OSB Arsa Taksiti Ödenmezse Ne Olur? Yönetmelik m.59 | 2026
Kısa ve net cevap: OSB’de arsa tahsis/satış bedeli, altyapı katılım payı, elektrik, su, atıksu, doğalgaz ve benzeri satış veya hizmet bedelleri vadesinde ödenmezse Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği m.59 uygulanır. 5 Eylül 2024 değişikliği sonrası gecikme faizi, ilgili mevzuatta özel bir düzenleme yoksa 6183 sayılı Kanun m.51’deki gecikme zammı oranından az ve bu oranın bir buçuk katından fazla olmayacak şekilde genel kurul veya müteşebbis heyet tarafından belirlenir. Katılımcı vade tarihinden itibaren iki ay içinde yazılı başvurursa OSB, gecikme faizi uygulayarak taksit süresini en fazla altı aya kadar uzatabilir. Yazılı başvurusu olmayan veya talebi kabul edilmeyen katılımcının taksit gecikmesi üç ayı aşarsa, mücbir sebep hariç tahsis edilen arsa geri alınır. Katılımcı geri alma nedeniyle faiz veya tazminat isteyemez; o tarihe kadar ödediği tahsis bedeli m.62’ye göre hesaplanarak en geç bir yıl içinde iade edilir.
OSB’de geç ödeme hangi maddeye tabidir?
Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin “Ödemelerin zamanında yapılmaması” başlıklı 59 uncu maddesi, OSB’nin katılımcı veya kiracıdan tahsil ettiği çok sayıda bedelin vadesinde ödenmemesi halinde uygulanacak sonuçları düzenler. Hüküm yalnız arsa taksitini değil; arsa tahsis ve satış bedelleri, altyapı katılım payları, elektrik, su, atıksu, doğalgaz ve benzeri satış/hizmet bedellerini de kapsar.
Bu kapsam genişliği önemlidir. Bir işletme arsa bedelini tamamen ödemiş olsa bile OSB’ye karşı diğer hizmet bedellerinde gecikmeye düşebilir. Bununla birlikte m.59/2’deki “üç ayı aşan gecikmede tahsis edilen arsanın geri alınması” sonucu, metinde katılımcının taksit ödeme gecikmesine bağlanmıştır. Somut borcun türü ve tahsisin devam edip etmediği belirlenmeden bütün OSB alacaklarına aynı yaptırımın otomatik uygulanacağı varsayılmamalıdır.
2026’da OSB gecikme faizi nasıl belirlenir?
M.59/1, 5 Eylül 2024 değişikliğiyle güncellenmiştir. Güncel metne göre vadesinde ödenmeyen tutara, ilgili mevzuatta özel bir düzenleme bulunan haller dışında, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde yer alan gecikme zammı oranından az ve bu oranın bir buçuk katından fazla olmamak kaydıyla genel kurul veya müteşebbis heyet tarafından belirlenen gecikme faizi uygulanır.
Dolayısıyla 2026 için tek ve değişmez bir “OSB gecikme faizi yüzde X’tir” demek doğru değildir. Önce 6183 m.51 uyarınca yürürlükte bulunan gecikme zammı oranı belirlenir; ardından ilgili OSB’nin yetkili organının bu alt ve üst sınırlar içinde aldığı güncel karar incelenir. İlgili mevzuatta özel bir faiz düzenlemesi varsa m.59/1 de bunu saklı tutar.
Gecikme faizini yönetim kurulu tek başına belirleyebilir mi?
M.59/1 güncel metninde oranı belirleyecek organ olarak genel kurul veya müteşebbis heyet gösterilmiştir. Bu nedenle gecikme faizinin alt ve üst sınırlar içinde belirlenmesine ilişkin temel yetki, OSB’nin yönetim yapısına göre genel kurul ya da müteşebbis heyete aittir.
Yönetim kurulu, yetkili organın aldığı kararı uygular; oranı mevzuattaki sınırların dışında tek taraflı oluşturamaz. Uyuşmazlık halinde uygulanmış faiz oranının dayanağı olan genel kurul/müteşebbis heyet kararı, karar tarihi ve hangi dönem için geçerli olduğu incelenmelidir.
6183 sayılı Kanun m.51 neden önemlidir?
Yönetmelik m.59/1, gecikme faizinin alt ve üst sınırını 6183 sayılı Kanun m.51’deki gecikme zammı oranına bağlar. Bu referans nedeniyle 6183 oranında yapılan mevzuat değişiklikleri OSB’nin uygulayabileceği gecikme faizi aralığını da etkiler. Oran hesabında borcun doğduğu veya geciktiği dönemde yürürlükte bulunan düzenleme dikkate alınmalıdır.
Bu mekanizma m.57/1-b’den farklıdır. M.57’de OSB’nin tahsil ettiği arsa gelirini Arsa Satışları Hesabına geç yatırması halinde banka Bakanlık lehine 6183 m.51 oranlarında gün esaslı gecikme faizi uygular. M.59’da ise katılımcı/kiracının OSB’ye karşı borcunu geç ödemesi ve yetkili OSB organının belirlediği aralık söz konusudur. Ayrıntılı gelir sistemi için OSB Arsa Tahsis ve Satış Gelirleri m.57 rehberine bakabilirsiniz.
Arsa taksiti için ek süre istenebilir mi?
Evet. Yönetmelik m.59/2, katılımcıya açık bir başvuru mekanizması tanır. Katılımcı vade tarihinden itibaren iki ay içinde yazılı başvuruda bulunursa OSB, gecikme faizi uygulamak şartıyla taksit ödeme süresini en fazla altı aya kadar uzatabilir.
Bu hüküm otomatik altı aylık erteleme hakkı vermez. Katılımcının iki ay içinde yazılı başvuru yapması gerekir ve OSB talebi kabul edip etmeme konusunda karar verir. “Başvurdum, o halde altı ay kendiliğinden uzadı” sonucu çıkarılamaz. Kabul kararı ile yeni ödeme tarihi yazılı olarak dosyalanmalıdır.
İki aylık başvuru süresi ne zaman başlar?
M.59/2’ye göre süre taksidin vade tarihinden itibaren başlar. Bu nedenle fatura düzenleme tarihi, tahsis sözleşmesi tarihi veya yönetim kurulunun hatırlatma yazısı tarihi esas alınmaz. Taksit planında yazılı vade tarihi belirleyicidir.
Katılımcının başvurusunun iki aylık süre içinde OSB’ye ulaştığını gösteren kayıt saklanmalıdır. Elektronik belge sistemi, kayıt numarası, iadeli taahhütlü gönderi veya teslim tutanağı gibi ispat araçları başvuru tarihini belirler. Sözlü görüşme veya telefon kaydı yazılı başvuru şartının yerine geçtiği kabul edilmemelidir.
OSB ödeme süresini en fazla ne kadar uzatabilir?
Yönetmelik m.59/2 üst sınırı “en fazla altı aya kadar” olarak belirler. Bu süre, OSB’ye sınırsız yeniden yapılandırma yetkisi vermez. OSB somut başvuruyu değerlendirip altı aydan kısa bir süre de verebilir; ancak m.59/2 kapsamında altı ayın üzerinde uzatma yapılamaz.
Uzatma sırasında gecikme faizi uygulanması zorunludur. Bu nedenle ek süre kararı, ana para borcunu faizsiz erteleme anlamına gelmez. Kararda ana borç, uygulanacak faiz, yeni son ödeme tarihi ve varsa taksitlendirme ayrıntıları açıkça gösterilmelidir.
Üç aylık gecikmede arsa otomatik olarak geri alınır mı?
M.59/2, yazılı başvuruda bulunmayan veya başvurusu kabul edilmeyen katılımcının taksit ödeme gecikmesinin üç ayı aşması halinde, mücbir sebep halleri hariç olmak üzere tahsis edilen arsanın geri alınacağını düzenler. Bu sonuç, tahsisli parsel bakımından ciddi bir yaptırımdır.
Üç aylık sürenin hesabında yine taksidin vade tarihi esas alınır. Ancak katılımcı süresinde yazılı başvurmuş ve OSB tarafından uzatma kararı verilmişse yeni ödeme takvimi dikkate alınır. Başvuru reddedilmişse ret kararının ve borcun durumunun açık biçimde kayıt altına alınması gerekir.
Mücbir sebep varsa üç aylık kural uygulanır mı?
M.59/2, üç ayı aşan gecikmede arsanın geri alınması kuralına “mücbir sebep halleri hariç olmak üzere” istisnasını getirir. Dolayısıyla hukuken kabul edilebilir ve borcun süresinde ifasını etkileyen bir mücbir sebep varsa geri alma sonucu otomatik uygulanmaz.
Ancak her ekonomik güçlük veya nakit sıkışıklığı kendiliğinden mücbir sebep değildir. Katılımcının dayandığı olayın niteliği, öngörülemezlik/kaçınılmazlık unsurları ve ödeme yükümlülüğüne etkisi somut belgelerle incelenmelidir. Mücbir sebep iddiası mümkün olan en kısa sürede OSB’ye yazılı bildirilmelidir.
Arsa geri alınırsa katılımcı tazminat isteyebilir mi?
Yönetmelik m.59/3 bu konuda açıktır: katılımcı, arsanın geri alınması nedeniyle hiçbir faiz ve tazminat talep edemez. Bu hüküm, m.59/2’deki gecikme nedeniyle geri alma sonucuna bağlanmıştır.
Katılımcının daha önce ödediği tahsis bedelinin iadesi ise tazminat değildir. M.59/4, o ana kadar yapılan arsa tahsis bedeli ödemesinin m.62’deki yöntemle hesaplanmasını ve en geç bir yıl içinde OSB tarafından katılımcıya ödenmesini düzenler.
Geri alınan parsel için ödenen para nasıl iade edilir?
M.59/4, parselin geri alınması halinde katılımcının o ana kadar yaptığı arsa tahsis bedelinin m.62’de belirlenen şekilde hesaplanacağını belirtir. Bu nedenle iade tutarı yalnız nominal olarak “ne ödendiyse aynısı” şeklinde belirlenmez; m.62’nin güncelleme ve mahsup hükümleri uygulanır.
Hesaplanan iade bedeli en geç bir yıl içinde OSB tarafından katılımcıya ödenir. İade hesabı yapılırken katılımcının OSB’ye vadesi geçmiş başka borçlarının bulunup bulunmadığı ve m.62’de öngörülen mahsuplar ayrıca dikkate alınır.
Elektrik, su ve doğalgaz borcunda da gecikme faizi uygulanır mı?
Evet. M.59/1 açıkça elektrik, su, atıksu, doğalgaz ve benzeri satış ve hizmet bedellerini kapsar. Bu tür borçların vadesinde ödenmemesi halinde, ilgili mevzuatta farklı bir özel düzenleme bulunmadıkça m.59/1 çerçevesindeki gecikme faizi uygulanır.
Ancak hizmetin kesilmesi, teminat, bağlantı veya abonelik sonucu gibi ek yaptırımlar ilgili enerji/su mevzuatı ve OSB düzenlemelerine göre ayrıca doğabilir. M.59 yalnız gecikme faizi ve taksit gecikmesi bakımından temel çerçeveyi verir; hizmetin teknik olarak kesilmesi konusunda tek başına bütün sonuçları düzenlemez.
Kiracının gecikmiş borcunda hangi kural uygulanır?
M.59/1, katılımcı yanında kiracıdan tahsil edilecek altyapı katılım payı ve hizmet bedellerini de kapsar. Bu nedenle OSB’de kiracı olarak faaliyet gösteren işletmenin elektrik, su, atıksu, doğalgaz veya benzeri OSB hizmet bedellerini geç ödemesi halinde gecikme faizi uygulanabilir.
Kiracının borcu ile parsel sahibi katılımcının arsa tahsis borcu birbirine karıştırılmamalıdır. M.63 kapsamında kiralama yapılabilmesi için katılımcının OSB’ye vadesi geçmiş borcunun bulunmaması ayrı bir koşuldur. Kiracı borcunun sözleşmeye göre kiralayana yansıtılıp yansıtılamayacağı kira sözleşmesiyle ayrıca değerlendirilir.
OSB’nin gecikme faizi kararında hangi unsurlar bulunmalıdır?
Genel kurul veya müteşebbis heyet kararında uygulanacak oran, yürürlük tarihi ve hangi borç türlerini kapsadığı açık olmalıdır. Oranın m.59/1’deki alt ve üst sınırlar içinde olduğu karar tarihinde yürürlükte bulunan 6183 m.51 oranıyla karşılaştırılmalıdır.
Faiz hesabında ana para, gecikme başlangıç/bitiş tarihi ve varsa kısmi ödemeler görünür olmalıdır. Katılımcıya gönderilen borç dökümünde yalnız toplam rakam yerine hesaplamanın dayanağının gösterilmesi, olası itirazların hızlı çözülmesini sağlar.
Arsa taksiti gecikmesinde tahsis sözleşmesi nasıl etkilenir?
Arsa tahsis sözleşmesi tarafların ödeme planını içerir; ancak m.59’un emredici sonuçları sözleşmeyle ortadan kaldırılamaz. Katılımcı taksidini süresinde ödemezse sözleşmedeki borç ve Yönetmelikteki gecikme hükümleri birlikte uygulanır. İki aylık yazılı başvuru ve üç aylık geri alma sınırı sözleşmede daha belirsiz bir hüküm bulunsa dahi güncel Yönetmeliğe göre değerlendirilmelidir.
Tahsis sözleşmesinin düzenlenme biçimi, elektronik imza ve avans niteliği hakkında m.56 rehberimiz ayrıntılı bilgi içerir. Ödeme uyuşmazlığında sözleşme, tahsis kararı ve güncel m.59 metni aynı dosyada incelenmelidir.
Katılımcı ödeme güçlüğü yaşadığında ne yapmalıdır?
İlk adım, vade tarihini ve borç tutarını kesinleştirmektir. Ardından ek süre istenecekse vade tarihinden itibaren iki aylık süre dolmadan yazılı başvuru yapılmalıdır. Başvuruda talep edilen süre, ödeme planı ve ödeme güçlüğünün sebebi belgelenmelidir. OSB’nin kabul kararı alınmadan yeni vadenin oluştuğu varsayılmamalıdır.
Katılımcı ayrıca diğer OSB borçlarını kontrol etmelidir. Tahsis bedeli dışındaki gecikmiş altyapı ve hizmet borçları kiralama, ruhsat ve diğer OSB işlemlerini etkileyebilir. Ödeme yapıldığında dekontta borcun türü ve dönemi açıkça belirtilmeli; mahsup konusunda belirsizlik bırakılmamalıdır.
Kısmi ödeme üç aylık süreyi nasıl etkiler?
Katılımcının vadesi geçmiş takside kısmi ödeme yapması halinde kalan ana borç ve ödeme tarihleri muhasebe kayıtlarında ayrı gösterilmelidir. Yönetmelik m.59/2’nin üç ayı aşan “taksit ödeme gecikmesi” ifadesi bakımından, kısmi ödemenin hangi takside ve hangi kaleme mahsup edildiği belirlenmeden sürenin sıfırlandığı varsayılamaz. OSB’nin mahsup kaydı, banka dekontu ve katılımcının ödeme açıklaması birlikte incelenmelidir.
Kısmi ödeme yapılacaksa katılımcı ödemenin hangi borca mahsup edilmesini istediğini açıkça yazmalı; OSB de kalan borç, gecikme faizi ve yeni bakiye hakkında güncel hesap dökümü vermelidir. Aksi halde “ana para ödendi/faiz kaldı” veya “eski taksit kapandı/yeni taksit kaldı” şeklindeki uyuşmazlıklar üç aylık sürenin hesabını doğrudan etkileyebilir.
Ödeme ihtarı Yönetmelikte başvuru süresini değiştirir mi?
Hayır. OSB’nin borç hatırlatma veya ihtar yazısı göndermesi yararlı bir bildirimdir; ancak m.59/2’deki iki aylık yazılı başvuru süresinin başlangıcı vade tarihidir. Katılımcı ihtar bekleyerek iki aylık süreyi geçirmemelidir. Aynı şekilde üç aylık gecikme hesabı da sırf ihtar daha sonra gönderildi diye kendiliğinden yeniden başlamaz.
OSB taksit gecikmesi kontrol listesi
- Taksidin sözleşmedeki kesin vade tarihini belirleyin.
- Vadesi geçmiş ana para tutarını banka ve cari hesap kayıtlarıyla doğrulayın.
- Güncel 6183 m.51 oranını ve OSB genel kurul/müteşebbis heyet gecikme faizi kararını kontrol edin.
- Ek süre istenecekse vade tarihinden itibaren iki ay içinde yazılı başvuru yapın.
- OSB’nin kabul/ret kararını yazılı olarak alın.
- Ek süre verilirse yeni son ödeme tarihini ve faiz hesabını kaydedin.
- Üç aylık gecikme sınırını tahsisli parsel bakımından ayrıca takip edin.
- Mücbir sebep varsa olayı ve ödeme üzerindeki etkisini belgelendirin.
- Geri alma halinde iade hesabının m.62’ye göre yapıldığını kontrol edin.
- İade bedelinin en geç bir yıl içinde ödenmesi takvimini izleyin.
Sık Sorulan Sorular
OSB arsa taksiti gecikirse faiz uygulanır mı?
Evet. M.59/1’deki güncel sınırlar içinde genel kurul veya müteşebbis heyet tarafından belirlenen gecikme faizi uygulanır.
Gecikme faizi 6183 m.51 oranıyla aynı olmak zorunda mı?
Hayır. Özel düzenleme yoksa oran 6183 m.51 oranından az, bu oranın bir buçuk katından fazla olamaz; bu aralıkta yetkili OSB organı belirler.
Ek süre istemek için kaç günüm var?
M.59/2’ye göre vade tarihinden itibaren iki ay içinde yazılı başvuru yapılmalıdır.
OSB en fazla ne kadar ek süre verebilir?
Gecikme faizi uygulanmak şartıyla en fazla altı aya kadar uzatma verilebilir.
Ek süre başvurusu yapınca süre otomatik uzar mı?
Hayır. OSB’nin başvuruyu kabul etmesi gerekir.
Üç ay ödeme yapmazsam ne olur?
Yazılı başvuru yoksa veya talep reddedilmişse ve taksit gecikmesi üç ayı aşarsa, mücbir sebep hariç tahsis edilen arsa geri alınır.
Arsa geri alınırsa tazminat isteyebilir miyim?
M.59/3’e göre geri alma nedeniyle faiz ve tazminat talep edilemez.
Ödediğim tahsis bedeli yanar mı?
Hayır. M.59/4 uyarınca m.62’ye göre hesaplanan tutar en geç bir yıl içinde iade edilir.
Elektrik ve su borcunda da m.59 uygulanır mı?
Evet. M.59/1 elektrik, su, atıksu, doğalgaz ve benzeri satış/hizmet bedellerini açıkça kapsar.
Mücbir sebep üç aylık geri alma kuralını etkiler mi?
Evet. M.59/2, mücbir sebep hallerini geri alma kuralının dışında tutar.
Resmî kaynaklar
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı – Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı – 4562 sayılı OSB Kanunu
- Gelir İdaresi Başkanlığı – 6183 sayılı Kanun uygulamaları
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
