Mersin Araç Kapora Dolandırıcılığı: Şikâyet, IBAN ve Para İadesi

Kapora uyuşmazlığı ne zaman dolandırıcılık suçuna dönüşür?

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.157’de dolandırıcılık; hileli davranışlarla bir kimsenin aldatılması ve bu aldanmanın sonucu olarak mağdurun veya başkasının zararına, failin ya da başka bir kişinin yarar sağlaması üzerine kuruludur. Bu nedenle ceza dosyasında ilk soru “kapora geri verilmedi mi?” değil, “ödeme hangi gerçeğe aykırı açıklama nedeniyle yapıldı?” sorusudur.

Gerçek bir araç satışı için görüşme yapılmış, taraflar araç veya fiyat üzerinde anlaşamamış, alıcı sonradan vazgeçmiş ya da taraflar kaporanın iadesi konusunda uyuşmazlığa düşmüş olabilir. Bu ihtimallerde yalnızca sözleşmenin yerine getirilmemesi ceza sorumluluğunu kurmaz. Buna karşılık satma yetkisi bulunmayan bir aracın kendisine aitmiş gibi gösterilmesi, başka bir araca ait ruhsat veya fotoğraf kullanılması, mevcut olmayan aracın varmış gibi sunulması ya da noterde devir yapılacağı yönünde başlangıçtan itibaren gerçek dışı beyanlarla para alınması TCK m.157 ve olayın işleniş biçimine göre m.158 kapsamında incelenir.

TCK m.158/1-f, bilişim sistemleri ile banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığı dolandırıcılık hâlini düzenler. Burada yalnızca ödemenin havaleyle yapılmış olması yeterli kabul edilmez. İnternet ilanı, mesajlaşma sistemi, sahte web sayfası veya dijital iletişim aracının hileli düzenin nasıl parçası olduğu somutlaştırılır. Suç vasfı, ödeme yönteminin adı üzerinden değil fiilin tamamı üzerinden belirlenir.

İlan, ruhsat ve satış yetkisi nasıl kontrol edilir?

Araç kapora dosyasında üç kimlik birbirinden ayrılır: araç maliki, ilanı veren kişi ve parayı alan kişi. Bunların aynı kişi olması şart değildir; fakat aralarındaki ilişkinin açıklanması gerekir. İlandaki plaka ve araç özellikleri, gönderilen ruhsat görüntüsü, varsa şasi bilgisi, iletişimde kullanılan telefon numarası, profil veya hesap adı ve ödeme yapılan hesap birlikte karşılaştırılır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.20/d uyarınca tescilli araçların satış ve devir işlemleri noter aracılığıyla yapılır. Kapora ödenmesi, ruhsat fotoğrafının gönderilmesi veya tarafların mesajlaşarak anlaşması araç mülkiyetini devretmez. Bu nedenle “noter devri” ile noter öncesi kapora ilişkisi birbirinden ayrılır. Failin noterde devir yapma iradesi bulunmadığı iddia ediliyorsa bunu gösteren başlangıç davranışları araştırılır.

İlanın başka bir kişiye ait fotoğrafları kullanması tek başına failin kimliğini belirlemez; ancak ilanın sahte olduğuna ilişkin önemli bir araştırma başlığıdır. Aynı görsellerin daha önceki ilanlarda bulunması, ruhsat üzerindeki malik ile görüşülen kişinin farklı olması, farklı kişilere aynı araç için kapora istenmesi, iletişimin kaporadan hemen sonra kesilmesi veya aynı IBAN’ın benzer işlemlerde kullanılması gibi veriler ayrı ayrı belgelendirilir. Dosyada bulunmayan olgu sonradan varsayım yoluyla eklenmez.

IBAN sahibi neden tek başına dolandırıcılığın faili sayılmaz?

Bir banka hesabının belirli kişiye ait olması, paranın o kişinin hesabına ulaştığını gösterir. Ceza sorumluluğu ise TCK m.20 ve m.21 gereğince kişisel fiil ve kast üzerine kurulur. Hesap sahibinin ilanı hazırlayıp hazırlamadığı, kapora talebini bilip bilmediği, hesabın kullanımını kime verdiği, parayı kimin çektiği veya başka hesaba aktardığı ve hesap sahibinin menfaat elde edip etmediği ayrıca belirlenir.

31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunla TCK m.158’e eklenen dördüncü fıkra, dolandırıcılık suçuna iştiraki belirli hesap veya ödeme araçlarının kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları verme fiiliyle sınırlı kalan kişiler yönünden özel indirim düzenlemektedir. Bu hüküm hesabı kullanılan herkesin otomatik olarak suçlu olduğu anlamına gelmediği gibi, yalnızca IBAN sahipliği nedeniyle otomatik beraat de sağlamaz. Önce iştirakin varlığı, sonra kişinin katkısının kapsamı belirlenir.

Bu nedenle savcılık araştırmasında hesap açılış bilgileriyle yetinilmez. Olay tarihindeki mobil bankacılık erişimleri, cihaz değişiklikleri, doğrulama işlemleri, para çekme kayıtları, sonraki transferler ve hesap sahibinin banka ile yaptığı güvenlik bildirimleri dosyanın özelliğine göre incelenir.

İlan silinmeden hangi deliller hemen korunmalıdır?

İlan platformlarında kullanıcı adı, fiyat, açıklama veya görseller değiştirilebilir; ilan bütünüyle kaldırılabilir. Bu nedenle mevcut kayıtlar değiştirilmeksizin korunmalıdır. Ekran görüntüsü yararlı olmakla birlikte mümkünse ilan bağlantısı, ilan numarası, platform adı, görülme tarihi, açıklama metni ve görseller birlikte kaydedilir. Yazışmalar yalnızca seçilmiş birkaç cümle olarak değil ödeme talebinin bağlamını gösterecek şekilde saklanır.

• İlanın tam URL’si, ilan numarası, tarih ve saat bilgisi.
• İlanda kullanılan plaka, marka-model, ruhsat veya şasi bilgileri.
• Telefon, sosyal medya hesabı, kullanıcı adı ve profil bağlantısı.
• Kapora talebini ve satış vaadini gösteren mesajların tamamı.
• Banka dekontu, işlem referansı, tutar, tarih ve alıcı bilgisi.
• Varsa ekspertiz randevusu, noter randevusu veya araç gösterimine ilişkin gerçek kayıtlar.
• Paranın iadesi yönündeki talepler ve verilen cevaplar.
• Bankaya yapılan dolandırıcılık bildirimi ve başvuru numarası.

Delil oluşturmak için sahte mesaj, sahte noter randevusu veya gerçekleşmemiş görüşme üretilmez. Elde bulunan veri olduğu hâliyle saklanır; kurumdan getirtilmesi gereken kayıt ayrıca talep edilir.

Mersin’de araç kapora dolandırıcılığı şikâyeti nasıl hazırlanır?

CMK m.158 uyarınca suç ihbarı veya şikâyeti Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa yapılabilir. Başvuruda olay kronolojik anlatılmalıdır: ilan ne zaman görüldü, kimle hangi kanaldan iletişim kuruldu, araç hakkında hangi bilgi verildi, kapora neden istendi, para hangi hesaba gönderildi, noter devri veya teslim konusunda ne söylendi ve ödeme sonrasında ne oldu.

Dilekçede suç adını yazmak tek başına yeterli değildir. “Dolandırıldım” cümlesinin yerine, ödeme kararını doğuran somut hile açıklanır. Örneğin satma yetkisi bulunmadığı hâlde araç maliki olduğunu söyleme iddiası varsa, ruhsat ve malik kaydı ile görüşülen kişinin kimliği arasındaki fark gösterilir. Sahte ilan iddiası varsa ilanın gerçek araç sahibiyle bağlantısız olduğuna ilişkin mevcut belge sunulur ve eksik kayıtların hangi kurumdan isteneceği belirtilir.

CMK m.160 ve 161 gereğince Cumhuriyet savcısı suç şüphesini öğrendiğinde maddi gerçeğin araştırılması için gerekli işlemleri yapar; şüphelinin lehine ve aleyhine delilleri toplar. Platform hesabı, banka transfer zinciri, telefon hattı ve gerektiğinde dijital cihaz kayıtları birbirinden ayrı kaynaklardır. Her biri olayla bağlantılı tarih ve hesapla sınırlandırılmalıdır.

Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının ya da banka veya kredi kartlarının araç olarak kullanıldığı suçlarda CMK m.12/6’daki özel yetki kuralı da değerlendirilir. Mağdurun yerleşim yerinin Mersin olması hâlinde bu düzenleme yetki incelemesinde önem taşır.

CMK 128/A kapsamında hesabın askıya alınması, el koyma ve para iadesi

CMK m.128/A, 7571 sayılı Kanunla eklenmiş ve 25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Hüküm; TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve (l) ile m.245’te sayılan suçlar bakımından, makul şüphe bulunması hâlinde suçta kullanılan hesabın ilgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından kırk sekiz saate kadar askıya alınabilmesini düzenler. Bu süre “mağdurun parası kesin olarak kırk sekiz saat içinde geri gelir” anlamına gelmez.

Askıya alınan hesaptaki suç konusu menfaate m.128/A/4 uyarınca hâkim kararıyla; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle el konulabilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan el koyma işlemi yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur; hâkim kararını el koymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklar, aksi hâlde el koyma kendiliğinden kalkar. CMK m.128/A/5 ise el konulan menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma sırasında sahibine iadesini düzenler.

Bu süreçte banka bildirim numarası, savcılık soruşturma numarası ve varsa el koyma kararı ayrı belgelerdir. Sadece bankayı aramak ceza şikâyetinin yerine geçmez; ceza şikâyeti de tamamlanmış transferi kendiliğinden iptal etmez. Paranın hangi hesapta bulunduğu ve transfer zincirinin devam edip etmediği kurum kayıtlarıyla belirlenir.

Ceza soruşturması kaporanın iadesi için tek yol değildir

Ceza soruşturmasının amacı suçun işlendiğini ve failin kim olduğunu belirlemektir. Kaporanın özel hukuk bakımından iadesi ise taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğine göre ayrıca değerlendirilir. Bir olayda dolandırıcılık unsurları oluşmadığı hâlde kaporanın iadesine ilişkin özel hukuk talebi bulunabilir. Tersine, ceza soruşturması yürütülmesi alacağın özel hukuk yollarıyla talep edilmesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

TCK m.168’deki etkin pişmanlık da zarar giderimiyle ilgili olmakla birlikte, ceza hukukuna ait ayrı bir kurumdur. Zararın giderilmesinin zamanı ve failin davranışı kanundaki indirim koşulları bakımından incelenir. Paranın geri verilmesi suçun hiç işlenmediği anlamına gelmez; nitelikli dolandırıcılık şikâyete bağlı bir suç olarak düzenlenmediğinden yalnızca şikâyetten vazgeçilmesine dayanılarak soruşturmanın her durumda sona ereceği söylenemez.

Avukat incelemesinde araç kapora dosyası için kontrol sırası

Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu temel mevzuattır. Güncel değişiklikler için ayrıca 7571 sayılı Kanun (CMK m.128/A) ile 7589 sayılı Kanun (TCK m.158/4) kontrol edilmelidir.

Site içi tamamlayıcı içerikler: TCK 157-158 dolandırıcılık suçları, banka havalesinde bloke ve iade, takipsizlik kararına itiraz ve ifade ve gözaltı süreci.

Araç kapora dolandırıcılığı hakkında sık sorulan sorular