluşması halinde uygulanır.

Bu nedenle bir dosyada fiyat farkı bulunmaması, hiçbir koşulda ek kesin teminat alınmayacağı anlamına gelmez. İş artışı varsa artışın hukuki dayanağı ve teminat sonucu ayrıca incelenir.

İş Artışında Ek Kesin Teminat Nasıl Hesaplanır?

İş artışı, mevcut sözleşme kapsamında Kanunun izin verdiği sınırlar içinde ilave iş yaptırılmasıdır. Ek işin sözleşme bedelini yükseltmesi, idarenin teminat riskini de yükseltir. Bu nedenle artış tutarı üzerinden ek kesin teminat alınması gerekir.

İş artışına ilişkin ana hüküm 4735 m.24’tür. İş artışının uygulanabilmesi için artışa konu işin sözleşmeye esas proje içinde kalması ve idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması gerekir. Kanuni sınırın üzerinde ek iş yaptırılması, “ek kesin teminat verildi” denilerek hukuka uygun hale gelmez. Önce iş artışının kendisi hukuka uygun olmalıdır; teminat bunun mali sonucudur.

İş artışıyla fiyat farkı aynı hakedişte birlikte bulunabilir. Böyle bir dosyada her artış kalemi iki kez teminata tabi tutulmamalı; artışın kaynağı ve hesap matrahı açık şekilde ayrıştırılmalıdır.

Ek Kesin Teminat Hakedişten Kesilebilir mi?

Evet. 4735 m.12 açık biçimde, fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminatın hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabileceğini düzenler. Bu yöntem özellikle yüklenicinin ayrıca teminat mektubu sunmadığı dosyalarda önemlidir.

Hakedişten kesinti, teminatın hukuki niteliğini değiştirmez. Kesilen tutar yüklenicinin kesin teminat güvencesine eklenir ve iadesi 4735 m.13’teki şartlara göre değerlendirilir. İdare, kesintiyi gelir olarak kaydetmiş gibi hareket edemez; teminat ile gelir kaydı farklı hukuki sonuçlardır.

Hakediş belgesinde ek kesin teminat kesintisinin ayrı kalem olarak gösterilmesi gerekir. Kesintinin hangi fiyat farkı veya iş artışı tutarına dayandığı denetlenebilir olmalıdır.

Ek Kesin Teminat Olarak Neler Verilebilir?

4735 m.12, “teminat olarak kabul edilen değerler” üzerinden ek kesin teminat alınacağını düzenler. Kabul edilebilecek teminat değerleri bakımından 4734 sayılı Kanunun teminat hükümleri esas alınır. Uygulamada nakit ve mevzuata uygun teminat mektubu en sık kullanılan araçlardır. Elektronik teminat mektubu ve EKAP uygulamaları bakımından güncel Kamu İhale Kurumu düzenlemeleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Teminatın yalnız tutarı değil; geçerlilik süresi, düzenleyen kuruluş, metnin mevzuata uygunluğu ve idarenin nakde çevirme imkanının kesintisiz olup olmadığı da önemlidir. Usulüne uygun olmayan teminat belgesi, doğru tutarda olsa bile yeterli güvence sağlamaz.

Ek Kesin Teminat Ne Zaman İade Edilir?

Ek kesin teminatın iadesi 4735 m.13’e tabidir. Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun biçimde yerine getirildiği ve yüklenicinin ilgili iş nedeniyle idareye borcunun bulunmadığı tespit edilir. Yapım işlerinde iade aşamalıdır: eksik ve kusurlar giderilerek geçici kabul tutanağı onaylandıktan sonra teminatın yarısı; SGK ilişiksiz belgesinin getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı iade edilir.

Yapım işi dışındaki mal ve hizmet alımlarında garanti süresi öngörülmüşse veya başka özel şart bulunuyorsa iade zamanı sözleşme ve m.13’e göre belirlenir. Teminatın sırf iş fiilen tamamlandı diye aynı gün otomatik çözülmesi doğru değildir; kabul ve borçsuzluk şartları tamamlanmalıdır.

Ek Kesin Teminat Gelir Kaydedilebilir mi?

Sözleşmenin feshi veya Kanunda öngörülen diğer yaptırım halleri oluştuğunda kesin teminat ve varsa ek kesin teminatın gelir kaydedilmesi mümkündür. Özellikle 4735 m.19, m.20, m.21 ve m.22 hükümleri fesih sonuçlarını düzenler. Ancak gelir kaydı için mutlaka ilgili kanuni sebebin oluşması gerekir.

Ek kesin teminat alınmış olması, idareye bu tutarı serbestçe gelir kaydetme yetkisi vermez. Teminatın paraya çevrilmesi veya gelir kaydı, sözleşme feshi ve kanuni yaptırım şartlarıyla bağlıdır. Bu nedenle fesih işleminin sebebi, ihtar şartı ve fesih tarihi ayrıca incelenmelidir.

Ek Kesin Teminat Verilmezse Ne Olur?

Kanunen alınması gereken ek kesin teminat yüklenicinin seçimlik bir borcu değildir. İdare, ek teminat yükümlülüğünü hakedişten kesinti dahil mevzuata uygun yöntemle yerine getirir. Yüklenicinin teminat sunmaması, fiyat farkı veya iş artışı hesabında bu yükümlülüğün ortadan kalkması sonucunu doğurmaz.

Uygulamada sözleşme yöneticilerinin en sık yaptığı hatalardan biri, fiyat farkını ödeyip artış tutarı üzerinden ek kesin teminatı hesaplamamaktır. Bu durum kamu zararı ve sorumluluk tartışmasına yol açabilir. Yüklenici tarafında yapılan hata ise kesintinin nedenini kontrol etmeden “fazla kesinti” olarak değerlendirmektir.

Geçici Teminat, Kesin Teminat ve Ek Kesin Teminat Farkı

Geçici teminat ihale aşamasında teklifin ciddiyetini güvence altına alır. Kesin teminat sözleşme imzalanırken yüklenicinin taahhüdünü sözleşmeye uygun yerine getirmesini güvence altına alır. Ek kesin teminat ise sözleşme uygulamasında bedelin mevzuata uygun biçimde yükselmesi üzerine mevcut güvenceyi artışa paralel tamamlar.

Bu üç kavramın birbirine karıştırılması özellikle teminatın iade tarihi ve gelir kaydı bakımından hatalı sonuç doğurur. Geçici teminatın iadesi ihale süreciyle; kesin ve ek kesin teminatın iadesi ise sözleşmenin ifası ve kabul süreçleriyle bağlantılıdır.

Ek Kesin Teminat Hesabında Kontrol Edilecek Belgeler

1. İmzalı kamu ihale sözleşmesi,
2. İdari şartname ve fiyat farkı hükmü,
3. İlgili fiyat farkı esasları,
4. Hakediş raporu ve fiyat farkı hesap tablosu,
5. İş artışı kararı ve artış hesabı varsa ilgili belgeler,
6. İlk kesin teminat belgesi,
7. Ek kesin teminat mektubu veya hakediş kesinti kayıtları,
8. Geçici ve kesin kabul belgeleri,
9. SGK ilişiksiz belgesi gereken işlerde bu belge.

Bu belge seti, hem ek teminatın doğru miktarda alınıp alınmadığını hem de iade şartlarının oluşup oluşmadığını belirlemeyi sağlar.

Uyuşmazlık Çıkarsa Hangi Yol İzlenir?

Ek kesin teminat uyuşmazlığı çoğu kez fiyat farkı veya iş artışı hesabına bağlıdır. Bu nedenle önce temel hesap uyuşmazlığı çözülmelidir. Yüklenici, kesintinin yanlış olduğunu ileri sürüyorsa hangi artış tutarının esas alındığını, yüzde 6 hesabının nasıl yapıldığını ve varsa mükerrer kesintiyi somut tabloyla göstermelidir.

Sözleşmenin uygulanmasından doğan özel hukuk uyuşmazlıklarında görevli yargı mercii uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir. Yapım işlerinde ayrıca 4735 Ek m.2’deki şartlar varsa Yüksek Fen Kuruluna başvuru olanağı değerlendirilir. Kamu ihale sürecindeki idari başvuru yolları ile imzalanmış sözleşmenin uygulanmasından doğan alacak/teminat uyuşmazlıkları birbirinden ayrılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Ek kesin teminat yüzde kaçtır?

4735 m.12’de fiyat farkı nedeniyle sözleşme bedelinde oluşan artış için temel oran yüzde 6’dır.

Yüzde 6 toplam sözleşme bedeline mi uygulanır?

Hayır. Ek kesin teminat, ek teminata esas artış tutarı üzerinden hesaplanır.

Fiyat farkından teminat kesilir mi?

Evet. Fiyat farkı nedeniyle bedel artışı varsa m.12 uyarınca yüzde 6 oranında ek kesin teminat alınır.

Ek teminat hakedişten kesilebilir mi?

Evet. Kanun, fiyat farkı üzerinden hesaplanan ek kesin teminatın hakedişlerden kesinti yoluyla karşılanabileceğini açıkça düzenler.

İş artışında da ek teminat var mı?

Sözleşme bedelini artıran hukuka uygun iş artışlarında artış tutarına ilişkin ek kesin teminat sonucu doğar. İş artışının önce 4735 m.24’e uygun olması gerekir.

Ek kesin teminat ne zaman geri alınır?

İade 4735 m.13’e göre yapılır. Yapım işlerinde geçici kabul sonrası yarısı, SGK ilişiksizlik ve kesin kabul sonrası kalanı iade edilir.

Ek kesin teminat ile geçici teminat aynı mı?

Hayır. Geçici teminat ihale aşamasına, ek kesin teminat ise sözleşme uygulamasında bedel artışına ilişkindir.

Teminat mektubu vermeden hakediş kesintisiyle karşılanabilir mi?

Fiyat farkı üzerinden hesaplanan ek kesin teminat bakımından Kanun hakedişten kesinti yöntemine izin verir.

Resmî Kaynaklar ve İç Bağlantılar

Güncel metin ve ikincil düzenlemeler için Kamu İhale Kurumu mevzuat sayfası kullanılmalıdır. Fiyat farkının şartları için 4735 m.8 fiyat farkı rehberimizi, kesin teminat oranı için kesin teminat rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T

Bu içerik 11 Eylül 2026 tarihinde 4735 sayılı Kanun m.12 ve m.13 ile 4734 sayılı Kanun m.43 temel alınarak hukukçu incelemesinden geçirilmiştir. Ek teminat hesabında sözleşmedeki fiyat farkı ve iş artışı kayıtları esas alınmalıdır; internet üzerindeki standart bir hesap somut ihale dosyasının yerine geçmez.

Sonuç: 4735 m.12’nin amacı sözleşme bedeli arttığında idarenin teminat güvencesini de artırmaktır. Fiyat farkı nedeniyle oluşan artışın yüzde 6’sı ek kesin teminattır; bu tutar ayrıca teminat olarak verilebilir veya hakedişten kesilebilir. İadesi ise m.13’teki ifa, kabul ve borçsuzluk şartlarına tabidir.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut kamu ihale sözleşmesinde ihale dokümanı, hakedişler, fiyat farkı hesabı ve teminat belgeleri birlikte incelenmelidir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →