Karayolunda Yasak Tehlikeli Madde Taşıma Cezası 2026 | 655 m.28/A

2026 Düzenlemesinin Kanuni Dayanağı Nedir?

Karayolunda yasak tehlikeli madde taşınmasına ilişkin yeni idari yaptırımın temel dayanağı, 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye 7590 sayılı Kanunla eklenen 28/A maddesidir. 7590 sayılı Kanun 24 Temmuz 2026’da kabul edilmiş, 31 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanmış ve 28/A maddesini ihdas eden hüküm yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Yeni m.28/A, ulaştırma hizmetleri düzenleme alanında çok sayıda fiili ayrı bentler halinde idari para cezasına bağlamıştır. Karayolunda taşınması yasak tehlikeli madde taşıması, m.28/A/1-a’nın ilk bölümünde düzenlenmiştir. Hüküm, yalnız belirli bir meslek grubunu değil, yasak taşıma faaliyetinde yer alan gerçek ve tüzel kişilerin her birini yaptırım muhatabı olarak göstermesi bakımından önemlidir.

Kanunun resmî metnine TBMM – 7590 sayılı Kanun sayfasından ulaşılabilir. Tehlikeli eşyanın taşıyıcıya bildirilmesi bakımından özel hukuk boyutunu ayrıca TTK 861 Tehlikeli Eşya Bildirim Borcu rehberimizde açıkladık.

Hangi Taşıma “Yasak Tehlikeli Madde Taşıması”dır?

655 sayılı KHK m.28/A/1-a, yaptırım konusu fiili “karayolunda taşınması yasak tehlikeli maddelerin taşınması” olarak tanımlar. Bu nedenle cezanın uygulanmasında iki unsur birlikte bulunmalıdır: Taşınan yük tehlikeli madde niteliğinde olmalı ve o maddenin somut karayolu taşımasının ilgili ulaştırma ve tehlikeli madde mevzuatına göre yasak olması gerekir.

Her tehlikeli madde taşınması yasak değildir. Tehlikeli maddelerin önemli bir bölümü sınıflandırma, ambalaj, etiket, araç, sürücü, belge, güzergâh ve güvenlik koşullarına uyularak taşınabilir. M.28/A/1-a ise doğrudan “taşınması yasak” olan maddeye yönelir. Bu ayrım, yanlış yaptırım türü uygulanmasını önlemek bakımından belirleyicidir.

Yükün yalnız ticari adıyla değerlendirilmesi yeterli değildir. UN numarası, tehlike sınıfı, ambalaj grubu, güvenlik bilgi formu, taşıma evrakı ve ilgili özel düzenlemeler üzerinden yükün hukuki niteliği belirlenmelidir. Denetim tutanağında hangi maddenin hangi nedenle karayolunda taşınmasının yasak olduğu açık biçimde gösterilmelidir.

2026 Ceza Tutarı Ne Kadardır?

Kanun, karayolunda yasak tehlikeli madde taşıması için her bir yaptırım muhatabı bakımından 50.000 TL alt sınır ve 1.000.000 TL üst sınır belirlemiştir. Bu tutar tek bir sabit ceza değildir. Yetkili idare, somut fiil bakımından kanuni aralık içinde ceza miktarını belirler.

Alt sınırın 50.000 TL olması, her olayda doğrudan 50.000 TL uygulanacağı anlamına gelmez. Üst sınırın 1.000.000 TL olması da her ihlalde azami tutarın verileceği anlamına gelmez. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/2, alt ve üst sınırın kanunda gösterildiği idari para cezalarında miktar belirlenirken üç ölçütün birlikte gözetilmesini emreder: kabahatin haksızlık içeriği, failin kusuru ve failin ekonomik durumu.

Bu nedenle idari yaptırım kararının yalnız “yasak madde taşındı” tespitiyle yetinmemesi; yaptırım muhatabının fiille bağlantısını ve ceza miktarının belirlenmesine esas alınan somut değerlendirmeyi ortaya koyması gerekir. Özellikle aynı taşıma zincirinde farklı rolleri bulunan sürücü, taşıyıcı şirket, gönderen veya başka bir aktör bakımından kusur ve fiile katkı ayrı incelenir.

Ceza Kimlere Uygulanabilir?

M.28/A/1-a’nın metni, “bu taşımacılık faaliyetinde yer alan gerçek ve tüzel kişilerin her birine” yaptırım öngörür. Böylece kanun yalnız sürücüyü veya taşıma işletmesini isim olarak saymak yerine, somut taşıma faaliyetinde yer alan kişiler üzerinden kapsam kurar.

Gerçek kişi; sürücü, şahıs işletmesi sahibi veya fiilen taşıma zincirinde rol alan başka bir kişi olabilir. Tüzel kişi ise taşıma şirketi, gönderen şirket veya somut olayda yasak taşıma faaliyetinde yer alan başka bir şirket olabilir. Bir kişinin sırf ticari ilişki içinde bulunması tek başına yeterli değildir; yaptırım kararında o kişinin yasak tehlikeli maddenin taşınması fiiliyle bağlantısı ortaya konulmalıdır.

5326 sayılı Kanunun genel hükümleri de sorumluluk değerlendirmesinde önem taşır. Kabahat sorumluluğu bakımından fiil, kusur, temsil ve tüzel kişi bağlantısı kanunun genel hükümleri çerçevesinde incelenir. Şirket adına düzenlenen ceza ile gerçek kişi adına düzenlenen cezanın hukuki muhatabı ve savunma delilleri aynı değildir.

Sürücü ile Taşıma İşletmesinin Sorumluluğu Aynı mıdır?

Kanun her ikisini aynı taşıma zinciri içinde yaptırım muhatabı yapabilse de sürücü ile taşıma işletmesinin fiil ve kusur değerlendirmesi ayrı yapılır. Sürücünün yükün niteliğini gösteren taşıma evrakını teslim alması, aracın yüklenmesine katılması, yük üzerindeki işaretleri görmesi ve mesleki yeterlilik kapsamında bilmesi gereken bilgiler sürücü yönünden önem taşır.

Taşıma işletmesi yönünden ise taşıma emrini kimin verdiği, taşıma sözleşmesi, araç tahsisi, yük kabul sistemi, tehlikeli madde kontrol prosedürü, personel talimatları, faaliyet/yetki belgeleri ve şirket içi denetim kayıtları değerlendirilir. Şirket, sürücünün kendisi olmadığı gerekçesiyle taşıma organizasyonundaki yükümlülüklerinden otomatik olarak çıkmaz.

Tersine, sürücü de “şirket söyledi” savunmasıyla kişisel sorumluluğunun her durumda ortadan kalktığını kabul ettiremez. Kanunda yaptırımın “her birine” uygulanabilmesi, gerçek ve tüzel kişilerin fiille bağlantısının ayrı ayrı incelenmesini gerekli kılar.

Gönderen ve Yükleyen Bakımından Neden Önemlidir?

Tehlikeli madde taşımasında yükün fiziksel olarak araca konulması tek başına taşıma ilişkisinin bütününü açıklamaz. Gönderen yükün niteliğini bilen, taşıma talimatını oluşturan ve taşıyıcıya bilgi veren taraf olabilir. TTK m.861 de tehlikeli eşyanın türünün ve gerekiyorsa alınacak önlemlerin taşıyıcıya zamanında, açık, anlaşılabilir ve yazılı biçimde bildirilmesini gönderene yükler.

Yeni idari yaptırım bakımından özel hukukta gönderen sıfatının bulunması otomatik olarak ceza verilmesi anlamına gelmez; ancak somut taşımacılık faaliyetinde yer alma olgusu belirlendiğinde gönderenin rolü denetim konusu olur. Yükleme emri, sevk irsaliyesi, taşıma senedi, güvenlik bilgi formu, e-posta talimatları ve elektronik lojistik kayıtları bu bağlantıyı gösterebilir.

Yükleyen bakımından da aynı yaklaşım geçerlidir. Yükün hangi araçta, hangi işaretlerle ve hangi taşıma belgesiyle sevke çıkarıldığı belirlenmelidir. Yasak yükün araç üzerine alınmasına ilişkin işlemler tutanak ve kamera kayıtlarıyla saptanmışsa, yaptırım dosyasının maddi vakıa kısmı güçlenir.

Denetimde Hangi Belgeler Önemlidir?

İdari para cezasına karşı yapılacak başvuruda dosyadaki belgenin yalnız varlığı değil, hangi unsuru ispatladığı önemlidir. Yükün yasak niteliği teknik bir sınıflandırmaya dayanıyorsa, bu sınıflandırmanın yaptırım kararında somutlaştırılması gerekir.

Alt ve Üst Sınır Arasında Ceza Nasıl Belirlenir?

5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/2 açık bir ölçülülük sistemi kurar. Kanunda alt ve üst sınır varsa ceza miktarı belirlenirken haksızlık içeriği, kusur ve ekonomik durum birlikte değerlendirilir. 50.000 TL ile 1.000.000 TL arasındaki geniş aralık, idareye sınırsız tercih yetkisi vermez.

Haksızlık içeriği bakımından taşınan maddenin tehlike düzeyi, miktarı, taşıma güzergâhı, üçüncü kişiler ve çevre bakımından oluşturduğu risk, ihlalin süresi ve denetimde ortaya çıkan somut tehlike değerlendirilir. Kusur bakımından yaptırım muhatabının yükün niteliğini bilip bilmediği, bilmesi gerekip gerekmediği, taşıma organizasyonundaki yetki ve görevi ile alınan veya alınmayan kontrol önlemleri incelenir.

Ekonomik durum ölçütü de kanunda açıkça yer alır. Bu ölçütün hiç değerlendirilmemesi veya ceza miktarının neden alt sınırdan uzaklaştırıldığının kararda anlaşılamaması, yaptırımın hukuka uygunluk denetiminde ileri sürülebilecek somut bir husustur.

İdari Yaptırım Kararında Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?

Kabahatler Kanunu m.25 idari yaptırım kararının içeriğine ilişkin temel çerçeveyi düzenler. Kararda hakkında yaptırım uygulanan kişinin kimliği, idari yaptırım kararını gerektiren kabahat fiili, bu fiilin işlendiğini ispata yarayacak bütün deliller, karar tarihi ve kararı veren kamu görevlisinin kimliği açıkça belirtilmelidir. Karar ayrıca kanun yoluna ilişkin bilgiyi taşımalıdır.

655 m.28/A/1-a uygulamasında fiilin “tehlikeli madde taşımak” şeklinde soyut bırakılması yeterli bir maddi açıklama değildir. Hangi maddenin taşındığı, neden karayolunda taşınmasının yasak olduğu, yaptırım muhatabının taşıma faaliyetindeki rolü ve tespitin dayandığı belgeler dosyada bulunmalıdır.

İtirazda Hangi Deliller Öne Çıkar?

İdari para cezası dosyasında önce yaptırım kararının tebliğ tarihi ve gösterilen kanun yolu kontrol edilmelidir. 5326 sayılı Kanunun genel başvuru rejimi, idari yaptırım kararlarına karşı başvuru yolunu düzenler. Başvuru hazırlanırken yalnız “ceza haksızdır” denilmemeli; kanuni unsur, maddi olay ve delil ayrı ayrı incelenmelidir.

Yükün yasak sınıfta olmadığını gösteren resmî sınıflandırma, taşıma belgesi, güvenlik bilgi formu, teknik rapor, sevk kayıtları, şirketin taşımada taraf olmadığını gösteren sözleşmeler, yanlış kişiye yaptırım uygulandığını gösteren ticaret sicili veya organizasyon kayıtları ve ceza miktarının belirlenmesine ilişkin gerekçe eksikliği somut inceleme başlıklarıdır.

Başvuru süresinin kaçırılmaması gerekir. Kararda gösterilen kanun yolu, görevli merci ve süre tebliğ günü esas alınarak kontrol edilmelidir. Tebligatın usulsüzlüğü iddia ediliyorsa tebliğ belgesi ayrıca dosyaya alınmalıdır.

Şirketler İçin 12 Maddelik Uyum Kontrolü

1. Taşınacak yükün UN numarası ve tehlike sınıfı sevk öncesi doğrulanmalıdır.
2. Yükün karayolunda taşınmasının yasak olup olmadığı ilgili mevzuattan kontrol edilmelidir.
3. Taşıma senedi ve tehlikeli madde evrakındaki bilgiler birbiriyle uyumlu olmalıdır.
4. Güvenlik bilgi formu güncel ve taşınan ürünle aynı olmalıdır.
5. Taşıyıcıya yazılı tehlike bildirimi yapılmalıdır.
6. Araç, sürücü ve işletme belgeleri sevk öncesi kontrol edilmelidir.
7. Yükleme personeline yasak yük kontrol prosedürü verilmelidir.
8. Taşıma emrini veren kişi ve onay kaydı elektronik olarak saklanmalıdır.
9. Alt yüklenici kullanılıyorsa sorumluluk ve belge akışı yazılı kurulmalıdır.
10. Yükleme alanı kamera ve tartım kayıtları mevzuata uygun süreyle korunmalıdır.
11. Denetim halinde teslim edilen belgelerin listesi tutulmalıdır.
12. İhlal tespitinde yaptırım kararı ve ekleri aynı gün hukuk/muhasebe birimine aktarılmalıdır.

Mersin Lojistik ve Liman Taşımalarında Özel Önemi

Mersin limanı, antrepolar, organize sanayi bölgeleri ve karayolu bağlantıları nedeniyle tehlikeli yüklerin kara taşımasına geçtiği önemli lojistik merkezlerden biridir. Limandan çıkan bir yükün uluslararası denizyolu ayağı tamamlanmış olsa bile karayolundaki devam taşıması ayrı mevzuat ve yaptırım denetimine tabidir.

Liman sahası, geçici depolama, antrepo, yükleyen, taşıyıcı ve alıcı arasındaki kayıt zinciri bu nedenle kesintisiz tutulmalıdır. Yükün liman sahasından hangi belgeyle çıktığı, araca kim tarafından teslim edildiği ve karayoluna çıkış anında taşımanın yasal olup olmadığı birbirinden ayrılmadan incelenmelidir. Taşıma sözleşmesindeki özel hukuk sorumluluğu ile idari para cezası sorumluluğu aynı hukuki kurum değildir.

Taşıma sözleşmesinde alıcının hak ve ödeme borçları için TTK 871 alıcının taşıyıcıya karşı hakları yazımız da incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Yasak tehlikeli madde taşıma cezası 2026’da kaç TL?

655 sayılı KHK m.28/A/1-a uyarınca karayolunda yasak tehlikeli madde taşıyan faaliyette yer alan her gerçek ve tüzel kişi için 50.000 TL’den 1.000.000 TL’ye kadar idari para cezası öngörülmüştür.

2. Ceza yalnız sürücüye mi yazılır?

Hayır. Kanun “bu taşımacılık faaliyetinde yer alan gerçek ve tüzel kişilerin her birine” yaptırım öngörür.

3. Her tehlikeli madde taşımak yasak mı?

Hayır. M.28/A/1-a taşınması yasak olan tehlikeli maddelere ilişkindir. İzin verilen tehlikeli maddelerin koşullara aykırı taşınması başka bentlerde düzenlenmiştir.

4. Ceza neden 50.000 TL ile 1.000.000 TL arasında değişiyor?

Kanun alt ve üst sınır belirlemiştir. 5326 m.17/2 gereğince haksızlık içeriği, kusur ve ekonomik durum birlikte dikkate alınarak somut miktar belirlenir.

5. Şirkete ve sürücüye ayrı ayrı ceza verilebilir mi?

Kanun her bir gerçek ve tüzel kişiyi ayrı yaptırım muhatabı yapabilecek bir düzenleme kurmuştur. Her kişi yönünden fiille bağlantı ve sorumluluk ayrıca belirlenmelidir.

6. Yükün yasak olup olmadığı neyle ispatlanır?

Resmî sınıflandırma, taşıma evrakı, UN numarası, tehlike sınıfı, güvenlik bilgi formu ve ilgili taşıma mevzuatı birlikte incelenir.

7. Taşıma senedi yoksa ceza kalkar mı?

Hayır. Belgenin bulunmaması fiilin ortadan kalktığı anlamına gelmez; ancak fiilin ve tarafların ispatı bakımından delil düzenini etkiler.

8. Gönderen de sorumlu olabilir mi?

Somut taşımacılık faaliyetinde yer aldığı tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler m.28/A/1-a kapsamına girebilir. Gönderenin taşıma zincirindeki rolü ayrıca incelenir.

9. İdari para cezasında gerekçe önemli mi?

Evet. Fiil, deliller, yaptırım muhatabı ve kanuni dayanak açık olmalı; alt-üst sınır arasında miktar belirleniyorsa 5326 m.17/2 ölçütleri denetlenebilir olmalıdır.

10. Tehlikeli eşya bildirimi hangi kanunda düzenlenir?

Özel hukuk bakımından TTK m.861 gönderenin taşıyıcıya yazılı tehlike bildirimini düzenler. İdari yaptırım boyutu ise 655 m.28/A ve ilgili ulaştırma mevzuatına tabidir.

11. Denetimde en önemli ilk belge hangisidir?

Tek bir belge bütün unsurları ispatlamaz. Taşıma evrakı, yük sınıflandırması ve denetim tutanağı birlikte değerlendirilmelidir.

12. 7590 sayılı Kanun ne zaman yürürlüğe girdi?

Bu madde bakımından 31 Temmuz 2026 tarihindeki yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Resmî Kaynaklar

TBMM – 7590 sayılı Kanun (m.29 ile 655 sayılı KHK’ya eklenen m.28/A) ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17 esas alınmıştır.