Keşif Sırasında Tanık Dinlenmesi Talep Dilekçesi | HMK 290 Word

Kısa ve net cevap: HMK m.290/2 uyarınca mahkeme keşif sırasında tanık dinleyebilir. Bunun için dosyada usulüne uygun gösterilmiş tanığın hangi çekişmeli vakıayı, keşif yerindeki hangi belirli noktayla bağlantılı olarak açıklayacağı talep dilekçesinde gösterilir. Keşif yerini ve gününü mahkeme belirler; dilekçe verilmesi tanığın mahallinde dinleneceği yönünde kendiliğinden karar oluşturmaz. Bu örnek, keşif kararı alınmış hukuk davasında daha önce gösterilen tanığın keşif sırasında dinlenmesini istemek içindir. İlk kez tanık listesi sunmak veya keşif kararı almak isteyen kişi ilgili ayrı başvuruya yönelmelidir.

Bu dilekçe hangi ihtiyaç için hazırlanır?

Keşif yapılmasına karar verilmiş bir dosyada bazı maddi ayrıntılar yerinde gösterilmeden anlaşılmayabilir. Taşınmazın kullanılan bölümü, kapının önceki konumu, suyun aktığı yön veya bir olayın gözlemlendiği nokta dosyadaki fotoğrafla aynı açıklıkta görülemeyebilir. Olayı bizzat algılamış tanığın, mahkemenin gördüğü fiziksel çevreyle ilgili belirli gözlemlerini keşif mahallinde anlatması istenebilir. İstem, tanığın bütün dava hakkında serbest konuşmasına yönelik bir davet olmamalıdır. Hangi yer, hangi zaman ve hangi vakıa arasında bağlantı bulunduğu tek tek açıklanır. HMK m.290/2 yetkiyi mahkemeye verir. Mahkeme tanığı yerinde dinleyebilir; onu mutlaka keşifte dinlemek zorunda olduğu sonucuna yalnız bu maddeden varılmaz.

Keşif kararı ile tanık dinleme kararı birbirinden farklıdır

HMK m.288 hâkimin doğrudan inceleme amacıyla keşif kararı vermesini düzenler. HMK m.290 ise belirlenen keşfin yürütülmesini ve keşif sırasında tanık ile bilirkişi dinlenebilmesini düzenler. Dosyada henüz keşif kararı yoksa “keşif sırasında dinlensin” isteği tek başına keşfin yapılacağı günü oluşturmaz. Önce çekişmeli vakıayla bağlantılı keşif talebi somutlaştırılır ve mahkemenin kararına bakılır. Keşif yeri ve zamanı tarafın dilekçesine yazdığı saatle değil, mahkemenin kararıyla belirlenir. Karar var ise tarih, yer, incelenecek konu ve ara karardaki diğer hazırlık yükümlülükleri okunur. Bu dilekçe mevcut keşif kararına eklenen belirli bir tanık dinleme talebidir.

Tanığın dosyada usulüne uygun gösterilmiş olması

HMK m.240/1 davada taraf olmayan kişilerin tanık olarak gösterilebileceğini söyler. İkinci fıkra, tanığın adını, soyadını, tebliğe elverişli adresini ve dinletilmek istenen vakıayı içeren listenin mahkemeye sunulmasını ister. Bu örnekte tanığın hangi tarihli listede ve hangi sıra numarasıyla yer aldığı özellikle yazılır. Önceki listenin varlığı kontrol edilmeden “tanığımız” denilmez. Aynı fıkrada listede gösterilmeyen kişinin dinlenemeyeceği ve ikinci liste verilemeyeceği belirtilir. HMK m.243/1’in tanığın daveti ve bazı hazır bulundurma durumlarına ilişkin özel metni ayrıca değerlendirilmelidir. Keşif talebi, kaçırılmış delil bildirme süresini otomatik olarak canlandıran bir yol gibi sunulmaz.

Hangi vakıanın hangi noktada açıklanacağı

HMK m.194 tarafların dayandıkları vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırmasını ve delilin hangi vakıayı ispat edeceğini açıkça göstermesini gerektirir. Dilekçede “keşif sırasında tanık dinlensin” cümlesine ek olarak somut bağlantı kurulmalıdır. Örneğin dosyadaki çekişme bahçe sınırının önceki kullanım biçimine ilişkinse, tanığın hangi tarihte hangi konumdan neyi gördüğü belirtilir. Tanık henüz ifade vermediyse onun ağzından kesin beyan üretilmez; hangi olay hakkında bilgisi bulunduğu açıklanır. Mevcut fotoğraftaki A noktası ve keşifte gözlemlenecek B çizgisi gibi yerleri belgeyle eşleştirmek, sorunun mahkemece anlaşılmasını sağlar. Tanığın değerlendirmesi hukukî nitelendirme yerine kişisel algıya dayanan olgulara yönelir.

Tanık listesi, adres ve çağrı bilgisi

Tanığın adı, soyadı ve tebliğe elverişli adresi dosyadaki listeyle karşılaştırılır. Liste tarihi, varsa ek numarası ve kayıt bilgisi dilekçede gösterilir. Adres güncel değilse bunun hangi belgeyle düzeltildiği ayrıca açıklanır; keşif talebi yeni bir tanık listesi gibi kurulmaz. HMK m.243/1 uyarınca tanık kural olarak davetiye ile çağrılır. Davetiye gönderilmeden tarafın hazır bulundurduğu tanığın dinlenmesine ilişkin hüküm de vardır; fakat listede gösterme, kesin süre ve duruşma gününe ilişkin koşullar dosyada ayrıca incelenir. Dilekçede “tanığı kendimiz getiriyoruz, bu nedenle çağrı gereksizdir” şeklinde genel bir yargı verilmez. Mahkemeden keşif kararıyla uyumlu çağrı işlemi istenir.

Keşif yerini ve günü mahkeme belirler

HMK m.290/1, keşfin yerini, kapsamını ve zamanını mahkemenin belirlemesini düzenler. Dilekçede güncel ara karar esas alınır. Taşınmazın açık adresi, ada-parseli veya kroki referansı gösterilir; incelenecek bölüm karardaki kapsamla eşleştirilir. Tarih değişmişse eski çağrıya dayanılmaz. Başka yargı çevresindeki keşifte m.289’un istinabe hükmü ve büyükşehir sınırları içindeki özel düzenleme ayrıca dikkate alınır. Tarafın belirlediği saat veya adres, mahkemenin kararının yerine geçmez. Yerinde dinleme isteği, kapsamı belli mevcut keşifle bağlantılı olarak kurulmalıdır.

Mahallinde dinlemenin ayrı katkısı

Tanığın duruşmada dinlenebilmesi, keşif mahallinde dinlenme isteğinin gerekçesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; ancak keşif mahallinin ayrıca ne kazandıracağı açıklanmalıdır. Yerinde anlatım, tanığın işaret ettiği görüş açısını, mesafeyi veya fiziki engeli mahkemenin gözlemiyle eşleştirebilir. Bu yarar ancak gerçekten uyuşmazlıkla bağlantılıysa ileri sürülür. Tanığın görmediği geçmiş bir olayı keşif ortamı geriye dönük olarak ispatlamaz. Sonradan değişen yapı veya sınır, olay tarihindeki hâlle eşit kabul edilmez. Dilekçe değişiklikleri ve eski kayıtları ayırmalıdır. Mahkeme, mevcut belgeler ve duruşmadaki ifade ile yeterli açıklığa ulaşmışsa dinlemenin biçimini farklı belirleyebilir. Talepte bu yetki gizlenmez.

Fotoğraf, kroki ve raporlarla eşleştirme

Dosyaya daha önce sunulan fotoğraf, kroki, uydu görüntüsü veya teknik rapor varsa, hangisinin hangi tarihe ve hangi noktaya ait olduğu yazılır. Bir görüntünün çekildiği tarih bilinmiyorsa tarih icat edilmez. Üzerine açıklama işareti konan kopya ile dosyadaki asıl belge karıştırılmaz. Tanığın hangi noktaya ilişkin gözlemi bulunduğu, dosyadaki belge ve keşif tutanağıyla karşılaştırılabilecek şekilde tarif edilir. Teknik ölçümün tanığa yaptırılması istenmez; tanığın kişisel bilgisi ile bilirkişinin uzman görüşü ayrı tutulur. Hâkim keşif sırasında bilirkişi de dinleyebilir, fakat mahkemeden görevlendirilmemiş kişiye bilirkişi sıfatı verilmez. Ölçüm ve değerlendirme isteyen talep, ilgili teknik mesele ve dosyadaki karar çerçevesinde ayrıca kurulur.

Dilekçede soru konuları nasıl gösterilir?

Önceden hazırlanacak konular, tanığın yaşadığı veya gördüğü olguyla sınırlı olmalıdır. “Bu sınır kimindir?” gibi hukukî sonuç isteyen ifadeler yerine tanığın sınır işaretini ne zaman ve nerede gördüğü sorulabilir. “Her zaman bu yol kullanıldı” ifadesi yerine gözlem dönemi ve kullanıcının kimliği ayrıştırılır. Birden fazla tanık bulunuyorsa herkesin gözlem kaynağı ayrı yazılır; aynı metin isim değiştirilerek çoğaltılmaz. Tarafın hazırladığı sorular hâkimin yargılamayı yönetme yetkisinin yerine geçmez. Dilekçeye konuların eklenmesi, mahkemenin tüm soruları aynen sormak zorunda olduğu anlamına gelmez. Sorular keşif alanına bağlı olmayan kişisel yorumlara dönüştürülmemelidir.

Dilekçe örneği hangi alanlarla doldurulur?

Aşağıdaki Word dosyası gerçek dosya bilgileriyle doldurulacak bir talep metnidir. Köşeli parantezlerdeki alanlar boş bırakılarak imzalanmaz. Mahkeme adı, esas numarası, taraf sıfatı, varsa vekil bilgisi, keşif ara kararı, tanık listesi tarihi, tanığın sıra numarası, adresi ve ispat konusu açıkça tamamlanır. Keşif yeri ve gününde değişiklik varsa son karar esas alınır. Daha önce dinlenmiş bir tanığın yeniden dinlenmesi isteniyorsa bunun nedeni ve farklılaştırılacak konu somut olarak anlatılmalıdır. Dosyada hiç tanık listesi bulunmayan bir kişi için bu örnek, usul engelini gizleyen bir kalıp olarak kullanılmamalıdır. Gereksiz seçenekler çıkarılır; olmayan ekler listelenmez.

Keşif sırasında tanık dinlenmesi dilekçe metni

Aşağıdaki metin, mahkemenin keşif kararı aldığı ve istenen tanığın dosyada usulüne uygun gösterildiği durum için yazılmıştır. Gerçek olay, mahkeme kararı ve mevcut tanık listesiyle uyumlu olmayan satırlar çıkarılır. Tarih ve imza alanları tamamlanmadan başvuru yapılmaz.

Keşif sırasında tanık dinlenmesi dilekçesi Word indir

Düzenlenebilir Word dosyasında önceki tanık listesi, keşif ara kararı ve tanığın bizzat bildiği olgulara göre bütün köşeli parantezleri tamamlayın. Olmayan ekleri çıkarın.

Keşifte Tanık Dinlenmesi Dilekçesini Word Olarak İndir

Keşif tutanağı neden önemlidir?

HMK m.290/2 uyarınca keşif sırasında yapılan işlemler ve beyanlar tutanakta yer alır. 2020’de eklenen cümle, hâkimin keşif konusu ve mahalliyle ilgili gözlemlerinin de tutanağa yazılmasını öngörür. Plan, çizim ve fotoğraf tutanağa eklenir. Tanığın anlattığı geçmiş olay ile hâkimin keşif gününde gördüğü durum ayrı kayıtlardır; biri diğerinin yerine yazılmaz. Tanığın işaret ettiği nokta ve gösterilen belgenin numarası anlaşılır olmalıdır. Yanlış kişi adı, taşınmaz bölümü veya eksik ek referansı somut olarak mahkemeye bildirilir. Tanığın keşifte bulunması, bütün anlatımının ispatlanmış sayılması sonucunu doğurmaz.

Tanık ile bilirkişi arasındaki sınır

Tanık, geçmişte bizzat algıladığı maddi olguları anlatır. Bilirkişi, mahkemenin görevlendirmesiyle özel veya teknik bilgi gerektiren konu hakkında inceleme yapar. Örneğin bir duvarın geçen yılki yeri hakkında doğrudan gözlem tanığa, ölçüm ve teknik harita karşılaştırması bilirkişiye ait olabilir. Tanığın mimar veya mühendis olması, bu dosyada kendiliğinden bilirkişi sıfatı kazandırmaz. Bilirkişi raporuna itiraz veya ek inceleme isteniyorsa o başvurunun dayanağı ayrıca yazılır. Bu içerikteki talep, keşif sırasında tanık dinlenmesine ilişkindir. Ayrı usulleri tek bir dilekçede gerekçesiz biçimde yığmak, hangi konuda hangi kararın istendiğini belirsizleştirir.

Karşı tarafın katılımı ve beyanların denetlenmesi

HMK m.290/1’e göre keşif, hazır tarafların huzurunda; gelmeyenlerin yokluğunda yapılır. Bu hüküm, keşif tarihini takip etme ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Tanığa yöneltilecek soru konularının ve göstereceği yerlerin belirlenmesi, karşı tarafın açıklama ve itiraz imkânını engellemez. Çelişkili belge veya farklı bir gözlem varsa mahkemenin önüne getirilir. HMK m.262 uyarınca tanığın sözü kesilemez; söz veya hareketle övülmesi ya da aşağılanması yasaktır. Beyanı değiştirmeye yönelik müdahale yerine, açıklığa kavuşturulması istenen nokta usulüne uygun biçimde mahkemeye bildirilir.

Başvuru zamanı ve dosyadaki ara karar

Keşif günü belirlenmişse tanığın çağrılması için başvurunun zamanında yapılması gerekir. HMK m.243/2, davetiyenin duruşma gününden en az bir hafta önce tebliğ edilmesini öngörür ve acele hâllere ilişkin ayrı hüküm içerir; somut keşif çağrısının usulü mahkemece değerlendirilir. Son güne bırakılan dilekçe tanığın fiilen dinlenmesini güvence altına almaz. Tanık deliline ilişkin kesin süre veya daha önce verilmiş ara karar varsa dilekçeyle karşılaştırılır. Keşif avansı veya erişim hazırlığına ilişkin yükümlülükler başka kararlarla düzenlenmiş olabilir. Bu metinde kayıtta bulunmayan ödeme yapılmış gibi ileri sürülmez. UYAP’a yüklenen taslağın gerçekten mahkemeye sunulup sunulmadığı ve eklerinin dosyaya geçtiği kontrol edilir.

Hangi ekler gerçekten konulmalı?

Ekler bölümüne önceki tanık listesinin örneği veya dosya içi tarih ve ek numarası, keşif ara kararı, olay yeri krokisi ve gerçekten sunulacak ilgili görüntü yazılır. Zaten dosyada bulunan belge yeniden eklenmeyecekse dilekçede dosyadaki yeri tarif edilir. Tanığın kimlik numarası gibi gereksiz kişisel verileri internet örneğine yerleştirmeyin; mahkemeye sunulacak metinde yalnız işlemi kurmaya yarayan verileri kullanın. Fotoğrafın çekim tarihi ve kaynağı doğrulanmadan kesin olay tarihi gibi yazılmaz. Tanığın tebliğe elverişli adresi, önceki listedeki ve sonraki değişiklik kayıtlarındaki bilgiyle tutarlı olmalıdır. Eklerin başlıkları ile yüklenen dosyalar birebir örtüşmelidir.

Gönderim öncesi son kontrol

Mahkemenin adı ve dosya numarası doğru mu? Keşif kararı dosyada var mı ve güncel keşif tarihi hangisi? Tanık önceki listede hangi sırada gösterildi? İspat edilecek vakıa dilekçelerde ileri sürülmüş mü? Tanığın mahallinde anlatacağı fiziksel nokta açık mı? Tebliğe elverişli adres doğrulandı mı? Aynı kişi duruşmada zaten dinlenmişse yeni talebin gerekçesi var mı? Talep sonucu, mahkemeden yalnız karar vermesini mi istiyor yoksa gerçekleşmemiş dinlemeyi olmuş gibi mi anlatıyor? Word dosyasındaki köşeli parantezler ve kullanılmayan seçenekler çıkarıldı mı? Ek listesi gerçekten yüklenen belgelerle aynı mı? Bu sorular cevaplanmadan şablon bir dosyaya sunulmamalıdır.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynaklar ve ilgili yazılar

• 6100 sayılı HMK güncel resmî metni: m.194, 240, 243, 288–290.
• Keşif yapılması talep dilekçesi
• Keşif hakkında genel rehber
• Tanığın istinabe yoluyla dinlenmesi
• Dilekçe örnekleri

Kaynak kontrolü: 30 Eylül 2026. HMK m.194, 240, 243–244, 259–262 ve 288–290 hükümleri UYAP Mevzuat’ın güncel kanun metniyle karşılaştırılmıştır. Sayfa mevcut keşifte tanık dinleme talebine odaklanır; ilk tanık listesi veya keşif kararı istemi ayrı konulardır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fiziksel ofisi Mersin’dedir.