Kefalet Sözleşmesi Geçerlilik Şartları Nelerdir? TBK 583 El Yazısı ve Azami Miktar 2026
Kısa ve net cevap: Kefalet sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu’nun 583. maddesine göre yazılı şekilde yapılmadıkça, kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin sorumlu olduğu azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması hâlinde bu sıfatla yükümlülük altına girdiğini kendi el yazısıyla belirtmesi zorunludur. Sonradan kefilin sorumluluğunu artıran değişiklikler de aynı şekle uyulmadıkça hüküm doğurmaz.
Bu rehberin kapsamı: Kefalet sözleşmesi geçerlilik şartları; asıl borç, yazılı şekil, el yazılı beyanlar, gerekli eş rızası ve kefalet süresi birlikte değerlendirilerek ele alınır. Belgedeki azami tutar, tarih ve müteselsil sıfat alanlarının nasıl kontrol edileceğine ilişkin ayrıntılar için kefalette el yazısı şartı rehberine bakınız.
Kefalet sözleşmesi nedir?
Kefalet sözleşmesi, kefilin alacaklıya karşı borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği teminat sözleşmesidir. Asıl borçlu ile alacaklı arasındaki borç ilişkisine ek olarak kefil, kanunda öngörülen sınırlar içinde kişisel güvence verir.
Kefalet fer’i niteliktedir. Geçerli bir asıl borç bulunması esastır. TBK m.582, gelecekte doğacak veya koşula bağlı bir borç için de borç doğduğunda veya koşul gerçekleştiğinde hüküm ifade etmek üzere kefalet kurulmasına imkân verir. Yanılma veya ehliyetsizlik nedeniyle borçlunun sorumlu olmadığı bir borca kefil olan kişi, borçlunun durumunu biliyorsa kanundaki özel sonuçlara tabi olur.
TBK 583 neden sıkı şekil şartı koyuyor?
Kefalet, kefilin kendi borcu olmayan bir borcun ekonomik riskini üstlenmesine yol açar. Kanun bu ağır risk nedeniyle basit “söz verdim” veya “ben kefilim” beyanını yeterli kabul etmez. Geçerlilik için özel yazılı şekil ve el yazısı unsurları aranır.
Bu şartlar ispat kolaylığı için değil, sözleşmenin geçerliliği için öngörülmüştür. Yani şekil eksikliği hâlinde sorun sadece “kefalet nasıl ispatlanacak?” değildir; kanunun aradığı şekil gerçekleşmemişse kefalet geçersiz olur.
Kefalet sözleşmesi mutlaka yazılı mı?
Evet. TBK m.583 açıkça kefalet sözleşmesinin yazılı yapılmasını şart koşar. Sözlü kefalet, telefon görüşmesinde “borcu ödemezse ben öderim” beyanı veya tanık huzurunda verilen söz, m.583 anlamında geçerli kefalet yaratmaz.
Elektronik ortamda sözleşme kurulması bakımından m.583’teki el yazısı zorunlulukları ayrıca önemlidir. Kanun azami miktar, tarih ve müteselsil kefalet sıfatının kefilin kendi el yazısıyla yazılmasını istediği için sıradan elektronik kutucuk veya taranmış imza bu özel şeklin yerini kendiliğinden tutmaz.
Azami miktar neden zorunlu?
Kefilin ne kadar risk üstlendiğini bilmesi için sorumlu olacağı azami miktar sözleşmede açıkça gösterilmelidir. TBK m.583 yalnızca miktarın belgede bulunmasını değil, bu azami miktarın kefil tarafından kendi el yazısıyla yazılmasını şart koşar.
“Borçlunun tüm borçlarından sınırsız sorumluyum” gibi azami miktarı göstermeyen bir ifade kanunun aradığı şekli karşılamaz. Kefilin sorumluluğu belirli bir üst sınırla somutlaştırılmalıdır.
Kefalet tarihi neden el yazısıyla yazılmalı?
Kefalet tarihi hem sözleşmenin kurulma anının hem de TBK m.598’deki gerçek kişi kefaletlerinde on yıllık azami sürenin belirlenmesi bakımından önemlidir. Bu nedenle kanun tarihi kefilin kendi el yazısıyla yazmasını zorunlu tutar.
Tarihin bilgisayar çıktısı olarak önceden yazılı olması ve kefilin yalnızca imza atması m.583’ün açık el yazısı şartını karşılamaz. Kefalet tarihi kefil tarafından el yazısıyla belirtilmelidir.
Müteselsil kefalet ifadesi el yazısıyla mı olmalı?
Evet. Kefil müteselsil kefil olarak sorumluluk üstleniyorsa “müteselsil kefil” sıfatını veya aynı anlama gelen bir ifadeyi kendi el yazısıyla yazmalıdır. Bu şart, adi kefalet ile müteselsil kefalet arasındaki ağır sorumluluk farkının kefil tarafından bilinçli biçimde üstlenilmesini sağlar.
Sözleşmenin basılı kısmında “müşterek borçlu ve müteselsil kefil” ibaresi bulunup kefilin sadece imza atması, m.583’teki el yazısı şartı bakımından yeterli kabul edilmez. El yazısı unsuru bizzat kefil tarafından tamamlanmalıdır.
Kefilin imzası yeterli mi?
Hayır. Sadece imza yeterli değildir. Geçerli kefalet için yazılı metin bulunmalı; azami sorumluluk miktarı ve kefalet tarihi kefilin kendi el yazısıyla belirtilmelidir. Müteselsil kefalet üstlenilmişse bu sıfat veya aynı anlama gelen ifade de kefilin el yazısıyla yazılmalıdır.
Bu nedenle bankalar ve ticari sözleşmelerde sık kullanılan matbu kefalet bölümleri dikkatle incelenmelidir. Matbu metnin altına atılan imza, eksik el yazısı unsurlarını tamamlamaz.
Noterde yapılması zorunlu mu?
TBK m.583 kefalet için noterlikçe düzenleme şeklini zorunlu tutmaz. Kanunun aradığı özel yazılı şeklin şartları yerine getirilirse noter zorunlu değildir. Bununla birlikte imza ve tarih uyuşmazlığını azaltmak amacıyla noterlik işlemi tercih edilebilir.
Noter onayı da kanunun aradığı el yazısı unsurlarını ortadan kaldırmaz. Noterde düzenlenen belgede de azami miktar ve kefalet tarihi kefilin el yazısıyla belirtilmelidir. Kefil müteselsil sorumluluk üstleniyorsa bu sıfat veya aynı anlama gelen ifade de m.583’e uygun biçimde kefilin el yazısıyla yazılmalıdır.
Eş rızası ayrıca gerekir mi?
TBK m.584’te genel kural, eşin yazılı rızasının kefalet sözleşmesinden önce veya en geç kuruluş anında verilmesidir. Mahkemece ayrılık kararı verilmesi veya yasal ayrı yaşama hakkının doğması, maddede ayrıca düzenlenmiştir.
Üçüncü fıkradaki ticari istisna her ticari borcu kapsamaz. Ticaret siciline kayıtlı ticari işletme sahibinin veya ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisinin verdiği kefaletin işletme veya şirketle ilgili olması gerekir. Esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı kişiler bakımından da kefaletin mesleki faaliyetle bağlantısı aranır. Yalnız “şirket ortağı” veya “ticari kredi” ibaresinden eş rızasının gereksiz olduğu sonucu çıkarılmaz.
5570 sayılı Kanun kapsamındaki krediler ile TBK m.584/3’te sayılan kooperatif kredilerine ilişkin diğer istisnalar da kendi koşulları içinde incelenir. Eş rızası istisnası, TBK m.583’teki şekil şartlarını kaldırmaz. Dayanak: 6098 sayılı Kanun kabul metni, m.583–584 ve üçüncü fıkrayı ekleyen 6455 sayılı Kanun m.77.
TBK m.583’e uygun şekil bulunması eş rızası eksikliğini gidermez. Aynı şekilde eş rızasının bulunması m.583’teki el yazısı ve azami miktar şartlarını ortadan kaldırmaz. Ayrıntı için kefalette eşin rızası rehberi kullanılabilir.
Kefil olma vaadi de aynı şekle tabi mi?
Evet. TBK m.583, kendi adına kefil olma konusunda özel yetki verilmesi ve diğer tarafa veya üçüncü kişiye kefil olma vaadinde bulunulmasını da aynı şekil koşullarına bağlar. Kanun dolaylı yoldan şekil şartının aşılmasına izin vermez.
Bu nedenle “ileride kefil olacağım” vaadi, kefalet şekline uymadan ayrı bir basit sözleşmeyle geçerli hâle getirilemez.
Vekâletle kefil olunabilir mi?
Kendi adına kefil olma konusunda verilen yetki özel yetki niteliğindedir ve m.583’teki şekil koşullarına tabidir. Genel vekâletnamedeki geniş ifadeler her zaman kefalet verme yetkisini kapsamaz.
Temsil yoluyla kefalet düşünülüyorsa vekâletnamenin açık kefalet yetkisi içermesi ve m.583’teki özel şekil şartlarının temsil ilişkisi bakımından da karşılanması gerekir.
Sonradan kefalet miktarı artırılabilir mi?
Evet, ancak kefilin sorumluluğunu artıran değişiklik m.583’teki şekle uygun yapılmadıkça hüküm doğurmaz. Örneğin 500.000 TL azami miktarlı kefaletin sonradan 800.000 TL’ye çıkarılması basit e-posta veya matbu ek protokolle geçerli hâle gelmez; kanunun özel şekli tekrar uygulanmalıdır.
TBK m.584 bakımından da kefil aleyhine önemli değişikliklerde eş rızası ayrıca gerekebilir. Özellikle azami miktarın artırılması eş rızası açısından açıkça önem taşır.
Borç değişirse kefalet otomatik genişler mi?
Kefilin sorumluluğu kefalet sözleşmesindeki azami miktar ve asıl borcun kapsamıyla sınırlıdır. Asıl borç ilişkisi sonradan kefilin riskini artıracak biçimde değiştirilirse bu artışın kefile etkisi TBK m.583 ve ilgili kefalet hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
Alacaklı ile borçlunun kefilin bilgisi dışında borç limitini artırması, kefilin el yazısıyla üstlendiği azami sorumluluk sınırını kendiliğinden yükseltmez.
Adi ve müteselsil kefalet farkı neden önemli?
Adi kefalette TBK m.585 gereğince alacaklı kural olarak önce asıl borçluya başvurur. Müteselsil kefalette ise TBK m.586’daki şartlar gerçekleştiğinde alacaklı borçluyu takip etmeden kefile başvurabilir. Bu nedenle müteselsil sıfat kefilin riskini ciddi biçimde artırır.
Kanunun müteselsil sıfatın el yazısıyla belirtilmesini istemesinin nedeni budur. İki kefalet türünün ayrıntılı karşılaştırması için adi ve müteselsil kefalet farkı rehberi incelenebilir.
Gerçek kişi kefaletinde 10 yıllık süre
TBK m.598’e göre gerçek kişi tarafından verilen her türlü kefalet, sözleşmenin kurulmasından itibaren on yılın geçmesiyle kendiliğinden sona erer. Sözleşmede daha uzun süre yazılmış olsa bile kefalet, uzatılmadıkça on yıl sonunda ortadan kalkar.
Bu kuralın uygulanabilmesi için kefalet tarihinin doğru belirlenmesi gerekir; m.583’ün tarih şartı bu nedenle ayrıca işlevseldir. Ayrıntılı açıklama için kefalet 10 yıl sonra biter mi? rehberi kullanılabilir.
Kira sözleşmesindeki kefalet için de aynı şartlar uygulanır mı?
Evet. Kira sözleşmesine kefil eklenmesi kefaletin TBK m.583 ve 584 şartlarından muaf olduğu anlamına gelmez. Kira sözleşmesindeki kefalet bölümünde azami miktar ve tarih bulunmalı; gerekli el yazısı unsurları tamamlanmalıdır.
Sitede mevcut kira sözleşmesinde kefil rehberi, kira ilişkisine özgü uygulamayı ayrıca ele alır. Bu rehber, kefalet sözleşmesinin genel geçerlilik denetimini ele alır; kira ilişkisinin özel sorunları ayrı rehberde açıklanır.
Banka kredisi kefaletinde şekil şartı
Banka kredisine kefalet de kural olarak TBK kefalet hükümlerine tabidir. Bankanın standart sözleşme kullanması m.583’ün emredici şekil şartlarını ortadan kaldırmaz. Kefil azami miktarı ve kefalet tarihini kendi el yazısıyla belirtmelidir. Müteselsil kefalet üstlenilmişse bu sıfat veya aynı anlama gelen ifade de kefilin kendi el yazısıyla yazılmalıdır.
Evli kefilde m.584 eş rızası ayrıca kontrol edilir; ancak ticaret siciline kayıtlı ticari işletme sahibi, şirket ortağı/yöneticisi ve kanunda sayılan belirli ticari kefaletlerde eş rızası istisnaları bulunabilir.
Şekil eksikliği sonradan tamamlanabilir mi?
Kefalet kurulurken geçerlilik şartları bulunmalıdır. Sonradan el yazısı unsurunu geriye dönük tarih atarak tamamlamak geçersiz sözleşmeyi otomatik olarak baştan geçerli hâle getirmez. Taraflar şartlara uygun yeni bir kefalet sözleşmesi kurabilir.
Geçersiz kefalete dayanılarak ödeme yapılmışsa ödemenin hukuki sebebi, sebepsiz zenginleşme ve rücu hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Kefalet belgesinde kontrol edilmesi gerekenler
- Asıl borcun hangi borç olduğu açık mı?
- Kefalet yazılı mı?
- Azami sorumluluk miktarı var mı?
- Azami miktar kefilin kendi el yazısıyla mı?
- Kefalet tarihi var mı ve kefil el yazısıyla mı yazdı?
- Müteselsil kefalet varsa bu sıfat el yazısıyla mı?
- Evli kefil bakımından eş rızası gerekiyor mu?
- Kefalet süresi ve TBK m.598’deki 10 yıllık sınır kontrol edildi mi?
- Sonradan sorumluluğu artıran değişiklik aynı şekle uyuyor mu?
Sık sorulan sorular
Kefalet sözleşmesi sözlü yapılabilir mi?
Hayır. TBK m.583 yazılı şekli geçerlilik şartı olarak düzenler.
Kefilin sadece imza atması yeterli mi?
Hayır. Azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefalet varsa bu sıfat kefilin el yazısıyla yazılmalıdır.
Azami miktar yazılmazsa ne olur?
Kefalet m.583’teki geçerlilik şartını karşılamaz.
Noter şart mı?
Hayır. TBK m.583 noterlikçe düzenleme şartı koymaz; özel yazılı şekil yeterlidir.
Müteselsil kefil ifadesi bilgisayar çıktısı olabilir mi?
Hayır. Müteselsil kefalet sıfatı kefilin kendi el yazısıyla belirtilmelidir.
Eş rızası varsa el yazısı şartı aranmaz mı?
Aranır. m.583 şekil şartı ile m.584 eş rızası ayrı koşullardır.
Kefalet miktarı sonradan artırılabilir mi?
Artış ancak kefalet için öngörülen özel şekle uyulursa kefil bakımından hüküm doğurur.
Kira kefaletinde de TBK 583 uygulanır mı?
Evet. Kira sözleşmesindeki kefalet de genel kefalet şekil şartlarına tabidir.
Sonuç
TBK m.583 kefalet sözleşmesini sıkı geçerlilik şartlarına bağlar. Yazılı sözleşme zorunludur; azami sorumluluk miktarı ve kefalet tarihi kefilin kendi el yazısıyla belirtilmelidir. Müteselsil kefalet üstlenilmişse bu sıfat veya aynı anlama gelen ifade de el yazısıyla yazılmalıdır. Sonradan sorumluluğu artıran değişiklikler de aynı şekle uymalıdır. Evli kefilde m.584 eş rızası ve gerçek kişi kefaletinde m.598’deki 10 yıllık süre ayrıca kontrol edilmelidir.
Kanuni dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.582, 583, 584, 585, 586 ve 598.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
