Kiracı İflas Ederse veya Haciz Gelirse Leasing Malı Haczedilebilir mi? 7 Günlük İtiraz | 6361 m.28 (2026)
Kısa ve net cevap: 6361 sayılı Kanun m.28, finansal kiralama konusu malı kiracının borçları nedeniyle yürütülen icra ve iflas işlemlerinden korur. Kiracı aleyhine icra takibi yapılması veya kiracının iflası hâlinde, malın finansal kiralama sözleşmesine konu olduğu tespit edilirse leasing malı kiracının malvarlığı gibi haczedilemez ve iflas masasına dahil edilemez. İcra memurunun malın finansal kiralamaya konu olduğunu tespit etmesi hâlinde işlem buna göre yürütülür. İlgililer karara karşı 7 gün içinde itiraz edebilir; kanunda itirazın mahkemece kısa sürede, kural olarak bir ay içinde karara bağlanması öngörülmüştür.
Korumanın sebebi açıktır: leasing malının maliki kiracı değil finansal kiralama şirketidir. Kiracı malı kullanır ve zilyetliğinde bulundurur; bu nedenle haciz sırasında mal sanki kiracınınmış gibi görünebilir. Finansal kiralama sözleşmesi, fatura, sicil/tapu şerhi ve mülkiyet belgeleri bu ayrımı ispatlamak için kritik önemdedir.
6361 m.28 leasing malını neden korur?
Finansal kiralamada mal çoğu zaman kiracının işyerinde, deposunda, fabrikasında veya araç filosunda bulunur. Dışarıdan bakan alacaklı malı kiracının zannedebilir. Oysa 6361 m.23 gereğince mülkiyet kural olarak finansal kiralama şirketine aittir. Kiracının borcu için üçüncü kişiye ait mal haczedilemez.
m.28 bu genel mülkiyet ilkesini leasinge özgü hızlı usulle güçlendirir. İcra ve iflas görevlileri malın leasinge konu olduğunu tespit ettiğinde finansal kiralama ilişkisini dikkate almak zorundadır. Böylece kiralayanın mülkiyet hakkı ile kiracının sözleşmesel kullanım hakkı korunur.
Koruma, kiracının borçlarından kaçınması için mal kaçırma aracı değildir. Gerçek bir finansal kiralama sözleşmesi ve mülkiyet ilişkisi bulunmalıdır. Görünüşte leasing adı verilen fakat gerçekte kiracıya ait malın alacaklılardan kaçırılması amacı taşıyan işlemler ayrıca muvazaa ve icra hukuku bakımından incelenir.
Kiracı aleyhine haciz yapılırken leasing malına el konulabilir mi?
Kiracı aleyhine hacze gidildiğinde işyerindeki mallar üzerinde mülkiyet karinesi tartışması çıkabilir. Finansal kiralama konusu malın sözleşme, seri numarası, araç plakası, fatura veya sicil kaydıyla belirlenebilmesi hâlinde m.28 uygulanır. Mal kiracının ekonomik faaliyetinde kullanılsa bile malik finansal kiralama şirketidir.
Haciz mahallinde finansal kiralama sözleşmesinin ve güncel ödeme/teslim belgelerinin bir örneğinin hazır bulunması pratik açıdan önemlidir. Şirketin ekipman üzerine mülkiyet etiketi veya seri numarası kaydı koyması da tespiti kolaylaştırabilir; ancak hukuki korumanın tek şartı fiziksel etiket değildir.
İcra görevlisi tereddüt yaşarsa tarafların beyan ve belgelerini tutanağa geçirir. Finansal kiralama şirketi hacizden sonradan haberdar olmuşsa süreleri kaçırmadan dosyaya başvurmalıdır.
Kiracı iflas ederse leasing malı iflas masasına girer mi?
Kural olarak hayır. İflas masasına borçlu kiracının malvarlığı girer; leasing malının mülkiyeti kiralayana aittir. m.28 finansal kiralama konusu malın iflas masasıyla karışmasını önler. Kiralayan, sözleşme ve mülkiyet belgeleriyle malın ayrılmasını talep edebilir.
İflasın finansal kiralama sözleşmesinin devamına etkisi ise ayrıca m.30’daki sona erme hükümleriyle birlikte değerlendirilir. Kiracının iflası sözleşmenin sona ermesine yol açabilecek kanuni sebepler arasındadır. Sözleşme sona ererse m.32 uyarınca malın iadesi ve m.33 uyarınca mali sonuçlar gündeme gelir.
Dolayısıyla “mal masaya girmez” ile “sözleşme aynen devam eder” aynı şey değildir. Mülkiyet koruması ve sözleşmenin akıbeti ayrı hukuki sorulardır.
İcra memuru malın leasinge konu olduğunu nasıl tespit eder?
Finansal kiralama sözleşmesi, malın faturası ve teslim belgesi temel delillerdir. Taşınmazda tapu şerhi, tescilli taşınırda özel sicil veya trafik kaydı, diğer mallarda seri numarası ve muhasebe kayıtları tespiti destekler.
Sözleşme ile haczedilen mal arasında açık eşleşme olmalıdır. Örneğin sözleşmede “CNC makinesi” yazıp marka, model ve seri numarası belirtilmemişse haciz mahallindeki makinenin aynı mal olduğu konusunda uyuşmazlık çıkabilir. Bu nedenle leasing dosyasında malın ayırt edici özellikleri baştan ayrıntılı kaydedilmelidir.
Kiralayanın satış faturası veya tedarikçiye ödeme belgesi de mülkiyet zincirini gösterir.
7 günlük itiraz süresi ne zaman başlar?
m.28’de icra görevlisinin leasing malına ilişkin kararına karşı ilgililere yedi günlük itiraz süresi tanınır. Sürenin hangi işlem veya tebliğden başlayacağı somut dosyadaki usule göre belirlenir. Güvenli yaklaşım, haciz veya karar öğrenildiği anda beklemeden başvuru yapmaktır.
Yedi günlük süre kısa olduğundan finansal kiralama şirketinin haciz ihbar sisteminin hızlı çalışması gerekir. Kiracı da sözleşmesindeki bildirim yükümlülüğü gereğince mal üzerine haciz teşebbüsünü kiralayana derhâl bildirmelidir.
Süre hesabında İcra ve İflas Kanununun usul hükümleri uygulanır. Tatil günleri ve son günün resmî tatile denk gelmesi gibi konular genel süre kurallarına göre değerlendirilir.
İtiraz hangi mahkeme tarafından incelenir?
Kanun, icra görevlisinin kararına yönelik itirazın icra hukuku içinde hızlı şekilde incelenmesini amaçlar. Görevli merci somut takip türü ve m.28’in atfı çerçevesinde belirlenir. Mahkeme malın gerçek mülkiyetini, finansal kiralama sözleşmesinin geçerliliğini ve haczedilen malla eşleşmesini inceler.
m.28, itirazın mahkemece kısa sürede ve kural olarak bir ay içinde karara bağlanmasını öngörür. Bu süre yargılamanın hızlandırılması amacını gösterir. Uygulamada dosya yoğunluğu veya bilirkişi ihtiyacı süreyi etkileyebilse de taraflar delillerini ilk başvuruda eksiksiz sunmalıdır.
İstihkak iddiası, şikâyet ve m.28 özel itiraz yolu arasındaki hukuki nitelendirme somut dosyada dikkatle yapılmalıdır.
Hacze itiraz dosyasında hangi belgeler bulunmalıdır?
Finansal kiralama sözleşmesi, tedarikçi faturası, ödeme dekontu, teslim tutanağı, seri numarası listesi, tapu/sicil kaydı, sigorta poliçesi, kira ödeme planı ve kiralayanın malı aktifleştirdiği muhasebe kaydı önemli delillerdir. Sözleşmenin başlangıç tarihi hacizden önce olmalıdır.
Hacizden hemen önce düzenlenmiş, fiilen hiç uygulanmamış veya ödeme izi bulunmayan belge seti muvazaa şüphesi yaratabilir. Gerçek leasing ilişkisinde malın satın alınması, kiracıya teslimi ve kira ödemeleri ticari kayıtlarla izlenebilir.
Haciz tutanağının tam örneği de başvuruya eklenmelidir.
Finansal kiralama sicili veya tapu şerhi hacizde neden önemlidir?
6361 m.22, finansal kiralama sözleşmesinin mal türüne göre tapu veya ilgili sicilde şerh/kayıt edilmesini düzenler. Bu kayıt üçüncü kişilerin malın leasinge konu olduğunu öğrenmesini kolaylaştırır ve mülkiyet iddiasını güçlendirir.
Tescile tabi mallarda kayıt yapılmamışsa finansal kiralama şirketi yine diğer belgelerle mülkiyet iddiasında bulunabilir; ancak üçüncü kişilerle uyuşmazlık riski yükselir. Kanuni kayıt yükümlülüklerinin zamanında yerine getirilmesi m.28 korumasının pratik etkinliğini artırır.
Tescilsiz taşınırda seri numarası, fatura ve sözleşme zinciri aynı işlevi görür.
Kiracının alacaklısı finansal kiralama şirketinin alacağını haczedebilir mi?
Malın kendisi ile kiracının veya kiralayanın parasal hakları ayrıdır. Kiracının alacaklısı kiracının üçüncü kişilerdeki alacaklarına haciz koyabilir; ancak leasing malının mülkiyeti kiracıya ait değildir. Kiralayanın kira alacağı ise kiralayanın alacaklıları bakımından farklı bir malvarlığı unsurudur.
m.28’in temel konusu kiracı aleyhine icra ve iflas sürecinde leasing malının korunmasıdır. Alacak haczi söz konusuysa İcra ve İflas Kanununun alacak haczi hükümleri ayrıca uygulanır.
Leasing malı yanlışlıkla haczedilip satılırsa ne yapılabilir?
Öncelikle haciz ve satış sürecindeki kanuni başvuru süreleri kullanılmalıdır. Satış tamamlanmadan mülkiyet iddiasının çözümlenmesi en etkili yoldur. Satış yapılmışsa ihalenin hukuki durumu, bedel ve üçüncü kişinin iyi niyeti gibi daha karmaşık sorunlar doğar.
Finansal kiralama şirketi zarara uğramışsa haksız işlemde sorumluluğu bulunan kişi veya kurumlara karşı tazminat yolları somut olaya göre incelenebilir. Kiracının haczi zamanında bildirmemesi de sözleşmesel sorumluluk doğurabilir.
Mersin’de leasing malına haciz gelirse ne yapılmalı?
Mersin’de liman, lojistik, tarım ve sanayi işletmelerinde finansal kiralama yoluyla kullanılan iş makineleri ve araçlar haciz mahallinde sıkça kiracıya ait sanılabilir. Haciz tutanağına malın leasinge konu olduğu, finansal kiralama şirketinin adı ve sözleşme bilgisi açıkça yazdırılmalıdır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin adresinde leasing malına haciz, istihkak, icra mahkemesi ve finansal kiralama sözleşmesine ilişkin dosyaları incelemektedir.
Sık Sorulan Sorular
1. Kiracının borcu için leasing aracı haczedilebilir mi?
Leasing aracının maliki finansal kiralama şirketiyse m.28 koruması uygulanır; araç kiracının malı gibi haczedilmemelidir.
2. Kiracı iflas ederse mal masaya girer mi?
Kural olarak hayır. Mal kiralayana aittir.
3. İtiraz süresi kaç gün?
m.28 kapsamında icra görevlisinin kararına karşı yedi günlük kısa süre öngörülmüştür.
4. Mahkeme ne kadar sürede karar verir?
Kanunda hızlı inceleme öngörülmüş ve bir aylık karar süresi hedeflenmiştir.
5. Tapu veya sicil kaydı önemli mi?
Evet. Üçüncü kişilere karşı leasing ilişkisinin görünürlüğünü ve ispatı güçlendirir.
6. Sözleşme tek başına yeterli mi?
Sözleşme temel belgedir; fatura, ödeme ve seri numarası/sicil kayıtlarıyla desteklenmesi gerekir.
7. Kiracının iflası sözleşmeyi de bitirir mi?
İflasın sözleşmenin sona ermesine etkisi m.30 kapsamında ayrıca değerlendirilir.
8. Finansal kiralama şirketi hacizden habersizse ne yapmalı?
Öğrenir öğrenmez dosyayı inceleyip kısa kanuni süreleri kaçırmadan mülkiyet ve leasing belgelerini sunmalıdır.
9. Sahte leasing sözleşmesi haczi engeller mi?
Hayır. Gerçek mülkiyet ve işlem ilişkisi incelenir; muvazaalı belge alacaklılardan mal kaçırmayı korumaz.
10. Kiralayanın borcu için haciz farklı mı?
Evet. Kiralayan aleyhine icrada leasing malının korunması 6361 m.29’da ayrıca düzenlenmiştir.
Resmî kaynaklar
- BDDK – 6361 sayılı Kanun
- Mevzuat Bilgi Sistemi – İcra ve İflas Kanunu
- BDDK – finansal kiralama düzenlemeleri
İlgili rehberler
Leasing malına haciz ve icra dosyası incelemesi: +90 552 224 43 66.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
