Mersin Açık Ceza İnfaz Kurumuna Ayrılma Şartları ve İtiraz

Açık ceza infaz kurumuna ayrılmada 5275 sayılı Kanun m.14 ve güncel yönetmelik

5275 sayılı Kanun m.14, doğrudan açık ceza infaz kurumunda infaz ile kapalı kurumdan açık kuruma ayrılmayı birbirinden ayırır. Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanlar, maddede sayılan istisnalar dışında doğrudan açık kuruma alınabilir; taksirli suçlarda bu sınır toplam beş yıl veya daha azdır. Kapalı kurumdan açık kuruma ayrılma ise m.14/3 gereğince 5275 sayılı Kanun m.89’daki değerlendirme ve Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğindeki şartlara göre yapılır.

Açık cezaevine ayrılma yalnız cezanın toplam süresine bakılarak belirlenmez. Suç türü, doğrudan açık kuruma alınmaya engel hâller, koşullu salıverilme tarihi, kapalı kurumda geçirilmesi gereken süre, iyi hâl ve disiplin durumu birlikte incelenir.

Doğrudan açık kuruma alınma ile sonradan ayrılma aynı değildir

5275 m.14/2’deki doğrudan açık kuruma alınma, hükümlünün cezasının başlangıçtan itibaren açık kurumda infaz edilebilmesine ilişkin bir rejimdir. m.14/3 ise kapalı kurumda bulunan hükümlünün sonradan açık kuruma ayrılmasını düzenler.

Bu nedenle müddetname ve suç türü incelenmeden yalnız toplam ceza miktarı üzerinden “doğrudan açığa ayrılır” sonucu kurulmaz. Maddede açıkça hariç tutulan suç ve infaz durumları ayrıca kontrol edilir.

Kasıtlı suçlarda üç yıl, taksirli suçlarda beş yıl eşiği

Güncel 5275 m.14/2-a uyarınca terör, örgüt, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ikinci defa mükerrirlik ve koşullu salıverilmenin geri alınması nedeniyle cezanın aynen infazı gibi maddede sayılan hâller hariç olmak üzere, kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezası doğrudan açık kurum rejimine girebilir.

Taksirli suçlarda m.14/2-b toplam beş yıl veya daha az hapis cezasını esas alır. Birden fazla ilam varsa “toplam ceza” hesabı infaz dosyası ve müddetname üzerinden yapılır.

Kapalıdan açığa ayrılmada iyi hâl ve süre hesabı

Kapalı kurumdan açık kuruma ayrılmada 5275 m.14/3 gereğince m.89 uyarınca değerlendirme yapılır. Yönetmelik, toplam ceza, kapalı kurumda geçirilmesi gereken asgari süre, koşullu salıverilmeye kalan süre ve iyi hâl şartlarını ayrıntılı olarak düzenler.

Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.6 uyarınca toplam cezası on yıldan az olan hükümlülerin cezasının en az bir ayını, on yıl ve yukarı olanların ise toplam cezanın onda birini kurumda infaz etmiş, iyi hâlli ve koşullu salıverilme tarihine yedi yıl veya daha az süre kalmış olması genel ayrılma ölçütüdür. Bunun yanında bazı suç grupları için daha kısa kalan-süre şartları vardır: TCK m.142, 148, 149, 188 ve 190 kapsamındaki mahkûmiyetlerde koşullu salıverilmeye beş yıldan az; TCK m.102 ve 103 ile yönetmelikte sayılan eşe karşı suçlarda üç yıldan az; etkin pişmanlığa ilişkin yönetmelikte sayılan grupta iki yıldan az; terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup örgütten ayrıldığı kurul kararıyla tespit edilenlerde bir yıldan az süre kalması aranır. Müddetname hesabı ve mahkûm olunan suçların niteliği bu nedenle birlikte incelenir.

İdare ve gözlem kurulunun değerlendirmesi

Açık kuruma ayrılmada iyi hâl yalnız disiplin cezası bulunmaması şeklinde dar yorumlanmaz. 5275 m.89 kapsamındaki idare ve gözlem değerlendirmesi hükümlünün infaz sürecindeki tutumunu, yükümlülüklere uyumunu ve kanundaki değerlendirme ölçütlerini esas alır.

Kurul kararında hangi olguların olumlu veya olumsuz değerlendirildiği gösterilmelidir. Soyut veya dosyayla ilgisiz gerekçeye karşı infaz hâkimliği denetimi istenebilir.

On yıl ve üzeri ceza ile belirli suçlarda infaz hâkimi onayı

5275 m.14/4 uyarınca toplam on yıl ve daha fazla hapis cezası bulunanlar ile terör, örgüt, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti gibi maddede sayılan suçlardan mahkûm olanların açık kuruma ayrılmasına ilişkin idare ve gözlem kurulu kararları infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır.

Bu grupta kurul kararı ile infaz hâkimi onayı aynı işlem değildir. Dosyada her iki aşamanın gerekçesi ve tebliğ kayıtları ayrı ayrı kontrol edilir.

Disiplin cezası ve açık kuruma ayrılma

Disiplin durumu iyi hâl değerlendirmesinde ve yönetmelikteki ayrılma şartlarında önem taşır. Disiplin cezasının türü, kesinleşmesi, kaldırılma tarihi ve yönetmelikte aranan bekleme süresi infaz dosyasından hesaplanır.

Yalnız eski bir disiplin kaydının bulunmasıyla otomatik sonuç kurulmaz; güncel hukuki sonucu ve iyi hâl değerlendirmesine etkisi belirlenir.

Açık kuruma ayrılmama kararına karşı infaz hâkimliği yolu

Ceza infaz kurumu idaresi veya idare ve gözlem kurulunun işlem ve kararına karşı 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunundaki şikâyet yolu kullanılır. Başvuruda kararın tarihi, tebliğ tarihi, müddetname, iyi hâl/disiplin kayıtları ve hangi mevzuat şartının yanlış uygulandığı açıkça gösterilir.

İnfaz hâkiminin kararına karşı 4675 sayılı Kanun m.6 uyarınca tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. İtiraz, infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesi tarafından incelenir.

Mersin’de açık cezaevi ayrılma dosyası nasıl kontrol edilir?

Mersin’de infaz dosyasında ilk olarak müddetname, toplam ceza, suç tarihleri, suç türleri, koşullu salıverilme tarihi ve varsa mükerrirlik durumu çıkarılır. Daha sonra kapalı kurumda geçirilen süre, iyi hâl kararı ve disiplin kayıtları yönetmelik şartlarıyla karşılaştırılır.

Başvuru, “sürem doldu” şeklinde genel bir cümleye bırakılmaz. Hangi madde ve yönetmelik şartının hangi tarihte gerçekleştiği, hesap tablosu ve ek belgelerle gösterilir.

Açık ceza infaz kurumuna ayrılma kontrol listesi

• Kesinleşmiş ilamlar ve toplam ceza hesabı.
• Güncel müddetname.
• Suçların kasıtlı/taksirli niteliği ve 5275 m.14’teki istisna grupları.
• Koşullu salıverilme ve hak ederek tahliye tarihleri.
• Kapalı kurumda geçirilen süre.
• İdare ve gözlem kurulu iyi hâl değerlendirmesi.
• Disiplin cezaları, kesinleşme ve kaldırılma tarihleri.
• İnfaz hâkimi onayı gereken dosyalarda kurul ve hâkimlik kararları ile tebliğ belgeleri.

Açık cezaevine ayrılma tarihi tek bir genel formülle hesaplanmaz; 5275 m.14, m.89 ve güncel yönetmelik şartları hükümlünün infaz dosyasına uygulanarak belirlenir.

İlgili yazılar ve resmî kaynaklar

Site içi bağlantılar

• Mersin ceza soruşturması ve itiraz rehberi
• Mersin’de ifade ve gözaltı süreci
• Mersin ağır ve asliye ceza danışmanlığı
• Denetimli serbestlik müdürlüğü işlemleri

Resmî bağlantılar

• 5275 sayılı İnfaz Kanunu
• 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu
• Mersin Adliyesi
• UYAP Vatandaş Portalı

Açık ceza infaz kurumuna ayrılma hakkında sık sorulan sorular