LPG Dağıtıcısının Pazarlama Projeksiyonu ve Bildirim Takvimi | 5307 m.5 (2026)
Kısa ve net cevap: 5307 sayılı LPG Piyasası Kanunu’nun 5. maddesi LPG dağıtıcılarına yıllık pazarlama projeksiyonunu Kuruma bildirme ve gerçekleşen satış-tedarik verilerini dönemsel olarak raporlama yükümlülüğü getirir. Yıllık pazarlama projeksiyonu Şubat ayında; gerçekleşmeler Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim dönemlerinde EPDK’ya bildirilir. Kanunda belirlenen oranın üzerindeki sapmaların gerekçesi ayrıca açıklanır. Bildirim yükümlülüğü, şirketin iç bütçe planından farklı olarak kamu hukuku niteliğinde lisans yükümlülüğüdür.
Kanuni dayanak: 5307 sayılı Kanun m.5
5307 sayılı Kanun’un 5. maddesi LPG dağıtıcılarının yalnızca ürün tedarik ve satış haklarını değil, piyasa verilerini Kuruma düzenli bildirme yükümlülüklerini de düzenler. Dağıtım lisansı sahibi, faaliyetini EPDK’nın izleyebileceği şekilde kayıt altına almak ve Kanunda öngörülen pazarlama projeksiyonu ile gerçekleşme verilerini Kuruma sunmak zorundadır.
Bu yükümlülük, şirketin yönetim kuruluna veya bankaya sunduğu ticari bütçeden farklıdır. EPDK’ya yapılan bildirim, lisansın devamı boyunca yerine getirilmesi gereken düzenleyici bir yükümlülüktür. Bildirimin hiç yapılmaması, geç yapılması veya gerçeğe aykırı veri içermesi lisans uyumu bakımından ayrı ayrı değerlendirilir.
Dağıtıcı lisansının genel kapsamı için LPG Dağıtıcı Lisansı Hangi Faaliyetlere Yetki Verir? rehberi incelenebilir.
Pazarlama projeksiyonu nedir?
Pazarlama projeksiyonu, dağıtıcının ilgili dönem için öngördüğü LPG tedarik ve satış faaliyetini gösteren yıllık planlamadır. Tüplü LPG, otogaz ve dökme LPG faaliyetleri, dağıtım kanalları, ithalat veya yurtiçi tedarik kaynakları ve bayi ağı bu planlamanın veri temelini oluşturur. EPDK’nın belirlediği bildirim formatı ve alanları esas alınır.
Projeksiyonun gerçekçi ve şirketin ticari planlarıyla uyumlu hazırlanması gerekir. Geçmiş yıl satışları, mevcut bayi sözleşmeleri, yeni veya kapanacak istasyonlar, ithalat sözleşmeleri, rafineri tedariki, depolama kapasitesi ve beklenen pazar koşulları şirketin projeksiyon çalışmasında dikkate alınır. Ancak nihai bildirim EPDK’nın istediği veri yapısına göre yapılır.
Projeksiyon, geleceğe ilişkin kesin satış taahhüdü değildir. Kanunun ayrıca sapma açıklaması sistemi kurmuş olması, fiili gerçekleşmenin projeksiyondan farklı olabileceğini kabul eder. Buna rağmen gerçek dışı veya dayanağı bulunmayan bir projeksiyon düzenleyici bildirim yükümlülüğüne uygun değildir.
2026 LPG dağıtıcıları için bildirim takvimi
5307 m.5 uyarınca yıllık pazarlama projeksiyonu Şubat ayında Kuruma bildirilir. Gerçekleşme verileri ise Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim dönemlerinde Kuruma sunulur. Şirketin iç uyum takvimi bu kanuni dönemlerden daha erken hazırlık tarihleri içermelidir; son gün veri toplamak, özellikle çok sayıda bayi ve tesis bulunan dağıtıcılarda hata riskini artırır.
Bildirim döneminin başlangıç ve bitiş günleri, EPDK’nın ilgili elektronik sistem ve ikincil düzenlemelerinden kontrol edilmelidir. Kanun ayları belirler; Kurum uygulaması ise bildirimin teknik yöntemini, formatını ve varsa son gününü ayrıntılandırır.
Dağıtıcı şirketin mali işler, satış, operasyon, lojistik ve bilgi işlem birimleri aynı bildirim takvimini kullanmalıdır. Bayi otomasyonundan gelen satış verileri, depo giriş-çıkışları, ithalat ve satın alma kayıtları ile muhasebe faturaları dönem kapanışında uzlaştırılmalıdır.
Bildirim hangi lisans sahibi adına yapılır?
Bildirim dağıtıcı lisansı sahibi tüzel kişi adına yapılır. Grup şirketlerinin, ortakların veya farklı ticaret unvanlarına sahip şirketlerin satışları tek şirket verisi gibi birleştirilemez. Aynı grubun birden fazla dağıtıcı lisansı varsa her lisans sahibinin kendi faaliyet ve bildirim sorumluluğu ayrıdır.
Şirket birleşmesi, bölünmesi, unvan değişikliği veya lisans devri gibi işlemlerde hangi döneme ait verinin hangi tüzel kişi tarafından bildirileceği EPDK lisans kayıtları ve işlem tarihleri üzerinden belirlenir. Ticaret sicilindeki değişiklik ile lisans kayıtlarının uyumlu hale getirilmesi gerekir.
Projeksiyon ile gerçekleşme arasındaki sapma nasıl açıklanır?
5307 m.5, projeksiyon ve gerçekleşme arasındaki belirli oranın üzerindeki sapmaların açıklanmasını öngörür. Dağıtıcı, gerçekleşme verisini yalnızca sayısal olarak göndermekle yetinmez; Kanunun ve EPDK formatının öngördüğü eşik aşılmışsa farkın nedenini de bildirir.
Sapma açıklamasının ölçülebilir verilere dayanması gerekir. Bayi sözleşmesinin sona ermesi, yeni bayi açılışının gecikmesi, ithalat teslimatındaki değişiklik, depolama kapasitesinin bakım nedeniyle sınırlanması veya satış hacmindeki ölçülebilir değişim gibi nedenler varsa bunlar belge ve kayıtlarla desteklenmelidir. “Piyasa koşulları” şeklindeki tek cümlelik açıklama, somut veri sunulmadan yeterli bir uyum kaydı oluşturmaz.
Dağıtıcı, sapmanın yalnızca satış tarafını değil tedarik ve stok planını da etkileyip etkilemediğini incelemelidir. Gerçekleşen satışın projeksiyondan önemli ölçüde yüksek olması depolama, tedarik ve ulusal stok planlamasını; düşük olması ise kapasite ve stok devir hızını etkileyebilir.
Pazarlama bildiriminde hangi veri kaynakları kullanılmalıdır?
En güvenilir bildirim sistemi, şirketin farklı kayıtlarını birbirine bağlayan bir uzlaştırma sürecine dayanır. Muhasebe faturaları, sevk irsaliyeleri, depo stok hareketleri, tanker sevkleri, bayi otomasyon kayıtları, ithalat beyannameleri ve tedarik faturaları aynı dönem için karşılaştırılmalıdır.
Otogaz satışlarında bayi otomasyon sistemi ile dağıtıcının sevk kayıtları arasındaki farklar incelenmelidir. Tüplü LPG’de dolum, sevk ve bayi satış kayıtları; dökme LPG’de kullanıcı sözleşmesi, sevk ve teslim belgeleri kontrol edilir. Dağıtıcılar arası toptan alışların 1 Ocak 2026’dan itibaren ayrıca doğru sınıflandırılması gerekir.
Veri aktarımında manuel Excel tablolarına bağımlılık hata riskini artırır. Şirketin bilgi sisteminde lisanslı tesisler, bayi kodları, ürün türleri ve işlem türleri EPDK bildirim sınıflandırmasıyla eşleştirilmelidir. Düzeltme yapılan kayıtların kim tarafından ve hangi gerekçeyle değiştirildiği izlenebilir olmalıdır.
İthalat pazarlama projeksiyonunda nasıl ele alınır?
LPG ithalatı yapan dağıtıcı, ithalat miktarlarını tedarik planının parçası olarak izler. İthalat hakkının kimlere tanındığı, ihtisas gümrüğü ve teknik uygunluk için LPG İthalatını Kim Yapabilir? rehberi incelenebilir.
İthalat sözleşmesinde planlanan teslim tarihi ile gümrükten fiili giriş tarihi farklı olabilir. Pazarlama projeksiyonunda gelecek dönem tedariki olarak öngörülen miktar, gerçekleşme bildiriminde ancak fiili işlem EPDK formatına göre gerçekleştiğinde ilgili döneme yazılır. Sözleşme miktarı ile fiili ithalat miktarı karıştırılmamalıdır.
İthalatın ertelenmesi veya iptali önemli projeksiyon sapması yaratıyorsa, dağıtıcı sapmanın nedenini somut gümrük ve tedarik belgeleriyle açıklamalıdır.
Dağıtıcılar arası toptan LPG alışı bildirime nasıl yansır?
1 Ocak 2026’dan itibaren dağıtıcıların başka dağıtıcılardan toptan LPG satın alabilmesi, tedarik kaynaklarına yeni bir işlem türü eklemiştir. Toptan alış, ithalat veya rafineri alımıyla aynı kaynak olarak gösterilmemelidir. EPDK’nın bildirim formatındaki işlem türü esas alınmalıdır.
Başka dağıtıcıdan alınan LPG üçüncü dağıtıcıya yeniden satılamaz. Bu kural nedeniyle toptan alınan ürünün sonraki hareketi stok ve satış kayıtlarında izlenebilir olmalıdır. Ayrıntılı hukuki sınırlar için Dağıtıcılar Arası LPG Toptan Ticareti rehberi incelenebilir.
Pazarlama bildirimi yüzde 2 stok istisnasını etkiler mi?
Dağıtıcının pazar payı, satış verilerine dayanır. Bu nedenle EPDK’ya bildirilen gerçekleşme verilerinin doğruluğu, ulusal petrol stoku bakımından yüzde 2 pazar payı istisnasının değerlendirilmesiyle doğrudan bağlantılıdır. Eksik satış bildirimi, pazar payını gerçekte olduğundan düşük gösterebilir.
5307 m.5’teki istisna hakkında ayrıntılı bilgi için LPG Dağıtıcılarında Ulusal Petrol Stoku ve %2 Pazar Payı İstisnası rehberi incelenebilir. İstisna resmi hesaplama dönemindeki pazar payına bağlıdır.
Şirketin pazarlama bildirimleri ile ulusal stok hesap dosyası aynı veri setlerinden beslenmelidir. Farklı departmanların farklı satış toplamları kullanması, denetimde açıklanması gereken tutarsızlık yaratır.
Bayilik sözleşmelerindeki değişiklikler projeksiyona nasıl yansır?
Dağıtıcının bayi ağı yıllık satış planının temel bileşenidir. Yeni otogaz istasyonlarının sözleşmeye bağlanması, mevcut bayinin sözleşmesinin sona ermesi veya bölgesel bayi yapılanmasının değişmesi, projeksiyon verilerinde dikkate alınmalıdır. Ancak henüz lisansı tamamlanmamış bir istasyonun kesin satış noktası gibi gösterilmesi doğru değildir.
Bayilik sözleşmesi sona erdiğinde 5307 m.5’teki geçiş ve marka kaldırma kuralları uygulanır. Sözleşme sonuna kadar ikmal yükümlülüğünün devam ettiği dönem, gerçekleşme verilerinde normal satış olarak yer alır. Yeni dağıtıcıya geçiş tarihi veri sisteminde açık şekilde tanımlanmalıdır.
Projeksiyon dosyasında yönetim onayı gerekli midir?
Kanun şirket içi onay makamını belirlemez; ancak dağıtıcı, EPDK’ya gönderilen verinin doğruluğundan sorumludur. Bu nedenle şirket içi yetki matrisinde bildirimi hazırlayan, kontrol eden ve elektronik sistemde onaylayan kişiler açıkça belirlenmelidir.
Gönderim öncesi kontrol tutanağı, veri kaynakları ve varsa düzeltmeler saklanmalıdır. Yetkisiz personelin EPDK hesabından bildirim yapması veya şifre paylaşımı, bilgi güvenliği ve kurumsal yönetişim bakımından ayrıca risk taşır.
Hatalı bildirim fark edilirse ne yapılmalıdır?
Gönderim sonrasında hata tespit edilirse EPDK’nın güncel bildirim sistemindeki düzeltme prosedürü izlenmelidir. Şirket hatayı gizlemek yerine hangi verinin neden yanlış olduğunu, doğru değeri ve düzeltmenin tarihini kayıt altına almalıdır. Elektronik sistem düzeltmeye kapalıysa Kurumun ilgili birimiyle resmi iletişim kurulmalıdır.
Düzeltme kaydının kendisi de denetim dosyasının parçasıdır. Aynı hatanın sürekli tekrarlanması, şirketin veri üretim sisteminde yapısal sorun olduğunu gösterir ve iç kontrol tedbiri gerektirir.
EPDK bildirim yükümlülüğünü nasıl denetler?
EPDK, 5307 m.12 uyarınca lisans sahiplerinden bilgi ve belge isteyebilir, tesislerde kayıtları inceleyebilir ve açıklama talep edebilir. Pazarlama projeksiyonu ile gerçekleşme bildirimleri, dağıtıcının faturaları, sevk kayıtları, depo verileri ve bayi otomasyon bilgileriyle karşılaştırılabilir.
Bildirim yükümlülüğünün ihlali, fiilin niteliğine göre 5307 m.16 kapsamındaki idari para cezalarına konu olabilir. 2026 yılında uygulanacak tutarlar EPDK’nın 25 Aralık 2025 tarihli tebliğiyle güncellenmiştir. Düzeltilebilir aykırılıklarda m.17’deki otuz günlük ihtar ve devamında altmış günlük faaliyet durdurma mekanizması da uygulanır.
Mersin’de faaliyet gösteren LPG dağıtıcıları için uygulama
5307 sayılı Kanun Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de liman, depolama veya geniş bayi ağı kullanan dağıtıcılar da aynı yıllık projeksiyon ve dönemsel gerçekleşme bildirimlerine tabidir. Bölgesel faaliyet gösterilmesi yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
Mersin’de ithalat ve depolama operasyonu bulunan şirketlerde gümrük, depo ve bayi verilerinin aynı dönem için uzlaştırılması özellikle önemlidir. Limandan giren ürün, depolama tesisi, tanker sevkleri ve nihai bayi teslimleri tek veri zincirinde izlenebilmelidir.
Bildirim takvimi için yıllık uyum planı nasıl kurulmalıdır?
Dağıtıcı şirket yıl başında yalnızca EPDK son tarihlerini değil, şirket içi veri toplama ve kontrol tarihlerini de belirlemelidir. Bayilerden veri kapanışı, depo ve ithalat verilerinin uzlaştırılması, muhasebe kontrolü, yönetici onayı ve elektronik gönderim için ayrı iç tarihler konulması hata riskini azaltır. Resmi son gün, şirket içi ilk kontrol günü olarak kullanılmamalıdır.
Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim gerçekleşme dönemlerinden önce veri sorumlularına otomatik hatırlatma yapılmalı; sistemden çekilen raporlar önceki dönemle karşılaştırılmalıdır. Olağandışı artış veya azalışlar yalnızca oran üzerinden değil, bayi, ürün ve bölge bazında incelenmelidir.
Bayiden gelen veri ile dağıtıcının sevk verisi uyuşmazsa hangisi esas alınır?
Tek bir veri kaynağının otomatik olarak doğru kabul edilmesi yerine farkın kaynağı bulunmalıdır. Dağıtıcının bayiye yaptığı sevk ile bayinin nihai satış verisi aynı dönemde aynı miktarı göstermek zorunda değildir; stok devirleri nedeniyle doğal fark oluşabilir. Bu nedenle sevk, bayi tank stoku, otomasyon satışı ve dönem başı-dönem sonu stokları birlikte uzlaştırılmalıdır.
Fark teknik arıza, veri aktarım kesintisi veya manuel kayıt hatasından kaynaklanıyorsa düzeltme belgesi hazırlanmalı ve sistem kaydı düzeltilmelidir. Gerçek ürün hareketi açıklanmadan yalnızca sayısal eşitleme yapılması denetim bakımından yeterli değildir.
Yeni açılan veya kapanan bayiler projeksiyonda nasıl izlenmelidir?
Yeni bayinin projeksiyona dahil edilmesinde sözleşme, lisans ve fiili faaliyete başlama tarihi ayrıştırılmalıdır. Henüz lisansı tamamlanmamış veya işletmeye açılmamış istasyonun yıllık tahmini ayrı planlama verisi olarak tutulabilir; gerçekleşme bildirimine yalnızca fiili satışlar girer.
Bayilik sözleşmesi sona eren istasyonda sözleşme sonuna kadar yapılan ikmaller ilgili dağıtıcının verisidir. Yeni dağıtıcıya geçişten sonraki satışlar yeni dağıtıcının kayıtlarına girer. Aynı istasyon satışının iki dağıtıcı tarafından aynı dönem için mükerrer bildirilmemesi gerekir.
Projeksiyon sapması şirketin lisansını otomatik olarak etkiler mi?
Projeksiyonun gerçekleşmeden farklı çıkması tek başına lisans ihlali değildir; Kanun zaten belirli oranın üzerindeki sapmaların gerekçelendirilmesini öngörür. Hukuki sorun, bildirim yapılmaması, yanlış veri sunulması, açıklama yükümlülüğünün yerine getirilmemesi veya lisans şartlarına aykırı fiili faaliyetin verilerden ortaya çıkması halinde oluşur.
Bu nedenle uyum birimi sapmayı “satış hedefi tutmadı” şeklinde ticari bir performans konusu olarak değil, EPDK bildirim yükümlülüğünün parçası olarak ele almalıdır. Açıklama dosyası, Kurumun sonradan isteyebileceği dayanak belgelerle birlikte saklanmalıdır.
Elektronik gönderim kanıtı neden saklanmalıdır?
Bildirim tamamlandıktan sonra sistemin oluşturduğu gönderim veya onay kaydı saklanmalıdır. Verinin şirket içinde hazırlanmış olması, EPDK sistemine gerçekten gönderildiğini tek başına kanıtlamaz. Gönderim tarihi, bildirim dönemi ve varsa referans numarası uyum dosyasına alınmalıdır.
Sistem kesintisi nedeniyle süresinde gönderim yapılamazsa ekran kayıtları, hata mesajları ve Kurumla yapılan resmi yazışmalar saklanmalıdır. Teknik sorun, veri hazırlığının gecikmesiyle karıştırılmamalı ve elektronik sistem yeniden açıldığında bildirim gecikmeden tamamlanmalıdır.
Son kontrol: Her bildirim dönemi için veri kaynağı, kontrol eden kişi, gönderim tarihi ve sistem onay kaydı tek dosyada tutulmalıdır.
Bu dosya, sonraki EPDK denetiminde bildirimin süresinde ve hangi verilere dayanılarak yapıldığını doğrudan gösterecek şekilde düzenlenmelidir.
Sık sorulan sorular
1. LPG pazarlama projeksiyonu ne zaman bildirilir?
5307 m.5 uyarınca yıllık pazarlama projeksiyonu Şubat ayında Kuruma bildirilir.
2. Gerçekleşme bildirimleri hangi aylarda yapılır?
Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim dönemlerinde gerçekleşme bildirimleri yapılır.
3. Projeksiyondan sapma yasak mıdır?
Hayır. Kanun belirlenen oranın üzerindeki sapmaların gerekçesinin açıklanmasını öngörür.
4. Dağıtıcılar arası toptan alış da bildirime girer mi?
Evet. 2026’da geçerli işlem türü olarak EPDK’nın bildirim formatına uygun şekilde kaydedilmelidir.
5. İthalat sözleşmesindeki miktar gerçekleşme sayılır mı?
Hayır. Gerçekleşme bildirimi fiili işlem verisine dayanır; yalnızca sözleşme miktarı gerçekleşmiş satış veya tedarik değildir.
6. Hatalı bildirim düzeltilebilir mi?
EPDK’nın güncel elektronik sistem ve prosedürü izlenerek düzeltme yapılır; hata ve düzeltme kayıt altına alınmalıdır.
7. Bildirimler stok istisnasını etkiler mi?
Evet. Resmi satış verileri pazar payı hesabıyla bağlantılıdır ve yüzde 2 ulusal stok istisnasının değerlendirilmesini etkiler.
8. Bildirim yapılmazsa yaptırım uygulanır mı?
Fiilin niteliğine göre 5307 m.16 idari para cezaları ve m.17 idari tedbir hükümleri uygulanabilir.
Hukuki değerlendirme: Bu içerik 5307 sayılı Kanun m.5’in yıllık pazarlama projeksiyonu, dönemsel gerçekleşme ve sapma açıklaması hükümleri ile EPDK’nın 2026 bildirim ve denetim sistemi esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI
Resmî kaynaklar
- EPDK – LPG Piyasası Yönetmelikleri
- EPDK – LPG Lisans İşlemleri
- EPDK – 2026 LPG İdari Para Cezaları
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı – Mevzuat
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
