Optisyen Odası Disiplin Kurulu Kaç Kişidir? 5 Asıl 5 Yedek, 3 Yıl ve 5 Yıl Kıdem | m.31 (2026)

Disiplin kurulunun oluşumunun hukuki dayanağı nedir?

Türk Optisyen-Gözlükçüler Birliği Yönetmeliğinin 31’inci maddesi oda disiplin kurulunun yapısını, görev süresini ve adaylarda aranan mesleki kıdem şartını düzenler. Disiplin kurulu oda üyelerinin mesleki davranışları hakkında Yönetmelikte öngörülen soruşturma ve karar mekanizmasının temel organıdır.

Kurulun sayısı veya görev süresi oda genel kurulunun serbest takdirine bırakılmamıştır. Genel kurul adaylar arasından seçim yapar; ancak organın 5 asıl ve 5 yedek üyeden oluşması ile üç yıllık görev süresi Yönetmelikten doğar.

Disiplin kurulu kaç asıl ve kaç yedek üyeden oluşur?

Kurul beş asıl ve beş yedek üyeden oluşur. Asıl üyeler kurul toplantılarına katılarak soruşturma ve karar süreçlerinde oy kullanır. Yedek üyeler ise asıl üyelikte boşalma veya somut dosyada çekinme/ret nedeniyle kurulun tamamlanmasına ihtiyaç duyulduğunda Yönetmelikteki sıraya göre devreye girebilir.

Seçim tutanağında asıl ve yedek sıraların açık olması gerekir. Yedek üyenin hangi sırada çağrılacağı sonradan kişisel tercihle değiştirilmemelidir.

Disiplin kurulunun görev süresi kaç yıldır?

Yönetmelik m.31 görev süresini üç yıl olarak belirler. Bu süre, oda olağan genel kurulunun her yıl Eylül ayında yapılması kuralıyla karıştırılmamalıdır. Genel kurul yıllık toplanır; disiplin kurulu ise seçildiği üç yıllık dönem boyunca görevini sürdürür.

Üç yıl boyunca kurula gelen disiplin dosyalarının takibi kesintisiz yapılmalıdır. Görev süresinin sonuna yaklaşılması, açık soruşturma dosyalarının bekletilmesine veya savunma sürelerinin ihlal edilmesine gerekçe olmaz.

Disiplin kurulu adayında kaç yıllık mesleki kıdem gerekir?

Disiplin kuruluna seçilecek kişinin Türkiye’de en az beş yıl mesleki faaliyette bulunmuş olması gerekir. Bu açık kıdem şartı, disiplin kurulunun mesleki uygulamayı değerlendirecek deneyime sahip kişilerden oluşmasını amaçlar.

Beş yıl yalnız diploma tarihinden hesaplanmamalıdır. Hüküm mesleki faaliyeti esas aldığı için kişinin Türkiye’de mesleği fiilen yürüttüğü dönemlerin resmi kayıtlarla belirlenmesi gerekir.

“Türkiye’de mesleki faaliyet” şartı ne anlama gelir?

Yönetmelik, beş yıllık kıdemi Türkiye’deki mesleki faaliyetle ilişkilendirir. Yurt dışında yapılan optisyenlik veya benzeri mesleki çalışmanın bu özel kıdem hesabına otomatik olarak dahil edildiği varsayılmamalıdır. Adayın Türkiye’deki ruhsat, çalışma, oda ve SGK kayıtları incelenebilir.

Yurt dışı deneyim elbette mesleki değer taşıyabilir; ancak m.31’deki sayısal seçilme şartı açık hüküm doğrultusunda uygulanmalıdır.

Beş yıllık kıdem nasıl hesaplanır?

Mesleki faaliyetin başlangıç ve kesinti tarihleri belirlenmelidir. Çalışma belgesi, SGK kayıtları, ruhsatlı müessese kayıtları, mesul müdürlük belgeleri ve oda sicili bu hesapta kullanılabilir. Diploma alınmış fakat yıllarca meslek icra edilmemiş dönem faaliyete eşit tutulmamalıdır.

Kesintili çalışma varsa toplam sürenin nasıl değerlendirileceği hükmün amacı ve resmi kayıtlar üzerinden belirlenmelidir. Seçimden önce adaylık komisyonu veya yetkili makam hesaplamayı belgelemelidir.

Adayın ilgili odaya kayıtlı olması gerekir mi?

Disiplin kurulu oda organı olduğundan adayın ilgili oda üyelik sisteminde hukuken kayıtlı olması gerekir. Başka odaya nakli tamamlanmış veya üyeliği sona ermiş kişinin adaylığı güncel üyelik statüsü bakımından uygun olmaz.

OGBS ile yerel oda listesi seçim öncesinde karşılaştırılmalıdır. Adayın adı yalnız eski bir genel kurul listesinde bulunduğu için yeterli kabul edilmemelidir.

Seçilme yeterliliğinde başka hangi hükümler uygulanır?

Mesleki kıdem tek şart değildir. Yönetmeliğin organlara seçilme yeterliliği, görev bağdaşmazlığı, mahkûmiyet ve disiplin durumuna ilişkin hükümleri de birlikte uygulanır. Adayın beş yıl kıdemi olsa bile başka açık seçilme engeli varsa adaylığı ayrıca değerlendirilir.

Kanunda yazmayan yeni engeller üretmek de doğru değildir. Seçim tarihinde yürürlükteki resmi Yönetmelik ve atıf yaptığı kanun hükümleri esas alınmalıdır.

Adli sicil kaydı neden kontrol edilir?

Organlara seçilme yeterliliği bakımından mevzuat belirli mahkûmiyetlere sonuç bağlayabilir. Bu nedenle adayın güncel adli sicil belgesi resmi kaynaktan kontrol edilebilir. Ancak her adli sicil kaydı otomatik ve süresiz seçilme yasağı değildir.

Mahkûmiyetin türü, kesinleşmesi ve atıf yapılan kanuni engel kapsamında olup olmadığı hukukî metne göre değerlendirilmelidir. İnternet listeleri üzerinden yeni suç kategorileri oluşturulmamalıdır.

Disiplin geçmişi adaylığı etkileyebilir mi?

Yönetmelikte belirli disiplin cezaları organlara seçilme bakımından engel veya süreli sonuç doğurabilir. Adayın kesinleşmiş disiplin kararı varsa cezanın türü, tarihi ve ilgili seçilme hükmü incelenmelidir.

Devam eden soruşturma ile kesinleşmiş disiplin cezası aynı değildir. Sırf hakkında şikâyet bulunduğu için kişiye açık hüküm olmadan seçilme yasağı uygulanmamalıdır.

Yedek disiplin kurulu üyeleri de beş yıllık kıdem şartına tabi midir?

Evet. Yedek üyeler asıl üyelik boşaldığında veya kurulun tamamlanması gerektiğinde doğrudan karar organına katılabilir. Bu nedenle yedek adaylara daha düşük mesleki yeterlilik uygulanamaz.

Seçim öncesinde bütün asıl ve yedek adayların kıdem belgeleri aynı standartla kontrol edilmelidir. Asıl üye çağrıldığında şart aramak için beklemek doğru değildir.

Yedek üye asıl üyeliğe nasıl geçer?

Asıl üyelik ölüm, istifa, çekilmiş sayılma veya başka hukuki nedenle boşalırsa yedek üye seçim sırasına göre çağrılır. Yönetmelik m.92’deki yedek çağrı usulü ve cevap süresi uygulanır.

Somut disiplin dosyasında bir asıl üye reddedilmiş veya çekinmişse, kurulun karar verebilir sayıya ulaşması için yedek üyelerin dosya özelinde çağrılması da gerekebilir. Çağrının sebebi tutanakta gösterilmelidir.

Disiplin kurulu ilk toplantıda görev dağılımı yapar mı?

Kurul kendi çalışma düzenini Yönetmelikteki organ hükümlerine göre oluşturur. Başkanlık ve toplantı yönetimi görevi açık biçimde belirlenmelidir. Karar ve çağrı yazılarında kimin kurul adına işlem yaptığı anlaşılmalıdır.

Görev dağılımı, soruşturma dosyalarının tek kişi tarafından karara bağlanması anlamına gelmez. Nihai disiplin kararı kurulun kolektif yetkisidir.

Kurul başkanının görevi nedir?

Kurul başkanı toplantı çağrısı, gündem ve karar sürecinin düzenli yürütülmesini sağlar. Dosyanın raportörlüğü veya ön incelemesi başka üyeye verilebilir; ancak başkanın organizasyon rolü diğer üyelerin bağımsız oy hakkını ortadan kaldırmaz.

Başkanın da ret veya çekinme sebepleri varsa aynı tarafsızlık kuralları uygulanır. Başkanlık unvanı m.35’teki zorunlu çekinme hâllerinden muafiyet sağlamaz.

Disiplin kurulu toplantı çağrısı ne kadar önce yapılır?

Yönetmeliğin 33’üncü maddesi disiplin kurulu toplantılarına ilişkin çağrı süresini ayrıca düzenler. Üyelere toplantıdan en az bir hafta önce haber verilmesi ve mazeretin toplantıdan belirli süre önce bildirilmesi sistemi vardır.

Dosya çok olsa bile çağrı süresi keyfi biçimde kısaltılmamalıdır. Kurul üyelerinin dosyayı okuyup tarafsız karar verebilmesi için hazırlık zamanı önemlidir.

Disiplin kurulu karar nisabı nasıl belirlenir?

Kurulun toplantı ve karar nisabı Yönetmeliğin disiplin bölümü hükümlerine göre uygulanır. Reddedilen, çekinen veya devamsız üye varsa yedek çağrısıyla kurulun karar verebilir biçimde tamamlanması gerekir.

Eksik sayıyla verilen disiplin kararı savunma ve organ yetkisi bakımından itiraz konusu olabilir. Toplantı tutanağı katılan üyeleri açıkça göstermelidir.

Tarafsızlık neden disiplin kurulunda özel önem taşır?

Disiplin kurulu bir oda üyesinin mesleki yaptırımla karşılaşmasına karar verebildiği için tarafsızlık temel güvencedir. Kurul üyesinin kişisel, mali veya yakınlık ilişkisi dosyada kuşku yaratıyorsa m.34 ve m.35 hükümleri uygulanmalıdır.

Kişisel husumet veya ticari rekabet bulunan üyenin dosyada karar vermesi, kararın güvenilirliğini zedeler. Ret ve çekinme talepleri kayda geçirilmelidir.

Disiplin kurulu üyesi reddedilebilir mi?

Evet. Yönetmelik m.34, tarafsızlığından kuşku duyulmasını gerektiren somut nedenler varsa kurul üyesinin reddedilmesine ilişkin mekanizma kurar. Talep gerekçe ve delille sunulmalıdır.

Ret mekanizması keyfi biçimde kurulun tamamını işlevsiz bırakmak için kullanılamaz. Her üye yönünden somut tarafsızlık nedeni değerlendirilir ve kurul oluşturulamıyorsa Yönetmelikte öngörülen en yakın oda mekanizması devreye girebilir.

Hangi akrabalık hâllerinde kurul üyesi çekinmek zorundadır?

Yönetmelik m.35 kişisel menfaat, üstsoy-altsoy, üçüncü dereceye kadar hısımlık, eş veya eski eş ilişkileri ve evlat edinme gibi durumlarda zorunlu çekinme hükümleri içerir. Bu hâllerde tarafsızlık tartışmasına gerek kalmadan üye dosyadan çekilmelidir.

Akrabalık derecesi belirsizse resmi nüfus kayıtları veya tarafların beyanı üzerinden doğrulanabilir. Dosya kararında çekinme ve yedek çağrısı açıkça gösterilmelidir.

Soruşturma ile nihai karar aynı aşama mıdır?

Hayır. Disiplin sürecinde şikâyetin veya tespitin soruşturmaya elverişli olup olmadığı, savunmanın alınması, delillerin toplanması ve nihai kurul kararı ayrı aşamalardır. Kurul daha dosya gelmeden kişiyi suçlu kabul etmemelidir.

Yönetim kurulunun dosyayı disiplin kuruluna sevk etmesi de cezanın kesin olduğu anlamına gelmez. Disiplin kurulu kendi yetkisi içinde delil ve savunmayı değerlendirir.

Savunma hakkı nasıl korunur?

Yönetmeliğin 38’inci maddesi disiplin soruşturmasında üyeye en az on beş günlük savunma süresi verilmesini düzenler. Savunma yazılı veya Yönetmelikteki usulle sözlü alınabilir; isnat edilen fiil ve dayanaklar üyeye anlaşılır biçimde bildirilmelidir.

“Savunma ver” denilerek olayın ne olduğu açıklanmazsa etkili savunma hakkı zedelenir. Kurul kararında savunmanın hangi noktalarının değerlendirildiği görünmelidir.

Disiplin kurulu dosyayı ne kadar sürede karara bağlar?

Yönetmelik m.38 disiplin kurulunun dosyayı belirli süre içinde sonuçlandırmasını öngörür; temel karar süresi üç aydır. Süre, dosyanın gereksiz biçimde bekletilmesini önler.

Ek belge veya uzman incelemesi gerekiyorsa süreç kayıt altına alınmalı; süreyi aşan gecikmeler gerekçelendirilmelidir. Zamanaşımı kuralları da ayrıca gözetilmelidir.

Disiplin kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. Yönetmelik m.38 disiplin kararlarına karşı on beş günlük itiraz süresi öngörür. İtiraz mercii Birlik Yüksek Disiplin Kuruludur ve üst kurulun da dosyayı sonuçlandırması için ayrıca süre bulunmaktadır.

Karar tebliğinde itiraz yolu ve süresi açık gösterilmelidir. Üyenin kanuni başvuru hakkı gizlenmemeli veya yanıltıcı süre yazılmamalıdır.

Disiplin dosyaları gizli midir?

Disiplin geçmişi meslek sicilinin parçası olabilir ve Yönetmelik m.91 meslek sicilinin gizliliğini düzenler. Dosyaya yalnız yetkili organlar, soruşturmacılar, ilgili üye ve mevzuatın izin verdiği makamlar erişebilmelidir.

Şikâyet veya ceza bilgilerini sosyal medyada yayımlamak disiplin sürecinin şeffaflığı değildir. Kişisel veri ve mesleki itibar korunmalıdır.

Üç disiplin kurulu toplantısına mazeretsiz katılmayan üye ne olur?

Yönetmelik m.33, arka arkaya üç toplantıya mazeretsiz katılmayan disiplin kurulu üyesinin çekilmiş sayılmasına ilişkin kural içerir. Bu sonuç yönetim kurulundaki benzer devamsızlık sisteminden bağımsız olarak disiplin kurulu için de özel olarak uygulanır.

Yoklama, çağrı ve mazeret kayıtları düzenli tutulmalıdır. Üçüncü devamsızlıkta yedek çağrısı geciktirilmemelidir.

Disiplin kurulu yedeklerle de tamamlanamazsa ne olur?

Kurulun asıl ve yedek üyelerle görev yapamayacak hâle gelmesi durumunda Yönetmeliğin organ tamamlama ve genel kurul hükümleri birlikte uygulanır. Somut dosyada ret/çekinme nedeniyle kurul oluşamıyorsa m.34’teki en yakın oda mekanizması ayrıca devreye girebilir.

Kurulun eksik olması gerekçesiyle disiplin dosyalarının süresiz bekletilmesi doğru değildir. Yetkili alternatif mekanizma zamanında işletilmelidir.

Genel kurul disiplin cezası verebilir mi?

Hayır. Genel kurul oda organlarını seçer ve temel kararları alır; somut üyeye disiplin cezası verme görevi disiplin kurulu ve Yönetmelikteki üst disiplin mekanizmasına aittir. Genel kurul çoğunluğuyla doğrudan kınama veya meslekten men kararı verilemez.

Bu organ ayrımı üyeye savunma, tarafsız kurul ve itiraz güvencesi sağlar.

Yönetim kurulu ile disiplin kurulu üyeliği birlikte yürütülebilir mi?

Yönetmeliğin 93’üncü maddesi organ görevlerinin bağdaşmazlığına ilişkin hükümler içerir. Yönetim, disiplin ve denetim organlarında aynı kişinin birbiriyle bağdaşmayan görevleri üstlenmesi sınırlanmıştır.

Kişi birden fazla göreve seçilmişse Yönetmelikteki tercih süresi ve öncelik kuralı uygulanmalıdır. Üç günlük tercih süresi kaçırılmamalıdır.

Disiplin Kurulu Adaylığı İçin Kontrol Listesi

Adayın ilgili odaya aktif kayıtlı olduğunu doğrulayın. Türkiye’de en az beş yıllık mesleki faaliyetini SGK, ruhsat, oda veya çalışma belgeleriyle hesaplayın. Güncel seçilme yeterliliğini, adli ve disiplin engellerini resmi mevzuata göre kontrol edin.

Asıl ve yedek adaylara aynı standartları uygulayın. Görev bağdaşmazlığı bulunan organ üyeliklerini m.93’e göre çözün. Seçim sonucunda beş asıl ve beş yedek sırasını açık tutanağa bağlayın. Görev boyunca çağrı, mazeret, ret/çekinme ve disiplin dosyası gizliliği kayıtlarını düzenli tutun.

İlgili içerikler

• Yönetim kuruluna seçilme yeterliliği
• Oda genel kurulunun görevleri
• Mevzuata aykırı satış ve reklam bildirimi

Resmî kaynaklar

• T.C. Resmî Gazete – 17 Eylül 2026, Sayı 33373
• 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun

Sık Sorulan Sorular