Maden Ocak Başı Satış Fiyatı Nasıl Belirlenir? Maden Yönetmeliği m.85 | 2026
Ocak başı satış fiyatı nedir?
Hammadde olarak kullanılan veya satılan maden için aynı pazar ortamında işletmelerin tüvenan ocak başı satışında uygulanan fiyattır.
Bu kavram nihai işlenmiş ürünün perakende fiyatıyla aynı değildir.
MAPEG emsal fiyat belirler mi?
Evet. Her maden için bölge ve fiyatı etkileyen özellikler dikkate alınarak uygulama yılı için emsal ocak başı satış fiyatı ilan edilir.
Genel fiyat tespit edilemiyorsa ruhsat sahası bazında da belirleme yapılabilir.
Beyan edilen fiyat MAPEG fiyatından düşük olabilir mi?
Hayır. M.85/1-ç ruhsat sahibinin Devlet hakkı beyanındaki fiyatın Genel Müdürlükçe ilan edilen ocak başı satış fiyatından düşük olamayacağını düzenler.
Gerçek satışın daha düşük olması tek başına bu tabanı ortadan kaldırmaz.
Zenginleştirme sonrası fiyat nasıl hesaplanır?
İlk satış fiyatından m.85/2’de sayılan üretim yeri-son satış aşaması arasındaki belirli nakliye, tesis, enerji, su, kimyasal, bakım, personel ve test giderleri çıkarılabilir.
Ancak çıkan fiyat emsal ve MAPEG ilanının altında olamaz.
Kompleks madenlerde ne olur?
Zenginleştirme sonrası elde edilen her maden için m.85 yöntemine göre ayrı ocak başı satış fiyatı tespit edilir.
Tenör ve ürün bazlı kayıt gereklidir.
Kendi tesisinde kullanılan maden nasıl fiyatlanır?
Ruhsat sahibinin kendi tesisinde hammadde olarak kullandığı madende de piyasa ve MAPEG emsallerinden düşük fiyat kullanılamaz.
İç transfer fiyatı Devlet hakkı matrahını keyfi düşürme aracı olamaz.
3213 sayılı Maden Kanunu ile bağlantı
M.85 Devlet hakkının parasal matrahını belirlemek için ayrıntılı fiyat tespit yöntemini düzenler. Maden Yönetmeliği, 3213 sayılı Maden Kanununun uygulanmasına ilişkin usul ve esasları somutlaştırır. Ruhsat, Devlet hakkı, üretim, sevkiyat, devir, terk ve beyan işlemlerinde Kanun ile Yönetmelik birlikte uygulanır. Ruhsat sahibinin ticari kayıtları ile MAPEG’e verilen teknik ve mali beyanlar arasında tutarlılık bulunmalıdır.
Ruhsat sahibi hangi kayıtları tutmalı?
Satış fiyatı, ürün kalitesi, tenör, piyasa emsali ve düşülebilir proses giderleri belgeyle desteklenmelidir. Üretim miktarı, sevkiyat fişleri, satış faturaları, stok, tenör/kalite bilgileri, tesis giriş-çıkışları, ruhsat alanı koordinatları ve Devlet hakkı hesapları düzenli tutulmalıdır. Bir fatura veya sevk fişinde madenin cinsi ve özellikleri eksikse Devlet hakkı hesabı etkilenebilir. Kayıtlar dönem sonunda geriye dönük tahminle oluşturulmamalıdır.
MAPEG ilan ve verileri neden önemlidir?
MAPEG yıllık emsal fiyat ilanı yapar ve genel tespit mümkün değilse ruhsat sahası bazında fiyat belirleyebilir. Genel Müdürlük yıllık emsal ocak başı satış fiyatları ve uygulama belgeleri yayımlar. Ruhsat sahibinin beyan ettiği bedel mevzuattaki alt sınır ve emsal sistemine aykırı olamaz. İlan tarihi, ilgili maden grubu, bölge ve ürün niteliği hesap dosyasına eklenmelidir.
Devlet hakkı hesabında temel yöntem
Zenginleştirme sonrası ilk satış fiyatından Yönetmelikte sayılan nakliye, enerji, su, kimyasal, bakım, personel ve amortisman gibi giderler belirli şartlarla çıkarılabilir. Devlet hakkı, mevzuatta öngörülen ocak başı satış fiyatı ve maden grubuna ilişkin oranlar üzerinden hesaplanır. Ruhsat sahibinin gerçek satış ilişkisi, stoktan sevkiyat, zenginleştirme veya kendi tesisinde kullanım gibi durumlar hesabı etkileyebilir. Aynı kalemin hem teşvikli hem teşviksiz bölümü varsa miktarlar ayrıştırılmalıdır.
Fatura ve sevkiyatın ispat gücü
Madenin cinsi, tenörü, kalitesi, miktarı, sevk tarihi ve alıcı bilgisi; fatura, sevk fişi ve işletme faaliyet raporunda birbirini doğrulamalıdır. Satış fiyatı ile madenin tenör/kalite özelliği belgede açık olmalıdır. Yönetmelikte özellikle bazı madenlerde analiz raporu ve ürün özellikleri açıkça önem taşır. Ticari muhasebe kaydı ile teknik beyan arasında fark oluşursa açıklama ve dayanak belgeleri hazırlanmalıdır.
Ruhsat devri veya terk döneminde dikkat
Devir tarihinde güncel ilan bulunmazsa m.84’teki yeniden değerleme yöntemi ayrıca uygulanabilir. Devir ve terk, yalnız ticaret sicili veya özel sözleşme işlemi değildir; maden sicili ve kamu hukukundan doğan yükümlülükler ayrıca tamamlanır. Devir tarihine kadar doğan Devlet hakkı ve diğer bedeller ile sahadaki tesislerin hukuki durumu kontrol edilmelidir. Yeni ruhsat sahibi önceki dönemin beyanlarını varsayım yoluyla devralmamalı, kapanış mutabakatı yapmalıdır.
Denetimde hangi noktalar incelenir?
Beyan fiyatının MAPEG ilanından veya benzer işletme emsalinden düşük olup olmadığı incelenir. MAPEG, verilen belge ve beyanları inceleyebilir ve sahadaki fiili üretimle karşılaştırabilir. Üretim miktarı, stok, tesis kapasitesi, sevkiyat, satış fiyatı ve Devlet hakkı hesabı arasında ekonomik-maddi tutarlılık aranır. Gerçek dışı veya yanıltıcı beyan, yalnız vergi/muhasebe sorunu değil Maden Kanunu bakımından da yaptırım riski doğurur.
İç kontrol sistemi nasıl kurulmalı?
Ruhsat sahibi aylık üretim ve sevkiyat kapanışı yapmalı; jeoloji/maden mühendisliği birimi, muhasebe ve hukuk birimi aynı veriyi onaylamalıdır. Finans ve teknik ekip gider düşümlerini belge bazında birlikte onaylamalıdır. Yıllık faaliyet raporu hazırlanırken ilk kez veri toplamak yerine, her ay belge numarası ve miktar bazında mutabakat yapılması daha güvenlidir.
Uyuşmazlık halinde hangi belgeler önemlidir?
MAPEG işleminin iptali, Devlet hakkı tahakkuku veya idari para cezası uyuşmazlığında ruhsat dosyası, elektronik sistem kayıtları, tebligatlar, teknik raporlar, faturalar, sevk fişleri ve banka ödeme belgeleri önem taşır. Ocak başı satış fiyatı uyuşmazlığı, Devlet hakkı aslı ve gecikme zammını doğrudan etkileyebilir. İdari işlemde süreler tebliğle başladığından elektronik tebligat ve kurum bildirimleri düzenli izlenmelidir.
Mersin ve Türkiye genelinde uygulama
Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği ülke genelinde uygulanır. Mersin’deki krom, kalker, doğal taş veya diğer ruhsat sahalarında da m.85 hükmünün özü aynıdır. Madenin grubu, üretim yöntemi, belediye/mücavir alan durumu, orman veya özel mülkiyet gibi saha özellikleri ek yükümlülükleri değiştirebilir.
İlgili site içi rehberler
Resmî kaynaklar
Güncel Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği için Mevzuat Bilgi Sistemi; ocak başı satış fiyatları, formlar ve uygulama duyuruları için Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) esas alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Ocak başı fiyat nedir?
Tüvenan madenin aynı pazar ortamındaki ocak başı satış fiyatıdır.
MAPEG fiyat ilan eder mi?
Evet.
Daha düşük beyan edilebilir mi?
Hayır.
Zenginleştirme giderleri düşülebilir mi?
M.85/2’de sayılan ve belgelenen giderler yönteme göre düşülebilir.
Kendi tesisine sevkte emsal gerekir mi?
Evet, m.85/6 emsal/MAPEG tabanını korur.
Tenör önemli mi?
Evet, birçok maden için fiyatı belirleyen temel özelliklerden biridir.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI — Güncelleme: 23.09.2026.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 1
Yıllık MAPEG ilanı hesap dosyasına PDF veya ekran çıktısı olarak eklenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 2
Gider düşümü için muhasebe hesabı ile teknik proses akışı aynı kalemi doğrulamalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 3
Tenör ve kalite analizleri faturadaki ürün tanımıyla eşleştirilmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 4
Yıllık MAPEG ilanı hesap dosyasına PDF veya ekran çıktısı olarak eklenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 5
Gider düşümü için muhasebe hesabı ile teknik proses akışı aynı kalemi doğrulamalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 6
Tenör ve kalite analizleri faturadaki ürün tanımıyla eşleştirilmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 7
Yıllık MAPEG ilanı hesap dosyasına PDF veya ekran çıktısı olarak eklenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 8
Gider düşümü için muhasebe hesabı ile teknik proses akışı aynı kalemi doğrulamalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 9
Tenör ve kalite analizleri faturadaki ürün tanımıyla eşleştirilmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 10
Yıllık MAPEG ilanı hesap dosyasına PDF veya ekran çıktısı olarak eklenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 11
Gider düşümü için muhasebe hesabı ile teknik proses akışı aynı kalemi doğrulamalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 12
Tenör ve kalite analizleri faturadaki ürün tanımıyla eşleştirilmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 13
Yıllık MAPEG ilanı hesap dosyasına PDF veya ekran çıktısı olarak eklenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 14
Gider düşümü için muhasebe hesabı ile teknik proses akışı aynı kalemi doğrulamalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 15
Tenör ve kalite analizleri faturadaki ürün tanımıyla eşleştirilmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 16
Yıllık MAPEG ilanı hesap dosyasına PDF veya ekran çıktısı olarak eklenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
ocak başı satış fiyatı maden: uygulama notu 17
Gider düşümü için muhasebe hesabı ile teknik proses akışı aynı kalemi doğrulamalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
