Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu: TCK 116
Suçun açık tanımı: Konut dokunulmazlığını ihlal, konuta veya eklentisine hak sahibinin rızasına aykırı girme ya da rızayla girdikten sonra çıkmama fiilidir. Konutun tapuda kime ait olduğu tek başına belirleyici değildir; fiilen konut olarak kullanan kişinin iradesi korunur. Açık rıza, ortak yaşam düzeni ve rızayı açıklamaya yetkili kişi somut olayda belirlenir. Gece, cebir veya tehdit hâlleri usul ve cezayı değiştirir.
Bu rehber TCK 116/1, 116/2 ve 116/4 arasındaki ceza farkını; ortak konutta rızayı, gece vakti hesabını, şikâyet süresini ve dosyada korunması gereken delilleri açıklar.
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu: tanım ve kesin suç sınırı
Konut veya eklentiye rızaya aykırı girme ya da çıkmama fiilini ve gece, cebir veya tehdit hâllerini açıklar.
Konut dokunulmazlığını ihlal, konuta veya eklentisine hak sahibinin rızasına aykırı girme ya da rızayla girdikten sonra çıkmama fiilidir. Konutun tapuda kime ait olduğu tek başına belirleyici değildir; fiilen konut olarak kullanan kişinin iradesi korunur. Açık rıza, ortak yaşam düzeni ve rızayı açıklamaya yetkili kişi somut olayda belirlenir. Gece, cebir veya tehdit hâlleri usul ve cezayı değiştirir.
Bu yazıya özgü üç kanuni inceleme
- Korunan yer: Konut, konutun eklentisi veya 116/2 kapsamında korunan işyeri ve eklentisi belirlenir. Eklentiye ayrıca girilmiş olması her olayda aranan üçüncü bir unsur değildir.
- Seçimlik hareket: Rızaya aykırı girme veya rızayla girdikten sonra çıkmama yeterli olabilir; ikisinin birlikte gerçekleşmesi gerekmez.
- Rıza ve kast: Rızayı açıklayan kişinin yetkisi, iznin amacı ve sınırı, ortak kullanımdaki 116/3 koşulları ve failin rızaya aykırılığı bilerek hareket edip etmediği incelenir.
Suçun oluştuğu somut örnek
Açıkça çıkması istenen misafirin kapıyı kapatıp saatlerce evde kalması, ilk giriş rızalı olsa bile rıza sona erdikten sonra çıkmama hareketini oluşturur.
Bu suçun oluşmadığı veya başka maddeden ayrıldığı örnek
Herkese açık işyerinin açık bölümüne müşteri olarak mesai saatinde girmek, konut veya eklenti niteliği ve rızaya aykırılık bulunmadan TCK 116 sayılmaz.
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu için kanun metni, unsurlar ve değerlendirme şeması
116/1 — Konut ve eklenti: Rızaya aykırı girme veya rıza ile girdikten sonra çıkmama, mağdurun şikâyeti üzerine altı aydan iki yıla kadar hapis yaptırımına bağlanmıştır.
116/2 — İşyeri ve eklenti: Açık bir rızaya gerek duyulmadan girilmesi mutat olan yerler dışındaki işyeri ve eklentilerinde aynı fiiller, şikâyet üzerine altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası gerektirir.
116/3 — Ortak kullanımda rıza: Evlilik birliğindeki aile bireylerinden veya konut ya da işyerini ortak kullanan kişilerden birinin rızası, ancak meşru bir amaca yönelikse önceki fıkraların uygulanmasını engeller. “Evde yaşayan biri izin verdi” açıklaması tek başına incelemeyi bitirmez.
116/4 — Cebir, tehdit veya gece: Bu hâllerden birinin bulunması durumunda ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir; üçünün birlikte bulunması aranmaz.
- Silahla işleme.
- Kendisini tanınmayacak hâle koyma, imzasız mektup veya özel işaret kullanma.
- Birden fazla kişi tarafından birlikte işleme.
- Var olan veya var sayılan suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanma.
- Kamu görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanma.
Bu koşulların somut olayda gerçekleşmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır. TCK 119/2, suç sırasında neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama gerçekleşirse yaralamaya ilişkin hükümlerin ayrıca uygulanmasını düzenler. Olay yerinde birden fazla kişinin bulunması ile suçu birlikte işlemeleri aynı şey değildir; her kişinin fiile katılımı araştırılır.
CMK 253/1-b-4, TCK 116’yı şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma listesinde sayar. Bu nedenle 116/4’ün resen soruşturulması tek başına uzlaştırma dışında olduğu anlamına gelmez. Ancak birlikte işlenen diğer suçlar, mağdur ve CMK 253/3’teki kapsam kuralları dosya özelinde kontrol edilir.
Hukuki değerlendirme sırası
- Yerin konut, eklenti veya işyeri niteliğini ve fiilî kullanıcısını belirleyin.
- Rızasız giriş mi, rızanın sona ermesinden sonra çıkmama mı bulunduğunu ayırın.
- Ortak kullanımdaki rıza ile cebir, tehdit, gece ve TCK 119 koşullarını inceleyin.
- Uygulanacak fıkraya göre ceza, şikâyet, diğer suçlar ve uzlaştırma sonucunu değerlendirin.
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu: ceza, şikâyet, uzlaştırma ve özel sonuç
| Hüküm / durum | Kanuni ceza | Ayırıcı nokta |
|---|---|---|
| TCK 116/1 | 6 ay–2 yıl hapis | Konut veya eklentiye rızaya aykırı giriş / rızayla girip çıkmama; temel şekil şikâyete bağlıdır. |
| TCK 116/2 | 6 ay–1 yıl hapis veya adlî para cezası | Açık rıza gerekmeksizin girilmesi mutat yerler dışındaki işyeri ve eklentileri; temel şekil şikâyete bağlıdır. |
| TCK 116/4 | 1–3 yıl hapis | Cebir, tehdit veya gece vakti; resen soruşturulur. |
| TCK 119/1 | Verilecek ceza bir kat artırılır | Silah, birlikte işleme ve diğer bentlerdeki koşullar ayrıca saptanır. |
Şikâyet süresi ve vazgeçme
Şikâyete bağlı temel şekillerde TCK 73 uyarınca süre, şikâyet hakkı sahibinin fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı aydır; dava zamanaşımı sınırı da gözetilir. Nitelikli hâlin bulunduğu dosyayı temel şekil sayarak şikâyeti geciktirmemek gerekir. Şikâyetten vazgeçme, resen takip edilen 116/4 bakımından kendiliğinden davayı düşürmez. Şikâyete bağlı dosyada ise vazgeçmenin zamanı ve sanığın kabulü gibi TCK 73 koşulları değerlendirilir.
Uzlaştırmada birlikte işlenen suç neden önemlidir?
TCK 116 kapsamındaki suç için CMK 253/1-b-4 dikkate alınır. Kapsam dışındaki başka bir suç aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse CMK 253/3 kural olarak uzlaşmayı engeller. Güncel istisna: Birlikte işlenen diğer suç önödeme kapsamındaysa, uzlaştırma kapsamındaki suç yönünden uzlaşma hükümleri uygulanır. Bu yüzden yalnızca “dosyada başka suç var” denilerek sonuç çıkarılamaz. Konut dokunulmazlığının ihlaline özgü bir etkin pişmanlık hükmü yoktur; uzlaştırma ayrı bir kurumdur.
Gece vakti hangi saatlerdir?
TCK 6/1-e’ye göre gece, güneş battıktan bir saat sonra başlayıp güneş doğmadan bir saat önce sona erer. Her mevsim ve şehir için sabit bir 22.00–06.00 aralığı yoktur. Olayın tarihi, bulunduğu yer ve giriş ya da çıkmama fiilinin zamanı somut kayıtlarla belirlenmelidir.
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu için konuya özgü deliller ve yapılacak işlemler
Deliller, yalnızca mevcut olup olmadıklarına göre değil, hangi olguyu gösterdiklerine göre değerlendirilir. Lehe kayıtlar da aleyhe kayıtlarla birlikte korunmalı; görüntü ve mesajların asılları değiştirilmemelidir.
| Kayıt | Neyi açıklayabilir? | Tek başına kanıtlamadığı husus |
|---|---|---|
| Kira sözleşmesi, kullanım ve teslim belgeleri | Olay tarihinde fiilî kullanım ve rıza açıklama yetkisi | Belirli girişin rızasız olduğunu tek başına göstermez. |
| Davet, anahtar teslimi ve mesajlar | İznin kim tarafından, hangi zaman ve amaç için verildiği | Anahtarın bulunması sınırsız veya sürekli izin değildir. |
| Çıkma talebi, 112 kaydı ve tanık | Rızanın geri alınması, talebin muhataba ulaşması ve çıkmama süreci | İlk girişin de rızasız olduğunu zorunlu olarak göstermez. |
| Kamera, giriş-çıkış ve olay tutanağı | Kişi, yer, zaman ve hareketin seyri | Tek bir görüntü izin bulunmadığını veya kastı tek başına açıklamayabilir. |
| Kilit hasarı, olay yeri ve sağlık raporu | Giriş yöntemi, zarar ve kişiye yönelen cebir iddiası | Kilit hasarı otomatik olarak kişiye karşı cebir kullanıldığını göstermez. |
| Plan, fotoğraf ve keşif | Bahçe, garaj veya deponun konutla bağlantısı; işyerindeki özel alan sınırı | Her ortak alanın her durumda konut eklentisi olduğunu göstermez. |
Başvuru veya savunmada izlenecek sıra
- Güvenlik: Devam eden tehlikede 112’ye başvurun; olay yerine müdahale ederek kendinizi riske atmayın.
- Kronoloji: Giriş, verilen izin, çıkma talebi ve ayrılma saatlerini; olayın yeri ve kişilerini ayrı ayrı yazın.
- Kayıtların korunması: Kamera kayıtları silinmeden yetkili makamlardan teminini isteyin. Mesajların bütünlüğünü koruyun; delil toplamak için başkasının hesabına izinsiz girmeyin veya yeni bir hukuka aykırı kayıt oluşturmayın.
- Hukuki nitelendirme: Savcılık veya kolluk başvurusunda şikâyet iradenizi açıkça belirtin; savunmada rıza, yerin niteliği ve lehe delilleri somutlaştırın. Ceza ve şikâyet hesabını yalnızca tapu veya tek bir ekran görüntüsüne dayandırmayın.
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu — fiilî konut, rıza ve çıkmama
Konut dokunulmazlığını ihlal suçu, kişinin fiilen yaşamını sürdürdüğü konuta veya eklentisine rızaya aykırı girme ya da rızayla girdikten sonra çıkmama hareketiyle oluşur. Tapu sahipliği tek başına belirleyici değildir; kiracının veya fiilî konut sahibinin barınma ve özel yaşam alanı korunur.
Konut ve eklenti nasıl belirlenir?
Sürekli ikamet şart değildir; otel odası veya geçici kullanılan yer de koşullara göre konut olabilir. Bahçe, garaj, depo gibi alanların konutla fiziksel ve işlevsel bağlantısı keşifle belirlenir. Herkese açık işyeri bölümü ile kapalı özel bölüm aynı değildir.
| Olay | Kritik soru | Delil |
|---|---|---|
| Rızasız giriş | Giriş anında yetkili kişinin rızası var mıydı? | Kamera, kilit, anahtar ve mesaj |
| Rızayla girip çıkmama | Çıkma talebi ne zaman açıklandı? | 112, tanık, yazışma ve süre |
| Ortak konut | Rıza yetkisi kimde ve diğer kişinin iradesi biliniyor mu? | Fiilî kullanım ve taraf ilişkisi |
| Nitelikli hâl | Cebir, tehdit veya gece koşulu var mı? | Zaman, adli rapor ve hareket |
Rıza kapsamı
Tamirciye belirli saat veya iş için verilen izin sınırsız erişim sağlamaz. Rıza geri alındıktan sonra çıkma imkânı bulunduğu hâlde kalmaya devam edilmesi ayrıca değerlendirilir. Ortak konutta TCK 116/3: Aile bireylerinden veya ortak kullanıcılardan birinin rızasının meşru amaca yönelik olması gerekir; rıza verenin sıfatı ve davetin amacı birlikte incelenir. Hukuka uygun arama veya icra işlemi ise kanuni yetki sınırında değerlendirilir.
Ev sahibi veya eski eş olmak giriş izni verir mi?
Tapu malikliği, kiracının kullandığı konuta her zaman ve izinsiz girme hakkı sağlamaz. Benzer biçimde eski eş veya eski ortak kullanıcı sıfatı da otomatik giriş yetkisi değildir. Olay tarihindeki fiilî kullanım, rıza, konutun tahsisine ilişkin kararlar ve varsa koruma tedbirleri araştırılmalıdır. Ayrıntı için ev sahibinin kiracının evine izinsiz girmesi rehberine bakılabilir.
Herkese açık işyerinin her bölümü serbestçe gezilebilir mi?
Hayır. Müşterilerin açık rıza aranmadan girdiği satış alanı ile personel odası, kapalı depo veya özel ofis aynı şekilde değerlendirilmez. İşyerinin açık/kapalı oluşu, bölümün kullanım amacı, izin sınırı ve çıkma talebi somut olayda araştırılır. TCK 116/2 bakımından işyerinin adı değil, girilen yerin niteliği önemlidir.
Şikâyet ve nitelikli hâl
Temel hâl ile cebir, tehdit veya gece vakti işlenen şeklin şikâyet sonucu aynı değildir. Uzlaştırma ve görev değerlendirmesi uygulanacak fıkraya göre yapılmalıdır. Mala zarar, tehdit veya hırsızlık fiilleri varsa ayrıca incelenir.
Türkiye Geneli Uygulama
Konutun bulunduğu yerde kamera ve keşif delili önemlidir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, kabul ve vekâlet koşulları oluştuğunda Türkiye’nin tüm il ve ilçelerindeki TCK 116 süreçlerinde hukuki yardım sunabilir. Rıza ve yetki analizi dosyaya göre yapılır; sonuç taahhüt edilmez.
Mersin Uygulaması
Mersin’de konut ihlali iddiasında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı dosyası, kira/kullanım, kamera ve 112 kayıtlarıyla incelenir. Ön görüşme talebi Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosuna iletilebilir. Takip kapsamı dosya değerlendirildikten sonra belirlenir.
Konut dokunulmazlığını ihlal suçu dosyasının merkezî sorusu
Hangi fiilî yaşam alanına, rıza yetkisi bulunan kişinin hangi iradesine rağmen girildi veya çıkma talebinden sonra kalındı?
Konut Dokunulmazlığını İhlal Suçu hakkında 14 net soru
TCK 116 nedir?
Konut dokunulmazlığının ihlalini düzenler. Rızaya aykırı girme ve rızayla girdikten sonra çıkmama seçimlik hareketlerdir. İşyeri, ortak kullanım ve cebir, tehdit veya gece hâlleri farklı fıkralarda ele alınır.
TCK 116/1 cezası nedir?
Konut veya eklentisine rızaya aykırı girme ya da rızayla girdikten sonra çıkmama için temel ceza altı aydan iki yıla kadar hapistir. Temel şekil mağdurun şikâyetine bağlıdır; nitelikli hâller ayrıca değerlendirilir.
TCK 116/2 işyeri ihlali cezası nedir?
Açık rıza gerekmeksizin girilmesi mutat yerler dışındaki işyeri ve eklentilerinde temel ceza altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Bu temel şekil şikâyete bağlıdır.
TCK 116/4 hangi durumlarda uygulanır?
Fiil cebir veya tehditle ya da gece vakti işlenmişse bir yıldan üç yıla kadar hapis öngörülür. Bu hâllerin hepsinin birlikte bulunması gerekmez. Soruşturma resen yürütülür.
Gece vakti sabit bir saat aralığı mıdır?
Hayır. TCK 6/1-e’ye göre güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat önce sona erer. Olayın tarihi ve yeri esas alınır.
Ortak konutta bir kişinin izin vermesi yeterli midir?
TCK 116/3, aile bireylerinden veya ortak kullanıcılardan birinin rızasını düzenler; ancak bu rızanın meşru amaca yönelik olması gerekir. Rıza verenin yetkisi ve iznin kapsamı da incelenir.
Ev sahibi kiracının evine anahtarla girebilir mi?
Tapu sahipliği veya yedek anahtar bulunması tek başına izin vermez. Kiracının rızası, girişin amacı ve varsa kanuni yetki somut olayda değerlendirilir.
Misafirin evden çıkmaması suç olabilir mi?
Evet. Başlangıçta rızalı giriş yapılmış olsa da izin sona erdikten ve çıkma imkânı bulunduktan sonra kalmaya devam edilmesi TCK 116 kapsamında incelenir. Çıkma talebinin zamanı ve muhataba ulaşması önemlidir.
Şikâyet süresi kaç aydır?
Şikâyete bağlı temel şekillerde, şikâyet hakkı sahibinin fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı aydır; dava zamanaşımı sınırı saklıdır. TCK 116/4 ise resen soruşturulur.
Şikâyetten vazgeçilince dava her durumda düşer mi?
Hayır. Resen takip edilen 116/4’te vazgeçme kendiliğinden düşme doğurmaz. Şikâyete bağlı dosyalarda TCK 73’teki aşama ve sanığın kabulü gibi koşullar ayrıca incelenir.
Konut dokunulmazlığının ihlali uzlaştırmaya tabi midir?
CMK 253/1-b-4 TCK 116’yı şikâyete bağlı olup olmadığına bakmaksızın listeler. Aynı mağdura karşı birlikte işlenen diğer suçlar ve CMK 253/3’teki istisnalar kontrol edilmelidir; resen soruşturma tek başına uzlaştırmayı dışlamaz.
TCK 119 birden fazla kişi için ne öngörür?
Suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi, verilecek cezanın bir kat artırılmasını gerektirir. Sadece aynı yerde bulunmak ile suçu birlikte işlemek aynı değildir; katılım somutlaştırılır.
Bahçe, garaj ve depo her zaman konut eklentisi midir?
Her olayda otomatik olarak değil. Alanın konutla fiziksel ve işlevsel bağlantısı, kullanım biçimi ve sınırları araştırılır; gerektiğinde plan, fotoğraf ve keşif değerlendirilir.
Hangi deliller korunmalıdır?
Fiilî kullanımı gösteren belgeler, izin ve çıkma talebi mesajları, kamera ve giriş-çıkış kayıtları, 112 kayıtları, tanık bilgileri ve olay yeri bulguları önemlidir. Her kayıt farklı bir olguyu açıklar; asılları ve bütünlüğü korunmalıdır.
Somut dosya incelemesi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu · İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
+90 552 224 43 66E-postaİletişimBilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgi verir. Somut dosyada uygulanacak hüküm; olay tarihi, belge, taraf sıfatı ve usul aşaması birlikte incelenerek belirlenir.
Görev, Yetki ve Süre Notu
Bu içerikte açıklanan genel kuralların uygulanması; uyuşmazlığın veya isnadın niteliğine, tarafların sıfatına, olay ya da işlemin yerine ve özel kanun hükümlerine göre değişebilir. Görevli ve yetkili merci ile başvuru süresi somut olay bakımından ayrıca belirlenir.
Resmî Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m. 6/1-e, 73, 116 ve 119
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m. 253, uzlaştırma kapsamı ve istisnaları
Ceza aralıkları ve usul açıklamaları resmî metinlerle karşılaştırılmıştır. Somut olayda suç tarihi, uygulanacak fıkra ve lehe kanun değerlendirmesi ayrıca yapılır.
Yazar ve Hukuki İnceleme
Av. Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472
Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu’na 3472 sicil numarasıyla kayıtlıdır ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda avukatlık yapmaktadır. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Yayın tarihi: 16 Ağustos 2026
Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; bu içerik sonuç garantisi vermez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.