Otoparktan Çıkarken Trafik Kazasında Kusur Kimde? KTK 2, 57, 67 ve 84 | 2026

Trafik Kazaları · Güncel kontrol: 15 Eylül 2026

Kısa ve net cevap

Otoparktan, garajdan, site çıkışından, akaryakıt istasyonundan veya bir mülk bağlantısından taşıt yoluna çıkan sürücü, geçiş hakkı bulunan karayolu trafiğini tehlikeye sokamaz. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.57/1-b-7, bir iz veya mülkten çıkan sürücünün karayolundan gelen araçlara geçiş hakkı vermesini emreder. KTK m.67 ise park etmiş araçlar arasından çıkma, taşıt yoluna yanaşma ve yön değiştirme gibi manevraların diğer yol kullanıcıları için tehlike veya engel yaratmayacak biçimde yapılmasını zorunlu kılar. KTK m.84’te kavşakta geçiş önceliğine uymama ve manevraları düzenleyen genel şartlara uymama asli kusur halleri arasında sayılmıştır. Bu nedenle çıkış yapan aracın geçiş hakkını ihlal etmesi, kazanın oluşumuyla nedensellik bağı bulunduğunda kusur tespitinde belirleyicidir. Ancak “otoparktan çıkan her sürücü her durumda yüzde 100 kusurludur” şeklinde kanuni bir kural yoktur; diğer sürücünün hız, şerit, kırmızı ışık, ters yön, telefonla sürüş veya başka bir ihlali varsa bu davranış ayrıca değerlendirilir.

Otopark Kazasında Karayolları Trafik Kanunu Uygulanır mı?

KTK m.2 yalnız klasik anlamdaki cadde, sokak ve otoyollarda uygulanmaz. Maddenin açık hükmü gereğince karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için yararlanılan yerlerde de, aksine bir hüküm bulunmadıkça KTK uygulanır. Bu düzenleme alışveriş merkezi otoparkı, hastane otoparkı, kamuya açık ücretli otopark, akaryakıt istasyonu içindeki araç hareket alanı ve benzeri yerlerde meydana gelen kazalarda önemlidir.

Dolayısıyla “kaza otoparkta oldu, trafik kazası sayılmaz” biçimindeki kategorik ifade doğru değildir. Önce alanın KTK m.2 anlamında kamuya açık olup olmadığı ve araç trafiği için kullanılıp kullanılmadığı belirlenir. Kamuya açık otoparkta iki aracın çarpışması veya otoparktan karayoluna çıkış sırasında çarpışma meydana gelmesi, koşulları varsa KTK’nın trafik kuralları ve işleten sorumluluğu hükümleri kapsamında incelenir.

Tamamen kapalı, yalnız belirli kişilerin özel kullanımına ayrılmış ve kamuya açık olmayan bir özel alanda ise KTK m.2 kapsamı ayrıca tartışılır. Bu durumda KTK’nın uygulanmaması, zarar görenin tazminatsız kalacağı anlamına gelmez. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümleri ve olayın tarafları arasındaki sözleşmesel ilişki, somut olayın niteliğine göre uygulanabilir. Bu ayrım özellikle sigorta teminatı, görevli mahkeme ve kusur normu bakımından dosyanın başında netleştirilmelidir.

Kanuni Dayanaklar: KTK m.2, m.57, m.67, m.84 ve m.85

Otoparktan çıkış kazasında tek bir maddeye bakmak yeterli değildir. KTK m.2 olay yerinin Kanun kapsamına girip girmediğini; m.57 geçiş hakkını; m.67 manevranın güvenli yapılmasını; m.84 asli kusur hallerini; m.85 ise motorlu aracın işletilmesinden doğan zararlar bakımından işletenin sorumluluğunu düzenler.

Bu hükümler birlikte okunduğunda, kusur incelemesinin “araç nereden geldi?” sorusundan daha ayrıntılı olduğu görülür. Hangi araç hareket halindeydi, çıkış noktası nasıl bir yerdi, görüş mesafesi neydi, işaretleme var mıydı, yol üzerinde hız sınırı neydi, çarpma noktaları nerede oluştu ve sürücüler kazayı önlemek için hangi tedbiri alabildi soruları birlikte incelenir.

Otoparktan Çıkarken Geçiş Hakkı Kimdedir?

KTK m.57/1-b-7’nin lafzı açıktır: bir iz veya mülkten çıkan sürücüler, karayolundan gelen araçlara geçiş hakkı vermek zorundadır. Bir apartman veya site otoparkından ana yola çıkan sürücünün, yoldaki aracı durmaya veya ani manevra yapmaya zorlayacak şekilde çıkması bu kuralla bağdaşmaz. Aynı şekilde akaryakıt istasyonu, işletme otoparkı veya garaj çıkışı da somut koşullarına göre mülkten çıkış niteliği taşıyabilir.

Geçiş hakkı, yoldaki sürücüye sınırsız bir hareket serbestisi vermez. Yoldaki araç sürücüsü de hız sınırına, şerit düzenine, trafik ışığına, işaretlere ve genel dikkat yükümlülüğüne uymak zorundadır. Örneğin karayolundaki araç yasak yönden geliyorsa veya somut koşullara göre açıkça aşırı hızla seyrediyorsa, çıkış yapan aracın kural ihlali yanında diğer sürücünün davranışının kazaya katkısı da araştırılır. KTK m.84’ün son fıkrası, birden fazla sürücünün ihlali veya asli kusur listesi dışındaki ihlaller bulunduğunda kusurun yönetmelik esaslarına göre belirlenmesini öngörür.

Bu nedenle kusur oranı, tek başına “ana yol-tali yol” etiketiyle belirlenemez. Kamera kaydı, yol çizgileri, levhalar, araç hasar bölgeleri, fren izleri, olay yeri ölçümü ve gerektiğinde teknik bilirkişi incelemesi maddi olayı ortaya koyar.

Asli Kusur Ne Demektir ve Yüzde 100 Kusur Anlamına Gelir mi?

KTK m.84’te bazı sürüş davranışları “asli kusur” olarak sayılmıştır. Bunlar arasında kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, doğrultu değiştirme manevrasını yanlış yapma ve manevraları düzenleyen genel şartlara uymama bulunur. Otoparktan çıkan sürücünün KTK m.57 ve m.67’ye aykırı davranışı m.84 kapsamındaki asli kusur hallerinden biriyle örtüşebilir.

Bununla birlikte “asli kusur” kavramı, her olayda otomatik olarak yüzde 100 kusur verilmesi demek değildir. Kaza iki veya daha fazla ihlalin birleşmesiyle meydana gelebilir. Örneğin çıkış yapan sürücünün geçiş hakkı vermemesi ile yol üzerindeki aracın kırmızı ışık ihlali aynı dosyada bulunabilir. Bu durumda her davranışın kazanın oluşumuna etkisi teknik olarak değerlendirilir. Yargılamada hakim bilirkişi raporuyla bağlı değildir; raporun maddi olayla ve kanuni kurallarla uyumlu olup olmadığını değerlendirir.

Sigorta şirketinin veya hasar sistemi üzerindeki ilk kusur yüzdesi de hukuk mahkemesi bakımından değişmez bir hüküm değildir. Eksik kamera görüntüsü, yanlış kroki, sonradan bulunan tanık veya keşif sonucu farklı bir teknik değerlendirme ortaya çıkabilir. Bu konu için trafik kazası kusur oranına itiraz rehberimizde başvuru yollarını ayrıca açıklıyoruz.

Özel Otopark, Site Otoparkı ve AVM Otoparkı Arasında Ne Fark Var?

Olay yerinin hukuki niteliği, KTK m.2 bakımından önemlidir. AVM, hastane, belediye, havaalanı veya kamuya açık işletme otoparkları kural olarak kamunun araç trafiğine açık alan niteliği taşır. KTK m.2, kamuya açık park yeri ve garajları açıkça kapsam içine almıştır. Bu nedenle trafik kuralları ve KTK’daki sorumluluk hükümleri doğrudan gündeme gelir.

Site otoparkında ise alanın dışarıya açıklığı, bariyer sistemi, kimlerin giriş yapabildiği ve araç trafiğinin niteliği önem kazanır. Salt tapunun özel mülkiyete ait olması, alanın otomatik olarak KTK dışında kalması sonucunu doğurmaz; m.2’nin ölçütü kamuya açıklık ve araç trafiği bakımından kullanım biçimidir. Buna karşılık yalnız birkaç malikin erişebildiği tamamen kapalı bir özel garajda KTK kapsamı farklı değerlendirilebilir.

Bu ayrım, “kim kusurlu?” sorusundan önce yapılmalıdır. Çünkü uygulanacak özel kanun hükümlerinin belirlenmesi, sigortacıya yöneltilecek talebin ve görev-yetki itirazlarının hukuki temelini etkiler.

Otoparktan Çıkış Kazasında Hangi Deliller Korunmalıdır?

Otopark kazalarında en değerli delil çoğu zaman kamera kaydıdır. AVM, site, işyeri, akaryakıt istasyonu ve belediye otoparklarında kamera kayıtlarının saklama süreleri sınırlı olabilir. Bu nedenle kazadan sonra mümkün olan en kısa sürede kayıtların korunması talep edilmelidir. Kamera kaydı yalnız çarpışma anını değil, araçların kaza öncesindeki hız ve güzergâhını da gösterebilir.

İkinci önemli grup olay yeri verileridir. Çıkış ağzının genişliği, görüşü kapatan duvar veya park edilmiş araçlar, DUR/YOL VER levhası, yol çizgisi, aydınlatma, şerit sayısı ve çarpışma noktasının fotoğrafı korunmalıdır. Araçların hasar bölgeleri de önemlidir: bir aracın ön köşesi ile diğer aracın yan kısmındaki hasarın geometrisi, hangi aracın ne yönde hareket ettiğine ilişkin teknik değerlendirmeye katkı sağlar.

Yalnız maddi hasarlı ve tarafların anlaşabildiği uygun olaylarda maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlenebilir. Yaralanma, kamu malına zarar, ehliyetsizlik veya mevzuatta resmi tutanak gerektiren başka bir hal varsa kolluk çağrılması gerekir. Tutanakta sürücülerin “ben kusurluyum” şeklinde hukuki sonuç doğurmaya yönelik cümleler kurması yerine, somut hareketlerin ve konumların doğru gösterilmesi önemlidir.

Araç Hasarı, Değer Kaybı ve Bedensel Zarar Nasıl Talep Edilir?

Otopark çıkış kazasında araçta onarım gerektiren hasar oluşmuşsa, zarar gören taraf gerçek onarım zararını sorumlulara yöneltebilir. Onarım sonrası piyasa değerinde objektif azalma oluşmuşsa koşulları varsa değer kaybı; aracın makul onarım süresince kullanılamaması ekonomik kayıp doğurmuşsa araç mahrumiyet bedeli ayrıca incelenir. Araç mahrumiyet bedelinin hukuki niteliği ve ispatı için araç mahrumiyet bedeli rehberimize bakabilirsiniz.

Kazada yaralanma varsa TBK m.54 kapsamında tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan kayıp ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıp gündeme gelebilir. Trafik kazasına bağlı sağlık hizmet bedelleri bakımından KTK m.98’in özel düzenlemesi ayrıca değerlendirilmelidir. Ayrıntılı bilgi için KTK 98 ve tedavi giderleri yazımıza bakılabilir.

Motorlu aracın işletilmesinden doğan zarar bakımından KTK m.85 işletenin sorumluluğunu düzenler. “İşleten” kavramı yalnız direksiyondaki sürücüyle aynı değildir. Araç sahibi, uzun süreli kiracı veya aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işleten kişi farklı sıfatlarda karşımıza çıkabilir. Bu ayrımı KTK m.3 ve m.85 kapsamında araç işleteni rehberimizde açıklıyoruz.

Zorunlu trafik sigortacısına yöneltilecek taleplerde KTK m.97 uyarınca dava veya tahkimden önce yazılı başvuru şartı gözetilmelidir. Gerekli belgelerle yapılan başvuruya sigortacı 15 gün içinde yazılı cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu yolu gündeme gelebilir. Bu aşamanın ayrıntıları KTK m.97 sigorta başvurusu rehberimizdedir.

Kusur Oranına İtiraz Nasıl Yapılır?

Kusur değerlendirmesine itiraz ederken yalnız “oran yanlış” demek yeterli değildir. İtirazın hangi somut veri ve hangi trafik kuralına dayandığı gösterilmelidir. Örneğin çıkış yapan araç KTK m.57/1-b-7’ye uymamışsa bunun kroki ve kamera ile bağlantısı; diğer araçta hız veya şerit ihlali iddia ediliyorsa bunu destekleyen görüntü, fren izi, çarpışma geometrisi ve yol koşulları ortaya konulmalıdır.

Uyuşmazlık sigorta aşamasındaysa şirket değerlendirmesine karşı ek deliller sunulabilir; Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusunda kusur ve zarar birlikte tartışılabilir. Mahkeme dosyasında ise gerektiğinde trafik bilirkişisi veya uzman heyetten rapor alınır. Rapor denetime elverişli değilse, olay verileriyle çelişiyorsa veya kanun maddelerini somut olaya uygulamıyorsa gerekçeli itiraz sunulmalıdır.

Tazminat taleplerinde süreler ayrıca korunmalıdır. KTK m.109’daki özel zamanaşımı düzenlemesi için trafik kazası tazminatında zamanaşımı rehberimiz incelenebilir.

Adım Adım Uygulama

1. Kaza yerinde can güvenliğini sağlayın; yaralanma varsa 112 ve kolluğa bildirim yapın.
2. Araçların konumunu, çıkış ağzını, levhaları, yol çizgilerini ve görüşü etkileyen unsurları fotoğraflayın.
3. Otopark/site/işletme kamera kayıtlarının silinmemesi için yazılı koruma talebi iletin.
4. Tutanak ve krokinin gerçek araç konumlarıyla uyumlu olduğundan emin olun.
5. Hasar tespiti ve ekspertiz sürecini başlatın; onarım öncesi hasarı belgeleyin.
6. Kusur oranı hatalıysa somut trafik kuralı ve delille itiraz edin.
7. Sigortacıya yöneltilecek taleplerde KTK m.97 ön başvuru şartını yerine getirin.
8. Zamanaşımı ve faiz başlangıcını her sorumlu bakımından ayrı kontrol edin.

Sık Sorulan Sorular

1. Otoparkta olan kaza trafik kazası sayılır mı?

Kamuya açık park yeri ve garajlar KTK m.2’de açıkça sayılmıştır. Bu alanlarda araç trafiği sırasında meydana gelen kazalarda KTK hükümleri uygulanabilir.

2. Otoparktan çıkan araç her zaman yüzde 100 kusurlu mudur?

Hayır. Çıkış yapan sürücünün geçiş hakkı ve manevra ihlali güçlü bir kusur nedenidir; ancak diğer sürücünün kazaya nedensel katkı sağlayan ihlali varsa birlikte değerlendirilir.

3. Ana yoldaki araç çok hızlıysa ne olur?

Aşırı veya koşullara göre güvenli olmayan hızın kazaya etkisi teknik delillerle belirlenir. Hız ihlali, çıkış yapan aracın ihlalini otomatik olarak ortadan kaldırmaz; kusur dağılımını etkileyebilir.

4. Site otoparkında KTK kesin uygulanır mı?

Alan kamuya açık ise m.2 kapsamı açıktır. Tamamen özel ve kapalı alanlarda KTK kapsamı alanın kullanım biçimine göre ayrıca incelenir; TBK sorumluluğu ise koşulları varsa devam eder.

5. Kamera kaydı yoksa kusur ispatlanamaz mı?

Hayır. Tutanak, kroki, fotoğraflar, araç hasar bölgeleri, tanık anlatımları, yol işaretleri ve bilirkişi incelemesi de kullanılabilir.

6. Otopark işletmesi de sorumlu olabilir mi?

İşletmenin kusurlu düzenleme, tehlikeli görüş engeli, bozuk bariyer veya gerekli güvenlik tedbirlerini almama davranışı ile kaza arasında uygun nedensellik varsa, sorumluluğu ayrıca TBK hükümleri çerçevesinde incelenebilir. Bu, sürücülerin KTK kaynaklı sorumluluğundan ayrı bir değerlendirmedir.

7. Yaralanma varsa sadece araç hasarı mı istenir?

Hayır. Bedensel zarar kalemleri TBK m.54, manevi tazminat TBK m.56 ve trafik kazasına özgü sigorta/sağlık hükümleri çerçevesinde ayrıca talep edilebilir.

8. Sigorta şirketine doğrudan dava açılır mı?

Zorunlu trafik sigortacısına dava veya tahkim yoluna gitmeden önce KTK m.97’deki yazılı başvuru şartı yerine getirilmelidir.

9. Kusur tutanağı mahkemeyi bağlar mı?

Hayır. Tutanak ve ilk kusur değerlendirmesi delildir; mahkeme tüm delilleri ve gerektiğinde bilirkişi incelemesini değerlendirerek sonuca ulaşır.

10. Zamanaşımı ne zaman başlar?

KTK m.109 trafik kazasından doğan maddi zararların tazmini talepleri için özel süreler öngörür; ceza gerektiren fiillerde uzun ceza zamanaşımı süresi de uygulanabilir. Somut olayda talep türü ve sorumlu sıfatı birlikte kontrol edilmelidir.

Resmî Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
• Karayolları Genel Müdürlüğü
• Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı
• Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu
• Sigorta Tahkim Komisyonu

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; somut olayda kamera kaydı, tutanak, poliçe, kusur ve zarar kalemleri birlikte incelenmelidir.