Trafik kazası kusur oranına itiraz, tutanağı kimin düzenlediğine ve kusurun hangi aşamada belirlendiğine göre yapılır. Tarafların düzenlediği maddi hasarlı kaza tutanağında şirketler arası mutabakatla verilen kusura, yeni belge sunularak bildirimden sonra 5 iş günü içinde sigorta şirketi üzerinden itiraz edilir. Polis veya jandarma tutanağı, ceza dosyasındaki bilirkişi raporu ve mahkeme kusur değerlendirmesi aynı itiraz yoluna tabi değildir.
Trafik Kazası Kusur Oranına İtiraz: Kısa ve Net Cevap
Trafik Kazasında Kusur Oranı Ne Anlama Gelir?
Kusur oranı, kazaya karışan sürücülerin trafik kurallarına aykırı davranışlarının kazanın meydana gelmesine ne ölçüde etki ettiğini gösterir. Maddi hasarlı taraf tutanaklarının sigorta değerlendirmesinde oranlar araç başına %0, %50 veya %100 olarak sisteme girilir. Mahkeme veya bilirkişi incelemesinde ise somut olayın özelliklerine göre daha ayrıntılı kusur dağılımı yapılabilir.
Kusur oranı; araç onarım bedeli, değer kaybı, araç mahrumiyet zararı ve bedensel zarar tazminatının hangi oranda karşılanacağını doğrudan etkiler. Ancak kusur ile hasar miktarı aynı şey değildir. Bir aracın %100 kusursuz bulunması, talep edilen her onarım veya değer kaybı tutarının otomatik kabulü anlamına gelmez; zarar miktarı ve kazayla illiyet ayrıca ispatlanır.
İtirazdan Önce Tutanak Türü Nasıl Belirlenir?
| Belge | Kim düzenler? | İtiraz yolu |
|---|---|---|
| Yalnız maddi hasarlı taraf tutanağı | Kazaya karışan sürücüler, kâğıt veya Mobil Kaza Tutanağı | SBM/sigorta şirketi süreci, ardından uyuşmazlığın niteliğine göre tahkim veya özel hukuk yolu |
| Polis veya jandarma trafik kazası tespit tutanağı | Trafik zabıtası | Devam eden soruşturma, ceza veya hukuk dosyasında itiraz ve bilirkişi incelemesi |
| Ceza dosyası kusur raporu | Adli bilirkişi veya uzman kurum | Rapor tebliğ edildiğinde savcılık/mahkeme dosyasında somut itiraz ve ek rapor talebi |
| Sigorta eksper raporu | Sigorta eksperi | Hasar/değer kaybı ve kusur ayrımı yapılarak sigorta başvurusu, eksper itiraz süreci veya tahkim/dava |
Belgenin üst başlığını ve dosya numarasını okuyun. “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı” sürücülerce doldurulmuşsa SBM akışı gündeme gelir. Tutanakta polis/jandarma birimi, ekip ve resmî olay numarası varsa doğrudan sürücü tutanağına uygulanan 5 iş günlük ekran yoluyla aynı işlem yapılmaz.
Tarafların Düzenlediği Tutanakta SBM Kusur Süreci Nasıl İşler?
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin resmî açıklamasına göre sigorta şirketleri, tutanak ve fotoğrafları elektronik ortamda SBM’ye iletir. Tutanak sisteme girdikten sonra her sigorta şirketi 3 iş günü içinde kendi kusur değerlendirmesini yapar. Şirketlerin verdiği oranlar aynıysa şirketler arası mutabakat oluşur ve dosya sonuçlanır.
Şirketler 3 iş günü içinde aynı kusur oranında birleşemezse dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonuna gider. Komisyon dosyayı 3 iş günü içinde sonuçlandırır. Sonuç, tutanakta doğru cep telefonu veya e-posta yazılmışsa bu kanallardan bildirilebilir; ayrıca SBM’nin “KTT Sorgulama ve İtiraz” ekranından kontrol edilir.
- Tutanak ve fotoğraflar sigorta şirketine iletilir.
- Sigorta şirketleri SBM sisteminde kusur oranı verir.
- Oranlar aynıysa mutabakatla sonuç oluşur.
- Oranlar farklıysa dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonuna gönderilir.
- Sonuç bildirilir ve uygun dosyada 5 iş günlük itiraz süresi başlar.
Trafik Kazası Kusur Oranına İtiraz Süresi Kaç Gündür?
Şirketler arası mutabakatla sonuçlanan kusur oranına, sonucu etkileyebilecek yeni ek bilgi ve belgeyle bir defaya mahsus olmak üzere 5 iş günü içinde itiraz edilebilir. Başvuru sigorta şirketine yapılır. Sürenin başlangıcında kusur sonucunun ilgiliye bildirilme ve öğrenilme kaydı kontrol edilir.
İtirazın sigorta şirketinin evrak sistemine hangi gün girdiğini kanıtlayan başvuru numarası veya alındı belgesi saklanmalıdır. Telefonla müşteri hizmetlerini aramak tek başına yazılı itiraz yerine geçmez. E-posta veya çevrim içi başvuru kullanıldıysa gönderim ve teslim kayıtları korunmalıdır.
İki Araç da Aynı Sigorta Şirketindeyse İtiraz Nereye Yapılır?
Kazaya karışan iki aracın sigorta şirketi aynıysa şirketler arası farklı değerlendirme oluşmaz. SBM’nin resmî açıklamasına göre sigortalı, KTT Sorgulama ve İtiraz ekranından şirketin verdiği karara 5 iş günü içinde gerekli bilgi ve belgelerle itiraz edebilir. Bu başvuru üzerine dosyanın Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonunca incelenmesi sağlanır.
Başvuruda poliçe, plaka, kaza ihbar veya kimlik bilgileriyle dosya bulunur. Tutanak üzerindeki telefon ve e-posta yanlışsa yalnız SMS beklenmemeli; dosyanın SBM ekranındaki sonucu doğrudan takip edilmelidir.
Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu Kararına Yeniden İtiraz Edilir mi?
Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu, sigorta şirketlerinin farklı kusur verdiği dosyaları ve aynı sigorta şirketli kazalarda usulüne uygun itirazı inceler. SBM’nin resmî bilgilendirmesinde Komisyonun sonuçlandırdığı dosyalar için sistem içinde ikinci bir itiraz aşaması gösterilmemekte; itirazın mahkeme yoluyla yapılabileceği belirtilmektedir.
Bunun yanında kusur oranı nedeniyle sigorta şirketinin tazminatı reddetmesi veya eksik ödemesi ayrı bir sigorta uyuşmazlığıdır. Zarar gören, sigorta kuruluşuna yazılı başvuru şartını yerine getirerek Sigorta Tahkim Komisyonuna veya görevli mahkemeye başvurabilir. Bu merciler, tazminat uyuşmazlığını çözerken kusuru da dosyadaki deliller ve bilirkişi incelemesi üzerinden değerlendirebilir.
Polis veya Jandarma Tutanak Tuttuysa Nasıl İtiraz Edilir?
Polis veya jandarma tarafından düzenlenen trafik kazası tespit tutanağı, tarafların SBM’ye gönderdiği anlaşmalı tutanak değildir. Tutanaktaki oluş, kroki veya kural ihlali yanlışsa itiraz; kazanın bağlı olduğu soruşturma, ceza davası veya tazminat dosyasında somut delillerle ileri sürülür. Savcılık aşamasında kusur bilirkişisi incelemesi, kamera kayıtlarının toplanması ve gerekiyorsa keşif istenir.
Adalet Bakanlığının mağdur bilgilendirme sayfasında, çarpışma yerinde polis tarafından hazırlanan tutanağa savcılık kanalıyla itiraz edilebileceği açıklanmaktadır. Ceza davası açılmışsa kusura ilişkin beyan ve rapor itirazı davayı gören mahkemeye sunulur. Tazminat davasında hukuk mahkemesi kendi delil ve bilirkişi incelemesini yapar.
Tutanağa karşı yalnız “polis yanlış yazmış” demek yeterli değildir. Yanlış görülen bölüm açıkça gösterilmelidir: aracın geliş yönü, şerit sayısı, çarpışma noktası, trafik ışığının durumu, fren izi, yol eğimi, görüş mesafesi veya levhanın konumu.
Yaralanmalı veya Ölümlü Kazada Taraflar Tutanak Tutabilir mi?
Hayır. Kaza ölüm veya yaralanmayla sonuçlanmışsa sürücüler yalnız maddi hasarlı kaza tespit tutanağı düzenleyerek olay yerinden ayrılamaz. 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı, sağlık ve trafik ekipleri beklenmeli ve kolluk tutanağı düzenlenmelidir. Yaralanma başlangıçta hafif görünse bile sağlık şikâyeti varsa bu durum ekiplere bildirilmelidir.
SBM’nin resmî açıklamasına göre şu durumlarda da taraf tutanağı kullanılmaz:
- Tek aracın karıştığı maddi hasarlı kaza,
- Sürücü belgesinin bulunmaması veya araç sınıfına uygun olmaması,
- Geçerli zorunlu trafik sigortasının bulunmaması,
- Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde şüphesi,
- Kamu aracının kazaya karışması (resmî istisnalar saklıdır),
- Kamu malına veya üçüncü kişiye ait eşyaya zarar verilmesi,
- Kazanın ölüm veya yaralanmayla sonuçlanması.
Kusur Oranını Değiştirebilecek Deliller Nelerdir?
- Kaza anı kamera görüntüsü
- Araç içi kamera kaydı
- Olay yerinin geniş açı fotoğrafları
- Araçların hasar ve temas noktaları
- Yol çizgileri ve trafik levhaları
- Sinyalizasyon ve ışık faz bilgisi
- Fren izi ve çarpışma noktası
- Ölçülü ve yönleri gösteren kroki
- Tanık adı ve iletişim bilgisi
- GPS, takograf veya araç telematik verisi
Fotoğraflar yalnız tampon yakın planından ibaret olmamalıdır. Yolun tamamı, şeritler, kavşak, levha, araçların geliş yönü ve nihai konumu birlikte görünmelidir. Araçlar güvenlik nedeniyle hareket ettirildiyse hareket öncesi konum fotoğrafları özellikle önemlidir.
Kamera kayıtları kısa sürede silinebilir. Belediye, işyeri, site, akaryakıt istasyonu veya araç kamerası ihtimali varsa yer ve saat belirlenerek kaydın korunması istenmelidir. Kişinin kendisinin alamadığı kayıtlar soruşturma veya dava makamından talep edilebilir.
Trafik Kazası Kusur Oranına İtiraz Dilekçesinde Ne Yazılmalıdır?
İtiraz dilekçesi olayın tamamını dağınık biçimde anlatmamalı; hatalı değerlendirme ile yeni delil arasındaki bağlantıyı kurmalıdır. Başvuruda aşağıdaki sıra kullanılabilir:
- Dosyayı tanımlayın: Kaza tarihi, yer, plakalar, poliçe ve hasar dosyası numarası.
- Bildirilen oranı yazın: Hangi araca hangi kusur oranının verildiği ve bildirim tarihi.
- Oluşu kısa anlatın: Araçların yönü, şerit, manevra ve çarpışma noktası.
- Hatalı kabulü gösterin: Krokide, senaryoda veya kural yorumunda hangi bölümün yanlış olduğu.
- Yeni delili açıklayın: Kamera, fotoğraf veya ölçümün hangi iddiayı kanıtladığı.
- Talebi açık yazın: Kusur değerlendirmesinin yeni delillerle yeniden yapılması.
İtirazda hakaret, kesin hüküm dili veya yalnız taraf beyanı kullanılmamalıdır. Trafik kuralı yanlış numarayla yazılmaktansa olayın maddi oluşu açıkça ortaya konulmalıdır. Uzman incelemesi gerekiyorsa, araç hasarlarının uyumu ve kaçınılabilirlik değerlendirmesinin yapılması istenir.
Sigorta Şirketi İtirazı Reddederse Tahkim veya Dava Yolu
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılması zorunludur. Komisyonun resmî açıklamasına göre sigorta kuruluşunun nihai cevabı talebi karşılamazsa veya trafik sigortasında 15 gün içinde yazılı cevap verilmezse, gerekli belgelerle tahkime başvurulabilir.
Başvuru dosyasında sigorta şirketine yapılan müracaat, evrak kayıt belgesi, ret veya eksik ödeme yazısı, KTT ve kusur sonucu, ruhsat, poliçe, hasar/eksper belgeleri, fotoğraflar ve kusur itirazına dayanak yeni deliller bulunmalıdır. Kusurla birlikte onarım, değer kaybı veya başka bir zarar isteniyorsa her talebin tutarı ve dayanağı ayrı gösterilir.
Sigorta tahkimi her uyuşmazlıkta tek zorunlu yol değildir. Uyuşmazlığın taraflarına ve talebin türüne göre görevli mahkemede dava açılması da mümkündür. Aynı konuda derdest dava veya kesinleşmiş karar varsa tahkim başvurusunun kabulü etkilenir.
Kusur Oranı Tazminat ve Değer Kaybını Nasıl Etkiler?
Zarar görenin tazminatı, karşı tarafın sorumluluk oranına göre hesaplanır. %25 kusurlu bulunan kişinin kendi zararından kusuruna karşılık gelen bölüm indirilebilir; karşı tarafın sorumluluğu kalan oran üzerinden değerlendirilir. Tam kusurlu sürücü, kendi aracındaki zararı karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından isteyemez; varsa kasko poliçesinin kapsamı ayrıca incelenir.
Araç değer kaybı, onarım bedelinden farklıdır. Kusur oranı doğru olsa bile aracın yaşı, kilometresi, önceki hasarı, değişen parçaları ve onarım niteliği değer kaybı hesabını etkiler. Araç mahrumiyet zararı da aracın makul onarım süresi ve kullanım amacı üzerinden ayrıca ispatlanır; zorunlu trafik sigortası teminatı ile işleten/sürücü sorumluluğu ayrılır.
Mersin’de tazminat ve değer kaybı süreci için Mersin trafik kazası tazminatı ve araç değer kaybı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Trafik Kazası Kusur ve Sigorta Başvurularında Süreler
| İşlem | Süre | Net açıklama |
|---|---|---|
| Şirketler arası mutabakatla verilen SBM kusuruna itiraz | 5 iş günü | Sonuç bildiriminden sonra yeni ek bilgi ve belgeyle sigorta şirketine yapılır. |
| İki aracın da aynı şirkette olduğu dosyada itiraz | 5 iş günü | SBM KTT Sorgulama ve İtiraz ekranından belgeyle yapılabilir. |
| Sigorta tahkimi öncesi trafik sigortası cevabı | 15 gün | Nihai olumsuz cevap daha önce gelirse beklenmeden; cevap yoksa sürenin sonunda tahkim değerlendirilebilir. |
| Motorlu araç kazasından doğan maddi tazminat | Öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl | Fiil suç oluşturuyor ve ceza zamanaşımı daha uzunsa uzun süre uygulanabilir. |
| Kolluk/ceza bilirkişi raporuna itiraz | Dosyanın aşaması ve tebliğ edilen usul süresi | SBM’deki 5 iş günü uygulanmaz; soruşturma veya mahkeme dosyasında gecikmeden sunulur. |
Trafik Kazası Kusur Oranına İtiraz Hakkında Sık Sorulan Sorular
Trafik kazası kusur oranına kaç gün içinde itiraz edilir?
Tarafların düzenlediği maddi hasarlı tutanak sonrası şirketler arası mutabakatla verilen SBM kusuruna, sonuç bildiriminden itibaren 5 iş günü içinde yeni bilgi ve belgeyle sigorta şirketi üzerinden itiraz edilir.
Beş iş günü geçerse bütün itiraz hakkı biter mi?
Hayır. Beş iş günü sistem içi yeniden değerlendirme yoluna ilişkindir. Tazminat uyuşmazlığında sigorta tahkimi veya dava yolu şartları varsa kusur yeniden incelenebilir; zamanaşımı ayrıca hesaplanır.
Kusur oranına e-Devlet’ten itiraz edilir mi?
KTT sonucu SBM’nin sorgulama hizmetinden kontrol edilir. İtiraz yolu dosyanın durumuna göre sigorta şirketi veya aynı şirketli araçlarda SBM KTT Sorgulama ve İtiraz ekranıdır; yalnız e-Devlet’te görüntülemek itiraz oluşturmaz.
Kusur itirazında yeni belge sunmak zorunlu mu?
SBM’nin mutabakat kusuruna itiraz açıklaması, değerlendirmeye etki edebilecek yeni ek bilgi ve belge sunulmasını arar. Gerekçesiz “kabul etmiyorum” beyanı yeterli değildir.
Polisin tuttuğu kaza tutanağına SBM’den itiraz edilir mi?
Hayır. Polis veya jandarma tutanağı tarafların SBM’ye sunduğu anlaşmalı tutanak değildir. İtiraz soruşturma, ceza veya tazminat dosyasında delil ve bilirkişi talebiyle ileri sürülür.
Kamera kaydı kusur oranını değiştirir mi?
Kaza anını ve tartışmalı hareketi açıkça gösteren kamera kaydı kusur hesabında delil olarak kullanılır. Görüntü mevcut oranla çelişiyorsa oran değiştirilir; mevcut oranı doğruluyorsa değişiklik yapılmaz. Kaydın tarih-saat bilgisi ve dosya bütünlüğü korunmalıdır.
Kaza tutanağını imzalamak kusuru kabul etmek midir?
Taraf tutanağındaki imza olay anlatımı ve krokiyi kabul bakımından önemlidir; fakat sürücüler kusur yüzdesini belirlemez. Yanlış oluş anlatımı varsa imzadan önce düzeltilmelidir.
Yaralanmalı kazada sürücüler kendi tutanağını düzenleyebilir mi?
Hayır. Ölüm veya yaralanma varsa 112 aranmalı, sağlık ve trafik ekipleri beklenmeli ve kolluk tutanağı düzenlenmelidir.
Sigorta şirketi kusur itirazını reddederse ne yapılır?
Şirketler arası mutabakatla belirlenen kusur oranı süresinde yeniden değerlendirmeye sunulmasına rağmen uyuşmazlık sürerse, sigorta şirketinin tazminat işlemi bakımından önce yazılı başvuru şartı tamamlanır. Uyuşmazlığın niteliğine göre Sigorta Tahkim Komisyonu veya görevli mahkeme yolu değerlendirilir. Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonunun sonuçlandırdığı dosyalarda SBM’nin sistem içi ikinci bir itiraz aşaması bulunmadığından yargı yolu ayrıca incelenir.
Kusur oranı doğruysa değer kaybı kesin ödenir mi?
Hayır. Kusur yalnız sorumluluk oranını belirler. Değer kaybının varlığı ve miktarı aracın yaşı, kilometresi, önceki hasarı, onarılan parçaları ve kazayla bağlantısı üzerinden ayrıca hesaplanır.
Trafik Kazası Kusur Oranına İtiraz: Resmî ve Kanuni Dayanaklar
Sigorta şirketleri tutanak sisteme girdikten sonra 3 iş günü içinde kusur verir. Mutabakat kusuruna yeni belgeyle 5 iş günü içinde itiraz edilebilir; aynı şirketli araçlarda başvuru SBM ekranından yapılabilir.
Tarafların tutanak düzenleyebileceği maddi hasarlı kaza koşulları ile sigorta şirketleri ve Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonunun işlem usulünü belirler.
Zarar görenin dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Başvurunun sonucu ve kanuni süre, tahkim veya dava yolunun açılması bakımından kontrol edilir.
Motorlu araç kazasından doğan maddi zarar talepleri, zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki ve her hâlde kazadan itibaren on yıllık süreye tabidir. Fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir.
Kusur Oranı İtirazı İçin Dosyaya Özgü İnceleme
Kaza tutanağı, SBM kusur sonucu, bildirim tarihi, fotoğraf ve kamera kayıtları incelenerek sigorta itirazı, tahkim, ceza dosyası veya tazminat davasında izlenecek yol ayrılır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amacıyla hazırlanmıştır. İtiraz yolu ve süresi; tutanağı düzenleyen makam, kusur kararını veren birim, bildirim tarihi, sigorta başvurusu, zarar türü ve devam eden ceza veya hukuk dosyasına göre belirlenir.
Türkiye Genelinde Dosya Takibi ve Mersin Uygulaması
Türkiye genelinde dosya takibi
trafik kazası kusur oranına itiraz konusundaki dosya veya başvuru Türkiye’nin hangi il veya ilçesinde bulunursa bulunsun; UYAP evrakları, sözleşmeler, kurum kayıtları, tarafça sunulan belgeler, bilirkişi raporları ve diğer somut deliller birlikte incelenebilir. Görev, yetki, süre ve başvuru yolu dosyanın hukuki niteliğine göre ayrı ayrı belirlenir. Gerekli yetkilendirme bulunduğunda farklı illerdeki adliye ve kurum işlemleri, dosyanın bulunduğu yer ile uygulanacak usul kuralları gözetilerek takip edilebilir.
Mersin uygulaması ve büromuzla iletişim
Mersin merkez ile Tarsus, Erdemli, Silifke, Anamur, Mut ve diğer ilçelerde görev, yetki, süre ve ilgili adliye veya kurum uygulaması somut olay üzerinden kontrol edilir. Bakırcı Keskin Hukuk Bürosu hukuki değerlendirmeyi dosya belgeleri ve somut deliller üzerinden yapar; hukuki süreçte sonuç garantisi vermez.
Dosya belgelerinin incelenmesi ve görüşme talebi için iletişim sayfası
Resmî Kaynaklar
Yazar ve Kaynak Kontrolü
Av. Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472
Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu’na 3472 sicil numarasıyla kayıtlıdır ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda avukatlık yapmaktadır. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Son kaynak kontrolü:
Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; bu içerik sonuç garantisi vermez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye