Nükleer Yatırım Borçlanmasında Örtülü Sermaye Yüzde 25 Kuralı 2026: KVK Geçici m.20
Yeni düzenleme, bütün nükleer yatırım borçlarını genel olarak “örtülü sermaye dışında” bırakmamaktadır. KVK m.12’nin genel sistemi devam eder; geçici m.20 yalnız m.12/2’de özel olarak yüzde 50 oranında dikkate alınan belirli borçların nükleer yatırım kapsamında yüzde 25 oranıyla hesaba katılmasını öngörür. Bu nedenle yüzde 25 kuralı, öz sermayenin üç katı sınırını veya ortak/ilişkili kişi kavramını ortadan kaldıran bağımsız bir muafiyet değildir.
- Kanuni dayanak
- Örtülü sermaye genel kuralı
- KVK m.12/2’deki yüzde 50 neydi?
- Nükleer yatırımda yüzde 25 nasıl uygulanır?
- Hangi borçlar kapsamdadır?
- Hesaplama mantığı
- Örtülü sermaye çıkarsa vergi sonucu
- 2026 yürürlük kuralı
- Belgelendirme
- Sık sorulan sorular
Kanuni dayanak: KVK geçici m.20
7590 sayılı Kanunun 17. maddesi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa geçici 20. maddeyi ekledi. Geçici m.20/1, nükleer enerji santrallerinde elektrik enerjisi üretimi için önlisans ve/veya lisans alan kurumların, nükleer enerji santrali yatırımları kapsamında KVK m.12/2’de yer alan şartlarla yaptıkları borçlanmalar için, aynı fıkradaki yüzde 50 oranının 31 Aralık 2045’e kadar yüzde 25 uygulanacağını düzenler.
İkinci fıkra Cumhurbaşkanına birinci fıkradaki süreyi beş yıla kadar uzatma yetkisi verir. 7590 sayılı Kanunun m.31/d hükmü ise geçici m.20’nin 1 Ocak 2026’dan itibaren başlayan vergilendirme dönemine; özel hesap dönemi bulunan kurumlarda 1 Ocak 2026’dan itibaren başlayan hesap dönemine ait kurum kazançları için geçerli olacağını açıkça belirler.
Resmî metin TBMM 7590 sayılı Kanun metni üzerinden; KVK m.12’nin yürürlükteki metni Mevzuat Bilgi Sistemi ve uygulama açıklamaları Gelir İdaresi Başkanlığı üzerinden kontrol edilmelidir.
Örtülü sermaye genel kuralı nedir?
KVK m.12’nin temel kuralına göre kurumların ortaklarından veya ortaklarla ilişkili kişilerden doğrudan veya dolaylı olarak temin ederek işletmede kullandıkları borçların, hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun hesap dönemi başındaki öz sermayesinin üç katını aşan kısmı, ilgili hesap dönemi için örtülü sermaye sayılır. Dolayısıyla örtülü sermaye incelemesinin ilk ekseni borcun kaynağı, ikinci ekseni işletmede kullanımı, üçüncü ekseni ise borç/öz sermaye sınırıdır.
Geçici m.20 bu genel üç kat kuralını değiştirmemiştir. Nükleer enerji yatırımı yapan kurumlar için de örtülü sermaye hesabı KVK m.12’nin sistemi içinde yapılır. Yeni hükmün değiştirdiği nokta, m.12/2 kapsamında bazı borçların hesaplamaya yüzde 50 yerine yüzde 25 oranında dahil edilmesidir.
Bu nedenle “nükleer yatırım borcu örtülü sermaye sayılmaz” ifadesi doğru değildir. Borcun hangi kişiden veya kurumdan alındığı, m.12/2 şartlarını taşıyıp taşımadığı, yatırım kapsamında kullanılıp kullanılmadığı ve hesap dönemi başı öz sermaye tutarı birlikte değerlendirilir.
KVK m.12/2’deki yüzde 50 kuralı neyi ifade eder?
KVK m.12/2, ortak veya ortakla ilişkili kişi olmakla birlikte ana faaliyet konusuna uygun olarak faaliyet gösteren banka veya benzeri kredi kurumlarından yapılan borçlanmaların örtülü sermaye hesabında yüzde 50 oranında dikkate alınmasını öngören özel düzenlemedir. Gelir İdaresi uygulama açıklamalarında, bu nitelikteki borçlanmalarda borcun tamamı yerine yarısının örtülü sermaye hesabına dahil edildiği örneklerle gösterilmektedir.
Bu özel yüzde 50 yaklaşımı, yalnızca ilişkili şirkete finansman sağlayan ve gerçek anlamda banka veya benzeri kredi kurumu niteliğini taşımayan şirketler için genel olarak uygulanmaz. KVK m.12’deki kurum niteliği ve ilişki şartları somut borç veren bakımından kontrol edilmelidir.
Nükleer enerji düzenlemesi tam olarak bu yüzde 50’lik dikkate alma oranını yüzde 25’e indirir. Dolayısıyla nükleer yatırım bakımından düzenlemenin etkisi, belirli borcun örtülü sermaye testinde hesaba giren kısmını daha da azaltmaktır.
Nükleer yatırımda yüzde 25 nasıl uygulanır?
Geçici m.20’nin uygulanabilmesi için borçlanan kurumun nükleer enerji santralinde elektrik üretimi için önlisans ve/veya lisans sahibi olması gerekir. Bunun yanında borçlanmanın nükleer enerji santrali yatırımı kapsamında yapılması ve KVK m.12/2’deki şartları taşıması gerekir.
Bu üç koşul oluştuğunda, m.12/2 uyarınca normalde borç tutarının yüzde 50’sinin hesaba katılacağı yerde yüzde 25’i dikkate alınır. Örneğin şartları taşıyan 100 birimlik borç için genel m.12/2 uygulamasında 50 birim hesaplamaya dahil edilecekken, geçici m.20 kapsamında 25 birim dikkate alınır. Bu örnek yalnız oran mekanizmasını göstermek içindir; örtülü sermaye sonucunun çıkıp çıkmadığı toplam ilgili borçlar ve hesap dönemi başındaki öz sermaye üzerinden ayrıca belirlenir.
Oranın yüzde 25’e indirilmesi, borcun hukuki niteliğini faizsiz, vergisiz veya ilişkisiz hâle getirmez. Sadece örtülü sermaye hesabında dikkate alınacak tutara etki eder.
Hangi borçlar kapsamda, hangileri değil?
Geçici m.20 her banka kredisini veya her yabancı kaynağı kapsamaz. Kanun açıkça “12 nci maddenin ikinci fıkrasında yer alan şartlarla” yapılan borçlanmaları hedefler. Dolayısıyla bağımsız üçüncü kişi bankadan alınan sıradan kredi, zaten KVK m.12’de ortak veya ortakla ilişkili kişi borcu olarak örtülü sermaye testine girmiyorsa geçici m.20’yi uygulamak için ayrıca yüzde 25 hesabı yapılmaz.
Kapsama giren borç, m.12/2’deki ilişkili banka veya benzeri kredi kurumu yapısına sahip olmalı ve nükleer enerji santrali yatırımı kapsamında kullanılmalıdır. Kurumun aynı kredi hattını hem nükleer yatırım hem de başka faaliyetlerinde kullanması hâlinde yatırım bağlantısının ayrıştırılması gerekir.
İlişkili finansman şirketi yalnız grup şirketlerine borç veriyor ve banka veya benzeri kredi kurumu niteliklerini taşımıyorsa, KVK m.12’nin genel hükümleri uygulanabilir. Borç verenin hukuki statüsü, lisansı, ana faaliyet konusu ve finansman faaliyetinin niteliği dosyada gösterilmelidir.
Örtülü sermaye hesaplaması nasıl kurulmalı?
Hesaplamada önce KVK m.12 kapsamına giren borçlar belirlenir. Daha sonra m.12/2 şartlarını taşıyan nükleer yatırım borçları geçici m.20 uyarınca yüzde 25 oranıyla dikkate alınır. Diğer ilişkili kişi borçları ise kendi kanuni oran ve kurallarına göre hesaba dahil edilir. Ortaya çıkan toplam, hesap dönemi başındaki öz sermayenin üç katıyla karşılaştırılır.
Yabancı para borçlarında kur değerlemesi, borcun alındığı tarih ve sonraki dönemlere sarkan bakiyeler bakımından KVK m.12 ve ilgili tebliğ açıklamaları esas alınır. Öz sermaye de Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre hesap dönemi başındaki tutar üzerinden belirlenir.
Birden fazla borç veren, farklı kredi türleri ve karma kullanım bulunan projelerde her finansman kaleminin hukuki niteliği ayrı satırda izlenmelidir. “Toplam yatırım kredisi” adı altında bütün borçlara yüzde 25 uygulamak, kanunun m.12/2’ye yaptığı açık atfı göz ardı eder.
Örtülü sermaye oluşursa hangi vergi sonuçları doğar?
Örtülü sermaye sayılan borç kısmına ilişkin faiz, kur farkı ve benzeri giderlerin kurum kazancının tespitindeki durumu KVK m.11 ve m.12 hükümleriyle birlikte değerlendirilir. Örtülü sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faiz ve benzeri tutarlar, kanundaki şartlarla dağıtılmış kâr payı sayılmasına ilişkin sonuçlar doğurabilir.
Geçici m.20 bu sonuçları kaldırmamaktadır. Düzenleme yalnız hesaplamaya giren belirli borç tutarının oranını değiştirir. Yüzde 25 dikkate alma sonucunda yine de öz sermayenin üç katını aşan örtülü sermaye oluşuyorsa, genel vergi sonuçları uygulanır.
Bu nedenle finansman planlamasında yalnız yüzde 25 avantajına bakmak yerine borç/öz sermaye dengesi, ilişkili kişi yapısı, faiz oranı, transfer fiyatlandırması ve kaynak kullanım amacı birlikte ele alınmalıdır.
Hüküm 2026 yılına hangi tarihten itibaren uygulanır?
7590 sayılı Kanun 31 Temmuz 2026’da yayımlanmış olsa da m.31/d, m.17’nin özel yürürlük kuralını düzenlemiştir. Geçici m.20, 1 Ocak 2026’dan itibaren başlayan vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için de 1 Ocak 2026’dan itibaren başlayan hesap dönemleri esas alınır.
Bu nedenle 2026 takvim yılı hesap dönemi kullanan bir kurum bakımından, düzenleme yılın ortasında yayımlanmış olsa da 2026 vergilendirme dönemine uygulanır. Vergi karşılığı ve geçici vergi hesaplarının yeni hükme göre gözden geçirilmesi gerekir.
Yüzde 25 oranı 31 Aralık 2045’e kadar uygulanmak üzere düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanı bu süreyi beş yıla kadar uzatabilir. Süre uzatma yetkisi oranı değiştirme yetkisi olarak değil, kanunda yazılı uygulama süresini uzatma yetkisi olarak düzenlenmiştir.
Finansman dosyasında hangi belgeler bulunmalı?
Nükleer yatırım finansmanında geçici m.20 uygulanacaksa borç veren kurumun ortak veya ortakla ilişkili kişi statüsü, banka veya benzeri kredi kurumu niteliği, kredi sözleşmesi, fon akışı ve borcun nükleer yatırımda kullanıldığını gösteren ödeme ve proje kayıtları birlikte saklanmalıdır. Lisans/önlisans belgesi de kurumun özel hüküm kapsamındaki statüsünü destekler.
Fonların farklı faaliyetlerde kullanılması hâlinde yatırım payı objektif bir yöntemle ayrıştırılmalıdır. Kredi doğrudan yatırım malı veya inşaat ödemesine gitmiyorsa, nakit akışının nükleer yatırım bağlantısı ayrıca açıklanmalıdır.
Vergi hesabında yüzde 25 uygulanan her borç için gerekçe notu hazırlanması, sonraki incelemelerde hangi kanuni şartın hangi belgeyle karşılandığını göstermeyi kolaylaştırır. Yalnız bilanço hesabında oranı değiştirmek, uygulamanın hukuki dayanağını ispatlamak için yeterli değildir.
Nükleer yatırımın diğer vergi hükümleri için damga vergisi istisnası, inşaat KDV iadesi, makine-teçhizat KDV istisnası ve yatırım tamamlanmazsa KDV yaptırımı yazıları birlikte incelenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Her nükleer yatırım kredisi yüzde 25 mi dikkate alınır?
Hayır. Borçlanmanın KVK m.12/2 şartlarını taşıması ve nükleer enerji santrali yatırımı kapsamında yapılması gerekir.
Yüzde 25 oranı borcun faiz oranı mı?
Hayır. Örtülü sermaye hesabında belirli borcun dikkate alınacak oranıdır.
Öz sermayenin üç katı kuralı kalktı mı?
Hayır. KVK m.12’nin genel üç kat testi devam eder.
Bağımsız bankadan alınan krediye yüzde 25 uygulanır mı?
Kredi KVK m.12 kapsamında ortak/ilişkili kişi borcu değilse zaten bu özel oran hesabının konusu değildir.
İlişkili finansman şirketinden alınan her borç m.12/2 kapsamında mı?
Hayır. Borç verenin banka veya benzeri kredi kurumu niteliği ve m.12/2 şartları ayrıca incelenir.
Hüküm hangi yıl için geçerli?
1 Ocak 2026’dan itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ait kurum kazançları için uygulanır.
Yüzde 25 ne zamana kadar uygulanacak?
31 Aralık 2045’e kadar; Cumhurbaşkanı süreyi beş yıla kadar uzatabilir.
Örtülü sermaye çıkarsa faiz gideri tamamen serbest mi?
Hayır. KVK’nın örtülü sermayeye ilişkin genel vergi sonuçları uygulanır.
Yabancı para kredi de kapsama girebilir mi?
Diğer şartlar sağlanıyorsa girebilir; kur ve borç tutarı hesabı KVK m.12 ve ilgili tebliğlere göre yapılır.
Resmî dayanak nedir?
7590 sayılı Kanun m.17 ve m.31/d ile 5520 sayılı KVK m.12 ve geçici m.20’dir.
Resmî Kaynaklar
- TBMM — 7590 sayılı Kanun m.17 ve m.31
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Kurumlar Vergisi Genel Tebliği
Mersin Barosu, Sicil 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Tek fiziksel ofis Mersin’dedir. Türkiye genelindeki hukuki süreçler, görev ve yetki kuralları elverdiği ölçüde Mersin’den takip ve koordine edilir.
Bu içerik 15.09.2026 tarihinde yürürlükteki 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ve 7590 sayılı Kanunun resmî metni esas alınarak hazırlanmıştır.
(E-İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
