Ortaklığın Giderilmesi Vekâletnamesinde Arabuluculuk, Satış ve Tahsil Yetkisi

Ortaklığın Giderilmesinde Arabuluculuk, Dava ve Satış Aşamalarını Ayırmak

Güncel hukuki dayanak: 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/B maddesi uyarınca taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır. Bu zorunluluk 1 Eylül 2023’ten beri uygulanmaktadır. Ortaklığın giderilmesi davasında görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Vekilin özel yetki gerektiren usul işlemleri ise HMK 74 çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

Yurt dışındaki paydaş için ilk aşama: dava değil arabuluculuk

Miras kalan taşınmaz veya başka bir mal üzerinde elbirliği ya da paylı mülkiyet varsa ve ortaklık anlaşmayla sona erdirilemiyorsa önce dava şartı arabuluculuk süreci yürütülür. Yurt dışındaki paydaşın avukatı bu sürece katılabilir. Vekâletname hazırlanırken yalnız “dava açmaya” ifadesiyle yetinmeyip arabuluculuk görüşmelerine katılma ve başvuru yapma yetkisinin de açıkça kapsanması uygulamada önemlidir.

Arabuluculukta anlaşma yetkisi ile görüşmeye katılma aynı değildir

Vekilin görüşmeye katılması, müvekkil adına her koşulda taşınmaz devri veya sulh içeren anlaşma imzalayabileceği anlamına gelmez. Anlaşma taşınmazın devrini, bedel paylaşımını veya başka sonuç doğuran tasarrufları içeriyorsa vekâletnamenin özel yetki hükümleri buna uygun olmalıdır. Müvekkil anlaşma için alt bedel veya belirli şartlar koymak istiyorsa bu sınırlar vekâlet ilişkisine açıkça yansıtılabilir.

Dava aşamasında HMK 74 kontrolü

Dava açmak ve takip etmek ile sulh olmak, feragat etmek, davayı kabul etmek, ibra etmek veya kanun yolundan feragat etmek aynı yetkiler değildir. HMK 74’te özel yetki gerektiren işlemler açıkça düzenlenmiştir. Müvekkil bu işlemlerden bir kısmına izin vermiyorsa standart geniş vekâletname kullanılmamalıdır.

Satış aşaması neden ayrıca planlanmalı?

Mahkeme ortaklığın aynen taksimle giderilemeyeceğine karar verirse satış yoluna gidilebilir. Satış sürecinde ihaleyi takip etmek, satış şartlarını incelemek ve paya düşen bedeli tahsil etmek dava açma yetkisinden farklı pratik işlemlerdir. Vekilin ihale sürecindeki rolü ve bedelin kimin hesabına ödeneceği baştan belirlenmelidir.

Yurt dışından gönderilecek dosyada temel belgeler

• Taşınmaz veya malın güncel kayıt bilgileri,
• Mirasçılık belgesi ve varsa intikal kayıtları,
• Tarafların adres ve iletişim bilgileri,
• Arabuluculuk başvurusu için uyuşmazlığın kısa özeti,
• Vekâletname ve özel yetki sınırları.

Paydaşlardan birinin yabancı uyruklu olması, adresinin bilinmemesi veya tapu intikalinin henüz tamamlanmamış olması ayrıca çözülmesi gereken usul sorunları doğurabilir.

Sonuç: Ortaklığın giderilmesi için yurt dışından verilen vekâletname üç aşamayı kapsayacak şekilde düşünülmelidir: dava şartı arabuluculuk, Sulh Hukuk Mahkemesindeki dava ve karar sonrası satış/bedel süreci. Her aşamadaki özel yetkiler bilinçli verilmelidir. Adalet Bakanlığı, ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarının 6325 sayılı Kanun m.18/B kapsamında dava şartı arabuluculuğa tabi olduğunu açıklamaktadır.

Ortaklığın Giderilmesi Davası İçin Yurt Dışından Vekâletname: Yetkinin Sınırı Nasıl Belirlenir?

Dava açma ve takip yetkisi yanında sulh, feragat, kabul, satış ve bedel tahsili gibi sonuç doğuran yetkiler ayrı kararlardır.

Paydaşlık ve taşınmaz bilgileri dosyadan doğrulanmadan geniş yetki verilmemelidir.

Bu iki tespit birlikte ele alındığında önce hukuki sonucu doğuracak makam, ardından belge ve temsil yöntemi seçilmelidir. Randevu almak veya bir dilekçe hazırlamak, yanlış makam seçimini tek başına düzeltmez.

Mirasçılık Belgesi, Tereke, Vergi, Banka ve Tapu İşlemleri Neden Ayrıdır?

Konsolosluk, Türk hukuku çerçevesinde noterlik belgesi düzenleyebilir. Türkiye’deki tapu, banka, vergi dairesi veya mahkeme ise belgenin hedeflenen işlem için yeterli yetki içerip içermediğini inceler. Yabancı noter kullanıldığında tasdik ve tercüme zinciri ayrıca kurulur.

Paydaşlık ve taşınmaz bilgileri dosyadan doğrulanmadan geniş yetki verilmemelidir. Bu nedenle temsilcilikte seçilen randevu başlığı ile Türkiye’de yapılacak hukuki işlemin aynı amaca hizmet edip etmediği imzadan önce karşılaştırılmalıdır.

Konsolosluk Vekâletnamesinin Hukuki Dayanağı Nedir?

Vekâlet verenin mirasçı, malik, şirket yetkilisi veya dava tarafı olması metnin kapsamını değiştirir. Vekilin avukat olması da baro ve sicil bilgilerinin doğru yazılmasını gerektirir; ancak avukatlık sıfatı eksik özel yetkiyi tamamlamaz.

Dava açma ve takip yetkisi yanında sulh, feragat, kabul, satış ve bedel tahsili gibi sonuç doğuran yetkiler ayrı kararlardır. Dosya kapağı, nüfus kaydı, tapu bilgisi, banka yazısı veya çağrı belgesi hukuki sıfatı doğrulayan ana kaynaktır. Yalnız sözlü anlatıma göre metin kurulması, yanlış yetki ve yanlış başvuru riski yaratır.

Vekâletname Taslağında Hangi Kimlik ve Dosya Bilgileri Bulunmalıdır?

Vekilin tam kimlik ve iletişim bilgileri ile miras bırakanın kimlik ve ölüm bilgileri aynı kişi ve aynı işlemle ilişkilendirilmelidir. Ad-soyad, doğum tarihi, vatandaşlık, dosya veya işlem numarası ile tarih bilgileri belgeler arasında karşılaştırılır.

Paydaşlık ve taşınmaz bilgileri dosyadan doğrulanmadan geniş yetki verilmemelidir. Yabancı alfabe, evlilik sonrası soyadı veya çifte vatandaşlık nedeniyle farklılık varsa eski ve yeni kimliği bağlayan resmî kayıt eklenmelidir. Kurumun tereddüt etmesi hâlinde açıklama sonradan değil, ilk başvuru dosyasında sunulmalıdır.

Genel Yetki ile Açık Özel Yetki Arasındaki Fark Nedir?

Hukuki çerçeve 1512 sayılı Noterlik Kanunu, Türk Borçlar Kanunu’nun temsil hükümleri ve yapılacak miras, tapu, banka veya dava işlemine ilişkin özel düzenlemeler üzerinden kurulur. Genel hüküm, işlemi kabul edecek kurumun özel şekil şartıyla birlikte okunmalıdır. Kanunda bir imkân bulunması, her dış temsilcilikte aynı randevu ve belge listesiyle işlem yapılacağı anlamına gelmez.

Dava açma ve takip yetkisi yanında sulh, feragat, kabul, satış ve bedel tahsili gibi sonuç doğuran yetkiler ayrı kararlardır. Paydaşlık ve taşınmaz bilgileri dosyadan doğrulanmadan geniş yetki verilmemelidir. Güncel görev bölgesi, randevu başlığı ve belge listesi ilgili temsilciliğin resmî sayfasından; Türkiye’deki kabul şartı ise işlemi yapacak kurumdan teyit edilmelidir.

Satış, Tahsil, İbra, Sulh ve Feragat Yetkileri Nasıl Sınırlandırılır?

Genel takip yetkisi ile satış, tahsil, ibra, sulh, feragat, kabul, mirasın reddi veya başkasını vekil tayin etme gibi özel sonuçlu yetkiler ayrılmalıdır. Metin, vekâlet verenin gerçekten yapmak istediği işlemi aşmamalıdır.

Dava açma ve takip yetkisi yanında sulh, feragat, kabul, satış ve bedel tahsili gibi sonuç doğuran yetkiler ayrı kararlardır. Temsilcilik şablonu yararlı bir başlangıç olabilir; ancak dosyaya özgü taşınmaz, banka, tereke, dava veya kimlik bilgileri taslakta doğru biçimde gösterilmelidir.

Türk Konsolosluğu mu Yabancı Noter mi Seçilmelidir?

Türk dış temsilciliğinde belge düzenlenmesi ile yabancı noter yolu aynı değildir. Yabancı noter belgesi için ülkeye göre apostil veya konsüler tasdik ve onaylı Türkçe tercüme gerekebilir. Seçim, yalnız randevu hızına değil Türkiye’deki kabul şartına göre yapılır.

Paydaşlık ve taşınmaz bilgileri dosyadan doğrulanmadan geniş yetki verilmemelidir. Kullanılacak yol kararlaştırıldıktan sonra asıl belgeye erişim, düzeltme imkânı, tercüme ve süre bir işlem planına bağlanmalıdır.

Apostil, Tercüme ve Asıl Belge Hangi Durumda Gerekir?

Kimlik numarası ve ad-soyad farklılıklarını açıklamamak en sık karşılaşılan uygulama risklerindendir. Belge veya tutanak kullanıldıktan sonra yevmiye, evrak, esas ya da soruşturma numarası saklanmalıdır.

Paydaşlık ve taşınmaz bilgileri dosyadan doğrulanmadan geniş yetki verilmemelidir. Böylece işlemin doğru dosyaya ulaşıp ulaşmadığı ve sonraki kararın hangi kayda dayandığı denetlenebilir.

Vekâletname Türkiye’de Nasıl Kontrol Edilir ve Kullanılır?

Vekâletnamenin düzenlenmesi mirasçılık belgesini, vergi beyanını, banka ödemesini veya tapu intikalini kendiliğinden tamamlamaz. Belge Türkiye’ye ulaştığında yetki kapsamı ve kullanılacak resmî nüsha yeniden kontrol edilir.

Paydaşlık ve taşınmaz bilgileri dosyadan doğrulanmadan geniş yetki verilmemelidir. Süre veya kurum uygulaması belirsizse işlem başlamadan yazılı ön bilgi alınması, ikinci başvuru riskini azaltır.

Ortaklığın Giderilmesi Davası İçin Yurt Dışından Vekâletname İçin Örnek İşlem Akışı

Örnek olayda mirasçı yurt dışında, ortaklığın giderilmesi davası için yurt dışından vekâletname işlemi ise Türkiye’dedir. Yapılacak işlemler tek tek yazılır, yalnız gerekli yetkileri içeren taslak hazırlanır ve Türkiye’de belgeyi kullanacak kişi veya kurumla karşılaştırılır. Konsolosluk imzasından sonra asıl ya da noter örneği kullanılır.

Dava açma ve takip yetkisi yanında sulh, feragat, kabul, satış ve bedel tahsili gibi sonuç doğuran yetkiler ayrı kararlardır. Bu akış, her dosyada aynı sonucun çıkacağı anlamına gelmez; amacı doğru makam ve belge sırasını göstermektir.

Randevu Öncesi Kontrol Listesi

• T.C. kimlik kartı, Mavi Kart veya uygun pasaport
• Vekilin tam kimlik ve iletişim bilgileri
• Avukatın baro ve sicil bilgileri
• Miras bırakanın kimlik ve ölüm bilgileri
• İşleme konu taşınmaz, banka, araç veya dosya bilgileri
• Temsilciliğin istediği fotoğraf ve ek belgeler

Bu liste başlangıç içindir. Temsilcilik, savcılık, mahkeme, noter, banka veya tapu müdürlüğü dosyanın özelliğine göre ek belge isteyebilir. Kişisel veriler paylaşılırken yalnız gerekli sayfa ve bilgiler gönderilmelidir.

Miras Vekâletnamesinde En Sık Yapılan Hatalar

• Şablonu dosyaya özgü kontrol etmeden imzalamak
• Satış, tahsil, ibra veya sulh gibi ağır sonuçlu yetkileri fark etmeden vermek
• Kimlik numarası ve ad-soyad farklılıklarını açıklamamak
• Mirasçılık belgesi alma yetkisini mirası reddetme veya satma yetkisiyle karıştırmak
• Belgenin örneğinin Türkiye’den alınacağını teyit etmeden yalnız tarama göndermek

Kimlik numarası ve ad-soyad farklılıklarını açıklamamak fark edildiğinde yeni randevu almadan önce ret veya eksiklik bildiriminin yazılı örneği alınmalıdır. Özellikle süreli işlemlerde eksikliği giderme çalışması sürerken hakkı koruyacak başka bir başvuru gerekip gerekmediği ayrıca incelenir.

İlgili Yazılar ve İç Bağlantı Haritası

• Dünya Türk Konsoloslukları ve Vekâletname Rehberi
• Yurt Dışındaki Müvekkiller İçin Hukuki Destek
• Mevcut uygulama rehberi
• Bağlantılı işlem rehberi
• Ayrıntılı hukuki inceleme
• Miras Payını Satmak İçin Konsolosluk Vekâletnamesinde Özel Yetki
• Miras Kalan Taşınmazın Tapu İntikali İçin Yurt Dışı Vekâletname
• Miras Kalan Banka Parasını Almak İçin Vekâletnamede Ne Yazmalı?

Sık Sorulan Sorular

Ortaklığın Giderilmesinde Dava Açma, Arabuluculuk, Satış ve Bedel Tahsili Ayrı Yetkilerdir

Ortaklığın giderilmesi uyuşmazlığında vekâletname yalnız “dava açmaya” göre hazırlanırsa dava öncesi ve dava sonrası işlemler eksik kalabilir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B uyarınca ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. HMK m.74 ise alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma ve sulh gibi işlemleri açık özel yetki kapsamında düzenler. Bu nedenle yurt dışındaki paydaş adına arabuluculuk toplantısına katılacak vekilin yetkisi ayrıca kontrol edilmelidir.

Dava aşamasında aynen taksim veya satış suretiyle ortaklığın giderilmesi talep edilebilir. Satışa karar verildikten sonra satış dosyasındaki işlemler, ihaleye ilişkin talimatlar ve paydaşa düşen satış bedelinin tahsili dava açma yetkisiyle özdeş değildir. Vekilin müvekkil adına para tahsil etmesi isteniyorsa tahsil yetkisi açıkça yazılabilir; bedelin doğrudan müvekkilin hesabına gönderilmesi isteniyorsa vekilin tahsil yetkisi sınırlandırılabilir.

Paydaşlar arasında anlaşma sağlanması hâlinde yapılacak sulh, feragat veya davayı sona erdiren kabul beyanları da sıradan dosya takibinden ayrılır. HMK m.74’teki özel yetki listesi bu nedenle vekâletname hazırlanırken somut dosyayla karşılaştırılmalıdır. Müvekkilin yalnız dava açılmasını istemesi, satış bedelinin vekil tarafından tahsil edilmesine veya mülkiyetin başka bir paydaşa devrine otomatik onay verdiği anlamına gelmez.

Bu ayrım, mevcut geniş yurt dışındaki mirasçı ve ortaklığın giderilmesi rehberinden farklıdır: burada davanın şartları değil, temsil yetkisinin hangi aşamada hangi hukuki işleme yetmesi gerektiği incelenmektedir.