Mersin’de Çocuk Teslimi Nasıl Yapılır? Ücretsiz ADM Süreci

Çocuk Teslimi Nasıl Yapılır: Kısa Özet

Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kararları artık icra müdürlüğünce değil, Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğünce uygulanır.

Başvuru ve yerine getirme işlemleri ücretsizdir; eskiden alınan icra harcı, tebligat ve teslim masrafları ebeveynden istenmez.

Başvuru için uygulanabilir mahkeme ilamı veya tedbir kararı gerekir. Sözlü anlaşma ADM tarafından zorla uygulanamaz.

Çocuğun üstün yararı esastır. Görüşme, uzman desteği bulunan çocuk görüşme merkezinde veya belirlenen uygun yerde yürütülür.

Karar artık çocuğun yararına değilse ADM kararı değiştirmez; kişisel ilişkinin veya velayetin değiştirilmesi aile mahkemesinden istenir.

Çocuk Tesliminde İcra Dairesi Dönemi Sona Erdi

7343 sayılı Kanunla 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununa eklenen hükümler uyarınca çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilamların icrası Adalet Bakanlığı bünyesindeki ADM birimlerine devredildi. Uygulama ülke genelinde tamamlandığı için artık çocuk teslimi talebiyle icra takibi açılmaz.

Yeni sistemin amacı çocuğu bir icra işleminin konusu olmaktan çıkarmak, taraflar arasındaki çatışmayı azaltmak ve işlemi sosyal çalışmacı, psikolog, pedagog veya çocuk gelişimci gibi uzmanların desteğiyle yürütmektir. Eski dosya bulunsa bile güncel uygulama ADM üzerinden devam eder.

ADM Başvurusu İçin Hangi Mahkeme Kararı Gerekir?

Çocuğun velayet sahibine teslimine veya diğer ebeveynle belirli gün ve saatlerde kişisel ilişki kurmasına dair yerine getirilebilir bir ilam ya da tedbir kararı bulunmalıdır. Boşanma davası sürerken verilen ara karar da açık, uygulanabilir ve güncel olduğu ölçüde işleme alınabilir.

Kararda başlangıç-bitiş zamanı, teslim yeri veya kişisel ilişki düzeni belirsizse ADM yeni bir takvim oluşturup mahkemenin yerine geçemez. Tarafların WhatsApp yazışmasıyla kurduğu program anlaşma göstergesi olabilir; fakat resmî zorlayıcı uygulama için mahkeme kararı gerekir. Belirsizliğin giderilmesi veya düzenin değiştirilmesi aile mahkemesinden istenir.

Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne Nasıl Başvurulur?

Hak sahibi ebeveyn veya kanuni temsilci, kararın yerine getirileceği yerdeki ADM’ye ilam/tedbir kararı ve kimlik bilgileriyle başvurur. Başvuru fiziksel olarak yapılabilir; Bakanlığın sunduğu güncel elektronik kanallar varsa ilgili müdürlükten doğrulanır. Avukatla temsil mümkündür ancak başvuru için avukat tutmak zorunlu değildir.

Müdürlük, kararı ve taraf bilgilerini kontrol eder; yükümlü ebeveynle iletişime geçerek çocuğu belirlenen teslim mekânına getirmesini bildirir. Telefon, SMS ve diğer kanuni bildirim araçları kullanılabilir. Tarafların güncel adres ve telefon bilgisi işlemin gecikmemesi için doğru sunulmalıdır.

Çocuk Teslimi Nasıl Yapılır? 7 Adımlı Güncel Süreç

1. Kararı hazırlayın. Kesinleşme veya uygulanabilirlik durumu görülen ilamı/tedbir kararını temin edin.
2. Görevli ADM’yi belirleyin. Çocuğun bulunduğu ve kararın uygulanacağı yerdeki müdürlükle iletişim kurun.
3. Başvuruyu kayda alın. Kimlik, taraf ve çocuk bilgileri ile güncel iletişim bilgilerini sunup başvuru numarası alın.
4. İlk iletişimi bekleyin. Müdürlük yükümlüye ulaşır ve çocuğun belirlenen yere getirilmesini ister.
5. Merkez ve saati doğrulayın. Görüşme merkezi, başlangıç-bitiş zamanı ve uzman talimatlarını yazılı kaydedin.
6. Teslim/görüşmeyi çocuk odaklı yürütün. Tartışma, baskı, kayıtla teşhir ve üçüncü kişi kalabalığından kaçının.
7. Uyumsuzluğu belgelendirin. Çocuk getirilmez veya zamanında iade edilmezse müdürlüğün tutanağını ve kanuni teslim emri sürecini takip edin.

İlk gönüllü iletişim sonuç vermezse müdürlük kanunda düzenlenen teslim emrini yükümlüye tebliğ eder. Kişisel ilişki dosyasında hak sahibi, bu tebliğden sonraki görüşmelerde çocuğu teslim almaya geleceğini teslim saatinden en az 48 saat önce müdürlüğe bildirmek zorundadır. Bildirim yapılmazsa yükümlünün o görüşme için çocuğu merkeze getirme zorunluluğu doğmaz.

Çocuk Görüşme Merkezi Nasıl Bir Yerdir?

Çocuk görüşme merkezleri adliye koridoru veya icra dairesi görünümünden uzak, çocuğun yaşına ve gelişimine uygun biçimde düzenlenen teslim mekânlarıdır. Oyuncak, bekleme ve görüşme alanları bulunabilir. İşlem sırasında ihtiyaç ölçüsünde uzman görevlendirilebilir.

Her görüşmenin uzman gözetiminde yapılması zorunlu değildir; mahkeme kararındaki koşullar, çocuğun ihtiyacı ve müdürlüğün değerlendirmesi önemlidir. Merkez personeli ebeveynler arasındaki mal paylaşımı, nafaka veya boşanma tartışmasını çözmez. O günkü görev, kararın çocuk yararına ve güvenli biçimde uygulanmasıdır.

Çocuğun Görüşmek İstememesi Hâlinde Ne Olur?

Çocuk bir eşya gibi zorla teslim edilemez. Yaşı, gelişimi, görüşü, korkusu ve ebeveynlerle ilişkisi uzmanlarca değerlendirilir. Çocuğun beyanı önemlidir; fakat tek başına her durumda mahkeme kararını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Yönlendirme, yabancılaştırma, gerçek güvenlik riski ve geçici tepki birbirinden ayrılmalıdır.

Müdürlük uzmanı gözlem ve görüşmeleri raporlayabilir. Kararın uygulanmasının çocuğun üstün yararına açıkça aykırı yeni bir durum doğurduğu düşünülüyorsa aile mahkemesinden kişisel ilişkinin değiştirilmesi, sınırlandırılması, refakatli kurulması veya kaldırılması istenir. Ebeveynin tek taraflı “çocuk istemiyor” demesiyle karara sürekli uyulmaması hukuki yaptırım doğurabilir.

Çocuk Teslimi veya Kişisel İlişki Kararına Uyulmazsa Ne Olur?

Çocuk teslimine ilişkin teslim emrine aykırı davranan veya emrin uygulanmasını engelleyen kişi hakkında, bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine üç aya kadar disiplin hapsi verilebilir. Çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin emre aykırılıkta aynı bir aylık şikâyet süresi içinde üç günden on güne kadar disiplin hapsi uygulanabilir.

Kişisel ilişki için çocuğu teslim alan hak sahibi, kararın belirlediği sürenin sonunda çocuğu teslim yerine getirmezse bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine üç aya kadar disiplin hapsiyle karşılaşabilir. Şikâyete, işlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesi bakar. Hastalık veya acil durum mazereti olay anında müdürlüğe bildirilip belgeye bağlanmalıdır.

Kişisel ilişki kararına sürekli aykırılık, çocuğun üstün yararına ters düşüyorsa velayetin değiştirilmesi değerlendirmesinde de dikkate alınabilir. Ancak velayet otomatik olarak değişmez; aile mahkemesinin delilleri inceleyip yeni karar vermesi gerekir.

ADM Görüş Gününü veya Velayeti Değiştirebilir mi?

Hayır. ADM mahkemenin kararını uygular; velayet sahibini, kişisel ilişki sıklığını veya temel teslim düzenini değiştiremez. Tarafların münferit bir tarih için makul ve çocuk yararına ortak düzenlemesi müdürlükçe kayda alınabilir; kalıcı değişiklik için mahkeme kararı gerekir.

Çocuğun okulu, yaşı, şehir değişikliği, sağlık durumu, ebeveynin çalışma düzeni veya güvenlik ihtiyacı önemli ölçüde değişmişse kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi davası açılabilir. Velayet değişikliği daha ağır ve sürekli koşullara bağlıdır. Yeni dava açılması, mevcut kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; mahkemeden açık tedbir istenmelidir.

Şiddet, Uzaklaştırma Kararı veya Kaçırma Riski Varsa

6284 sayılı Kanun kapsamında yaklaşmama, iletişim kurmama veya adres gizliliği kararı bulunuyorsa ADM’ye başvuru sırasında kararla birlikte sunulur. Müdürlük teslim planını güvenlik tedbiriyle çelişmeyecek şekilde yürütür; ebeveynlerin doğrudan karşılaşması zorunlu değildir.

Çocuğun kaçırılması, yurt dışına çıkarılması, istismar veya yakın tehlike şüphesi varsa yalnız rutin görüşme gününü beklemek yeterli olmayabilir. Kolluk, Cumhuriyet savcılığı, aile mahkemesi ve gerektiğinde çocuk koruma birimleriyle acil başvuru yapılır. İddia somut bilgi ve belgelerle desteklenir; çocuğu koruma gerekçesiyle mahkeme kararına aykırı kişisel güç kullanılmaz.

Mersin ADM Başvurusu İçin Belge Kontrol Listesi

Çocuğun ilaçları, kimliği, okul ödevi ve gerekli kişisel eşyaları teslim planına uygun hazırlanmalıdır. Nafaka ödenmemesi, kişisel ilişki kararına uymamanın hukuki gerekçesi değildir; nafaka ayrı icra ve dava yollarından takip edilir.