Kaza Sonucu Zayi Eşya İçin Peşin Navlun İadesi Talep Dilekçesi | TTK1199 Word

Kısa ve net cevap: TTK m.1199/1’e göre boşaltma süresinin sonuna kadar bir kaza sonucunda zayi olan eşya için navlun ödenmez; peşin ödenmiş navlun geri alınır. Götürü navlunda eşyanın bir kısmının zıyaı, navlunun o oranda indirilmesini isteme hakkı verir. Aşağıdaki Word örneği, bu kanuni kurala göre peşin navlunun iadesini isteyen taşıtan içindir. Eşyanın kendi niteliğinden kaynaklanan kayıp, yolda ölen hayvanlar ve müşterek avarya fedası maddede ayrı düzenlenmiştir. Sözleşmenin navlun kayıtları da talep hazırlanırken okunmalıdır.

Kaza sonucu zayi eşya için peşin navlun iadesi talep dilekçesini Word olarak indir

Talebin kapsamı: eşya bedeli yerine peşin navlun

Bu dilekçenin başvuranı, ilgili navlun sözleşmesinde taşıtan olan ve navlun ödemesini belgeleyen kişidir. Muhatap, bu sözleşmede taşıma borcunu üstlenen taşıyandır. TTK 1200/1 navlun borçlusunu taşıtan olarak belirtir. Örnek, sigorta şirketinin zarar ödemesini veya gönderilenin bağımsız tazminat talebini taşıtanın navlun iadesiyle birleştirmez. Üçüncü kişi ödeme yaptıysa ödemenin hangi borç için ve hangi sıfatla yapıldığı ayrıca gösterilir.

İstenen tutar eşyanın satış bedeli değildir. Peşin navlun, belirli deniz taşımasının karşılığı olarak ödenmiş tutardır. Eşya zıyaından doğan zarar ise ayrı hukuki sorudur. İade dilekçesinde navlun belgesi ile eşya faturası yan yana bulunsa da iki toplam birbirinin yerine kullanılmaz. Bir eşya faturasında yüksek değer yazması, navlun iadesi tutarını aynı değere yükseltmez. Talep edilen ana para gerçek ödeme ve zıya kapsamına dayanır.

Zayi olan yükte navlun borcu rehberi kanuni çerçeveyi açıklar. Buradaki düzenlenebilir form, taşıtanın belirli peşin ödeme için somut geri isteme başvurusudur. Ödeme referansı, kazanın dayanağı, zayi eşya listesi ve net iade hesabı birlikte yazılır. Genel hükmün açıklanması ile bir para talebinin belgelendirilmesi farklı işlerdir.

TTK 1199/1’de neden, zaman ve ödeme koşulları

Kanuni kuralın ilk unsuru, eşyanın bir kaza sonucunda zıyaa uğramasıdır. Teslim sayımında eksik görünen her miktar, neden incelenmeden kaza sonucu zıya diye yazılmaz. Yükleme kaydı, yolculuk olayları, boşaltma ve mevcut tespitler birlikte okunur. Bir rapor yalnız eksik miktarı belirliyorsa, raporun yazmadığı kaza sebebi o rapora eklenmez. Talep formu teknik delilin kapsamından daha geniş kesin olgu üretmez.

İkinci unsur, zıyaın boşaltma süresinin sonuna kadar meydana gelmesidir. Olay tarihi ile kaybın sonradan öğrenildiği tarih ayrılır. Boşaltma süresinin bitişi de gerçek sözleşme ve operasyon kayıtlarına bağlanır. Eşyanın bulunamadığının haftalar sonra raporlanması, olayın o hafta gerçekleştiğini kendiliğinden göstermez. Bildirimde kullanılan tarih, olayın hangi aşamada meydana geldiğini açıklayan kayıtlarla desteklenir.

Üçüncü unsur, geri alınması istenen navlunun peşin ödenmiş olmasıdır. Ödenmemiş bir faturayı iade talebinin ödeme belgesi olarak gösteremezsiniz. Ödeme emri, banka hesabından gerçekleşmiş transfer ve karşı tarafın tahsilat kaydı aynı belge değildir. Gerçekleşen işlem referansı ve ilgili navlun faturası eşleştirilir. Birden fazla seferi kapsayan toplu ödemede, bu taşımanın payı açıklanmadan bütün toplam istenmez.

Bu üç alan aynı dosyada birbirini tamamlar: kaza sonucu zıya, kanuni zaman sınırı ve gerçek peşin ödeme. Bir alanda eksik kayıt bulunması, diğer iki alanın doldurulmasıyla kendiliğinden giderilmiş sayılmaz. Form, henüz doğrulanmamış olayı kesinleşmiş gibi yazmak için kullanılmaz. Dayanak kayıtların durumu açık tutulur. Gerçek talebin hazırlanması, bilinmeyen bilgilerin yerine örnek belge numarası üretmeyi gerektirmez.

Sözleşmedeki navlun kaydı neden okunmalıdır?

Navlunun hangi aşamada kazanılmış sayılacağına veya peşin ödemenin geri verilmesine ilişkin özel sözleşme kayıtları dosyada bulunabilir. İade isteminden önce bu kayıtların gerçek metni, kapsamı ve ilgili taraflar bakımından hukuki etkisi incelenir. TTK 1199’daki kanun kuralını yazmak, mevcut sözleşmeyi hiç okumadan bütün özel kayıtların geçersiz olduğuna karar vermek değildir. Formun ekine yalnız işinize gelen fatura sayfasını koyup ilgili sözleşme hükmünü gizlemeyin.

TTK 1243/1, önceden daraltılamayan borç ve sorumlulukları belirli madde gruplarıyla sayar. TTK 1199 bu listedeki maddeler arasında değildir. Bu nedenle “TTK 1243 bütün geri verilmeme kayıtlarını doğrudan geçersiz kılar” şeklinde genel bir cümle kurulmaz. Özel kaydın gerçek içeriği ve uygulanacak hukuki çerçevesi ayrıca incelenir. Dilekçe, TTK 1199 kanun kuralına göre iade istenen dosya için hazırlanmıştır; her farklı sözleşmenin aynı sonucu doğurduğunu garanti etmez.

Kendi niteliğinden kayıp ve diğer özel durumlar

TTK 1199/2, niteliği itibarıyla özellikle içinden bozulma, kendiliğinden eksilme ve olağan akma veya sızma yüzünden zayi olan eşya için, teslim edilmiş olup olmadığına bakılmaksızın navlun ödenmesini düzenler. Buradaki neden ayrımı korunmalıdır. Her sıvı kaybı olağan sızma olmadığı gibi, her ağırlık eksikliği de kaza sayılmaz. Teknik kaydın hangi nedeni gösterdiği açıkça anlatılır; dilekçe sonucu elde etmek için kaybın adı değiştirilmez.

Aynı fıkra yolda ölen hayvanlar için navlun ödenmesini düzenler. Canlı hayvan taşınan dosyayı sıradan kaza sonucu eşya zıyaı formuna dönüştürüp bu özel kuralı kaldırmayın. Hayvan ölümünün ayrı tazminat sorumluluğu, navluna ilişkin bu özel hükümden farklıdır. Bir alacak kaleminde hak bulunduğu ileri sürülmesi, diğer kalemde aynı hukuki sonucun otomatik olarak doğduğunu göstermez.

TTK 1199/3, müşterek avarya nedeniyle feda edilen eşyaya düşen navlun için ödenecek garame paylarını müşterek avarya hükümlerine bağlar. Feda kaydı bulunan dosyada doğrudan sıradan zıya iadesi hesabı hazırlanmaz. Olayın bu niteliği ve ilgili hesap belgeleri ayrıca gösterilir. Gemiyi ve yükü koruma amacıyla yapılan fedakârlık kaydı, rapordan çıkarılarak “olağan kaza” gibi sunulamaz.

Tam ve kısmi zıyada iade hesabı

Peşin ödeme belirli zayi eşyanın navlununa aitse ödeme tutarı ve bu eşyayla bağlantısı açıkça gösterilir. Daha önce yapılmış iade, kabul edilmiş mahsup veya aynı ödeme için düzenlenmiş düzeltme kaydı varsa hesapta ayrı satırla bulunur. Aynı tutar hem iade alındı hem yeniden talep edildi şeklinde bırakılmaz. Farklı para birimleri kullanılmışsa gerçek ödeme ve talep para birimi yazılır; belgesiz döviz kuru uygulanmaz.

Götürü navlunda eşyanın yalnız bir kısmı zayi olmuşsa TTK 1199/1, navlunun o oranda indirilmesini isteme hakkı verir. Toplam taşıma kapsamı ve zayi kısmın ölçüsü birlikte gösterilmelidir. Bir tabloda toplam tonaj, diğerinde paket sayısı bulunması hâlinde farklı birimler açıklamasız bölünmez. Zayi kapsamın hangi ölçütle belirlendiği, sözleşmedeki yük tanımı ve gerçek tespitlerle ilişkilendirilir. Kanun, bütün dosyalar için her zaman eşya satış değerini tek oran ölçütü olarak belirlemez.

Talep hesabı dört ana kayıtla kurulabilir: ilgili peşin navlun, zıya nedeniyle dayanak gösterilen bölüm, bu bölüm için hesaplanan iade ve önceki gerçek geri ödemeler. Tablo sonucu, eklerdeki toplamlarla karşılaştırılır. Ardiye, terminal hizmeti, gümrük gideri veya ayrı belge ücreti navlun satırına açıklamasız eklenmez. TTK 1199’a dayanan navlun iadesi, bütün lojistik giderlerinin otomatik olarak iadesi değildir.

Ödeme, olay ve boşaltma belgelerini eşleştirme

Ödeme dosyasında banka işlem referansı, navlun faturası, sözleşme veya taşıma referansı ve gerçek tahsilat bilgisi bulunur. Olay dosyasında kazanın kaydı, ilgili eşya listesi ve zıya tespitleri yer alır. Zaman dosyasında boşaltma süresi, fiilî operasyon ve olayın bu süre içindeki konumu gösterilir. Her ekin hangi iddiayı desteklediği dilekçede belirli olmalıdır. Uzun ek listesi, ilgisiz belgelerle talebin kanıtını güçlendirmiş sayılmaz.

Aynı eşya için yükleme ve teslim miktarı farklı kayıtlarla ölçülmüşse ölçüm yöntemi ve kapsamı açıklayın. Brüt miktarla net miktarı karşılaştırarak yapay kayıp üretmeyin. Konteyner dış görünüş kaydı, içerideki bütün eşyanın miktarını doğrulamıyorsa kapsamı doğru yazılmalıdır. Raporun tarihi, inceleme yeri ve incelediği parti belirlenir. Başka bir partinin raporu bu taşımanın zıya belgesi olarak kullanılmaz.

Dosyada çelişki varsa, belgelerden birini sessizce çıkararak kesin olay görünümü oluşturmayın. Hangi kaydın neden esas alındığını ve diğerinin hangi aşamaya ait olduğunu açıklayın. Fatura düzeltmesi miktar tespitinin yerine geçmez. Taşıyanın bir görüş yazısı da tek başına bütün teknik nedenleri çözmüş kabul edilmez. Talebin dayandığı gerçek olay ve hesap açık kaldığında karşı tarafın hangi noktaya cevap vereceği de belirlenebilir olur.

Peşin navlun iadesi talep dilekçesi örneği

Başvuru yazısı zamanaşımı hesabının yerine geçmez

TTK 1246/1, TTK 1188 saklı kalmak üzere navlun sözleşmesinden veya konişmentodan doğan alacaklar için bir yıllık zamanaşımı düzenler; ikinci fıkra süreyi alacağın muaccel olmasıyla başlatır. Navlun iadesi ile eşya zıyaı tazminatı aynı süre başlığı altında koşulsuz birleştirilmez. Muacceliyet ve talebin hukuki türü gerçek dosyada belirlenir. Ödeme günü, olay günü ve istem günü aynı tarih kabul edilmez.

Bu yazının gönderilmesi tek başına bütün süreleri koruyan işlem olarak sunulmaz. Başvuruya cevap beklerken dava veya takip bakımından gereken adımlar gözden kaçırılmaz. Form kanunda bulunmayan otomatik süre uzatımı içermez. Talep edilen faiz varsa hukuki dayanağı, başlangıcı ve ilgili dönemi ayrıca hesaplanmalıdır. Bu örnek ana para iadesine odaklanır; güncel mevzuat incelenmeden sabit faiz yüzdesi eklenmez.

Hasar tazminatı ve eşyanın navlun yerine bırakılması

Deniz taşımasında yük hasarı rehberi eşya zararına ilişkin ayrı incelemeyi açıklar. TTK 1178’in taşıyanın özen ve sorumluluğuna ilişkin koşulları, navlun iadesi kuralıyla aynı değildir. Bir navlun iadesi isteminde bütün tazminat unsurları hükme bağlanmış gibi yazılmaz. Ayrı talepler aynı dosyada hazırlanıyorsa kalem ve dayanakları ayrı cetvellerde tutulur.

TTK 1198, eşyanın bozulmuş veya hasarlı olmasına bakılmaksızın taşıyanın eşyayı navlun yerine kabul etmek zorunda tutulamayacağını düzenler. Bu nedenle kalan hasarlı eşyanın taşıyana bırakılması, peşin navlun iadesi işlemiyle eşitlenmez. Navlun sözleşmesi rehberi ana taraf ve edim ilişkisini açıklar. Eşyanın tasfiyesi, iade hesabı ve bağımsız zarar talebi farklı kayıtlarla yürütülür.

Word belgesinin son kontrolü ve gelen cevap

Belgedeki bütün köşeli parantezler gerçek dosyayla doldurulur. Kullanılmayan kısmi zıya seçeneği çıkarılır. Gerçek gönderim günü ve gerçek imza kullanılır. Güvenli elektronik imza fiilen uygulanmadan e-imzalıdır yazılmaz. İkinci hazırlık sayfası muhataba gönderilecek nüshadan çıkarılır. Son nüsha, gerçek ekler ve gönderim kaydı saklanır. Hesap cetvelindeki net tutar, sonuç bölümündeki tutarla aynı olmalıdır.

Taşıyanın cevabı geldiğinde kabul edilen tutar, reddedilen bölüm ve gerekçe ayrı kaydedilir. Yapılan ödeme gerçek banka kaydıyla eşleştirilir. Kısmi ödeme, talebin tamamı ödenmiş gibi dosyaya işlenmez. Cevap yalnız fatura incelemesi yapılacağını söylüyorsa kesin iade taahhüdü eklenmez. Önceki geri ödeme yeni hesapta düşülür; aynı tutar ikinci kez talep edilmez. Dosyanın kapanışı, yalnız yazışma sayısına değil gerçek hesap ve ödeme durumuna dayanır.

Sık sorulan sorular

Peşin navlun iadesinin doğrudan dayanağı nedir?

TTK 1199/1, boşaltma süresinin sonuna kadar bir kaza sonucu zayi eşya için navlun ödenmemesini ve peşin ödenmiş navlunun geri alınmasını düzenler. Ödeme, zıyaın nedeni ve zamanı birlikte belgelenir. Sözleşmenin özel navlun kayıtları ayrıca okunur.

Eksik teslim görülen her yük için navlun iade edilir mi?

Madde yalnız miktar eksikliğine bakmaz. Kaza sonucu zıya ve kanuni zaman sınırı incelenir. TTK 1199/2’nin eşyanın niteliğinden kaynaklanan kayıp ve hayvan ölümü kuralı ile üçüncü fıkranın müşterek avarya düzeni ayrıca korunur.

Navlun henüz ödenmediyse iade talebi yazılır mı?

İade gerçek peşin ödeme içindir. Ödenmemiş fatura veya hazırlanmış ödeme emri, gerçekleşmiş transfer gibi gösterilmez. Ödenmemiş navlun borcunun durumu aynı maddenin kendi koşullarıyla incelenir; yapılmamış ödeme için geri ödeme istenmez.

Götürü navlunda kısmi zıya hesabı nasıl kurulur?

TTK 1199/1 navlunun zayi kısım oranında indirilmesini isteme hakkı verir. Toplam kapsam ve zayi bölüm aynı ölçütle açıklanır. Farklı birimler belgesiz bölünmez. Önceki iadeler düşülür; net talep ayrı cetvelle gösterilir.

Doğal eksilme ve olağan sızmada navlun devam eder mi?

TTK 1199/2 bu nedenlerle zayi eşya için, teslim edilmiş olup olmadığına bakılmaksızın navlun ödenmesini düzenler. Kayıp nedeni gerçek teknik kayıtla belirlenir. Olağan dışı olay, gerekçesiz biçimde doğal fire diye adlandırılmaz.

Yolda ölen hayvanların navlunu bu formdan istenir mi?

TTK 1199/2 yolda ölen hayvanlar için navlun ödenmesini özel olarak düzenler. Bu form o hükmü kaldıran genel iade belgesi değildir. Hayvan ölümünden doğan ayrı tazminat sorumluluğu, kendi koşullarıyla ayrıca incelenir.

Müşterek avarya fedası sıradan navlun iadesi mi?

TTK 1199/3, feda edilen eşyaya düşen navlun için ödenecek garame paylarını müşterek avarya hükümlerine bağlar. Feda ve hesap kayıtları görülmeden sıradan kaza zıyaı hesabı kurulmaz. Olayın gerçek niteliği dilekçede korunur.

Sözleşmedeki geri verilmeme kaydı okunmalı mı?

Evet. İlgili kaydın metni ve hukuki etkisi incelenir. TTK 1199, TTK 1243/1’in saydığı maddeler arasında değildir. Bu yüzden bütün özel kayıtların doğrudan aynı hükümle geçersiz olduğu yazılmaz. Form kanun kuralına göre somut iade istemidir.

İade dilekçesi eşya bedeli tazminatını da içerir mi?

Bu örnek peşin navlun ana parasına yöneliktir. Eşya zararının tazmini TTK 1178 ve ilgili hükümlerle ayrıca değerlendirilir. Eşya faturası, navlun ödemesi ve gerçek iade tutarı birbirinin yerine kullanılmaz; ayrı kalemler ayrı hesaplanır.

Word dosyasında tarih ve imza nasıl düzenlenir?

Gerçek gönderim günü ve gerçek imza kullanılır. Güvenli elektronik imza fiilen uygulanmadan e-imzalıdır yazılmaz. Hazırlık sayfası çıkarılır. Ekler, ödeme referansı ve net talep tutarı karşılaştırılır; son nüsha gerçek gönderim kaydıyla birlikte saklanır.

Resmî kaynak ve hukuki dayanak

Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat sistemindeki güncel 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 9 Ekim 2026 tarihinde incelenmiştir. Doğrudan dayanak 1199/1–3; taraf için 1200, eşyanın navlun yerine bırakılması ayrımı için 1198, bağımsız sorumluluk için 1178, emredici madde listesinin kapsamı için 1243/1, zamanaşımı için 1188 saklı tutulmak üzere 1246 incelenmiştir. Örnek sonuç garantisi vermez ve doğrulanmamış faiz oranı içermez.

Mersin’deki ofisimiz

İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi, Kat: 3, Daire: 14, Akdeniz/Mersin.