Kullanmak İçin Uyuşturucu Bulundurma: TCK 191
TCK 191 nedir? Kişisel kullanım için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma, kabul etme, bulundurma ya da madde kullanma suçunu düzenler. Temel ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir. Soruşturmadaki beş yıllık kamu davasının açılmasının ertelenmesi ile TCK 191/3 kapsamındaki denetimli serbestlik ayrı sürelerdir; bunlar suçun oluşması için gereken unsurlar değildir.
TCK 191 hangi fiilleri kapsar? Kullanma ve ticaret ayrımı
İlk inceleme, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin niteliği ile kişiye isnat edilen satın alma, kabul etme, bulundurma veya kullanma fiiline yöneliktir. Satın alma, kabul etme ve bulundurmada kişisel kullanım amacı araştırılır. Erteleme kararı veya denetimli serbestlik işlemi bulunması, suçun maddi unsuru değildir; bunlar soruşturmanın nasıl yürütüleceğiyle ilgilidir.
Kanun, “şu gramın altı her durumda kişisel kullanımdır” biçiminde bütün maddeler için geçerli bir eşik koymaz. Miktar, bulundurma koşulları, iletişim kayıtları ve diğer deliller birlikte değerlendirilir. Bir bulgunun yokluğu tek başına beraat veya TCK 191 garantisi değildir.
Başkasına vermek neden ayrıca incelenir?
TCK 188/3, satış dışında başkasına verme fiilini de düzenler. Bu nedenle sadece bedel alınmadığını söylemek kişisel kullanım sonucunu doğurmaz. Olayın hukuki niteliği somut delillerle belirlenir. Ayrıntı için uyuşturucu ticareti ile kullanma arasındaki sınır rehberine bakılabilir.
TCK 191/3 nedir? Erteleme ve denetimli serbestlik süreleri
Beş yıllık erteleme, beş yıl boyunca aynı denetim programının uygulanacağı anlamına gelmez. Kanunun ikinci fıkrası kamu davasının açılmasını, üçüncü fıkrası denetimli serbestlik ve gerekli görülürse tedaviyi düzenler.
| Hüküm | Süre veya işlem | Dikkat edilecek ayrım |
|---|---|---|
| TCK 191/2 | Beş yıl kamu davasının açılmasının ertelenmesi. | CMK 171’deki genel şartlar aranmaksızın özel usul uygulanır; 191/6’daki yeniden erteleme yasağı ayrıca kontrol edilir. |
| TCK 191/3 | Asgari bir yıl denetimli serbestlik. | Altışar aylık sürelerle en fazla iki yıl daha uzatma; müdürlüğün teklifi üzerine veya resen savcı kararı gerekir. |
| Tedavi | Gerek görülürse denetimli serbestlik süresi içinde. | Her dosyada otomatik ve aynı uzunlukta tedavi zorunluluğu varsayılmaz. |
| Kullanımın kontrolü | Erteleme süresinde yılda en az iki kez ilgili kuruma sevk kararı. | Denetim programındaki randevular ve savcılık sevkleri karar ve tebligatlarıyla izlenir. |
| TCK 191/7 | Erteleme ihlalsiz tamamlanırsa kovuşturmaya yer olmadığı kararı. | Bir yıllık denetimin bitmesi ile beş yıllık ertelemenin bitmesi aynı şey değildir. |
5237 sayılı Kanunun güncel tam metni: TCK 191 ve 192. Olay tarihindeki hükümler ayrıca kontrol edilmelidir.
Uyuşturucu kullanma cezası ve denetimli serbestlik ihlali
TCK 191/1’in temel cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir. 191/10’da sayılan bina ve tesisler ile belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafedeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenen fiiller için yarı oranında artırım öngörülür. İsnadın bu koşulları taşıyıp taşımadığı ayrıca değerlendirilir; sadece bir okul veya hastane adresinin anılması yeterli bir açıklama değildir.
| Durum | Kanundaki sonuç | Karıştırılmaması gereken nokta |
|---|---|---|
| Yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uymamakta ısrar | TCK 191/4-a uyarınca kamu davası açılır. | Israr koşulu, karar, tebligat, uyarı ve ihlal kayıtlarıyla incelenir; her gecikme otomatik mahkûmiyet değildir. |
| Erteleme içinde yeniden kullanmak için satın alma, kabul etme, bulundurma veya kullanma | 191/4-b–c kapsamında ihlal; 191/5 gereği bu fiil ayrıca soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz. | Bu özel kural, her sonraki olayı veya uyuşturucu ticareti gibi başka suçları kapsayan genel bir dokunulmazlık değildir. |
| 191/4 nedeniyle dava açıldıktan sonra yeni TCK 191/1 iddiası | 191/6 gereği yeni soruşturmada 191/2 uyarınca erteleme kararı verilemez. | Sadece “ikinci yakalanma” sayısına değil, önceki davanın açılma ve yeni fiilin tarihlerine bakılır. |
| Ertelemenin yükümlülük ve yasaklara uygun tamamlanması | 191/7 uyarınca kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. | Dosyadaki kararın kontrolü gerekir; yalnız denetim programının tamamlanmasıyla eş tutulmaz. |
Suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında değildir. Kamu davası açılması, kendiliğinden kesinleşmiş hapis cezası anlamına gelmez; deliller, usul işlemleri ve uygulanacak hükümler yargılamada değerlendirilir.
Etkin pişmanlık ve gönüllü tedavi aynı şey mi?
TCK 192/2: Resmî makamlar haber almadan önce temin edilen kişi, yer ve zamana ilişkin bilgi vererek suçluların yakalanmasını veya maddenin ele geçirilmesini kolaylaştırma koşulları aranır. TCK 192/3: Haber alındıktan sonraki gönüllü hizmet ve yardım, koşulları varsa yardımın niteliğine göre dörtte birden yarıya kadar indirim doğurabilir.
TCK 192/4: Madde kullanan kişinin, kullanmak için satın alma, kabul etme veya bulundurma nedeniyle soruşturma başlatılmadan önce resmî makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurup tedavi istemesi hâlinde cezaya hükmolunmaması düzenlenir. Soruşturma başladıktan sonra tedaviye gitmek aynı sonucu otomatik olarak doğurmaz. Sağlık desteği ihtiyacı ise hukuki sonuçtan bağımsız olarak geciktirilmemelidir.
TCK 191 dosyasında hangi belgeler incelenir?
Kriminal analiz maddenin niteliğini açıklayabilir; denetim yükümlülüğünün ihlal edildiğini göstermez. Yakalama kaydı da kullanım amacını tek başına belirlemez. Her kayıt doğru inceleme başlığıyla eşleştirilmelidir.
| Belge veya kayıt | İnceleme amacı |
|---|---|
| Arama, yakalama ve elkoyma belgeleri | İşlemin dayanağı, yeri, zamanı, maddenin bulunduğu yer ve kişiye aidiyet iddiası. |
| Kriminal rapor ve numune kayıtları | Maddenin niteliği, miktarı ve rapordaki bulguların elkoyulan maddeyle bağlantısı. |
| Biyolojik test ve sağlık kayıtları | Örnek tarihi, uzman değerlendirmesi ve kullanım iddiasıyla zaman bağlantısı; testten çıkarılamayan sonuçların varsayılmaması. |
| Erteleme kararı ve tebliği | Beş yıllık süreç, uyarılar ve önceki dosyayla tarih ilişkisi. |
| Denetim planı, çağrı, katılım ve mazeret kayıtları | Verilen somut yükümlülük ile iddia edilen ihlalin ayrı ayrı değerlendirilmesi. |
| Önceki iddianame ve yeni olay belgeleri | 191/5 ve 191/6 ayrımında erteleme, dava açılması ve yeni fiil tarihlerinin karşılaştırılması. |
Tebligat geldiğinde ilk kontrol
- Belgenin erteleme kararı, denetim çağrısı, sağlık sevki veya dava evrakı olduğunu belirleyin.
- Tebliğ tarihini ve belgede gösterilen başvuru yerini/süresini kaydedin; bütün işlemlere tek bir genel süre uygulamayın.
- Katılım veya sağlıkla ilgili belgeleri koruyun. Mazeret varsa ilgili birime gecikmeden bildirin; başvurunun kaydını saklayın.
- Eski ve yeni olayları tarihe göre sıralayın; kararları görmeden “dosya kapandı” veya “yeni erteleme kesin verilir” sonucuna varmayın.
- Sağlık verilerini kamuya açık ortamda paylaşmayın. Dosya incelemesini gerekli belgelerle ve uygun gizlilik koşullarında yaptırın.
Kullanmak İçin Uyuşturucu Bulundurma — kullanım amacı ve denetimli serbestlik süreci
Kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçunda maddenin satın alınması, kabul edilmesi, bulundurulması veya kullanılması TCK 191 kapsamında değerlendirilir; belirleyici amaç kişisel kullanımdır. Miktar önemli bir emare olsa da paketleme, satış iletişimi, para, terazi, kullanım geçmişi, bulundurma yeri ve biyolojik testlerle birlikte yorumlanmalıdır.
Kullanmak için uyuşturucu bulundurma ile ticaret sınırı
Tek paket, kişisel kullanım araçları ve satışa ilişkin kayıt bulunmaması TCK 191 yönünü destekleyebilir. Çoklu paket, teslim mesajları veya başka kişiye verme fiili ise TCK 188 incelemesini gerektirir. Bedelsiz verme de ticaret maddesindeki seçimlik hareket olabilir; “para almadım” savunması tek başına kullanma vasfını kurmaz.
Yakalama ve kriminal inceleme
- Arama kararının kapsamı, maddenin bulunduğu tam yer ve kimin fiilî hâkimiyetinde olduğu tutanağa yazılmalıdır.
- Brüt ve net ağırlık ayrılmalı; numune mührü ile laboratuvar teslim zinciri korunmalıdır.
- İdrar/kan testi alınmışsa örnek zamanı ve hangi maddeyi gösterdiği değerlendirilmelidir.
- Telefon incelemesi varsa satış iddiası taşıyan konuşmanın tamamı ve hesap aidiyeti denetlenmelidir.
Kamu davasının ertelenmesi ve yükümlülükler
Kullanmak için uyuşturucu bulundurma soruşturmasında kanundaki koşullar oluştuğunda kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve denetimli serbestlik mekanizması uygulanır. Bu karar beraat veya kesinleşmiş hapis cezası değildir; tebligat, başvuru, program ve ihlal kayıtları dikkatle izlenmelidir. Usulüne uygun tebliğ yapılmadan yükümlülüğün bilerek ihlal edildiği sonucu kurulamaz.
Erteleme süresinde yeniden kullanma veya bulundurma iddiasının hukuki sonucu, olay tarihi ve kanundaki özel düzenleme üzerinden değerlendirilir. Sağlık tedbiri ve ceza dosyası birbirine karıştırılmamalı; kişinin sağlık verileri gerekli kapsam dışında yayılmamalıdır.
Etkin pişmanlık ve tedavi başvurusu
TCK 192/2’de bilgi ve katkıya; 192/3’te haber alındıktan sonraki gönüllü yardıma; 192/4’te ise soruşturma başlamadan resmî makamlara veya sağlık kuruluşlarına tedavi amacıyla başvuruya ilişkin farklı koşullar vardır. Bu yollar birbirinin yerine geçmez. Uyuşturucu suçlarında etkin pişmanlık ayrıca incelenebilir.
Türkiye Geneli Uygulama
Kullanmak için uyuşturucu bulundurma dosyasında denetimli serbestlik birimi ve tebligatlar kişinin bulunduğu ile göre değişebilir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, dosya kabulü ve vekâlet koşulları oluştuğunda Türkiye’nin her il ve ilçesindeki süreçlerde hukuki yardım sunabilir. Takip kapsamı evraka göre belirlenir; sonuç garantisi verilmez.
Mersin Uygulaması
Mersin’de TCK 191 dosyalarında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı kararı, kriminal rapor ve denetimli serbestlik tebligatları birlikte incelenir. Görüşme talebi Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosuna iletilebilir. Hukuki yardım ilişkisi dosya değerlendirilince kurulur.
Kullanmak için uyuşturucu bulundurma dosyasının merkezî sorusu
Madde hangi somut olgularla kişisel kullanım amacıyla bulunduruldu ve TCK 191’e özgü erteleme/denetim işlemleri usulüne uygun yürütüldü mü?
TCK 191 hakkında sık sorulan 14 soru
TCK 191 nedir?
Kişisel kullanım için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma, kabul etme, bulundurma ya da madde kullanma suçunu düzenler. Soruşturmadaki erteleme ve denetim süreci suçun maddi unsuru değil, özel usulüdür.
TCK 191 cezası kaç yıldır?
Temel ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir. TCK 191/10’daki yer koşulları oluşursa yarı oranında artırım öngörülür. Somut karar ve infaz sonucu yalnız bu aralıktan çıkarılamaz.
TCK 191/3 ne anlama gelir?
Erteleme içinde asgari bir yıl denetimli serbestlik, altışar aylık dönemlerle en fazla iki yıl daha uzatma, gerekli görülürse tedavi ve erteleme süresinde yılda en az iki kez ilgili kuruma sevk düzenlemesidir.
Beş yıllık erteleme ile denetimli serbestlik aynı mı?
Hayır. Beş yıl kamu davasının açılmasının ertelendiği süredir. Denetimli serbestliğin asgari süresi ve uzatılması ayrı düzenlenir; denetimin bitmesi ertelemenin de bittiğini göstermez.
Denetimli serbestlik beş yıl mı sürer?
TCK 191/3 asgari bir yıl ve altışar aylık sürelerle en fazla iki yıl daha uzatma öngörür. Beş yıllık erteleme süresiyle karıştırılmamalıdır. Somut yükümlülükler karar ve denetim planından kontrol edilir.
İlk olayda doğrudan hapis cezası mı verilir?
TCK 191/2 soruşturmada beş yıllık kamu davasının açılmasının ertelenmesini düzenler. Önceki dosyalar ve 191/6 gibi özel hükümler kontrol edilmeden her olay için aynı sonuç söylenemez. Erteleme kararı hapis mahkûmiyeti değildir.
Denetim çağrısına gitmemek otomatik mahkûmiyet mi?
Hayır. TCK 191/4-a yükümlülüklere veya tedavi gereklerine uymamakta ısrarı düzenler. Karar, tebligat, uyarı, katılım ve mazeret kayıtları incelenir. Kamu davası açılması da tek başına mahkûmiyet anlamına gelmez.
Erteleme süresinde yeniden kullanılırsa ne olur?
TCK 191/4 ve 191/5 kapsamında ihlal nedeniyle kamu davası açılması gündeme gelir; kanunda belirtilen yeniden kullanma veya kullanmak için edinme/bulundurma fiili ayrıca soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz.
Dava açıldıktan sonraki yeni olayda tekrar erteleme olur mu?
TCK 191/4 uyarınca dava açılmasından sonra 191/1’deki suçun tekrar işlendiği iddiasıyla yürütülen soruşturmada, 191/6 gereği 191/2 kapsamında erteleme kararı verilemez. Dosya ve fiil tarihleri önemlidir.
Erteleme sorunsuz tamamlanırsa dosya nasıl sonuçlanır?
TCK 191/7 uyarınca yükümlülüklere aykırı davranılmamış ve yasaklar ihlal edilmemişse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Ertelemenin tamamlanması, yalnız denetim programının bitmesiyle eş tutulmamalıdır.
Kişisel kullanım için sabit bir gram sınırı var mı?
TCK 191 bütün maddeler için tek bir gram sınırı belirlemez. Madde, miktar, amaç ve diğer somut deliller birlikte değerlendirilir; miktar tek başına hukuki sonucu garanti etmez.
Uyuşturucuyu bedelsiz vermek TCK 191 sayılır mı?
TCK 188/3 başkasına verme fiilini de düzenler. Bedel alınmaması tek başına kişisel kullanım sonucunu doğurmaz; olayın niteliği ve deliller ayrıca incelenir.
Tedavi başvurusu her durumda cezasızlık sağlar mı?
Hayır. TCK 192/4, ilgili soruşturma başlatılmadan önce madde kullanan kişinin resmî makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurup tedavi istemesine ilişkin özel koşullar içerir. Soruşturma sonrası tedavi aynı sonucu otomatik olarak sağlamaz.
TCK 191 şikâyete veya uzlaştırmaya bağlı mı?
Suç resen soruşturulur ve uzlaştırma kapsamında değildir. Bir kişinin şikâyetten vazgeçmesi TCK 191 dosyasını kendiliğinden sona erdirmez.
Somut dosya incelemesi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu · İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
+90 552 224 43 66E-postaİletişimBilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgi verir. Somut dosyada uygulanacak hüküm; olay tarihi, belge, taraf sıfatı ve usul aşaması birlikte incelenerek belirlenir.
Görev, Yetki ve Süre Notu
Bu içerikte açıklanan genel kuralların uygulanması; uyuşmazlığın veya isnadın niteliğine, tarafların sıfatına, olay ya da işlemin yerine ve özel kanun hükümlerine göre değişebilir. Görevli ve yetkili merci ile başvuru süresi somut olay bakımından ayrıca belirlenir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat karşılaştırması: 30 Eylül 2026. Olay tarihindeki hükümler, dosyanın aşaması ve tebligatlar ayrıca incelenmelidir. Bu rehber somut dosyaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez.
Yazar ve Hukuki İnceleme
Av. Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472
Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu’na 3472 sicil numarasıyla kayıtlıdır ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda avukatlık yapmaktadır. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Yayın tarihi: 16 Ağustos 2026
Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; bu içerik sonuç garantisi vermez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.