B&KBakırcı & KeskinHUKUK BÜROSU
TR
TürkçeEnglishDeutschРусскийالعربية中文
Menü

Ölçü Şişelerinde Ters Epsilon: Kapasite Toleransı ve Parti Kontrolü

Ölçü şişesinde ters epsilon, şişenin kapasite ve işaretleme şartlarına uygunluğunu gösteren özel metrolojik işarettir. Ölçü Kapları Olarak Kullanılan Ölçü Şişelerine Dair Yönetmelik (75/107/AT), nominal hacmi 0,05 litre ile 5 litre arasında bulunan ve belirli yapısal şartları taşıyan şişeleri düzenler. Üretici, Yönetmeliğin Ek I bölümündeki şartları karşıladığını belgelendirdikten sonra bu işareti kendi sorumluluğunda uygular. Kapasite uygunluğu ise yalnız şişenin üzerinde yazan hacim okunarak belirlenmez; 20°C esas alınır, izin verilen hata sınırı seçilir ve Ek II kapsamındaki numune sonuçları değerlendirilir.

Bu incelemenin konusu, sıvı doldurulmadan önce ölçü kabı olarak üretilen veya ithal edilen şişenin hukuki ve teknik uygunluğudur. Dolum işletmesinin ambalaj içindeki ürün miktarıyla ilgili yükümlülükleri ayrı bir düzenlemeye dayanır. Şişe üreticisi açısından esas dosya; tasarım, üretici markası, kalıptaki zorunlu işaretler, kapasite ölçümleri ve üretim partisi arasındaki bağlantıyı ortaya koymalıdır. 7223 sayılı Kanun m.4/1 uyarınca teknik düzenlemesine aykırı ürünün uygunsuzluğu giderilmeden piyasaya arzı ve piyasada bulundurulması yasaktır.

Ölçü şişesinin kapsam, kapasite, zorunlu işaretler ve istatistiksel parti kontrolü
Üretim partisinin kabulünde numune sayısı, hesap yöntemi ve üç eşitsizlik birlikte değerlendirilir.

Her boş şişe ölçü şişesi sayılır mı?

Yönetmelik m.4/1-ç ve m.5 birlikte uygulanır. Malzeme cam olmalı veya camla aynı metrolojik güvenceleri sağlayacak ölçüde sertliğini ve şeklini korumalıdır. Şişe, sıvının depolanması, taşınması ya da dağıtılması için kapalı veya kapatılabilir biçimde tasarlanmış bulunmalıdır. Ayrıca belirli bir seviyeye veya tam kapasitesinin belirli bir oranına kadar doldurulduğunda içerdiği sıvının hacmini yeterli doğrulukla belirlemeye elverişli metrolojik özellikler ve standart şekil aranır. Yalnız ticari katalogda litre bilgisi bulunması bu şartların tamamının karşılandığını göstermez.

Kapsamın alt sınırı 50 mililitre, üst sınırı 5.000 mililitredir; sınır değerler kapsama dahildir. Malzeme ve hacim birlikte incelenmelidir. Cam dışındaki bir malzemeye ilişkin değerlendirmede, kabın adı veya hammaddenin ticari sınıfı yerine Yönetmeliğin aradığı şekil kararlılığı ve ölçüm güvencesi esas alınır. Üretim çizimindeki hacim, katalogdaki hacim ve fiziksel şişenin üzerindeki işaret aynı ürünü tanımlamalıdır. Satın alma dosyasında yalnız renk, ağırlık ve ağız çapının bulunması, ölçü şişesinin kapasite rejimini açıklamaya yeterli değildir.

Hangi yönetmelik ve kanun hükümleri uygulanır?

Esas düzenleme, 4 Haziran 2015 tarihli ve 29376 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 75/107/AT Yönetmeliğidir. Yönetmelik m.9, 11 Nisan 2002 tarihli eski düzenlemeyi yürürlükten kaldırmıştır. Bu nedenle teknik şartnameye yalnız yönetmeliğin adını yazmak yeterli bir kaynak kontrolü değildir; tarih, sayı ve eklerin hangi metne ait olduğu da belirlenmelidir. Güncel ana metne Resmî Gazete’nin 4 Haziran 2015 sayısından, sayısal şartlara ise aynı yayının Ek I ve Ek II bölümünden ulaşılır.

Kanuni düzeyde 7223 sayılı Kanun m.4/1 teknik düzenlemeye uygunluğu, m.7/1-a imalatçının uygun ürün arz etmesini düzenler. Bu yükümlülüklerin ölçü şişesindeki somut karşılığı; doğru kapasite, kurala uygun işaretleme ve doğrulanabilir denetim sonucudur. Sitedeki teknik düzenlemeye aykırı ürünün piyasaya arzı incelemesi genel yasağı açıklar. Burada ürünün uygunluğuna karar verirken kullanılacak özel ölçütler, şişe yönetmeliğinin eklerinden alınmalıdır.

Nominal kapasite, limit hacim ve gerçek kapasite nasıl ayrılır?

Ek I m.1.1 uyarınca nominal kapasite, şişenin üzerine işaretlenen ve normal kullanımda şişenin içermesi gereken sıvı hacmidir. Ek I m.1.2’deki limit hacim, şişenin ağzına kadar doldurulduğunda içerdiği hacmi ifade eder. Ek I m.1.3’teki gerçek kapasite ise nominal kapasiteye karşılık gelen şartlarda doldurulan şişenin fiilen içerdiği hacimdir. Bu kavramların ortak sıcaklık referansı 20°C’dir. Ağza kadar yapılan ölçümün sonucu, dolum seviyesine ait nominal kapasiteyle açıklamasız karşılaştırılamaz.

Bu ayrım üretici ile dolum tesisi arasındaki teknik belgelerde açıkça korunmalıdır. Çizimde nominal dolum çizgisi, tam doluluk seviyesi ve aralarındaki mesafe ayrı bilgiler olarak gösterilmelidir. Bir raporda yalnız tek bir hacim rakamı bulunması, hangi kapasitenin ölçüldüğünü açıklamaz. Ölçümün ağız hizasında mı yoksa nominal seviyede mi yapıldığının kayda geçirilmesi, raporun sonradan incelenmesini sağlar. Şişenin toplam iç boşluğunun fazla olması, nominal seviyedeki kapasite eksikliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; iki ölçümün amacı ve karşılaştırma değeri farklıdır.

Ölçü şişesinde izin verilen kapasite farkı kaçtır?

Ek I m.3 ve Tablo 1, gerçek kapasite ile nominal kapasite arasındaki izin verilen en büyük farkı hem eksi hem artı yönde belirler. Bazı hacim aralıklarında sabit mililitre, bazılarında nominal kapasitenin yüzdesi kullanılır. Dolayısıyla bütün şişelere tek bir yüzde uygulamak doğru değildir. Tablo, 20°C sıcaklık ve Ek II’deki kontrol şartları altında değerlendirilir. Limit kapasitedeki en büyük kabul edilebilir hata da karşılık gelen nominal kapasite için izin verilen hata ile aynı olmalıdır.

750 mililitrelik nominal kapasite için tablo değeri 10 mililitredir; alt sınır 740, üst sınır 760 mililitre olur. Bu değerlerin hesaplanması, üretim partisinin otomatik kabulü anlamına gelmez. Parti kabulünde numune ortalaması ile ölçümlerin dağılımı ayrıca incelenir. Bir raporda yalnız tolerans aralığının yazılması, Ek II’deki istatistiksel değerlendirmenin yapıldığını göstermez. Aynı şekilde şişenin nominal hacmini değiştirip eski ölçüm raporunu kullanmak, raporun yeni kapasiteyi doğruladığı anlamını taşımaz.

Ek I Tablo 1: nominal kapasiteye göre iki yönlü azami hata
Nominal kapasiteİzin verilen fark
50–100 mlArtı veya eksi 3 ml
100–200 mlNominal kapasitenin artı veya eksi %3’ü
200–300 mlArtı veya eksi 6 ml
300–500 mlNominal kapasitenin artı veya eksi %2’si
500–1.000 mlArtı veya eksi 10 ml
1.000–5.000 mlNominal kapasitenin artı veya eksi %1’i

Dolum seviyesi ile tepe boşluğu neden belgelenir?

Ek I m.2, sabit bir seviyeye kadar doldurma ve sabit bir boşluğa kadar doldurma yöntemlerini düzenler. Aynı tasarıma sahip şişelerde nominal kapasite ile ağza kadar kapasite arasındaki farkın kararlılığı gerekir. Şişenin dış görünüşünün aynı kalması, iç hacmin veya dolum seviyesinin aynı kaldığını tek başına kanıtlamaz. Bu nedenle kalıp revizyonu yalnız görsel tasarım değişikliği olarak değerlendirilmemeli; nominal kapasiteye karşılık gelen geometrinin korunup korunmadığı da incelenmelidir.

Ek I m.8.2, dolum yöntemine uygun ek bilgilerin şişenin tabanında veya taban dikişinde bulunmasını öngörür. Limit dolum hacmi santilitre cinsinden, birim işareti kullanılmadan ve/veya üst limit seviyesi ile teorik dolum seviyesi arasındaki mesafe milimetre olarak belirtilir. Bu işaretler nominal kapasite işaretiyle karışıklık oluşturmamalıdır. Dolum işletmesine verilen çizimde hangi rakamın kapasiteyi, hangisinin mesafeyi ifade ettiği açıklanmalıdır. Kalıptaki bir sayı, hangi işlevle konulduğu incelenmeden üretim tarihi veya model kodu olarak yorumlanmamalıdır.

Üretici markası ve ters epsilon kim tarafından uygulanır?

Ek I m.5’in ilk paragrafı, ölçü şişesi üreticisine kendisini tanımlayan markayı tescil ettirme ve Bakanlığa bildirme yükümlülüğü getirir. Şişeyi kullanan içecek markası ile boş şişeyi üreten işletmenin tanıtıcı işareti aynı hukuki işlevi taşımaz. Üreticinin kimliğinin kalıptaki işaret üzerinden belirlenebilmesi, kapasite uygunsuzluğunun hangi üretim kaynağıyla bağlantılı olduğunu ortaya koyar. Tedarikçinin ticari unvanı ile şişe üzerindeki üretici işaretinin eşleştirilmesi bu nedenle sözleşme ve kabul dosyasının temel kontrollerindendir.

Aynı maddenin üçüncü paragrafına göre üretici, Yönetmelik ve eklerindeki şartları karşıladığını belgelendirdikten sonra ters epsilon işaretini kendi sorumluluğu altında şişeye uygular. İşaretin yüksekliği en az 3 milimetre olmalıdır. Ters epsilonu taşıyan bir kalıp çiziminin bulunması, kapasite uygunluğunun yerine geçmez. İşaretin uygulanması ile dayandığı teknik kayıtlar birlikte ele alınmalıdır. Yönetmelik m.6/1 de bu işaretin yalnız Yönetmelik şartlarını taşıyan ölçü şişelerine konulabileceğini açıkça düzenler.

Şişenin üzerinde hangi bilgiler bulunmalıdır?

Ek I m.8, işaretlerin silinmez, kolay okunabilir ve görünür olmasını ister. Nominal hacim litre, santilitre veya mililitre olarak yazılmalı ve uygun birim işaretiyle belirtilmelidir. Ek I m.8.1.2 üreticinin tescilli markasını, m.8.1.3 ters epsilon işaretini zorunlu bilgiler arasında sayar. İşaretlerin konumu ve niteliği birlikte değerlendirilir; yalnız sevk evrakında veya internet kataloğunda bilgi bulunması, şişe üzerindeki zorunlu işaretlerin eksikliğini gidermez.

Nominal hacim rakamlarının asgari yüksekliği de Ek I m.8.1.1’de düzenlenmiştir: 100 santilitrenin üzerinde 6 milimetre, 20 santilitrenin üzerinde ve 100 santilitreye kadar 4 milimetre, 20 santilitre ve altında 3 milimetre esas alınır. Bu ölçüler ile ters epsilonun en az 3 milimetrelik yüksekliği birbirine karıştırılmamalıdır. Kontrol yalnız işaretin mevcut olup olmadığına indirgenmemeli; boyut, okunabilirlik ve diğer rakamlarla karışma ihtimali de kayda geçirilmelidir. Ek I m.8.2.2, zorunlu işaretlerle karışıklık tehlikesi doğurmayan başka işaretlere izin verir.

Kapasite ölçümü hangi sıcaklıkta ve hangi doğrulukta yapılır?

Ek I m.4, gerçek kapasitenin nominal kapasiteye karşılık gelen seviyeye kadar doldurulan 20°C’deki suyun miktarı belirlenerek kontrol edilmesini düzenler. Eşdeğer hassasiyeti sağlayan dolaylı yöntem de kabul edilir. Ek II m.2’nin tarif ettiği işlemde şişe önce boş tartılır; yoğunluğu bilinen 20°C’deki suyla ilgili seviyeye kadar doldurulur ve ardından dolu tartılır. Bu işlem, gerekli ölçüme uygun yasal ölçme aleti kullanılarak gerçekleştirilir. Sıvının yoğunluğu bilinmeden yalnız kütle farkını hacim olarak kaydetmek, yöntemin gereklerini karşılamaz.

Ek II m.2’ye göre kapasite ölçümündeki hata, ilgili nominal kapasite için izin verilen en büyük hatanın beşte birinden fazla olamaz. Böylece ürün toleransı ile kontrol sisteminin ölçüm hatası için farklı sınırlar uygulanır. 750 mililitrelik şişede ürünün hata sınırı 10 mililitre olduğundan, kapasite ölçümünün hata sınırı 2 mililitreyi aşamaz. Raporda su sıcaklığının, kullanılan dolum seviyesinin, boş ve dolu tartım sonuçlarının bulunması, hesaplamanın denetlenebilmesini sağlar. Ölçüm cihazının çözünürlüğü tek başına bütün yöntemin bu doğruluk şartını sağladığını kanıtlamaz.

Parti hangi numuneyle temsil edilir?

Ek II m.1’e göre esas yaklaşım, aynı tasarım ve aynı imalatı temsil eden numunenin bir saatlik üretime denk gelen şişe partisinden alınmasıdır. Numunenin temsil ettiği üretim aralığı açık olmalıdır. Farklı tasarımlara veya farklı üretim koşullarına ait şişelerin tek hesapta toplanması, temsil bağlantısını belirsizleştirir. Depodan seçilen şişelerin hangi üretim partisine ait olduğunun gösterilmesi, numune sayısının doğru olmasından ayrı bir gerekliliktir. Numune adedi tek başına denetimin kapsamını açıklamaz.

Aynı hüküm, sonuç tatminkâr değilse ikinci kontrol yapılabilmesini düzenler. Bu kontrol daha uzun üretim süresini temsil eden partiden numune alınarak veya üretim Bakanlıkça resmen tanınmış kontrole tabi tutuluyorsa üreticinin kontrol kartları kullanılarak yürütülür. İlk ölçüm kayıtlarının silinip yalnız ikinci sonucun saklanması, denetim sürecini eksik gösterir. Hangi kontrolün yapıldığı, numunenin nereden seçildiği ve hangi üretim aralığına karşılık geldiği birlikte tutulmalıdır. Ek II’deki iki yönteme bağlı olarak numune sayısı 35 veya 40 şişedir.

35 şişelik standart sapma yöntemi nasıl değerlendirilir?

Ek II m.3.1’de numune sayısı 35’tir. Numunelerin gerçek kapasitelerinin ortalaması ile standart sapması hesaplanır. Üst sınır nominal kapasiteye izin verilen hatanın eklenmesiyle, alt sınır aynı hatanın çıkarılmasıyla bulunur. Kabul için üç şart birlikte aranır: ortalama artı 1,57 standart sapma üst sınırı aşmamalı; ortalama eksi 1,57 standart sapma alt sınırın altında kalmamalı; standart sapma ise üst ve alt sınır farkının 0,266 katından büyük olmamalıdır. Yalnız ortalamanın nominal hacme eşit olması yeterli değildir.

Bu yöntemde standart sapma, Ek II m.3.1.4’teki hesap düzeniyle bulunur; 35 ölçüme ait düzeltilmiş kareler toplamı 34’e bölünerek varyans hesaplanır ve karekökü alınır. Elektronik tabloda farklı bir standart sapma işlevinin seçilmesi sonucu değiştireceğinden hesap yöntemi açıkça belirtilmelidir. 750 mililitrelik şişenin 740 ve 760 mililitrelik sınırları için dağılım şartındaki üst değer 5,32 mililitredir. Ancak bu sınırın karşılanması da tek başına kabul sağlamaz; ortalamaya ilişkin iki eşitsizlik ayrıca sağlanmalıdır.

40 şişelik yöntemde dağılım nasıl hesaplanır?

Ek II m.3.2’deki ortalama dağılım yönteminde 40 şişe kullanılır. Numune seçim zamanına göre beşer şişelik sekiz alt grup oluşturulur. Her alt grubun en büyük ve en küçük gerçek kapasitesi arasındaki fark bulunur; sekiz farkın aritmetik ortalaması alınır. Yönetmelikte ortalama dağılım olarak kullanılan büyüklük budur. Şişeleri sonradan kapasite büyüklüğüne göre sıralayarak alt gruplamak, seçim zamanına dayanan bu düzenin yerine geçmez. Alt grupların oluşumu hesap sonucuyla birlikte kaydedilmelidir.

Kabul için ortalama kapasite artı ortalama dağılımın 0,668 katı üst sınırı aşmamalı; ortalama kapasite eksi aynı çarpım alt sınırdan küçük olmamalıdır. Ayrıca ortalama dağılım, üst ve alt kapasite sınırları farkının 0,628 katını geçmemelidir. Ek II m.3.2.3 bu üç şartın aynı anda sağlanmasını arar. 35 şişelik yöntemin katsayıları ile 40 şişelik yöntemin alt grup hesapları aynı raporda birleştirilmemelidir. Numune sayısı, hesaplanan değişken ve kullanılan kabul eşitsizlikleri birbiriyle uyumlu olmalıdır.

İthalatçı boş ölçü şişesini alırken neyi doğrulamalıdır?

7223 sayılı Kanun m.9/1-b, ithalatçının ürün piyasaya arz edilmeden önce gerekli uygunluk işaretlerini, belgelerini ve imalatçının ilgili yükümlülüklerini teyit etmesini ister. Ölçü şişesinde bu kontrolün ürüne özgü kısmı; üretici markası, ters epsilon, hacim işaretleri ve bunların kapasite sonuçlarıyla bağlantısıdır. Satıcıdan alınan genel bir kalite belgesi, hangi şişe tasarımının ve hangi üretim partisinin incelendiğini göstermiyorsa tek başına bu bağlantıyı kurmaz. Belge üzerindeki ürün kodu fiziksel şişeyle eşleştirilmelidir.

Kanun m.9/1-c gereğince ithalatçı, uygun olmadığını bildiği veya bilmesinin gerektiği ürünü uygun hale getirilmeden piyasaya arz edemez. Depolama ve nakliye şartlarının uygunluğu bozmaması yükümlülüğü de m.9/1-f’te düzenlenir. Genel yükümlülüklerin ayrıntısı ithalatçının piyasaya arz öncesi kontrolü yazısında açıklanmıştır. Şişeye özgü değerlendirmede ise işaretin biçimi ile kapasite raporunun temsil ettiği ürün beraber incelenmelidir.

Üretim dosyasında hangi kayıtlar birbiriyle eşleşmelidir?

7223 sayılı Kanun m.7/1-ç, uygunluğun seri üretim boyunca sürdürülmesi ve tasarım değişikliklerinin izlenmesi için imalatçıya yükümlülük verir. Ölçü şişesi bakımından üretim çizimi, kalıp revizyonu, nominal hacim, üretici işareti ve test sonucu aynı ürün sürümünü göstermelidir. Bir modelin önceki üretimine ait uygunluk sonucu, sonraki bütün değişiklikleri kendiliğinden kapsamaz. Özellikle iç hacmi veya dolum seviyesini etkileyen değişiklikler teknik kayıtta görünür olmalıdır. Kaydın amacı belge sayısını artırmak değil, ölçüm sonucunun hangi ürünü anlattığını belirlemektir.

İncelemeyi kolaylaştıran dosya; ürün çizimini, zorunlu işaretlerin okunaklı fotoğraflarını, marka bilgisini, numune seçim kaydını, ham tartım verilerini ve kabul hesabını beraber içerir. Bu liste, Yönetmelikte adı konulmuş yeni bir başvuru formu veya ayrı bir ruhsat olarak sunulmamalıdır; mevcut uygunluk yükümlülüğünün ispatını düzenleyen çalışma yöntemidir. Kanun m.7/1-c, uygunluk değerlendirmesine ilişkin teknik dosya ve belgelerin teknik düzenlemedeki süre boyunca, süre belirtilmediğinde piyasaya arzdan itibaren en az on yıl saklanmasını öngörür.

İşaretli şişede de denetim ve düzeltme yapılır mı?

Ek I m.6, Bakanlığın üretim yerinden; bunun pratik olmadığı durumda ithalatçıdan veya ithalatçının yetkili temsilcisinden numune alarak kontrol yapmasını düzenler. İstatistiksel numune kontrolünün etkinliği, Ek II’deki yöntemle karşılaştırılabilir olmalıdır. Ters epsilonun bulunması denetimi engellemez. 7223 sayılı Kanun m.15/6 da uygunluk belgelerinin veya işaretlerinin, yetkili kuruluşun denetim yapmasına ve uygun olmayan ürün hakkında işlem uygulamasına engel oluşturmadığını açıkça belirtir.

Uygunsuzluğun öğrenilmesi halinde imalatçının düzeltici önlem yükümlülüğü 7223 sayılı Kanun m.7/1-h’te düzenlenir. Kapasite hesabındaki başarısızlık, yanlış hacim işareti ve üretici kimliğinin belirlenememesi aynı tespit değildir; her biri ilgili hükümle ilişkilendirilmelidir. Numune seçimi veya hesap yöntemine yönelik açıklama da ham kayıtlarla desteklenmelidir. Piyasa gözetimi ve denetimi incelemesi genel usulü açıklar. Ölçü şişesindeki teknik değerlendirmede raporun Ek I sınırlarıyla Ek II kabul şartlarını ayrı ayrı göstermesi gerekir.

Ölçü şişesinin kapasitesi ve işaretleri hakkında sorular

Ters epsilon ile hazır ambalajdaki e işareti aynı mıdır?

Hayır. Ters epsilon, 75/107/AT kapsamındaki ölçü şişesinin özel uygunluk işaretidir. Hazır ambalajın üzerindeki e işareti farklı bir düzenlemeye ve ambalaj içeriğinin miktarına ilişkindir. Şişenin ters epsilon taşıması, dolum işletmesinin satışa sunduğu sıvı miktarını ayrıca kontrol etme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Ölçü şişesinin ters epsilon taşıması zorunlu mudur?

Yönetmelik kapsamındaki uygun ölçü şişelerinde Ek I m.5 ve m.8.1.3 uyarınca ters epsilon bulunmalıdır. İşareti üretici, şartları karşıladığını belgelendirdikten sonra kendi sorumluluğu altında uygular. Ticaret Bakanlığının ürün kuralları rehberi de bu işaretin ölçü şişelerinde zorunlu olduğunu açıklar.

50 mililitre ve 5 litre şişeler kapsama dahil midir?

Evet. Yönetmelik m.5/1-b, nominal hacmi 0,05 litreden az ve 5 litreden çok olmayan şişeleri esas alır. Her iki sınır değer dahildir. Bunun yanında malzeme, kapatılabilirlik, kullanım amacı ve metrolojik özelliklerle ilgili diğer kapsam şartlarının da karşılanması gerekir.

750 mililitrelik ölçü şişesinin kapasite toleransı nedir?

Ek I Tablo 1’e göre 750 mililitrelik şişede en büyük fark artı veya eksi 10 mililitredir. Kapasite sınırları 740 ve 760 mililitredir. Bu değerler 20°C ve ilgili kontrol şartları altında uygulanır; üretim partisinin kabulü ayrıca Ek II’deki istatistiksel koşullara bağlıdır.

Şişenin ağzına kadar aldığı su nominal hacim midir?

Ek I m.1.2’ye göre ağza kadar dolumdaki hacim limit hacimdir. Nominal kapasite, normal kullanımda şişenin içermesi gereken ve üzerine işaretlenen hacimdir. İki değer farklı işlev taşır. Ölçüm raporunda dolum seviyesi belirtilmeden elde edilen su hacmi nominal kapasiteyle doğrudan karşılaştırılmamalıdır.

Ters epsilon için asgari büyüklük kaç milimetredir?

Ek I m.5’in üçüncü paragrafı, ters epsilonun yüksekliğini en az 3 milimetre olarak belirler. Nominal hacim rakamlarının asgari yüksekliği ise kapasite sınıfına göre ayrıca belirlenir. Bir işaretin boyutuna ilişkin şartı sağlamak diğer zorunlu rakamların doğru boyutta bulunduğunu göstermez.

35 şişenin ortalama hacmi doğruysa parti kabul edilir mi?

Tek başına ortalamanın doğru olması yeterli değildir. Ek II m.3.1.3, ortalamanın standart sapmayla birlikte değerlendirildiği iki sınır kontrolünü ve ayrıca standart sapma sınırını birlikte arar. Üç koşulun aynı anda karşılanması gerekir. Yalnız ortalamayı bildiren sonuç belgesi kabul hesabının tamamını içermez.

40 şişelik yöntemde alt gruplar nasıl oluşturulur?

Ek II m.3.2.4.2 uyarınca numune seçim zamanına göre beşer şişelik sekiz alt grup kurulur. Her grubun en büyük ve en küçük kapasitesi arasındaki fark hesaplanır. Bu sekiz farkın ortalaması, yöntemdeki ortalama dağılımı verir. Sonradan hacim büyüklüğüne göre sıralama bu grup düzeninin yerine geçmez.

Şişede üretici işareti yerine dolum yapan markanın logosu yeterli midir?

Ek I m.8.1.2, ölçü şişesi üreticisinin tescil edilmiş markasını arar. Dolum yapan işletmenin logosunun bulunması, boş şişe üreticisinin tanımlanması şartını tek başına karşılamaz. Zorunlu üretici işareti ile ürünün satış markası ayrı işlevler gördüğünden teknik dosyada birbirinden ayrılmalıdır.

Ters epsilon bulunan şişeden resmî numune alınabilir mi?

Evet. Yönetmelik Ek I m.6 numune üzerinden kontrolü düzenler. Ayrıca 7223 sayılı Kanun m.15/6, uygunluk işareti veya belgesi bulunmasının denetimi engellemediğini belirtir. Denetimde şişe üzerindeki işaretler kadar kapasite sınırları, numunenin temsil niteliği ve istatistiksel kabul hesabı da önem taşır.

İstanbul ve Mersin’de şişe tedarik dosyasının değerlendirilmesi

İstanbul veya Mersin’deki bir işletmenin boş ölçü şişesi tedarikinde aynı ulusal kapasite ve işaretleme kuralları uygulanır. İthalat belgesindeki ürün kodu, teslim edilen şişenin üretici işareti ve ölçüm raporundaki tasarım bilgisi birlikte incelenmelidir. Hukuki değerlendirmede sözleşmedeki teslim tanımı ile teknik numunenin hangi üretim partisini temsil ettiği açıkça eşleştirilir; yalnız tedarikçinin bulunduğu şehir uygunluk sonucunu belirlemez.

Resmî kaynaklar ve mevzuat

Son mevzuat kontrolü: 24 Ekim 2026.

İstanbul ve Mersin ofisleri

İstanbul · Polaris Plaza

Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul

İstanbul ofisi ve randevu

Mersin · Profit İş Merkezi

İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin

Mersin ofisi ve randevu

Hukuki değerlendirme için iletişim

bakircipartners@gmail.com · +90 552 224 43 66

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla Araİletişim Bilgileri

tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Telefon WhatsApp